Các minh họa tuyên truyền tiết kiệm điện trên fanpage của Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC) là một ví dụ như thế cho cách làm truyền thông thời kỷ nguyên số. Thay vì những thông tin khô khan hay khuyến cáo kỹ thuật khó nhớ, các thông điệp được thể hiện bằng tranh minh họa sinh động, nhân vật hoạt hình dễ thương, màu sắc tươi sáng và lời thoại gần gũi.
“Gia đình xanh – từ thói quen nhỏ đến thay đổi lớn” là một thông điệp rất đơn giản, nhưng lại chạm đúng vào bản chất của vấn đề. Bởi tiết kiệm điện, suy cho cùng, không phải là câu chuyện của các nhà máy điện hay ngành năng lượng mà bắt đầu từ từng hành vi rất nhỏ trong mỗi gia đình: tắt đèn khi ra khỏi phòng, không bật thiết bị điện khi không cần thiết, sử dụng điện hợp lý trong giờ cao điểm. Điều đáng nói là cách EVNHCMC kể câu chuyện ấy thật cảm xúc.
Trong các minh họa, những thiết bị quen thuộc như tủ lạnh, bóng đèn, tivi hay quạt điện được “nhân cách hóa”, trở thành các nhân vật đang trò chuyện với nhau. Bóng đèn than thở vì bị bật cả ngày dù không ai ở nhà. Tivi thì “muốn nghỉ ngơi chút thôi”. Và rồi các thiết bị cùng nhắc nhở gia đình: hãy tắt khi không dùng. Đó là cách truyền thông rất thông minh. Thông điệp không còn mang tính áp đặt, mà trở thành một câu chuyện nhẹ nhàng, dễ nhớ, dễ chia sẻ.
Trong bối cảnh hiện nay, mạng xã hội đã trở thành một kênh truyền thông quan trọng để lan tỏa những hành vi tích cực. Nếu trước đây các chiến dịch tuyên truyền thường diễn ra qua báo chí, tờ rơi hay các pano ngoài đường, thì ngày nay chỉ cần một bài đăng hấp dẫn trên Facebook, TikTok hay báo chí thì thông điệp có thể nhanh chóng đến với từng gia đình, từng người dùng điện.
Hình ảnh tuyên truyền cảm xúc trên fanpage EVNHCMC
Ảnh: EVNHCMC
Với một thành phố hơn 10 triệu dân như TP.HCM, lợi thế của truyền thông số càng rõ ràng. Chỉ cần một nội dung đủ “bắt mắt”, người dùng có thể chia sẻ lại cho bạn bè, người thân; từ đó thông điệp tiết kiệm điện được lan tỏa theo cấp số nhân. Nhưng để làm được điều đó, nội dung truyền thông phải thay đổi. Một thông điệp đúng chưa chắc đã được chú ý. Trong thời đại “bội thực thông tin”, điều quan trọng không chỉ là nói điều gì, mà còn là nói như thế nào.
Các minh họa của EVNHCMC cho thấy một hướng đi đáng khích lệ: chuyển từ truyền thông một chiều sang truyền thông mang tính trải nghiệm và cảm xúc. Khi người xem cảm thấy vui vẻ, dễ chịu, họ sẽ sẵn sàng tiếp nhận thông điệp hơn. Tuy vậy, nếu nhìn rộng hơn, thiết nghĩ truyền thông tiết kiệm điện vẫn còn nhiều dư địa để sáng tạo.
Theo đó, có thể đẩy mạnh hơn các định dạng video ngắn. Những clip hoạt hình 30 – 60 giây với câu chuyện đời thường – như một gia đình chuẩn bị bữa tối, một đứa trẻ nhắc bố mẹ tắt điện, hay một chiếc máy lạnh “than thở” vì bị bật cả ngày – có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa rất tốt trên các nền tảng như TikTok hay Reels.
