“Thói quen của nhiều người Việt là cứ ho, cảm thì tự mua kháng sinh uống, dùng lại toa thuốc cũ hoặc ngưng thuốc giữa chừng khi vừa thấy đỡ”, PGS.TS.BS Trần Văn Ngọc, Chủ tịch Hội Hô hấp TP HCM, nói tại ký kết hợp tác giữa hội và chuỗi Nhà thuốc Long Châu cùng Sandoz Việt Nam nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy tuân thủ điều trị kháng sinh ngày 14/4.
Theo các báo cáo quốc tế, Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tình trạng kháng kháng sinh nghiêm trọng tại châu Á và trên thế giới, gây gánh nặng lớn cho hệ thống y tế và đe dọa trực tiếp tính mạng người bệnh. Dữ liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới giai đoạn 2020-2023 cho thấy gần 300.000 người Việt Nam tử vong do các nguyên nhân liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến kháng kháng sinh.
Lý giải thực trạng này, phó giáo sư Ngọc cho rằng một nguyên nhân đáng chú ý là việc người dân dễ dàng tiếp cận và mua kháng sinh. Nhiều người tự ý dùng thuốc cho các bệnh do virus như sốt siêu vi, cảm cúm – vốn không cần kháng sinh – hoặc trong trường hợp nhiễm khuẩn lại dùng sai thuốc, hay dùng đúng thuốc nhưng không đủ liệu trình.
Không ít bệnh nhân chỉ uống một vài ngày, khi các thuốc phối hợp như hạ sốt, giảm đau giúp giảm triệu chứng thì lầm tưởng đã khỏi và tự ý ngưng thuốc. Việc này khiến vi khuẩn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn, dễ gây tái phát bệnh, đồng thời làm tăng nguy cơ kháng thuốc, khiến những lần điều trị sau khó khăn và tốn kém hơn.
Bên cạnh đó, thói quen sử dụng lại toa thuốc cũ cũng góp phần làm tình trạng này trầm trọng. Khi dùng kháng sinh không đúng cách, các vi khuẩn nhạy cảm bị tiêu diệt trước, trong khi những vi khuẩn “lì thuốc” sống sót và tiếp tục phát triển trong đường hô hấp. Theo thời gian, chúng có thể gây bệnh nặng hơn như viêm phổi, buộc bệnh nhân phải nhập viện và sử dụng các loại kháng sinh mạnh hơn.
Để giải quyết bài toán lạm dụng kháng sinh, ông Ngọc đánh giá hệ thống nhà thuốc và dược sĩ đóng vai trò then chốt. Trong bối cảnh người dân dễ dàng mua thuốc ngoài cộng đồng, nhà thuốc không chỉ là nơi cung ứng mà còn là “điểm chốt” giúp định hướng sử dụng thuốc đúng cách.
Bà Nguyễn Đỗ Quyên, Phó tổng giám đốc FPT Retail kiêm Giám đốc điều hành Hệ thống nhà thuốc và Trung tâm tiêm chủng Long Châu, cho biết thực tế tại nhà thuốc cho thấy kháng sinh là nhóm thuốc được sử dụng rất phổ biến nhưng cũng dễ bị dùng sai. Nhiều người bệnh ngưng thuốc khi thấy đỡ hoặc điều trị theo kinh nghiệm cá nhân, vô tình làm giảm hiệu lực lâu dài của kháng sinh. Do đó, hệ thống này đang chú trọng để dược sĩ tư vấn rõ ràng, giúp người bệnh hiểu vì sao phải tuân thủ đủ liệu trình và đồng hành trong quá trình điều trị.
Theo phó giáo sư Ngọc, kháng sinh cần được xem là tài sản quý của y học, không phải hàng hóa thông thường, vì vậy chỉ nên sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ và tuân thủ đầy đủ liệu trình. Nếu dùng đúng cách, kháng sinh có thể bảo vệ sức khỏe lâu dài. Ngược lại, việc lạm dụng và sử dụng tùy tiện sẽ khiến thuốc dần mất tác dụng, đẩy người bệnh vào nguy cơ không còn lựa chọn điều trị hiệu quả trong tương lai.
Ngày 5.4, hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân (7.4), tại Trạm Y tế xã Long Sơn (TP.HCM), Bệnh viện Mắt Bà Rịa - Vũng Tàu tổ chức chương trình khám, sàng lọc, cấp thuốc, tặng kính miễn phí cho người dân.
Chương trình hướng đến người lớn tuổi và người dân có hoàn cảnh khó khăn, đặc biệt là các trường hợp giảm thị lực hoặc chưa có điều kiện tiếp cận dịch vụ chuyên khoa mắt.
Tại đây, có hơn 300 người dân xã Long Sơn được đo thị lực, đo nhãn áp, khám mắt toàn diện. Các bác sĩ cũng tư vấn chăm sóc mắt và phát hiện sớm các bệnh lý như đục thủy tinh thể, glaucoma, bệnh võng mạc tiểu đường, tật khúc xạ…
Người dân còn được bác sĩ kê đơn và cấp phát thuốc miễn phí; cấp tặng kính đeo mắt nếu mắt có vấn đề khúc xạ, được hướng dẫn chuyển tuyến và điều trị chuyên sâu tại bệnh viện đối với các trường hợp cần can thiệp.
Chương trình có sự tham gia của 25 y, bác sĩ và nhân viên y tế tình nguyện, bao gồm bác sĩ chuyên khoa mắt, kỹ thuật viên khúc xạ, điều dưỡng, dược sĩ và đội ngũ hỗ trợ.
