Đề cử: Red Communications với chương trình thiện nguyện Red Hugs – Vòng Tay Ấm
Bác sĩ chỉ cách nhận biết sớm trẻ tự kỷ
Ngày 2/4 hàng năm được Liên Hợp Quốc chọn là Ngày Thế giới Nhận thức về Rối loạn phổ tự kỷ, nhằm nâng cao hiểu biết cộng đồng để trẻ được phát hiện và can thiệp sớm, dễ hòa nhập. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, cứ 100 trẻ có một trẻ mắc tự kỷ - một rối loạn phát triển thần kinh ảnh hưởng đến giao tiếp, ngôn ngữ và quan hệ xã hội.
TS.BS Đinh Thạc, Trưởng khoa Tâm lý, Bệnh viện Nhi đồng 1, giải thích tự kỷ là một rối loạn, không phải bệnh và không lây lan. Hiểu đúng về tự kỷ sẽ giúp gia đình phát hiện và can thiệp sớm, giữ được "thời gian vàng" cho trẻ là trước 3 tuổi, chậm nhất là 5 tuổi. Qua mốc 5 tuổi, quá trình can thiệp sẽ mất nhiều thời gian hơn và khó đạt hiệu quả cao.
Bác sĩ Thạc lưu ý phụ huynh cần đặc biệt chú ý nếu trẻ có các dấu hiệu bất thường thuộc ba nhóm chính:
Ngôn ngữ: Chậm nói hoặc thoái lui ngôn ngữ (đã biết nói nhưng sau đó không nói nữa).
Tương tác xã hội: Kém tương tác, tiếp xúc mắt kém, gọi tên không quay lại, chỉ thích lủi thủi chơi một mình.
Hành vi: Lặp đi lặp lại một hành động (rập khuôn) như đi nhón chân, cử động tay chân như múa, xoay bánh xe, xé giấy. Trẻ cũng có thể có những sở thích thu hẹp bất thường như mải mê nhìn quạt đang xoay.
BS.CK2 Nguyễn Thanh Sang, Trưởng khoa Liên chuyên khoa Tâm lý lâm sàng - Phục hồi chức năng - Y học cổ truyền, Bệnh viện Nhi đồng 2, lưu ý phụ huynh cần đặc biệt chú ý các mốc phát triển ngôn ngữ - giao tiếp theo độ tuổi, vì đây là dấu hiệu sớm giúp nhận diện nguy cơ tự kỷ. Theo bác sĩ, nếu trẻ chậm hoặc lệch các mốc này, cần được đánh giá chuyên môn càng sớm càng tốt.
Cụ thể, phụ huynh nên đưa trẻ đi kiểm tra nếu có một hoặc nhiều biểu hiện như 12 tháng chưa bập bẹ hoặc không giao tiếp bằng cử chỉ, 16 tháng chưa nói được từ đơn, 24 tháng chưa nói được cụm từ có ý nghĩa, trẻ có kỹ năng nhưng sau đó bị thoái lui, ít tương tác với người khác hoặc có hành vi lặp lại, sở thích hạn chế.
Hiện nay, nhiều rào cản trong quá trình điều trị xuất phát từ những hiểu lầm của cộng đồng. Bác sĩ Thạc chỉ ra một số quan niệm sai lầm phổ biến như cho rằng trẻ tự kỷ không có cảm xúc, không muốn kết bạn, không có khả năng học hỏi hay giao tiếp. Thậm chí, nhiều người lầm tưởng tự kỷ do tiêm vaccine hoặc cho rằng trẻ không nên học tập trong môi trường bình thường vì sợ ảnh hưởng đến xung quanh.
Những định kiến này không chỉ làm tăng sự kỳ thị mà còn gây áp lực tâm lý, khiến cha mẹ tự trách bản thân. Quan trọng hơn, sự e ngại này làm chậm trễ quá trình đánh giá và can thiệp sớm, vô tình tạo rào cản khiến trẻ ngày càng khó phát triển.
