Tuấn là con một. Từ nhỏ đến lớn, mọi sự chăm chút của bố mẹ đều dồn hết cho cậu. Những buổi sáng tinh mơ, bố đạp chiếc xe đạp cọc cạch chở con đến trường. Những buổi chiều mưa, mẹ đứng đợi trước cổng, tay cầm chiếc áo mưa rộng hơn thân người vì bà sợ con ướt.
Cả một thanh xuân của họ không phải là những chuyến đi xa mà là những vòng quay quen thuộc: nhà – trường – chợ – bệnh viện, rồi lại nhà.
Có lần Tuấn nói với tôi: “Ngày xưa bố mẹ chở mình đi học bằng xe đạp, giờ mình muốn chở lại họ bằng xe hơi do mình lái”.
Khi bắt đầu đi làm, có thu nhập, Tuấn nhận ra một điều: thời gian của bố mẹ không còn dài như mình vẫn nghĩ.
Những nếp nhăn, những lần đau lưng, những buổi khám bệnh định kỳ, dấu hiệu của xương khớp thoái hóa, tiểu đường, huyết áp… tất cả như những dấu hiệu lặng lẽ báo rằng, nếu không đi cùng nhau bây giờ, thì có thể sẽ không còn kịp nữa.
Nhưng đưa bố mẹ đi du lịch không giống như đi với bạn bè. Cả quá trình đòi hỏi một sự chuẩn bị khác, và quan trọng nhất là một sự thấu hiểu. Tuấn bắt đầu từ những chuyến đi gần. Không phải những hành trình dày đặc điểm đến, mà là những chuyến đi nhẹ nhàng, đủ để bố mẹ có thể tận hưởng mà không mệt.
Một buổi sáng lên núi, một buổi chiều ra biển, hoặc đơn giản là một chuyến về quê ngoại, dừng lại ở những nơi mà bố mẹ từng nhắc đến trong câu chuyện cũ.
Cậu học cách đi chậm lại, không hối thúc, không ép lịch. Nếu bố muốn ngồi lâu hơn ở một quán cà phê ven đường, thì cứ ngồi. Nếu mẹ muốn chụp thêm vài tấm hình trước một hàng hoa, thì cứ chụp. Những điều tưởng chừng nhỏ nhặt ấy, hóa ra lại là phần quan trọng nhất của chuyến đi.
Tuấn cũng học cách quan sát. Trước mỗi chuyến đi, cậu tìm hiểu kỹ về nơi đến: đường đi có dễ không, có nhiều bậc thang không, thời tiết ra sao, có chỗ nghỉ chân không. Cậu chọn những khách sạn có thang máy, phòng rộng, giường êm. Cậu mang theo thuốc, nước ấm, cả những món ăn quen thuộc phòng khi bố mẹ không hợp khẩu vị.
Có lần trong một chuyến đi biển, bố Tuấn không muốn xuống nước, chỉ ngồi trên bãi cát nhìn sóng. Nếu là trước đây, có thể Tuấn sẽ thấy “uổng”. Nhưng hôm đó cậu chỉ ngồi cạnh bố, hai cha con không nói gì nhiều, chỉ là cùng nhìn ra xa, nghe tiếng sóng, và chia sẻ một khoảng lặng hiếm hoi… giữa hai người đàn ông.
“Chuyến đó mình không nhớ là đã đi được bao nhiêu nơi, nhưng mình nhớ rõ khoảnh khắc ngồi cạnh bố. Tự nhiên thấy chỉ cần vậy thôi cũng đủ”, Tuấn bày tỏ.
Đưa bố mẹ đi không phải để “check-in” hay hoàn thành một danh sách điểm đến. Đó là cách để ở bên nhau, theo một cách khác với trước đây. Khi còn nhỏ, bố mẹ dẫn ta đi, quyết định mọi thứ. Khi lớn lên, ta dẫn lại họ, nhưng không phải để thay thế mà để đồng hành.
Có một điều Tuấn nhận ra là bố mẹ không cần những chuyến đi xa xỉ, họ cần cảm giác được quan tâm. Một câu hỏi “Bố có mệt không?”, một cái nắm tay khi xuống dốc, một ly nước đưa đúng lúc… tất cả những điều ấy đối với họ quý hơn bất kỳ khung cảnh đẹp nào.
