Theo số liệu của Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, PPI tháng 3 tăng 0,5% so với tháng 32025, chấm dứt chuỗi giảm phát sản xuất dài nhất trong nhiều thập kỷ. Kết quả này cao hơn dự báo trong thăm dò của Reuters, ở mức 0,4%.
Giá sản xuất tăng mạnh trong các ngành tiêu thụ nhiều năng lượng như khai thác kim loại màu tăng 36,4%; luyện kim và chế biến kim loại màu tăng 22,4%. Tính chung quý I, chỉ số giá sản xuất vẫn giảm 0,6% so với cùng kỳ 2025.
PPI của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới quay đầu tăng trở lại tháng trước do xung đột Trung Đông đẩy giá dầu tăng, khiến chi phí nhiên – nguyên liệu sản xuất leo thang. Đến ngày 10/4, dầu Brent hợp đồng giao tháng 6 được giao dịch ở mức 96,7 USD mỗi thùng, tăng 33% kể từ khi chiến sự bắt đầu. Dầu WTI hợp đồng giao tháng 5 có giá 98,5 USD mỗi thùng, tăng 47%.
Từ cuối tháng 2, Trung Quốc đã cho phép giá nhiên liệu trong nước tăng, nhưng áp trần, nhằm giảm tác động từ giá dầu leo thang. Zhiwei Zhang, kinh tế trưởng tại Pinpoint Asset Management, cho rằng tình hình Trung Đông vẫn còn rất bất ổn. “Triển vọng lạm phát với nhiều nước, bao gồm cả Trung Quốc, cũng vậy”, ông nói.
Trung Quốc là nhà nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, nhưng nhờ dự trữ lớn và nguồn cung năng lượng đa dạng nên giảm được tác động kinh tế từ cuộc xung đột ở Vùng Vịnh, theo Robin Xing, Kinh tế trưởng Trung Quốc tại Morgan Stanley.
“Trung Quốc ứng phó tốt hơn các nước khác trước cú sốc dầu, nhờ khả năng linh hoạt trong chuyển đổi nguồn năng lượng và dư địa chính sách khi lạm phát thấp”, ông Robin Xing nhận định. Ông dự báo PPI nước này tăng 1,2% năm nay.
Tháng 3, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Trung Quốc tăng 1%, thấp hơn mức dự báo 1,2% của các nhà kinh tế do Reuters khảo sát và chậm hơn so với mức tăng 1,3% trong tháng 2. CPI lõi, không bao gồm các mặt hàng dễ biến động như thực phẩm và năng lượng, tăng 1,1% trong tháng 3.
Ông Xu Tianchen, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Economist Intelligence Unit, cho biết trong số các nền kinh tế châu Á đã công bố dữ liệu lạm phát tháng 3 đến nay, Trung Quốc là nước duy nhất ghi nhận tốc độ CPI giảm theo tháng.
Với lạm phát thấp và tăng do chi phí đẩy (giá đầu vào) chứ không phải nhu cầu cao, Marco Sun, Trưởng bộ phận phân tích thị trường tài chính tại MUFG (Trung Quốc), dự báo Bắc Kinh sẽ không có điều chỉnh về chính sách điều hành kinh tế.
Tỷ giá nhân dân tệ và USD ổn định sau khi dữ liệu lạm phát được công bố, trong khi thị trường chứng khoán đại lục tăng điểm.
Morgan Stanley vừa hạ dự báo tăng trưởng Trung Quốc năm nay 10 điểm cơ bản, còn 4,7%, với giả định giá dầu trung bình đạt 110 USD mỗi thùng trong quý II trước khi hạ nhiệt. Trường hợp xung đột Trung Đông leo thang, đẩy giá dầu vượt 150 USD mỗi thùng quý này, GDP thực của Trung Quốc có thể giảm tốc còn 4,2%.
