Theo Bộ Khoa học – Công nghệ, Thông tư số 08 năm 2026 hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất (xác thực SIM chính chủ) bắt đầu có hiệu lực từ 15.4.
Theo thông tin trên Báo Thanh Niên, quy định mới nhằm loại bỏ triệt để tình trạng SIM rác, SIM không chính chủ, vốn là một trong những nguyên nhân dẫn đến vấn nạn tin nhắn rác, cuộc gọi lừa đảo gây bức xúc dư luận thời gian qua. Các thuê bao thuộc diện phải xác thực cần được đối soát đủ 4 trường thông tin gồm số định danh cá nhân, họ tên, ngày sinh và dữ liệu sinh trắc học ảnh khuôn mặt, bảo đảm trùng khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc cơ sở dữ liệu căn cước. Người dùng có thể thực hiện thao tác này qua ứng dụng của nhà mạng hoặc VNeID.
Dù vậy, theo ghi nhận của người viết tại các cửa hàng Viettel, MobiFone, VinaPhone trên đường Kha Vạn Cân, Thống Nhất, Đỗ Xuân Hợp (TP.HCM), lượng người đến hỏi và làm thủ tục vẫn rất đông đúc. Lý do là gì?
Nguyễn Mỹ Duyên, học sinh Trường THPT Nguyễn Hữu Huân (TP.HCM), được ba chở đến cửa hàng Viettel để làm lại thông tin thuê bao. Duyên cho biết em đang dùng một SIM phụ trước đây do người nhà đăng ký, nhưng lâu nay lại sử dụng như số điện thoại chính. Khi nghe thông tin thuê bao phải chuẩn hóa dữ liệu, em và gia đình lo SIM này có thể gặp rắc rối nếu cần đối soát hoặc xác thực mà thông tin vẫn đứng tên người khác.
“Đây là số em dùng hàng ngày để liên lạc với bạn bè, thầy cô và nhận thông tin về học tập. Nếu SIM bị khóa thì sẽ rất bất tiện, nên ba chở em đi làm lại cho chắc”, Duyên nói.
Tại đây, Duyên và nhiều em mặc áo học sinh khác được nhân viên hướng dẫn làm thủ tục sang tên thuê bao. Quá trình xử lý diễn ra khá nhanh. Người dùng chỉ cần xuất trình giấy tờ tùy thân và phối hợp xác minh thông tin theo hướng dẫn của nhà mạng.
Không chỉ học sinh, nhiều người cũng đến hỏi về việc sang tên SIM đã dùng lâu năm nhưng đứng tên người thân. Chị Đỗ Tuyết Giang (33 tuổi), ngụ tại 501 Kha Vạn Cân, P.Thủ Đức (TP.HCM), cho biết chị muốn đến tận nơi để được hướng dẫn trực tiếp cho yên tâm hơn.
Chị Giang kể số điện thoại này đã được gia đình mua từ lâu. Chị dùng số này để đăng ký nhiều tài khoản khác nhau. Tuy nhiên, vì vẫn nghĩ đây chỉ là số phụ nên chị chưa làm thủ tục đăng ký chính chủ.
Khi quy định mới có hiệu lực, chị Giang cho biết bản thân khá lo lắng. “Mình cứ nghĩ là số phụ nên không để ý đăng ký. Nhưng giờ số này đã gắn với nhiều tài khoản, lỡ có trục trặc thì phiền lắm”, chị Giang nói.
Anh Nguyễn Văn Thắng (31 tuổi), tài xế xe công nghệ, trọ tại hẻm 15 đường 8, P.Thủ Đức (TP.HCM), cho biết anh tranh thủ thời gian rảnh đến cửa hàng để hỏi thủ tục cập nhật thông tin thuê bao. “SIM sử dụng nền tảng khác nên mình cũng bối rối không biết nên giao dịch ở cửa hàng nào”, anh Thắng nói và cho biết thêm anh đang dùng SIM iTel trên hạ tầng VinaPhone.
Theo ghi nhận tại quầy, không ít người như anh Thắng tỏ ra lo lắng với nhiều lý do khác nhau. Có người không nhớ SIM mình đã được đăng ký bằng căn cước công dân hay chưa. Có người mua SIM qua sàn thương mại điện tử từ lâu nên không rõ thông tin chủ sở hữu ban đầu. Có người dùng số đã đứng tên người thân nhiều năm nên muốn kiểm tra lại để tránh phát sinh rủi ro trong quá trình xác thực.