Tại khoa Tâm lý, Bệnh viện Nhi đồng 1, thống kê cho thấy cứ 100 bé đến khám thì có 3-4 bé được chẩn đoán mắc rối loạn phổ tự kỷ. Điều này cho thấy bên cạnh việc nâng cao nhận thức cộng đồng, khâu hỗ trợ tâm lý cho chính gia đình các bé cũng đóng vai trò then chốt. Chính cha mẹ là nhà trị liệu đầu tiên và quan trọng nhất của trẻ tự kỷ.
Bác sĩ Sang khuyến cáo không có yếu tố đơn lẻ nào quyết định sự tiến bộ của trẻ tự kỷ, mà cần phối hợp can thiệp y khoa, hỗ trợ tâm lý, giáo dục đặc biệt và đặc biệt là sự đồng hành của gia đình. Trong đó, gia đình giữ vai trò then chốt vì là người gắn bó lâu dài, tạo môi trường yêu thương, kiên nhẫn và nhất quán cho trẻ.
Lê Phương
Tin Gốc: https://vnexpress.net/bac-si-chi-cach-nhan-biet-som-tre-tu-ky-5057506.html
Tin tức sáng 5-4: Sáng nay, người dân TP.HCM có thể đến 58 điểm khám sức khỏe miễn phí
Hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân (7-4), sáng nay 5-4, đồng loạt 58 bệnh viện, trung tâm y tế tại TP.HCM tổ chức khám sàng lọc, tầm soát bệnh lý chuyên khoa miễn phí cho người dân tại 64 phường, xã của thành phố.
Tổng cộng có hơn 50 bệnh viện công lập bao gồm cả bệnh viện thuộc bộ, ngành như Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Thống Nhất, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, Bệnh viện Quân y 175 và tất cả các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa của TP đăng ký tham gia.
Nội dung tầm soát cho người dân được triển khai đa dạng, bao gồm: tầm soát các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch; tầm soát ung thư (vú, cổ tử cung, tuyến giáp); tầm soát các bệnh lý chuyên khoa như mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt, tâm thần, cơ xương khớp…
Riêng trong lĩnh vực nhi khoa, các Bệnh viện Nhi đồng 1, Nhi đồng 2 và Nhi đồng thành phố sẽ tầm soát bệnh tim bẩm sinh, béo phì ở trẻ em.
Bên cạnh đó, người dân được tư vấn chế độ dinh dưỡng, lối sống và hướng dẫn theo dõi sức khỏe phù hợp với từng độ tuổi.
Sở Y tế TP.HCM kêu gọi người dân tích cực đến các điểm khám tầm soát tại địa phương, chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ, đặc biệt với trẻ em, người cao tuổi và người có yếu tố nguy cơ.
Mời xem danh sách các địa điểm khám cụ thể TẠI ĐÂY.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ đã ban hành thông tư 03/2026 hướng dẫn một số nội dung của nghị định 171/2025 về đào tạo, bồi dưỡng công chức, có hiệu lực thi hành từ 15-5.
Thông tư quy định thống nhất việc quản lý, sử dụng chứng chỉ chương trình bồi dưỡng công chức theo hướng đồng bộ giữa chứng chỉ giấy và chứng chỉ số.
Đáng chú ý, thông tư bổ sung quy định về thu hồi, hủy bỏ chứng chỉ của công chức trong các trường hợp vi phạm.
Những trường hợp vi phạm gồm: Có hành vi gian lận trong việc chiêu sinh, học tập hoặc gian lận trong việc làm hồ sơ để được cấp chứng chỉ, cấp cho người không đủ điều kiện, người cấp không đúng thẩm quyền.
Chứng chỉ bị tẩy xóa, sửa chữa, để cho người khác sử dụng, do lỗi của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, cơ sở đào tạo, bồi dưỡng; chứng chỉ số không được ký số của người có thẩm quyền cấp cũng thuộc trường hợp bị thu hồi.
Theo thông tư, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, cơ sở đào tạo, bồi dưỡng có thẩm quyền thu hồi, hủy bỏ chứng chỉ do đơn vị mình cấp.