“Ngay cả khi eo biển Hormuz được mở lại, quá trình bình thường hóa nguồn cung chậm và nhu cầu tái tích trữ có thể khiến giá dầu duy trì ở mức cao”, ông Xing nói.
Tại họp báo thường kỳ Bộ Công Thương chiều 9/4, ông Nguyễn Anh Tuấn - Trưởng phòng kinh doanh xăng dầu và khí (Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước), cho biết các kỳ điều hành giá xăng dầu vào ban đêm chỉ diễn ra ở các trường hợp bất thường, không thường xuyên.
Lý giải, ông Tuấn cho biết việc này xuất phát từ yêu cầu bám sát diễn biến thị trường theo Nghị quyết của Chính phủ, trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới biến động mạnh. Theo đó, khi mức tăng vượt 15% hoặc giảm trên 10% (theo Nghị quyết 55), việc điều hành cần được thực hiện kịp thời.
Theo ông, việc điều hành vào cuối ngày giúp cơ quan quản lý cập nhật giá Platts Singapore mới nhất. Từ đó, họ sẽ xác định giá cơ sở sát thực tế, hạn chế tác động đến thị trường. Việc này cũng nhằm tránh xáo trộn, hạn chế đầu cơ, găm hàng chờ tăng giá.
Cùng quan điểm, Thứ trưởng Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết các kỳ điều hành vào ban đêm còn giúp cơ quan quản lý cập nhật đầy đủ dữ liệu cuối ngày để xác định xu hướng tăng hoặc giảm, từ đó quyết định phương án phù hợp, sát diễn biến thị trường.
Xung đột Trung Đông leo thang từ cuối tháng 2 gây hệ lụy lớn đến nguồn cung xăng dầu, khí toàn cầu. Quy mô và mức độ ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng này vượt cú sốc dầu mỏ của thập niên 1970 - từng làm đảo lộn nền kinh tế, thị trường năng lượng.
Diễn biến này kéo theo thị trường năng lượng trong nước biến động mạnh. Từ cuối tháng 2 đến nay, giá bán lẻ xăng dầu trong nước có 15 kỳ điều hành, trong đó 9 kỳ được thực hiện vào khoảng 22-24h.
Ngoài cơ chế điều hành linh hoạt, cơ quan quản lý cũng có nhiều giải pháp đảm bảo nguồn cung, bình ổn thị trường. Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, nguồn nhập khẩu từ Trung Đông thời gian qua có tác động nhất định, các lô hàng vẫn đang triển khai theo kế hoạch, được đưa về Việt Nam.
Theo đại diện Bộ Công Thương, trong tháng 3, các doanh nghiệp tăng nhập khẩu với khối lượng lớn, trên 3 triệu m3 xăng dầu. Cùng với lượng tồn kho trong nước, nguồn cung trong tháng 4 cơ bản được đảm bảo. Song song, các doanh nghiệp đang chủ động đa dạng nguồn cung, không phụ thuộc vào Trung Đông, như tăng mua dầu từ Nga để phục vụ các nhà máy lọc dầu.
Bên cạnh đó, Bộ Công Thương cũng xây dựng các kịch bản điều hành theo hướng linh hoạt, nhằm không để đứt gãy nguồn cung, gây lạm phát hay mất cân đối vĩ mô. Hai nhà máy lọc dầu được duy trì vận hành ở mức cao nhất có thể, đồng thời điều chỉnh nguyên liệu đầu vào để giảm phụ thuộc vào Trung Đông. Nhà điều hành cũng sử dụng linh hoạt các công cụ như Quỹ Bình ổn giá xăng dầu để điều tiết biên độ giá trong ngắn hạn, kết hợp với các chính sách giảm thuế.
"Chịu áp lực lớn nhưng việc triển khai đồng bộ các giải pháp giúp đảm bảo cung ứng xăng dầu, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng", ông Tuấn nói.