Nguyễn Hoài Thương, sinh viên Trường ĐH Ngân hàng TP.HCM, cho biết bạn mua SIM 4G trên mạng với giá hơn 1 triệu đồng để dùng trọn gói trong 1 năm. Tuy nhiên, Thương không chắc SIM này trước đây đã được đăng ký hay chưa.
“Mình mua SIM giá không rẻ. Nếu một ngày bị khóa mà không biết xử lý sao thì sẽ không truy cập mạng được”, cô nói.
Theo anh Nguyễn Phúc, nhân viên tại cửa hàng VinaPhone, thời gian qua rất nhiều khách đến hỏi về các SIM phụ, SIM data và SIM mua qua bên thứ 3. Chưa kể, có người dù đã cập nhật căn cước công dân và thông tin chính chủ rồi nhưng vẫn đến vì lo bị ảnh hưởng.
Theo anh Phúc, với những SIM đã đăng ký đầy đủ, thông tin khớp đúng thì người dùng không cần quá lo lắng. “SIM mua từ trước thì phải xem lúc đăng ký ban đầu dùng giấy tờ gì. Nếu thông tin đã đầy đủ rồi thì khách cứ tiếp tục sử dụng. Còn nếu chưa rõ thì nên ra cửa hàng kiểm tra để tránh bị gián đoạn”, anh Phúc cho hay.
Nhiều khách hỏi cách giữ SIM hoạt động trong thời gian chờ kiểm tra, anh Phú cho biết với các thuê bao vẫn đang sử dụng bình thường, người dùng nên phát sinh cuộc gọi, tin nhắn hoặc nạp tiền để duy trì SIM và theo dõi thông báo từ nhà mạng. Nếu phát sinh lỗi như không gọi được hay bị gián đoạn dịch vụ, người dùng nên đến cửa hàng để được kiểm tra trực tiếp.
Sẵn sàng chi tiền triệu mỗi tháng cho spa, thuốc men hay thậm chí chấp nhận chia đôi gói mì tôm lúc ngặt nghèo, xu hướng người trẻ nuôi thú cưng đang trở thành một nét mới trong đời sống đô thị.
Gần 18 giờ, Trương Tiểu Linh (30 tuổi), phường Bình Quới, TP.HCM, nhắn bạn ra trông quán bánh để cô chạy về nhà cho chó, mèo ăn. Nhà trọ của Tiểu Linh bị vỡ ống nước, nên đi làm mà Linh luôn thấp thỏm lo cho "con nhỏ" ở nhà.
Trong căn phòng trọ chừng 20 m2, Linh sống cùng 1 người bạn và một con chó, một con mèo. Thấy Linh về, chó, mèo quẫy đuôi tíu tít. Linh lấy khăn lau khô chỗ nước bị thấm ra sàn do vỡ đường ống, rồi mang đĩa hạt cho thú cưng ăn.
Chỉ vào con chó nhỏ, Linh cho biết dù chuyển qua không biết bao nhiêu nhà trọ, nhưng nó vẫn gắn bó 11 năm nay. Linh nuôi cho, mèo sạch sẽ nên được chủ nhà trọ thương, không làm khó.
"Có đợt nhà còn mỗi gói mì tôm, tôi ăn một nửa, chia cho con chó một nửa. Con mèo thì sau này tôi mới nuôi. Nó đi lạc, suýt bị xe tông, tôi cứu được, rồi nó theo tôi tới giờ", Tiểu Linh nói.
Mỗi tháng, Tiểu Linh dành 2 đến 3 triệu đồng nuôi tụi nhỏ. Công việc buôn bán giai đoạn này khó khăn hơn, nhưng không vì vậy mà cô bỏ bê "đàn con". Nhìn con mèo ăn ngũ cốc ngon lành, Linh cho biết hồi đầu mới về, nó có dấu hiệu nhiễm giun sán. Cô đưa mèo ra nhà thuốc chữa bệnh, vệ sinh tắm rửa sạch sẽ, kiểm tra sức khỏe hết 500.000 đồng
"Tụi nó ngoan. Tôi thấy biết cách nuôi thì không tốn lắm. Nhiều lúc tôi buồn, nó biết hết, nó chạy tới cọ cọ tựa vào người tôi rồi dụi dụi. Ở một mình, có chó, mèo bớt cô đơn, tụi nó chạy tới chạy lui", Tiểu Linh mỉm cười. Tiểu Linh chưa lập gia đình. Công việc của cô thường kéo dài tới gần 12 giờ đêm. Cô thuê điểm bán hàng gần nhà để thi thoảng chạy về trông chó, mèo.
