Một phụ nữ nhận cuộc gọi từ bác sĩ gia đình của mẹ. Đầu dây, bác sĩ nói: “Tôi rất tiếc phải thông báo mẹ cô đã qua đời”. Cô phản ứng: “Không, bà gọi nhầm người rồi”.
Đây là một trong những câu chuyện nằm trong nghiên cứu của Đại học Alberta (Canada), thực hiện từ tháng 10/2024 đến tháng 1/2025. Nghiên cứu tập trung vào trải nghiệm của các gia đình có người thân sử dụng dịch vụ Trợ giúp y tế chấm dứt sự sống (trợ tử, MAID). Vấn đề lớn nhất được chỉ ra là sự thiếu vắng thông tin của người nhà trong quá trình xét duyệt, khiến cái chết của người bệnh trở thành sự kiện bất ngờ với gia đình.
Tháng 12/2025, Kiano Vafaeian, 26 tuổi, một bệnh nhân suy giảm thị lực do tiểu đường và mắc hội chứng trầm cảm, đã qua đời bằng phương pháp trợ tử tại Vancouver. Trước đó, yêu cầu của anh bị từ chối nhiều lần ở Ontario. Khi nhận tin, bà Margaret Marsilla, mẹ của Kiano, tưởng đây là một trò đùa.
Năm 2021, ông Alan Nichols, 61 tuổi, người có tiền sử trầm cảm, được trợ tử ngay sau khi nhập viện vì khủng hoảng tâm thần, dù gia đình và y tá điều trị phản đối. Tình trạng duy nhất được ghi lại trong hồ sơ y tế của ông là mất thính lực.
Kể từ khi hợp pháp hóa vào năm 2016 đến cuối 2024, Canada ghi nhận hơn 76.000 ca trợ tử. Nghiên cứu của Đại học Alberta cho thấy bệnh nhân chọn MAID chủ yếu do những cơn đau thể xác hoặc mất kiểm soát cơ thể. Ngoài ra, việc sợ phải phụ thuộc vào người khác trong sinh hoạt cá nhân hoặc phải chuyển vào viện dưỡng lão cũng là tác nhân ảnh hưởng.
Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ ra một số quyết định trợ tử xuất phát từ sự thiếu hụt của hệ thống y tế. Việc chăm sóc tại nhà không đảm bảo, cộng với thời gian chờ đợi bác sĩ chuyên khoa kéo dài nhiều tháng khiến bệnh nhân từ bỏ hy vọng. “Mẹ tôi kết thúc cuộc đời vì tuyệt vọng”, một người tham gia phỏng vấn kể.
Luật pháp Canada quy định bệnh nhân đủ điều kiện MAID phải được xác nhận bởi hai chuyên gia y tế độc lập. Phía các gia đình cho biết quy trình này nhiều lúc chỉ mang tính thủ tục. Một số cuộc đánh giá được thực hiện qua ứng dụng gọi video, không có bước thảo luận chuyên sâu về các phương án điều trị thay thế. Người nhà của một bệnh nhân kể họ từng cung cấp tài liệu dài hai trang về tiền sử trầm cảm và dấu hiệu tự sát của cha mình, nhưng thông tin không được đưa vào đánh giá.
Không ít gia đình cho biết quá trình thực hiện MAID diễn ra theo hướng hành chính. Một người tham gia nghiên cứu nói: “Đặt lịch MAID giống như đặt bàn ăn tối”. Một gia đình khác cho biết họ không thoải mái khi nhân viên y tế tỏ thái độ vui vẻ trong ngày thực hiện thủ thuật.
Bác sĩ Ramona Coelho, thành viên ủy ban rà soát các ca MAID tại Ontario, cho biết chính sách trợ tử hiện nay thường bị nhìn nhận đơn giản như một vấn đề quyền tự chủ cá nhân. “Y tế chưa bao giờ coi quyền tự chủ là tuyệt đối”, bà nói.
Bà Coelho cho biết phần lớn các gia đình không yêu cầu quyền phủ quyết. Họ muốn được cung cấp thông tin và tham gia vào quá trình đánh giá để đảm bảo người thân được bảo vệ. “Họ muốn biết mọi lựa chọn chăm sóc và điều trị đều đã được cân nhắc nghiêm túc”, bà nói.
Canada đang tìm cách cân bằng giữa quyền tự quyết của bệnh nhân và vai trò của gia đình. Với kế hoạch mở rộng đạo luật MAID cho nhóm bệnh nhân mắc bệnh tâm thần vào tháng 3/2027, giới chuyên gia khuyến nghị chính phủ cần đưa thân nhân vào quá trình xét duyệt để tăng tính minh bạch.
