Dù đã cấp cứu thành công và hồi phục ban đầu, bệnh nhân vẫn cảm thấy tê cộm, đau khi sờ vào vùng đầu, nghi ngờ còn dị vật bất thường còn sót lại.
Mong muốn điều trị dứt điểm, hạn chế di chứng sau tai nạn, bệnh nhân D.K. và gia đình đã đến Bệnh viện Quốc tế Mỹ (AIH).
Tại đây, bác sĩ CKI Nguyễn Mạnh Hùng – Trưởng Đơn vị Ngoại thần kinh và Cột sống, chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực phẫu thuật sọ não và cột sống trực tiếp thăm khám và điều trị.
Qua kiểm tra, bệnh nhân được chẩn đoán giảm cử động cung mày trái, đồng thời xuất hiện nhiều khối cứng di động dưới da, ấn vào thấy đau.
Kết quả CT-Scan sọ não cho thấy không có tổn thương nội sọ, nhưng phát hiện các mảnh nhỏ dị vật nằm sâu trong mô mềm dưới da và xương sọ vùng đỉnh hai bên.
Bác sĩ xác định, bệnh nhân có các dị vật ở hai bên đầu và vùng trán mặt trái, gây tổn thương dây thần kinh V1 trái (dây thần kinh cảm giác vùng trán – mắt bên trái).
Ngay lập tức, bác sĩ Hùng chỉ định phẫu thuật sớm để lấy dị vật, nhằm giảm nguy cơ nhiễm trùng, tổn thương thần kinh nặng hơn.
‘Đây là ca phẫu thuật tương đối phức tạp, vì phải đi đường mổ phù hợp, đủ lấy hết dị vật mà sau mổ đảm bảo tính thẩm mỹ, ko để lại sẹo, ko hoại tử da đầu.
Ê-kip ghi nhận nhiều mảnh kính thủy tinh kích thước to nhỏ đâm vào sâu dưới da và xương sọ, len lỏi sát dây thần kinh cảm giác vùng trán và mắt.
Vì vậy khi can thiệp, kỹ thuật viên đặc biêt thận trọng, tỉ mỉ và khéo léo, để loại bỏ toàn bộ dị vật tránh gây tổn thương vùng lân cận’, bác sĩ CKI Nguyễn Mạnh Hùng phân tích.
’Ma trận’ mảnh kính thủy tinh kích thước to nhỏ đâm sâu vào dưới da và xương sọ – Ảnh: BVCC
Ngay sau hồi tỉnh, bệnh nhân tỉnh táo, không còn cảm giác cộm đau khó chịu.
Bệnh nhân D.K. chia sẻ: Điều tôi mong muốn nhất là được điều trị dứt điểm ngay trong một lần phẫu thuật để không phải lo lắng về di chứng về sau. Sau khi được bác sĩ Hùng thăm khám và điều trị, tôi cảm thấy rất an tâm và tin tưởng.
Bác sĩ CKI Nguyễn Mạnh Hùng cảnh báo, các dị vật còn sót sau chấn thương đầu, trán hoặc vùng mặt nếu không được xử lý kịp thời có thể gây nhiễm trùng tại chỗ hoặc lan sâu vào mô, thậm chí ảnh hưởng đến não – màng não.
Ngoài ra, bệnh nhân còn đối mặt với nguy cơ sẹo, lõm hoặc biến dạng vùng trán – đầu. Do đó, việc khám và can thiệp sớm sau tai nạn là cực kỳ quan trọng để tránh những hậu quả lâu dài và nguy hiểm.
Tại Đơn vị Ngoại thần kinh và Cột sống, Bệnh viện Quốc tế Mỹ (AIH), các trường hợp di chứng sau tai nạn giao thông, chấn thương sọ não được thăm khám kỹ lưỡng, chẩn đoán bằng hình ảnh hiện đại và đánh giá chuyên sâu.
Khi phát hiện dị vật hoặc tổn thương thần kinh, bệnh nhân được lên kế hoạch phẫu thuật sớm, đảm bảo an toàn, loại bỏ dị vật triệt để và ngăn ngừa biến chứng lâu dài, đảm bảo tính thẩm mỹ vùng đầu.
Được đào tạo chuyên sâu tại Việt Nam, Hàn Quốc, Đức và Mỹ, bác sĩ CKI Nguyễn Mạnh Hùng có hơn 20 năm kinh nghiệm chuyên sâu trong phẫu thuật sọ não và cột sống, đặc biệt là xử trí di chứng sau tai nạn, lấy dị vật vùng đầu và điều trị các tổn thương thần kinh phức tạp.
‘Ngay cả những ca cấp cứu chấn thương sọ não, tiếp cận vị trí phẫu thuật sâu, chúng tôi luôn chú trọng bảo tồn mái tóc, ‘mổ thẩm mỹ’ cho bệnh nhân. Dù đây chỉ là một chi tiết tuy nhỏ nhưng giúp bệnh nhân giảm sang chấn tâm lý sau mổ.’, Bác sĩ Hùng chia sẻ.