Và đôi khi chính trong những chuyến đi ấy, ta mới thực sự hiểu bố mẹ mình. Hiểu rằng họ cũng từng có những ước mơ bị gác lại, những nơi muốn đến nhưng chưa có dịp.
Hiểu rằng sau vẻ ngoài mạnh mẽ, họ cũng có những mệt mỏi mà trước đây ta chưa từng để ý… Tuấn nói điều cậu sợ nhất không phải là không đủ tiền để đưa bố mẹ đi xa mà là đến một ngày có tiền rồi, nhưng không còn ai để đi cùng.
Quả thực chúng ta thường trì hoãn những điều quan trọng, với lý do “để sau”. Sau khi công việc ổn định hơn, sau khi kiếm được nhiều tiền hơn, sau khi rảnh hơn… Nhưng thời gian không chờ ai. Và tuổi của bố mẹ thì càng không.
Đưa bố mẹ đi đó đi đây thực ra không phải là kế hoạch lớn lao mà có thể bắt đầu từ một buổi đi ăn tối, một chuyến về quê, hay một ngày dạo quanh thành phố.
Quan trọng không phải là đi đâu mà là đi cùng nhau, vì đến một lúc nào đó điều ta nhớ không phải là đã đi bao nhiêu nơi mà là đã có bao nhiêu lần được ngồi cạnh bố mẹ trên cùng một chuyến xe đi qua những chặng đường của đời mình.
Khoảng 17h ngày 16/4, trên đường đi chợ về, anh Lăng Dũng (SN 1989) lái xe ngang qua phố Mạc Đăng Dung thuộc phường Đông Mai, tỉnh Quảng Ninh, bỗng nghe thấy tiếng kêu cứu thất thanh.
Một người phụ nữ lớn tiếng tri hô, báo có một bé trai bị ngã xuống mương nước. Thời điểm đó, có một số người đứng xung quanh nhưng đều không biết bơi nên không thể xuống cứu.
Không kịp nghĩ ngợi, anh Dũng vứt vội xe máy ở lề đường, lao xuống mương. Anh cho biết, độ sâu của mương từ 4m đến 5m. Sau khi bơi một đoạn, người đàn ông 37 tuổi nhanh chóng tiếp cận khu vực bé trai gặp nạn.
Lúc này, nạn nhân đang chìm dần, bị uống khá nhiều nước. Anh vừa bơi vừa đẩy bé trai lên bờ. Với sự hỗ trợ của người dân ở phía trên, nạn nhân lên bờ an toàn sau khoảng 2 phút.
Sau khi được sơ cứu, bé trai dần tỉnh lại. Anh Dũng tiếp tục cõng bé chạy ra đường lớn để tìm xe hỗ trợ. Không lâu sau, một chiếc ô tô đi tới, đưa anh và bé trai vào bệnh viện Sản Nhi Quảng Ninh (thuộc phường Tuần Châu). Trên đường đi, anh Dũng gọi vợ ra dắt xe máy về nhà.
Được biết, nạn nhân là một bé trai học lớp 4. Trước thời điểm gặp nạn, cậu bé cùng bạn trên đường đi học về. Cả nhóm trêu đùa nhau và không may bé trai trượt chân rơi xuống mương.
Gia đình bé trai cách nhà anh Dũng khoảng 1km. Sau khi nhận được tin báo, gia đình bé trai vội vàng vào bệnh viện. Lúc này, anh Dũng mới ra về để kịp giờ bán hàng buổi tối.
Chia sẻ với phóng viên Dân trí, anh Dũng cho biết, nếu chậm trễ khoảng 30 giây, bé trai sẽ nguy hiểm tới tính mạng.
"Lúc tôi tiếp cận, cậu bé đã bị sặc nhiều nước. Rất may mọi việc được xử lý kịp thời, không bị quá muộn", anh nói.