Vị đắng của măng tươi đến từ hai nhóm hợp chất glycoside (taxiphyllin) và phenolic tập trung ở phần vỏ, kẽ mô và lớp thịt măng bao quanh lõi. Cả hai nhóm chất này đều tan trong nước muối loãng hoặc có tính acid nhẹ.
Chính vì vậy, nấu lâu không phải chìa khóa duy nhất để khử đắng. Điều quan trọng là tạo điều kiện cho các phân tử đắng thoát ra ngoài và trung hòa môi trường phù hợp.
Bộ ba tác động giúp măng tươi giảm đắng vẫn giòn ngon.
Thẩm thấu: Nước muối loãng đóng vai trò như một chiếc nam châm, kéo "chất đắng" từ măng ra ngoài nhanh hơn nhiều so với nước thường.
Môi trường acid nhẹ: Một chút chanh hoặc giấm sẽ làm nhiệm vụ bẻ gãy các liên kết phenolic, từ đó làm dịu đi cảm nhận vị chát trên đầu lưỡi.
Nhiệt độ vừa đủ: Chỉ cần chần măng ở mức nóng già đủ để các mô sợi mở đường cho hợp chất đắng thoát đi mà không làm măng bị mềm, mất đi độ giòn nếu luộc lâu.
Quy trình 10 phút khử đắng cho măng tươi
Chuẩn bị (3 phút): Măng sau khi thái miếng đem bóp nhẹ bằng nước muối loãng rồi ngâm khoảng 3 phút để thẩm thấu.
Luộc nhanh (3 phút): Luộc măng nhanh khoảng 3 phút, thêm 1-2 thìa giấm hoặc một chút nước cốt chanh.
Sốc lạnh (1 phút): Vớt măng ra xả ngay dưới vòi nước lạnh. Bước này không chỉ giúp măng giòn mà còn rửa trôi lớp nước đắng vừa được kéo ra.
Cân bằng vị (3 phút): Trước khi nấu, hãy ướp măng với chút muối hoặc nước mắm trong 5 phút. Vị mặn nhẹ sẽ giúp măng đậm đà trở lại, tạo nên sự cân bằng hoàn hảo sau quá trình khử đắng.
Nhiều kinh nghiệm dân gian xưa thực ra có cơ sở khoa học. Người nội trợ xưa thường ngâm măng với nước gạo vì loại nước này hơi có tính acid và chứa enzyme lên men tự nhiên, giúp giảm vị đắng. Một nhúm muối khi chần măng cũng dựa đúng nguyên lý thẩm thấu.
Một số vùng còn xào măng với dầu hoặc mỡ trước khi nấu canh. Việc này tạo lớp màng chất béo bao bọc phân tử đắng, giúp món ăn hài hòa hơn. Những mẹo truyền miệng này cho thấy người Việt hiểu nguyên lý "khử đắng bằng môi trường" từ rất lâu, dù không gọi tên bằng khoa học hiện đại.
Ngày 14/4, người dân tại một khu chung cư cao cấp ở thành phố Sán Đầu (tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc) chứng kiến một cụ bà thả nhiều xấp tiền mệnh giá 1.000 HKD (khoảng 3,3 triệu đồng) và 500 HKD (khoảng 1,6 triệu đồng) xuống đất.
Đoạn video được chia sẻ trên mạng xã hội cho thấy, các tờ tiền được tung qua ô cửa sổ kính bay tứ tung. Tổng số tiền lên đến 2 triệu HKD (6,7 tỷ đồng).
Phát hiện sự việc, nhiều người đi đường tranh nhau nhặt tiền. Một số người dân chụp ảnh các tờ tiền, đăng tải lên mạng xã hội.
Một chủ cửa hàng sống gần hiện trường cho biết, người phụ nữ ném các tờ tiền trong vòng 20 phút trước khi cảnh sát có mặt.
"Ban đầu, tôi tưởng đó là tiền giả. Khi nhặt lên, tôi mới nhận ra tất cả đều là tiền thật", ông nói.
Nhận tin báo về sự việc, cảnh sát lập tức có mặt tại hiện trường. Lực lượng chức năng đang vận động những người nhặt tiền cần giao nộp kịp thời cho cảnh sát.
Trả lời báo chí địa phương, một nhân viên bảo vệ tại khu chung cư từ chối nói về nguyên nhân của sự việc. Người này cho rằng: "Sự việc đã kết thúc, không muốn đề cập quá nhiều".
Lực lượng cảnh sát khu vực cho biết: "Mọi việc đã được cơ quan chức năng xử lý xong". Vị này từ chối cung cấp thông tin chi tiết.