Ngoài ra, nên gắn các thông điệp tiết kiệm điện với những thử thách cộng đồng. Ví dụ như “7 ngày tiết kiệm điện”, “10 ngày sống xanh”, “Gia đình tiết kiệm điện”, đặc biệt là cuộc thi Tiết kiệm điện thành thói quen trên Báo Thanh Niên, người tham gia có thể chia sẻ hình ảnh, câu chuyện của gia đình mình đến với cộng đồng. Những hoạt động mang tính tương tác như vậy sẽ giúp thông điệp không chỉ dừng lại ở việc xem – mà trở thành hành động.
Bên cạnh đó, cần đưa yếu tố dữ liệu vào truyền thông một cách trực quan hơn. Chẳng hạn, nếu mỗi gia đình tắt bớt một bóng đèn trong một giờ, thành phố có thể tiết kiệm bao nhiêu điện? Nếu toàn bộ hộ dân sử dụng thiết bị tiết kiệm năng lượng, lượng phát thải CO₂ giảm bao nhiêu? Những con số được minh họa bằng đồ họa sinh động sẽ giúp người dân thấy rõ tác động của hành động nhỏ.
Thêm nữa, EVNHCMC cũng có thể hợp tác với các nhà sáng tạo nội dung, những người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội. Khi các thông điệp tiết kiệm điện được lồng ghép vào các vlog đời sống, video gia đình hay nội dung giáo dục cho trẻ em, khả năng lan tỏa sẽ mạnh mẽ hơn rất nhiều.
Điều quan trọng nhất là giữ được tinh thần gần gũi. Tiết kiệm điện không nên được truyền tải như một nghĩa vụ, mà nên được kể như một câu chuyện về lối sống văn minh và trách nhiệm với môi trường. Khi mỗi gia đình hiểu rằng việc tắt một thiết bị điện không chỉ giúp giảm hóa đơn tiền điện mà còn góp phần bảo vệ môi trường, hành vi ấy sẽ trở thành thói quen. Truyền thông, vì thế, không chỉ là cung cấp thông tin mà là cách gieo mầm những hạt giống nhận thức. Và đôi khi, một bức tranh minh họa dễ thương trên mạng xã hội hay một bài viết cảm động trên báo chí của EVNHCMC lại có thể làm được điều mà những văn bản dài dòng không làm được: khiến người ta mỉm cười, nhớ lâu và bắt đầu thay đổi.
Thật sự, từ những thói quen rất nhỏ trong mỗi nếp nhà, một “gia đình xanh” có thể hình thành. Và từ hàng triệu gia đình xanh như vậy, một thành phố xanh hơn, bền vững hơn cũng dần được xây dựng dễ dàng như vậy từ truyền thông cảm xúc.
Tôi đang ngồi viết những dòng này về EVNHCMC trong một căn phòng yên tĩnh. Máy lạnh chạy đều, ánh đèn sáng ổn định, chiếc máy tính trước mặt hoạt động trơn tru. Tất cả dường như rất bình thường, đến mức đôi khi ta quên mất rằng để có được sự "bình thường" ấy là cả một hệ thống đang vận hành phía sau.
Ở đâu đó ngoài kia, vẫn có những con người đang làm việc để dòng điện vẫn luôn thông suốt.
Chương trình Nguồn sáng an toàn, văn minh, tiết kiệm - Vì an sinh xã hội do EVNHCMC thực hiện tại phường Tam Bình (TP.HCM) lần này do các chi đoàn thuộc PC Thủ Đức, PC An Phú Đông và PC Gia Định phối hợp thực hiện. Những người thợ điện trẻ đã đến tận nơi để sửa chữa, cải tạo và đi lại hệ thống điện sinh hoạt cho năm hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn và các nhà tình thương trên địa bàn.
Nghe qua có thể chỉ là vài đường dây điện, vài ổ cắm, vài bóng đèn mới. Nhưng với những gia đình thiếu thốn, đó là một sự thay đổi lớn.
Có lẽ chỉ những ai từng sống trong ngôi nhà mà hệ thống điện chắp vá, nguy hiểm mới hiểu hết giá trị của một "nguồn sáng an toàn". Một đường dây điện được đi lại gọn gàng không chỉ giúp căn nhà sáng hơn mà còn giúp người ta yên tâm hơn khi sống trong chính ngôi nhà của mình. Và trong ánh sáng ấy, có cả sự quan tâm của cộng đồng.