Nguyễn Nhân Nghĩa Lễ (27 tuổi) bạn Linh nói ban đầu anh biết tới 2 con chó và con mèo trong nhà từ lời nhờ cậy giúp đỡ khi cô bạn thân đi vắng. Sau này biết Linh đi xa, Lễ chạy qua nhà chủ động chăm sóc, cho chó mèo ăn dùm bạn.
Nguyễn Hương Trà (33 tuổi) hiện đang sinh sống và làm việc tại Hà Nội, cho biết một trong những lý do khiến cô từ bỏ công việc văn phòng, thu nhập ổn định là để có thời gian chăm sóc đàn cún cưng ở nhà. Hiện tại, Hương Trà nuôi 5 con cún.
Trà nói rằng nuôi cún cưng cho đỡ buồn. Từ ngày nuôi cún, Trà đã hết buồn nhưng chuyển sang "tiền đình" bởi mỗi tháng tốn 5 kg gạo, 15 kg ức gà, 5 kg hạt, 2 lần mời riêng nhân viên spa tại nhà, hàng chục giờ dọn vệ sinh chất thải cùng vô số lần tiêm phòng, uống thuốc trị ve rận, chưa kể bệnh tật ốm đau…
"Chi phí mỗi tháng nuôi tụi 5 con cún cưng khoảng 5 - 7 triệu đồng, chiếm khoảng 1/5 thu nhập. May mắn tôi có chồng đồng hành, ủng hộ và chia sẻ. Xưa tôi làm văn phòng 8 đến 10 tiếng/ngày, áp lực công việc, cuối ngày gần như chẳng còn sức. Tôi nghĩ, nếu cứ như vậy sức khỏe mình không trụ được, chỉ có thể bỏ việc hoặc bỏ cún cưng. Bỏ cún cưng thì tôi bỏ không được nên tôi bỏ việc", Hương Trà trò chuyện với người viết qua điện thoại.
Theo chia sẻ của cô gái Hà Nội, ăn uống là nguồn chi phí lớn nhất bởi cún cưng cần chế độ ăn riêng.
"Nếu không có thời gian chế biến thì tôi cho chó ăn hạt. Bên cạnh đó, còn có chi phí tắm rửa, spa, mỗi con khoảng 250.000 đồng đến 350.000 đồng/lần. Tôi cũng tắm được nhưng không thể chuyên nghiệp như ở spa, cún được chăm sóc kỹ… Mỗi tháng ít nhất mình đưa cún cưng đi spa 1 đến 2 lần. Đó là chưa kể quần áo, đồ chơi, xương gặm… tùy theo tháng không phải tháng nào cũng như nhau", Hương Trà nói.
Hai vợ chồng Hương Trà có nhà riêng nhưng nhỏ, không đủ chỗ cho đàn cún sinh hoạt, nên hiện vợ chồng cô đang cho thuê. Cô lấy tiền đó để thuê căn nhà khác xa trung tâm nhưng rộng rãi hơn, gần công viên, hàng xóm khá thưa thớt… để cún cưng có không gian vui đùa.
"Nhờ có cún cưng, tôi học được sự kiên nhẫn. Nhiều khi tụi nó nhìn mặt mình là biết mình vui hay buồn để biết ứng xử. Thấy mình stress là tụi nó tự động tránh xa, không gây sự, khi thấy an toàn mới đến gần. Chó, mèo cũng như con người, chỉ là không biết nói để giãi bày tâm sự", Hương Trà trải lòng.
Những năm gần đây, thói quen sử dụng đồ uống có cồn đang có dấu hiệu thay đổi, đặc biệt xuất hiện nhóm người trẻ ngại nhậu. Theo khảo sát người tiêu dùng trẻ Việt Nam (Vietnam Young Consumers Report) năm 2024, do hãng nghiên cứu thị trường NielsenIQ thực hiện, 45% người trẻ Việt cho biết họ hạn chế hoặc không sử dụng rượu bia, con số này cao hơn hẳn mức 28% của thế hệ trước.
Sỹ Thái, hiện là huấn luyện viên cá nhân tại phòng tập Đức Thợ Rèn, cho biết anh hiếm khi uống rượu bia, tần suất chỉ khoảng một lần mỗi tháng và gần như không còn tham gia các buổi nhậu sau giờ làm.
Theo Thái, đặc thù công việc gắn liền với việc rèn luyện sức khỏe và hình thể khiến anh ý thức rõ hơn về tác động của rượu bia lên cơ thể. "Rượu bia ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất tập luyện, khả năng phục hồi cơ và cả chất lượng giấc ngủ. Nếu uống thường xuyên thì rất khó để giữ được thể trạng tốt và kỷ luật trong sinh hoạt", anh chia sẻ.