Vốn sinh sống tại đây nên anh Dũng rất thông thạo địa hình. Anh biết bơi từ bé và nhà chỉ cách mương khoảng 10m. Gần 20 năm trước, anh cũng từng cứu một bé gái bị rơi xuống mương này. Rất may mắn bé gái được cứu kịp thời.
Tối 17/4, gia đình anh Phạm Minh Hải - bố của bé trai gặp nạn - đã tới nhà anh Dũng để gửi lời cảm ơn. "May mắn có anh Dũng hỗ trợ, con tôi hiện được xuất viện. Nếu không có anh, chúng tôi không dám nghĩ chuyện gì có thể xảy ra", anh Hải nói.
Câu chuyện cứu người của Dũng hiện được nhiều người chia sẻ, lan tỏa trên các nền tảng mạng xã hội.
Theo báo cáo mới nhất từ nền tảng tài chính LendingTree, mức chi trung bình để nuôi một đứa trẻ tại Mỹ đến năm 18 tuổi là hơn 303.000 USD (đã trừ các khoản miễn giảm thuế). Tính trung bình mỗi năm, phụ huynh phải chi gần 17.000 USD. Tuy nhiên, con số này tăng lên hơn 29.000 USD trong 5 năm đầu đời, chủ yếu do chi phí trông giữ trẻ.
Trong các khoản phải chi như thuê nhà, thực phẩm, đi lại và bảo hiểm, tiền gửi trẻ chiếm tỷ trọng cao nhất. Từ tháng 6/2024 đến nay, chi phí này tăng trung bình 8%, trong khi lạm phát tăng 4%.
Tại New York, chi phí giữ trẻ trung bình năm 2024 là 26.000 USD. Theo hướng dẫn của liên bang, chi phí này được coi là hợp lý nếu không vượt quá 7% thu nhập hộ gia đình.
Để đạt tỷ lệ này, một gia đình cần thu nhập 334.000 USD mỗi năm. Tuy nhiên, số liệu từ Cục điều tra Dân số Mỹ (U.S. Census Bureau) cho thấy thu nhập trung bình của một hộ gia đình Mỹ là 81.600 USD/năm (tại bang New York là 85.800 USD). Như vậy, mức thu nhập cần thiết để nuôi con hợp chuẩn đang cao gấp 4 lần thu nhập thực tế của người dân. Nhiều gia đình có con nhỏ dành tới 21,9% thu nhập để gửi trẻ.
Để đối phó, nhiều cặp vợ chồng tại các bang đắt đỏ như California hay New York buộc phải chọn mô hình "cha mẹ thay ca" (tag-team parenting).
David, một nhân viên kho vận tại California, kể anh và vợ gần như không gặp mặt nhau trong tuần để né học phí mầm non 25.000 USD mỗi năm. Vợ anh làm việc giờ hành chính từ 8h đến 16h. Khi vợ vừa về đến nhà, David bắt đầu ca làm việc đêm từ 19h đến sáng hôm sau. Anh chỉ chợp mắt vài tiếng buổi sáng rồi thức để trông con lúc vợ đi làm.
"Chúng tôi giống như những người cha mẹ đơn thân có kết hôn", David nói. Anh cho biết dù tiết kiệm được tiền gửi trẻ, sự kiệt quệ về thể chất và thiếu hụt thời gian gắn kết gia đình là cái giá phải trả.
Matt Schulz, trưởng bộ phận phân tích tài chính tại LendingTree, cho biết nhiều phụ huynh phải cắt giảm các khoản thế chấp nhà, tiết kiệm hưu trí hoặc quỹ khẩn cấp để dồn tiền nuôi con. Thực tế này góp phần khiến tỷ lệ sinh tại Mỹ chạm mức thấp kỷ lục vào năm 2025, xu hướng suy giảm kéo dài trong gần hai thập kỷ qua.
Bên cạnh chi phí chăm sóc, giá thực phẩm cũng tăng 29,3% trong giai đoạn 2023-2026, trong khi chi phí quần áo cho trẻ tăng gần 15%.
Hawaii là nơi đắt đỏ nhất để nuôi con với tổng chi phí đến năm 18 tuổi gần 413.000 USD. Các bang có chi phí cao tiếp theo gồm Alaska (365.000 USD), Maryland (326.000 USD), California (312.000 USD) và New Jersey (312.000 USD). Ngược lại, New Hampshire và South Carolina nằm trong nhóm có mức chi phí thấp hơn, dao động quanh ngưỡng 200.000 USD.