Trường hợp cơ sở đào tạo bồi dưỡng đã tổ chức lại thì cơ sở đào tạo, bồi dưỡng mới có thẩm quyền thu hồi, hủy bỏ chứng chỉ. Trường hợp cơ sở đào tạo, bồi dưỡng đã giải thể thì cơ quan cấp trên trực tiếp quản lý các đơn vị này có thẩm quyền thu hồi, hủy bỏ chứng chỉ.
Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), trong quý 1-2026, thu nhập bình quân của người lao động tiếp tục được cải thiện, đạt 9 triệu đồng/tháng, tăng 329.000 đồng (tương ứng 3,8%) so với quý trước và tăng 706.000 đồng (tương ứng 8,5%) so với cùng kỳ năm trước.
Trong đó, thu nhập bình quân của lao động nam là 10,1 triệu đồng/tháng, lao động nữ là 7,7 triệu đồng/tháng, lao động khu vực thành thị là 10,7 triệu đồng/tháng, lao động khu vực nông thôn là 7,9 triệu đồng/tháng.
Mức tăng thu nhập của người lao động cùng với lạm phát được kiểm soát góp phần cải thiện thu nhập thực và nâng cao đời sống của người lao động.
Thu nhập bình quân của lao động làm công hưởng lương quý 1-2026 là 10 triệu đồng/tháng, tăng 6,6%, tương ứng tăng 622.000 đồng so với cùng kỳ năm trước.
Trong đó, thu nhập của lao động nam là 10,5 triệu đồng/tháng, lao động nữ là 9,5 triệu đồng/tháng, lao động ở khu vực thành thị là 11,2 triệu đồng/tháng, lao động ở khu vực nông thôn là 9,1 triệu đồng/tháng.
Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín - Sacombank (STB) vừa phát đi thông báo về việc thu giữ tài sản đảm bảo đối với khoản nợ xấu liên quan đến Công ty cổ phần sản xuất thương mại thép Đại Tân (bên vay vốn) và Công ty cổ phần sản xuất thương mại đầu tư inox Nguyễn Minh (bên bảo đảm).
Theo thông tin từ Sacombank, ngân hàng đã gửi văn bản yêu cầu các bên liên quan thực hiện nghĩa vụ trả nợ, đồng thời đề nghị tự nguyện bàn giao tài sản đảm bảo cùng hồ sơ pháp lý để xử lý nợ trước ngày 17-3.
Tuy nhiên hết thời hạn trên, các bên không thực hiện nghĩa vụ, buộc ngân hàng phải thu giữ tài sản đảm bảo theo quy định.
Trong danh mục tài sản bị thu giữ, đáng chú ý có nhiều bất động sản quy mô lớn. Cụ thể, một khu đất tại Long An (thửa số 3650, tờ bản đồ số 3) thuộc loại đất khu công nghiệp, có thời hạn thuê đến tháng 3-2066, với diện tích hơn 13,78ha.
Ngoài ra, Sacombank cũng thu giữ một khu đất thương mại dịch vụ tại TP Thủ Đức (TP.HCM, theo địa chỉ cũ), thuộc thửa đất số 14, tờ bản đồ số 11. Khu đất này có thời hạn sử dụng 50 năm kể từ tháng 12-2004, diện tích hơn 1.538m².
Một tài sản khác nằm tại Bà Rịa - Vũng Tàu, có diện tích 6.168m², bao gồm 4.820m² đất ở và phần còn lại là đất trồng cây lâu năm. Đây là tài sản doanh nghiệp trúng đấu giá trước đó.
Bất ngờ: Trẻ nhẹ cân khi sinh tăng nguy cơ đột quỵ khi trưởng thành
Trong nhiều năm, các yếu tố nguy cơ của đột quỵ thường được xác định dựa trên lối sống và tình trạng sức khỏe ở tuổi trưởng thành, như béo phì, hút thuốc hay tăng huyết áp. Tuy nhiên, nghiên cứu mới do các nhà khoa học từ University of Gothenburg thực hiện đã mở rộng góc nhìn: nguy cơ đột quỵ có thể đã được "lập trình" từ khi một người chào đời.