Bác sĩ Nguyễn Viết Giáp, Giám đốc Bệnh viện Mắt Bà Rịa - Vũng Tàu cho biết chương trình là hoạt động thiết thực nhằm tăng cường tiếp cận dịch vụ chăm sóc mắt cho người dân vùng khó khăn, phát hiện sớm - can thiệp kịp thời các bệnh lý có nguy cơ gây mù lòa và góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về chăm sóc và bảo vệ thị lực.
Cùng ngày, Bệnh viện đa khoa Bà Rịa đã tổ chức khám, phát thuốc và tặng quà cho 150 người dân trên địa bàn phường Tam Long.
Các bác sĩ cũng tầm soát các bệnh về tim mạch, tiểu đường cho người từ 45 tuổi trở lên và tầm soát ung thư cổ tử cung cho 30 phụ nữ sau sinh bằng công nghệ hiện đại...
Sau đây, một bác sĩ chuyên khoa thận sẽ đưa ra lời khuyên chăm sóc sức khỏe thận, nhất là đối với bệnh nhân thận - trong thời tiết nắng nóng kéo dài.
Bác sĩ Anupam Roy, Phó trưởng Khoa Thận học và Ghép thận tại Aakash Healthcare (Ấn Độ), chia sẻ:
Giữ đủ nước là một trong những nguyên tắc quan trọng hàng đầu. Vào mùa hè, cơ thể đổ mồ hôi nhiều hơn, làm tăng nguy cơ mất nước. Việc bổ sung đủ nước sẽ giúp thận đào thải độc tố hiệu quả. Một cách kiểm tra đơn giản là quan sát màu nước tiểu: nếu nước tiểu có màu nhạt là dấu hiệu cơ thể đã đủ nước, còn nếu sẫm màu, bạn cần bổ sung thêm chất lỏng, theo tờ Times of India.
Đồng thời, ông cũng đưa ra một số lời khuyên giúp bảo vệ thận trong thời tiết nắng nóng:
Bổ sung thực phẩm giàu nước: Bên cạnh việc uống đủ nước, nên tăng cường các thực phẩm giàu nước trong chế độ ăn hằng ngày. Các loại trái cây và rau củ như dưa chuột, dưa hấu không chỉ giúp cấp nước mà còn cung cấp nhiều dưỡng chất cần thiết.
Kiểm soát lượng muối: Giảm lượng muối trong khẩu phần ăn là điều rất quan trọng đối với sức khỏe thận. Ăn mặn có thể làm tăng huyết áp - một trong những nguyên nhân chính dẫn đến bệnh thận. Vì vậy, cần hạn chế thực phẩm chế biến sẵn và đồ ăn nhanh.
Tránh mất nước khi tập luyện: Dù trời nóng, việc duy trì vận động vẫn cần thiết. Tuy nhiên, nên chọn thời điểm tập luyện phù hợp như sáng sớm hoặc chiều muộn để hạn chế mất nước do đổ mồ hôi nhiều khi tiếp xúc trực tiếp với nắng gắt.
Thận trọng khi dùng thuốc giảm đau: Việc sử dụng thuốc giảm đau thường xuyên có thể gây tổn thương thận. Trong tình trạng mất nước, nguy cơ này càng tăng cao. Vì vậy, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
Lắng nghe tín hiệu của cơ thể: Cơ thể thường phát ra những cảnh báo sớm. Nước tiểu sẫm màu, lượng nước tiểu giảm hoặc các dấu hiệu bất thường khác có thể cho thấy thận đang gặp vấn đề. Nhận biết sớm những triệu chứng này sẽ giúp phòng tránh các biến chứng nghiêm trọng.
Tuân thủ những khuyến nghị đơn giản trên có thể giúp duy trì sức khỏe và chức năng của thận trong những ngày nắng nóng.
Ngày 14.4, Bệnh viện Hữu nghị Quảng Bình (tỉnh Quảng Trị) cho biết, vừa tiếp nhận và xử lý 1 trường hợp tai nạn hy hữu do móc câu gây ra. Bệnh nhân là B.T.Đ (15 tuổi, trú phường Đồng Thuận, tỉnh Quảng Trị), nhập viện trong trạng thái hoảng sợ, vùng đỉnh đầu bị lưỡi câu 3 tiêu cắm sâu vào da.
Theo lời kể, trong lúc đi câu cùng bạn, do không giữ khoảng cách an toàn, em bị lưỡi câu văng trúng và móc vào đầu.
Bác sĩ Nguyễn Mạnh Thưởng, Trưởng khoa Ngoại - gây mê hồi sức, cho biết lưỡi câu đã xuyên qua da vùng đỉnh đầu, tuy nhiên rất may không gây tổn thương các mạch máu và dây thần kinh quan trọng. Sau khi đánh giá tình trạng, ê kíp đã tiến hành gây tê tại chỗ và thực hiện thủ thuật lấy móc câu ra an toàn.
“Trường hợp này nếu móc vào vị trí nguy hiểm hơn có thể gây biến chứng nặng. Sau xử trí, bệnh nhân được khuyến cáo tiêm vắc xin phòng uốn ván để phòng ngừa rủi ro”, bác sĩ Thưởng thông tin.
Các bác sĩ cũng cảnh báo, những tai nạn tưởng chừng đơn giản như khi câu cá nhưng tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng, tổn thương sâu, thậm chí để lại sẹo ảnh hưởng thẩm mỹ. Vì vậy, mọi người cần giữ khoảng cách an toàn khi sử dụng cần câu, không đùa nghịch với dụng cụ có lưỡi móc, đặc biệt là trẻ em.
Khi không may bị móc câu cắm vào cơ thể, tuyệt đối không tự ý tháo bỏ tại nhà mà cần đến cơ sở y tế để được xử lý đúng cách, đồng thời vệ sinh vết thương và tiêm phòng theo chỉ định để tránh biến chứng.