Trước áp lực từ cử tri, chính quyền một số nơi đã can thiệp. Tại New York, thống đốc Kathy Hochul và nghị sĩ Zohran Mamdani vừa công bố khoản tài trợ 73 triệu USD cung cấp 2.000 suất học mẫu giáo miễn phí cho trẻ 2 tuổi từ mùa thu năm nay, giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho người dân.
Hòn đảo có biệt danh "nơi có mật độ dân số đông nhất thế giới". Các túp lều bám vào vách đá, tạo thành mạng lưới hẻm nhỏ vừa đủ hai người lách qua. Từng tấc đất đều được tận dụng để dựng nhà ở hoặc cơ sở kinh doanh.
Người dân tập trung tại hòn đảo này vì nguồn lợi thủy sản. Vùng nước sâu bao quanh Migingo có lượng lớn cá rô sông Nile. Việc sống tại đảo giúp ngư dân tiết kiệm nhiên liệu và tiếp cận người mua. Mỗi sáng, hơn 100 chiếc thuyền cập bến để giao hàng. Theo Islands, tại các thị trường quốc tế, phile cá rô sông Nile có giá xuất khẩu lên tới 300 USD cho khoảng 0,9 kg.
Migingo vận hành như một thành phố thu nhỏ với nhà hàng, quán bar, hiệu thuốc, thẩm mỹ viện và sòng bạc ngoài trời. Về y tế, hòn đảo có một phòng khám xử lý vết thương nhẹ hoặc xét nghiệm sốt rét, do một y tá phụ trách. Các ca bệnh nặng sẽ được chuyển vào đất liền Kenya. Tuy nhiên, điều kiện vệ sinh tại đây không đảm bảo khi người dân xả rác và nước thải xuống hồ.
Cư dân Migingo đến từ Kenya, Uganda và Tanzania, trong đó người Kenya chiếm khoảng 80%, ngôn ngữ chính là tiếng Swahili.
Daniel Obadha, thợ điện người Kenya, cho biết anh chọn Migingo vì lượng khách lớn từ vùng biên giới giúp kinh doanh thuận lợi, thu nhập cao hơn đất liền. Ngư dân Uganda Eddison Ouma kể anh bám trụ tại đây để đánh cá vì không có lựa chọn nghề nghiệp khác, mỗi năm chỉ về thăm gia đình hai lần.
Theo báo cáo của nền tảng Amusing Planet vào mùa cao điểm một đội ngư dân có thể kiếm tới 300 USD một ngày từ đánh bắt cá rô sông Nile. Những ngư dân cá nhân hoặc hộ gia đình nhỏ cũng có thể được 30-35 USD mỗi ngày, bằng thu nhập trung bình một tháng (thậm chí 2-3 tháng) của nhiều lao động tại các vùng nông thôn đất liền Kenya hay Uganda.
Lịch sử của Migingo gắn liền với những tranh chấp. Trước thập niên 1990, mỏm đá này chìm dưới nước hồ Victoria. Khi nước rút năm 1991, hai ngư dân Kenya tuyên bố quyền sở hữu, nhưng phía Uganda khẳng định công dân của họ định cư đầu tiên. Năm 2016, hai quốc gia lập ủy ban chung để xác định biên giới nhưng không đạt kết quả.
Hiện Kenya và Uganda cùng quản lý hòn đảo. Trên diện tích 2.000 m2, cảnh sát hai nước đều đóng quân. Người dân thường xuyên gặp hai lực lượng cảnh sát cùng đi tuần. Đôi khi họ chĩa súng vào nhau nhưng vào những ngày yên bình, lực lượng an ninh của hai bên và ngư dân lại cùng nhau uống bia, giải trí ở các quán bar.
Bên cạnh tranh chấp chủ quyền, ngư dân trên đảo Migingo còn phải đối phó với hải tặc cướp cá, động cơ thuyền và tình trạng đánh bắt quá mức.