Công trình phân tích dữ liệu của gần 800.000 người sinh tại Thụy Điển trong giai đoạn 1973-1982, theo dõi đến năm 2022. Kết quả cho thấy những người có cân nặng khi sinh dưới mức trung bình (khoảng 3kg) có nguy cơ đột quỵ cao hơn rõ rệt khi bước vào tuổi trưởng thành.
Cụ thể, nhóm này có nguy cơ mắc tất cả các dạng đột quỵ tăng khoảng 21%, trong đó nguy cơ đột quỵ thiếu máu cục bộ tăng đáng kể, còn xuất huyết nội sọ, dạng đột quỵ nguy hiểm hơn, tăng tới 27%.
Điều đáng chú ý là mối liên hệ này không bị ảnh hưởng bởi chỉ số BMI khi trưởng thành hay tuổi thai lúc sinh, cho thấy cân nặng khi sinh là một yếu tố độc lập.
Các nhà khoa học cho rằng cân nặng khi sinh phản ánh môi trường phát triển trong tử cung. Khi thai nhi không nhận đủ dinh dưỡng hoặc gặp điều kiện bất lợi, cơ thể có thể "thích nghi" bằng cách thay đổi cấu trúc và chức năng của các cơ quan, bao gồm hệ tim mạch và mạch máu não.
Những thay đổi này có thể không biểu hiện ngay nhưng âm thầm làm tăng nguy cơ bệnh lý trong tương lai, đặc biệt là các bệnh liên quan đến tuần hoàn máu như đột quỵ.
Nói cách khác, cơ thể "ghi nhớ" điều kiện sống từ trong bụng mẹ, và điều đó có thể ảnh hưởng đến sức khỏe suốt nhiều thập kỷ sau.
Mặc dù tỉ lệ đột quỵ đã giảm ở nhiều quốc gia phát triển, nhưng xu hướng này không rõ rệt ở người trẻ. Thậm chí, tại một số khu vực ở Đông Nam Á và các nước phát triển, tỉ lệ đột quỵ ở người trẻ và trung niên đang có dấu hiệu gia tăng.
Điều này khiến các nhà khoa học đặc biệt quan tâm đến những yếu tố nguy cơ "sớm" như cân nặng khi sinh, những yếu tố mà trước đây ít được chú ý trong đánh giá nguy cơ.
Không thể thay đổi quá khứ, nhưng có thể phòng ngừa tương lai. Đối với người trưởng thành hiện nay, cân nặng khi sinh là yếu tố không thể thay đổi. Tuy nhiên, việc nhận diện nguy cơ sớm có thể giúp chủ động phòng ngừa.
Những người từng sinh nhẹ cân nên chú ý hơn đến các yếu tố nguy cơ khác như huyết áp, chế độ ăn, vận động và kiểm tra sức khỏe định kỳ. Việc kiểm soát tốt các yếu tố này có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ.
Quan trọng hơn, phát hiện này mở ra cơ hội can thiệp từ sớm, ngay từ giai đoạn mang thai. Chăm sóc dinh dưỡng tốt cho mẹ bầu, theo dõi thai kỳ chặt chẽ và đảm bảo điều kiện phát triển tối ưu cho thai nhi có thể góp phần giảm nguy cơ bệnh tật cho thế hệ tương lai.
Nghiên cứu được trình bày tại European Congress on Obesity 2026 không chỉ cung cấp thêm bằng chứng về mối liên hệ giữa giai đoạn đầu đời và sức khỏe lâu dài, mà còn gợi ý rằng cân nặng khi sinh có thể được đưa vào các mô hình đánh giá nguy cơ bệnh tim mạch.
Đây là một bước tiến trong cách tiếp cận y học dự phòng, không chỉ nhìn vào hiện tại, mà còn xem xét toàn bộ "lịch sử sinh học" của một con người.