Điều khiến tôi xúc động là những công trình như vậy không phải là hoạt động hiếm hoi. Qua nhiều năm tìm hiểu về ngành điện, tôi biết EVNHCMC còn thực hiện nhiều chương trình cộng đồng khác: tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng, chăm lo cho người nghèo, hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn, tham gia các hoạt động từ thiện, hưởng ứng "Giờ trái đất", hay các chiến dịch tuyên truyền tiết kiệm năng lượng… Những hoạt động ấy đã âm thầm góp phần làm cho thành phố trở nên ấm áp hơn.
Nhiều người thường nghĩ ngành điện là ngành kỹ thuật thuần túy. Nhưng thực ra, đó là một trong những ngành gắn bó chặt chẽ nhất với đời sống xã hội.
Điện không chỉ làm sáng một căn phòng. Điện giúp bệnh viện vận hành, giúp trường học hoạt động, giúp nhà máy sản xuất và giúp hàng triệu gia đình duy trì nhịp sống thường ngày. Chính vì vậy, người làm điện cũng là những người đang góp phần giữ cho thành phố vận hành.
Có lẽ ít ai để ý rằng ngành điện là một trong những ngành làm việc gần như 24 giờ mỗi ngày, bảy ngày mỗi tuần. Khi thành phố ngủ, vẫn có những ca trực. Khi mưa gió, vẫn có những đội sửa chữa lên đường. Khi sự cố xảy ra, những người thợ điện là những người đầu tiên phải có mặt…
Tôi từng chứng kiến cảnh những công nhân điện lực EVNHCMC leo lên trụ giữa trưa nắng gắt. Cũng từng thấy họ làm việc trong cơn mưa lớn, khi gió quật mạnh vào những đường dây. Đó là những công việc không dễ dàng, thậm chí tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Nhưng nếu họ không làm, ánh sáng sẽ tắt.
Dịp này, ngành điện lại đang bước vào một nhiệm vụ quan trọng khác: đảm bảo cung ứng điện liên tục, an toàn cho các hoạt động chính trị và xã hội lớn của đất nước, trong đó có ngày hội non sông - bầu cử. Đằng sau những sự kiện diễn ra suôn sẻ, luôn có những con người âm thầm chuẩn bị, kiểm tra từng đường dây, từng trạm biến áp để mọi thứ vận hành ổn định. Công việc ấy ít khi xuất hiện trên trang nhất báo chí, nhưng lại vô cùng quan trọng.
Tôi nghĩ đến điều đó khi ngồi trong căn phòng mát lạnh này. Mỗi lần gõ bàn phím, tôi chợt nhận ra mình đang được hưởng một điều tưởng như rất hiển nhiên: điện. Ánh sáng từ chiếc đèn trên trần, hơi mát từ máy lạnh, kết nối internet từ chiếc modem - tất cả đều cần điện. Nhưng phía sau những tiện nghi ấy là mồ hôi của rất nhiều con người.
Và lúc này, khi tôi đang viết bài dự thi này, ngoài kia vẫn có những người thợ điện đang làm việc trên những con đường của thành phố. Họ có thể đang kiểm tra một trạm biến áp, thay một đoạn dây bị hỏng, hoặc xử lý một sự cố nhỏ để dòng điện không bị gián đoạn. Công việc của họ thường không được chú ý khi mọi thứ hoạt động bình thường. Chỉ khi mất điện, ta mới nhớ đến họ.
Vì vậy, những chương trình như Nguồn sáng an toàn, văn minh, tiết kiệm - Vì an sinh xã hội mang một ý nghĩa rất đẹp. Qua đó, nhắc chúng ta rằng điện không chỉ là năng lượng, mà còn là sự sẻ chia.
Những bóng đèn được thắp lên trong các ngôi nhà tình thương không chỉ mang lại ánh sáng mà mang theo cả sự quan tâm của những người làm điện đối với cộng đồng. Đâu đó còn là hy vọng về một cuộc sống nhiều ánh sáng trong tương lai của các gia đình nghèo, khó khăn.