Thay vì tham gia các cuộc nhậu, Thái thường dành thời gian tập luyện, nghỉ ngơi hoặc gặp gỡ bạn bè theo những cách nhẹ nhàng hơn như đi cà phê. Với anh, việc hạn chế rượu bia không chỉ là lựa chọn cá nhân mà còn là một phần trong lối sống chuyên nghiệp, giúp duy trì thể lực và làm tốt công việc huấn luyện.
Ở một góc nhìn khác, Bùi Nhật Tân, ở phường An Nhơn, TP.HCM, cho biết dù môi trường làm việc vẫn có những buổi tụ tập sau giờ làm, anh không còn tham gia với tần suất dày như trước. "Tôi đã gần như bỏ nhậu, nếu có uống thì chủ yếu là những dịp gặp gỡ bạn bè hoặc liên hoan cùng công ty. Khi uống cũng giữ chừng mực, không "tới bến" như trước đây", Tân nói.
Theo Tân, các hoạt động như chơi game, đi cà phê hay đơn giản là nghỉ ngơi ngày càng trở thành lựa chọn phổ biến. Những cuộc vui không còn xoay quanh việc uống bao nhiêu, mà thiên về trải nghiệm và sự thoải mái.
Đáng chú ý, việc từ chối lời mời uống rượu bia cũng dần trở nên dễ dàng hơn. "Nếu không muốn thì mình có thể từ chối, văn hóa ép rượu giờ đã dần được thay thế bằng sự tôn trọng quyền lựa chọn cá nhân", Tân chia sẻ.
Bên cạnh nhận thức ngày càng cao về sức khỏe, việc siết chặt xử phạt vi phạm nồng độ cồn khi tham gia giao thông theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP và Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia năm 2019, cũng được cho là yếu tố góp phần tác động mạnh đến hành vi tiêu dùng rượu bia của người trẻ trong những năm gần đây.
Ở lĩnh vực kinh doanh, nơi từng được xem là gắn chặt với những cuộc gặp trên bàn nhậu, không ít người trẻ hiện nay cũng cho rằng hiệu quả công việc không còn phụ thuộc vào khả năng uống rượu bia.
Huỳnh Ngọc Mai, chuyên viên kinh doanh tại Công ty SRT Đông Bắc, cho biết cô hiếm khi sử dụng rượu bia trong quá trình làm việc dù thường xuyên tiếp xúc với khách hàng có nhu cầu đầu tư bất động sản.
"Khách hàng của mình chủ yếu là những người có điều kiện tài chính và khá bận rộn, nên họ không có nhiều thời gian cho những buổi tiệc rượu. Sau khi chốt giao dịch, mình có thể mời khách đi ăn nhưng thường không sử dụng bia rượu trong bữa ăn", Mai chia sẻ.
Theo Mai, trong lĩnh vực bất động sản, yếu tố quyết định nằm ở chất lượng sản phẩm và khả năng tư vấn hơn là những cuộc vui bên bàn tiệc. "Khách hàng cần thông tin rõ ràng, sản phẩm phù hợp và sự tư vấn đủ tốt để ra quyết định. Khi đáp ứng đúng nhu cầu của họ thì không cần đến bàn nhậu vẫn có thể chốt được giao dịch", cô nói.
Nữ chuyên viên kinh doanh cho rằng với những quyết định tài chính lớn như mua bất động sản, khách hàng luôn cần sự tỉnh táo và cân nhắc kỹ lưỡng, nên các buổi tiệc rượu không còn phù hợp với tính chất giao dịch như trước.
Không chỉ thay đổi về tư duy công việc, sự "ngại nhậu" của người trẻ còn bắt nguồn từ những hiểu biết sâu sắc hơn về y khoa mà các thế hệ trước đôi khi bỏ lỡ.
Dưới góc độ y khoa, PGS.TS, bác sĩ Lâm Vĩnh Niên, Trưởng khoa Dinh dưỡng - Tiết chế (Bệnh viện ĐH Y Dược TP.HCM), cho biết việc hạn chế hoặc không sử dụng rượu bia mang lại nhiều lợi ích rõ rệt cho sức khỏe, đặc biệt ở người trẻ.
"Chỉ sau vài tuần giảm hoặc ngừng uống rượu bia, các chỉ số tim mạch và chuyển hóa như huyết áp, triglycerid máu đã có thể được cải thiện, từ đó giảm nguy cơ tổn thương mạch máu về lâu dài", ông Niên cho biết.