Đây không phải là lần đầu tiên xảy ra ném tiền từ trên cao xuống tại Trung Quốc.
Hồi năm 2024, một nam du khách bất ngờ thả các tờ tiền từ trên tầng 2 của thành cổ ở Đại Lý (Vân Nam, Trung Quốc) xuống phía dưới.
Phát hiện các tờ tiền được thả xuống, nhiều du khách tranh nhau nhặt. Có người cầm nắm tiền nhặt được, chụp ảnh và đăng tải lên mạng xã hội.
Một số người bán hàng gần hiện trường cho biết, nam du khách tung tiền thành nhiều đợt trong vài phút. Đây có thể là sở thích của cá nhân chứ không phải chỉ đạo của ban quản lý khu du lịch.
Cơ quan chức năng cho biết, người ném tiền là khách du lịch đến đây tham quan. Ban quản lý khu du lịch phối hợp cùng người nhà, vận động nam du khách rời đi để tránh gây lộn xộn.
Ở Việt Nam cũng từng có câu chuyện tương tự. Vào tháng 5/2025, một số cư dân tại tòa nhà Gemek 1 (An Khánh, Hoài Đức, Hà Nội) bất ngờ phát hiện hàng chục tờ tiền 500.000 đồng rơi từ trên cao xuống. Tổng số tiền nhặt được là 29,5 triệu đồng. Ngay sau đó, mọi người đã phối hợp với ban quản lý tòa nhà tìm lại chủ nhân.
"Các tờ tiền rơi xuống đường đi, vỉa hè, thậm chí còn dính ở cây cối gần đó", một nhân chứng cho hay.
Chủ nhân của số tiền "rơi từ trên trời" là của anh Nông Văn Thắng (SN 1994), sống ở căn hộ 31 trục 06A của tòa nhà này. Sự cố ném tiền do con anh Thắng không biết nên đã nghịch ngợm ném xuống dưới.
Người đàn ông sinh năm 1994 sau đó đã tiến hành các thủ tục nhận lại tiền. Anh cho biết cảm thấy rất vui và biết ơn các cư dân tốt bụng đã giúp đỡ gia đình anh.
Stephanie Hua, nhà báo ẩm thực của chuyên trang Taste (Australia), chia sẻ phát hiện thú vị về việc dùng nồi chiên không dầu để làm cơm rang. Luồng không khí nóng luân chuyển mạnh trong thiết bị này giúp loại bỏ hơi ẩm thừa, làm bề mặt hạt cơm se lại nhanh chóng và không bị bết dính.
Dưới đây là quy trình 4 bước đơn giản, giúp bạn tiết kiệm thời gian đứng bếp.
Chuẩn bị nguyên liệu
Bạn nên sử dụng cơm nguội (tốt nhất là cơm đã để tủ lạnh để hạt khô ráo) hoặc các loại cơm đóng gói sẵn. Chuẩn bị thêm nguyên liệu tùy thích như đậu Hà Lan, ngô ngọt, thịt ba chỉ xông khói thái hạt lựu cùng các gia vị quen thuộc (nước tương, dầu hào, dầu mè).
Trộn hỗn hợp
Cho toàn bộ cơm, nguyên liệu phụ và gia vị vào một khay nướng, khuôn silicon hoặc thố sứ chịu nhiệt (có kích thước đặt vừa lồng nồi chiên). Dùng thìa xới và trộn thật đều tay để gia vị áo một lớp mỏng quanh từng hạt cơm.
Chiên cơm
Đặt khay vào nồi, cài đặt nhiệt độ ở mức 180-190 độ C trong 10-12 phút. Quạt gió sẽ làm bốc hơi ẩm, giúp hạt cơm săn lại. Trong quá trình này, mỡ từ thịt xông khói tiết ra sẽ làm hạt cơm tơi xốp, bóng bẩy hơn. Giữa chu trình, bạn nên kéo lồng chiên ra và đảo đều một lần.
Thêm trứng
Kéo lồng chiên ra, đổ 1-2 quả trứng đã đánh tan lên bề mặt hỗn hợp cơm. Đưa lồng trở lại nồi và nấu thêm khoảng 3-4 phút đến khi bề mặt trứng chín tới. Cuối cùng, lấy khay ra ngoài, dùng muỗng xới và trộn mạnh tay để lớp trứng vỡ tơi, quyện hoàn toàn vào các hạt cơm.
Với tổng thời gian khoảng 15 phút, bạn sẽ có một đĩa cơm rang tiện lợi, hạt cơm bóng bẩy, giòn rụm như ngoài hàng mà không tốn nhiều công sức dọn dẹp nhà bếp.