Tôi tin rằng với EVNHCMC, mỗi công trình nhỏ như vậy cũng là một bước đi trên hành trình dài hơn - hành trình mang nguồn sáng đến với mọi người dân, xây dựng một thành phố hiện đại nhưng vẫn chan chứa tình người.
Và mỗi khi nghĩ đến điều đó, tôi bỗng thấy ánh đèn trong căn phòng mình đang ngồi dường như sáng hơn và ấm lên bởi tình nhân ái.
Liên quan đến clip nhóm người cự cãi, giằng co với CSGT, chiều 6.4, Công an xã Bình Chánh (TP.HCM) đang phối hợp các cơ quan chức năng củng cố hồ sơ xử lý vụ việc.
Trước đó, ngày 6.4, mạng xã hội lan truyền đoạn clip dài 1 phút 17 giây ghi lại cảnh một nhóm người đứng cự cãi, giằng co với lực lượng chức năng.
Trong clip, một người đàn ông liên tục giằng co với một cán bộ CSGT. Khi một cán bộ CSGT khác định vào hỗ trợ đồng đội thì bị một người phụ nữ và một người đàn ông khác (đang bế theo trẻ nhỏ) ngăn cản.
Đáng chú ý, trong lúc giằng co, tay của người đàn ông đã va trúng mạnh vào mũ bảo hiểm của cán bộ CSGT đang đội trên đầu. Sự việc khiến rất đông người đi đường dừng lại theo dõi, gây náo loạn một đoạn đường.
Qua xác minh, sự việc xảy ra trên đường Đoàn Nguyễn Tuấn, đoạn gần cầu Tân Quí, xã Bình Chánh, TP.HCM vào tối 4.4.
Theo thông tin từ người dân địa phương, thời điểm trên, một người đàn ông chạy xe máy trên đường Đoàn Nguyễn Tuấn có dấu hiệu say xỉn nên lực lượng CSGT yêu cầu dừng xe kiểm tra nồng độ cồn.
"Trong lúc CSGT đang lập biên bản, người đàn ông này đã gọi người nhà đến hiện trường và xảy ra vụ việc cự cãi, giằng co như clip ghi lại", một nhân chứng cho biết.
Trao đổi về vụ việc này, đại diện công an địa phương xác nhận người đàn ông trong clip có vi phạm nồng độ cồn. Cơ quan chức năng đã mời 3 người có mặt tại hiện trường gồm một nam, một nữ (được cho là vợ) và con rể của người vi phạm về trụ sở làm rõ.
Được biết, khu vực xảy ra sự việc thuộc địa bàn đảm trách của Trạm CSGT Tân Túc, thuộc Phòng CSGT Công an TP.HCM (PC08).
Hiện lực lượng chức năng vẫn đang tiếp tục lấy lời khai nhân chứng, trích xuất hình ảnh để làm rõ hành vi của nhóm người này.
Hôm nay 5.4, mạng xã hội lan truyền đoạn clip ghi lại cảnh một nam tài xế xe tải có hành động dũng cảm, kịp thời cứu sống một bé gái đang lững chững đi bộ băng qua đường trên quốc lộ 1 giữa lúc các phương tiện đang lưu thông với tốc độ cao. Hành động này nhanh chóng nhận được hàng nghìn lượt yêu thích và bình luận khen ngợi từ cộng đồng mạng.
Theo tìm hiểu của PV Thanh Niên , nam tài xế trong câu chuyện trên là anh Lý Quang Tố (31 tuổi, trú tại phường Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng).
Sự việc xảy ra vào ngày hôm qua 4.4, trên tuyến quốc lộ 1 thuộc địa phận xã Phú Lộc, thành phố Huế.
Chia sẻ về khoảnh khắc nghẹt thở đó, anh Tố cho biết thời điểm ấy đoạn đường cho phép xe chạy với tốc độ từ 80 - 90 km/giờ. Từ xa, anh bất ngờ phát hiện một bóng nhỏ từ trong nhà chạy thẳng ra đường, hướng về phía làn xe bên kia.