Cụ thể theo thông báo của Thuế cơ sở 7 tỉnh Đắk Lắk, Thuế cơ sở 3 tỉnh Khánh Hòa, Thuế cơ sở 1 tỉnh Quảng Ngãi, những hộ kinh doanh buộc phải ngưng sử dụng hóa đơn điện tử rơi vào những trường hợp sau:
Những hộ kinh doanh đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử từ năm 2025 trở về trước có doanh thu năm 2025 nhỏ hơn hoặc bằng 500 triệu đồng và doanh thu lũy kế từ đầu năm 2026 đến thời điểm xác định nhỏ hơn hoặc bằng 500 triệu đồng.
Hộ kinh doanh mới đăng ký kinh doanh năm 2026 và đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử, có doanh thu lũy kế từ đầu năm 2026 đến thời điểm xác định nhỏ hơn hoặc bằng 500 triệu đồng.
Cơ quan thuế nhấn mạnh các hộ kinh doanh thuộc đối tượng nêu trên phải ngừng việc sử dụng hóa đơn điện tử kể từ thời điểm cơ quan thuế thông báo và không thực hiện xuất hóa đơn điện tử trong thời gian không thuộc đối tượng sử dụng.
Trong trường hợp vẫn tiếp tục xuất hóa đơn thì cơ quan thuế xác định là hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp và bị xử phạt theo quy định pháp luật.
Sau khi ngừng sử dụng hóa đơn, hộ kinh doanh thực hiện ghi chép doanh thu phát sinh vào sổ doanh thu làm căn cứ kê khai thuế.
Cơ quan thuế cũng cho biết hộ kinh doanh sẽ được tiếp tục sử dụng hóa đơn điện tử khi có doanh thu lũy kế từ đầu năm 2026 đến thời điểm xác định lớn hơn 500 triệu đồng.
Sau khi phát sinh doanh thu lớn hơn 500 triệu đồng, hộ kinh doanh có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử thì thực hiện đăng ký theo quy định.
Trường hợp hộ kinh doanh có doanh thu quý 1 lớn hơn 500 triệu đồng thì vẫn tiếp tục sử dụng hóa đơn điện tử, đồng thời phải thực hiện nộp tờ khai thuế quý 1 chậm nhất ngày 4-5.
Phản ánh đến Tuổi Trẻ Online, một số hộ kinh doanh cho biết đã được cơ quan thuế mời lên để ký cam kết ngừng sử dụng hóa đơn điện tử với lý do doanh thu dưới 500 triệu đồng không được sử dụng hóa đơn điện tử nữa.
"Năm ngoái các hộ kinh doanh có doanh thu trên 200 triệu đồng đã phải mua phần mềm hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền, chuyển từ thuế khoán qua kê khai và sử dụng hóa đơn từ tháng 6-2025. Đến nay khi các hộ đã quen dần thì lại yêu cầu ngưng", một hộ kinh doanh bức xúc.
Một hộ kinh doanh khác cho biết cơ quan thuế giải thích rằng quý 1 chỉ đạt doanh thu 300 triệu đồng nên chưa được xuất hóa đơn, nhưng điều vô lý là mức doanh thu 500 triệu đồng được áp dụng cho cả năm. "Nếu trung bình thêm 3 quý, doanh thu của chúng tôi sẽ đạt không dưới 500 triệu đồng nhưng cán bộ thuế vẫn không cho sử dụng hóa đơn nữa", vị này cho biết.
Theo các hộ kinh doanh, trong các đợt tập huấn, các cán bộ thuế đều nói việc ước lượng doanh thu năm 2026 bao nhiêu là do các hộ thực hiện, cơ quan thuế không được dùng doanh thu năm 2025 để áp dụng cho năm 2026, vậy mà giờ cơ quan thuế lại dùng doanh thu năm 2025 và quý 1 năm 2026 làm căn cứ để yêu cầu các hộ ngưng sử dụng hóa đơn.
Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ Online, cách xử lý giữa các thuế cơ sở có khác nhau. Có cơ quan thuế cho hộ kinh doanh tự xác định, nếu xác định rằng doanh thu cả năm 2026 trên mức 500 triệu đồng, hộ kinh doanh viết cam kết và tiếp tục xuất hóa đơn.
Nếu hộ kinh doanh mới thành lập mà có lên cơ quan thuế làm việc và cam kết doanh thu năm 2026 trên mức 500 triệu đồng, cơ quan thuế này cũng cho sử dụng hóa đơn ngay từ khi hộ kinh doanh bắt đầu khởi sự hoạt động kinh doanh.
Thế nhưng có cơ quan thuế lại yêu cầu như trên khiến nhiều hộ kinh doanh gặp khó vì không thể mua bán với các đơn vị yêu cầu phải có hóa đơn để đưa vào chi phí được trừ. Dù cơ quan thuế có hướng dẫn ghi bảng kê nhưng nhiều đơn vị không chấp nhận bảng kê vì lo phát sinh rắc rối về sau.
Đóng cửa phiên giao dịch 8/4, cả ba chỉ số chủ chốt của thị trường chứng khoán Mỹ cùng đi lên. DJIA tăng hơn 1.300 điểm, tương đương 2,85% - cao nhất kể từ tháng 4/2025. S&P 500, Nasdaq Composite thêm lần lượt 2,5% và 2,8%.
Cổ phiếu của hơn 70% nhóm ngành thuộc chỉ số S&P 500 ghi nhận mức tăng từ 2% trở lên. Trong đó, công nghiệp dẫn đầu đà tăng. Năng lượng là nhóm duy nhất đi xuống, với 3,7%, bị kéo tụt do giá dầu thô giảm.
Những ngành chịu tác động lớn nhất vì chiến sự ghi nhận mức cải thiện. Các cổ phiếu hàng không, du lịch và xây dựng đều thêm 4,9-5,7%.
Thị trường chứng khoán Mỹ tăng vọt ngay sau khi mở cửa, do nhà đầu tư hoan nghênh thông tin Mỹ - Iran công bố lệnh ngừng bắn trong hai tuần. Xung đột tại Trung Đông kéo dài từ ngày 28/2, làm đảo lộn các thị trường tài chính, gây gián đoạn dòng chảy dầu khí toàn cầu và thổi bùng lo ngại lạm phát.
Một quan chức cấp cao của Iran cho biết trên Reuters rằng eo biển Hormuz - nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu toàn cầu - có thể được mở lại vào ngày 9/4 hoặc 10/4, trước các cuộc đàm phán hòa bình, nếu các bên đạt được khuôn khổ cho một thỏa thuận ngừng bắn. Hôm 8/4, truyền thông Iran đưa tin nước này đang đình chỉ cho phép tàu qua eo biển Hormuz và đe dọa rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn vì Israel tiếp tục tấn công vào Lebanon.
"Vẫn còn nhiều việc phải làm, nhưng tôi nghĩ thị trường đang phục hồi tại các lĩnh vực chịu tác động nặng nề nhất", Mike Dickson - Giám đốc Danh mục đầu tư tại Horizon Investments nhận định.
Không chỉ Mỹ, chứng khoán châu Âu cũng tăng điểm. Chỉ số Stoxx 600 theo dõi chung cổ phiếu toàn khu vực thêm 3,9%, cao nhất một năm.
"Phần lớn các nước dễ tổn thương vì cú sốc năng lượng hơn Mỹ. Vì thế, lệnh ngừng bắn giúp nhà đầu tư toàn cầu thở phào trong ngắn hạn", Ross Mayfield - nhà phân tích chiến lược đầu tư tại Baird cho biết.
Giá dầu thô Brent và WTI chốt phiên hôm qua giảm lần lượt 16,4% và 13,3%, xuống dưới 100 USD một thùng. Tuy nhiên, giá sáng 9/4 tăng trở lại, hiện lên 97 USD một thùng.