Cũng theo ông Niên, việc sử dụng rượu bia thường xuyên, dù với lượng không lớn, vẫn có thể gây ra những ảnh hưởng tiêu cực. Chất cồn làm rối loạn giấc ngủ. Ngoài ra, rượu bia còn cản trở hấp thu các vi chất quan trọng như kẽm, magie và vitamin nhóm B, ảnh hưởng đến hệ miễn dịch và thể trạng tổng thể.
Sau khi tốt nghiệp ngành nông nghiệp sạch Trường Nông nghiệp, ĐH Cần Thơ, chị Ngô Thị Xuân Thủy (36 tuổi, ngụ xã Tam Ngãi, Vĩnh Long - trước là xã Thông Hòa, H.Cầu Kè, Trà Vinh) có nhiều năm làm việc tại các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh nông nghiệp. Quá trình làm việc, chị tích lũy được kiến thức, hiểu rõ nhu cầu thị trường và hình thành tư duy phát triển sản phẩm nông nghiệp sạch.
Những lần về quê, thấy bà con hái trái mù u bán dưới dạng nguyên liệu thô, giá trị chưa được khai thác trọn vẹn khiến chị trăn trở. Đến năm 2019, chị xin nghỉ việc, về quê khởi nghiệp từ trái mù u.
Trong quá trình nghiên cứu, chị phát hiện hạt mù u có thể chiết xuất thành loại dầu thảo dược có giá trị cao, thị trường trong nước còn nhiều tiềm năng. Chị bắt đầu mua hạt từ bà con người đồng bào dân tộc Khmer và những hộ dân quanh vùng, vừa tạo nguồn thu ổn định cho họ, vừa chủ động nguyên liệu sạch.
"Sau khi tìm hiểu, tôi biết cây mù u đã được người dân sử dụng từ hơn 30 năm trước như một phương thuốc trị bỏng rất hiệu quả. Tuy nhiên, bà con chỉ trồng mà chưa biết cách khai thác giá trị kinh tế. Vì vậy tôi nảy sinh ý tưởng làm dầu mù u", chị Thủy cho biết.
Năm 2021, chị Thủy chính thức đưa ra thị trường dòng dầu mù u sạch đầu tiên, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong hành trình khởi nghiệp. Chị chọn hướng đi khác biệt, làm dầu sạch theo phương pháp truyền thống, đảm bảo "3 không" (không pha tạp, không hóa chất, không phụ gia), đồng thời kiểm soát quy trình từ hạt đầu vào đến sản phẩm cuối cùng. Tất cả sản phẩm của chị Thủy đều đã được kiểm định chất lượng an toàn tại Trung tâm kỹ thuật Tiêu chuẩn đo lường chất lượng 3 (Ủy ban Tiêu chuẩn đo lường chất lượng quốc gia).
Nhằm đa dạng hóa nguồn thu và nâng cao giá trị dược liệu địa phương, ngoài trái mù u, chị Thủy mở rộng danh mục sản phẩm từ hạt chùm ngây, tinh dầu sả chanh, bạc hà, vỏ bưởi… Sản phẩm không chỉ góp phần chăm sóc sắc đẹp, mà còn mang đến giải pháp phục hồi da tổn thương theo hướng an toàn.
Chị còn giúp 20 hộ đồng bào Khmer và nông dân trong vùng có đầu ra ổn định cho trái mù u. Nhiều hộ dân cho biết trước đây trái mù u rụng đầy vườn nhưng không ai mua. Từ khi có cơ sở của chị Thủy, bà con phơi khô bán được 10.000 - 15.000 đồng/kg. Bà Diêu Thị Thuận (ngụ xã Tam Ngãi, Vĩnh Long) cho hay: "Hồi trước trồng chơi thôi, trái rụng cũng bỏ. Giờ có cô Thủy mua đều đặn, tới mùa hái bán có thêm thu nhập. Nguồn thu tuy nhỏ nhưng ổn định, giúp nhiều hộ đồng bào Khmer như tôi có thêm chi phí sinh hoạt".
Hiện mỗi năm cơ sở của chị Thủy cung ứng khoảng 3 - 5 tấn dầu mù u, giá bán từ 500.000 đồng/lít, thu nhập dao động 200 - 300 triệu đồng/năm. Với vùng nguyên liệu ngày càng mở rộng, chị đặt mục tiêu tăng công suất lên 10 tấn dầu/năm; đồng thời dự định thành lập tổ hợp tác, HTX liên kết các nhà vườn trong vùng, hình thành chuỗi sản xuất khép kín từ khâu mua nguyên liệu đến chế biến, tinh luyện, đóng chai, đưa ra thị trường.