"Tôi thấy cháu bé chạy thẳng qua luôn, đứng từ góc đó phi ra. Không ngờ một đứa trẻ nhỏ như vậy lại có thể chạy sang tận phía bên kia đường giữa lúc xe cộ đang chạy rất nhanh. Phản xạ lúc đó của tôi là phải dừng xe bằng mọi giá", anh Tố nhớ lại.
Sau khi quan sát thấy phía sau không có xe, ngay lập tức anh Tố gấp, bật đèn tín hiệu. Do tình huống quá khẩn cấp và sự tập trung cao độ vào việc cứu người, anh đã nhảy ra khỏi cabin nhanh đến mức bị trật khớp chân. Tuy nhiên, lúc đó anh vẫn cố chạy đến bế cháu bé đưa vào lề đường an toàn.
Cháu bé trong clip là bé gái khoảng 2 tuổi. Thời điểm xảy ra sự việc, cháu bé tỏ ra khá bình tĩnh, không khóc lóc hay hoảng sợ. Sau khi đưa cháu vào khu vực an toàn, anh Tố đã trao cháu bé cho người thân.
Theo lời kể của anh Tố, cha mẹ cháu bé hiện đang làm việc tại TP.HCM, cháu ở nhà cùng chị gái. Do một phút thiếu quan sát của người trông nom, cháu đã tự ý mở cửa chạy ra quốc lộ.
Sáng nay, cha mẹ của bé gái đã liên lạc với anh Tố để gửi lời cảm ơn và hỏi thăm tình hình của anh. "Gia đình cháu bé còn lo lắng hỏi tôi rằng việc dừng xe gấp giữa đường như vậy có bị cảnh sát giao thông xử phạt hay không, nếu có bị phạt thì họ xin được đóng phạt thay. Tôi đã giải thích rằng mình làm việc tốt để cứu người nên chắc chắn sẽ không bị xử phạt", anh Tố chia sẻ thêm.
Anh Tố cũng đang có một con trai 3 tuổi, có lẽ tâm thế của một người làm cha đã giúp anh có phản xạ nhanh nhạy và quyết liệt. Anh cho biết, sau khi cứu được cháu bé và trở về nhà, anh mới bắt đầu cảm thấy đau ở chân do cú nhảy từ cabin xuống đường.
Giải thích về việc trích xuất và đăng tải đoạn clip lên mạng xã hội, anh Tố nói: "Tôi cắt lại đoạn video này, phần vì muốn lưu lại kỷ niệm, phần vì lo ngại nếu sau này có bị cơ quan chức năng kiểm tra về việc dừng đỗ hay vi phạm luật giao thông tại thời điểm đó thì có bằng chứng để giải trình. Lái xe như chúng tôi vốn không có điều kiện kinh tế dư dả, nhưng cứu người là trên hết".
Dù đã có 14 năm kinh nghiệm lái xe đường dài và từng nhiều lần giúp đỡ người gặp nạn trên đường như người say rượu, người tự té xe, nhưng đây là lần đầu tiên anh đối mặt với tình huống cứu một đứa trẻ đi "lạc" vào quốc lộ.
Đáng chú ý, ngay sau khi đoạn video được lan tỏa, hành động của anh Tố không chỉ nhận được sự cảm kích từ người dân mà còn thu hút sự chú ý của cơ quan chức năng. Anh Tố cho biết, một cán bộ CSGT thuộc Trạm CSGT Phú Lộc, Phòng CSGT Công an thành phố Huế sau khi nắm bắt sự việc qua hình ảnh trích xuất đã chủ động liên lạc với anh.
Cán bộ CSGT khẳng định trong tình huống khẩn cấp liên quan đến tính mạng con người, hành động ưu tiên cứu người của anh Tố là hoàn toàn đúng đắn và đáng được biểu dương gương người tốt việc tốt.
Xác nhận sự việc với PV Thanh Niên, lãnh đạo Trạm CSGT Phú Lộc nói: "Nắm được sự việc, chúng tôi đã gọi ngay cho tài xế để biểu dương tinh thần, đồng thời giải thích hành động này không bị xử phạt, để tài xế an tâm".