Bác sĩ CKI Nguyễn Mạnh Hùng ứng dụng kỹ thuật ‘mổ thẩm mỹ,’ không cạo tóc cho bệnh nhân – Ảnh: BVCC
Thời gian qua, Bệnh viện Quốc tế Mỹ (AIH) đã tiếp nhận thăm khám và điều trị cho nhiều bệnh nhân quốc tế đến từ các quốc gia như Pháp, Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Indonesia, Campuchia…
Qua đó tiếp tục khẳng định uy tín chuyên môn và chất lượng dịch vụ y tế của bệnh viện theo tiêu chuẩn JCI, tiệm cận với các bệnh viện hàng đầu trên thế giới, đồng thời cho thấy sức hút ngày càng lớn của Việt Nam trong lĩnh vực du lịch y tế.
Bác sĩ CKI Nguyễn Mạnh Hùng – Trưởng Đơn vị Ngoại thần kinh và Cột sống với hơn 20 kinh nghiệm, được đào tạo chuyên sâu tại Việt Nam, Hàn Quốc, Đức và Mỹ – Ảnh: BVCC
Thạc sĩ, dược sĩ Đoàn Thành Luân, Phó trưởng Bộ môn Dược học cổ truyền, Khoa Y học cổ truyền, Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết viêm gan B hiện chưa thể chữa khỏi hoàn toàn. Giai đoạn cấp tính thường tự phục hồi sau 6 tháng. Tuy nhiên, nếu bệnh kéo dài hơn (mạn tính), diễn biến sẽ phức tạp, đòi hỏi phải dùng thuốc và theo dõi định kỳ với tỷ lệ khỏi bệnh rất thấp.
Trước nỗi lo ngại về tác dụng phụ của thuốc hay viễn cảnh phải điều trị duy trì kéo dài, không ít người bệnh đã tự ý sử dụng thảo dược với hy vọng về một giải pháp "thanh lọc" cơ thể an toàn. Đó là lý do cà gai leo bỗng chốc trở thành một trong những cái tên "phủ sóng" khắp các diễn đàn, được ca tụng là "thần dược'" có thể thay thế thuốc đặc trị viêm gan B.
Cà gai leo có tên khoa học là Solanum procumpens Lour. Cà gai leo được sử dụng trong dân gian để điều trị các bệnh về gan như viêm gan, xơ gan và men gan cao. Theo các nghiên cứu hiện nay, cà gai leo chứa các hợp chất nhóm glycoalkaloid, đây là nhóm chất quan trọng có tác dụng bảo vệ gan, giải độc gan, làm hạ men gan, làm chậm tiến triển của xơ gan.
Ngoài ra đây cũng là một trong những dược liệu hiếm hoi có các nghiên cứu trên lâm sàng, các nghiên cứu trên bệnh nhân viêm gan B mạn tính tại các bệnh viện lớn là Bệnh viện Quân y 103, Bệnh viện 354, Bệnh viện Trung ương quân đội 108 đã chứng minh hoạt chất glycoalkaloid trong cà gai leo có tác dụng hỗ trợ điều trị viêm gan virus, bệnh nhân đều cải thiện nhanh các triệu chứng bệnh như vàng da, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa, đau tức hạ sườn…
Theo thạc sĩ, dược sĩ Đoàn Thành Luân, dù sở hữu những hoạt chất quý giá cho gan, nhưng về mặt bản chất y học, cà gai leo không thể thay thế phác đồ điều trị viêm gan đặc hiệu, đặc biệt là đối với virus viêm gan B. Trong khi các loại thuốc kháng virus như entecavir hay tenofovir tác động trực tiếp vào vòng đời của virus thông qua cơ chế ức chế enzyme sao chép ngược, từ đó ức chế sự nhân lên của virus, giúp đưa nồng độ virus về dưới ngưỡng phát hiện, thì cà gai leo chủ yếu đóng vai trò "giải quyết hậu quả".
Các hoạt chất như glycoalkaloid chỉ dừng lại ở việc bảo vệ tế bào gan khỏi sự tấn công của các gốc tự do, giảm viêm và làm chậm quá trình xơ gan. Thực tế lâm sàng cho thấy, chưa có bất kỳ công trình nghiên cứu nào chứng minh cà gai leo có thể tiêu diệt hoàn toàn virus hay thay thế được khả năng kiểm soát virus bền vững của thuốc tây.
"Việc tự ý ngưng thuốc điều trị để chuyển sang dùng cà gai leo không chỉ khiến nồng độ virus bùng phát mạnh mẽ mà còn làm tăng nguy cơ kháng thuốc, đẩy người bệnh vào tình trạng suy gan cấp tính hoặc ung thư gan tiến triển nhanh chóng. Do đó, việc sử dụng cà gai leo chỉ nên được coi là một liệu pháp bổ trợ dưới sự theo dõi của bác sĩ, thay vì là một phương pháp thay thế hoàn toàn phác đồ điều trị", thạc sĩ Đoàn Thành Luân chia sẻ.
Tiến sĩ, bác sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng Khoa Tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), cho biết phở là bữa sáng quen thuộc của hàng triệu người Việt, ngon, tiện lợi và dễ ăn. Tuy nhiên, một bát phở rất giàu giá trị dinh dưỡng, thêm thói quen húp cạn nước tiềm ẩn nhiều mối nguy sức khỏe.
Thông thường, một bát phở trung bình chứa khoảng 400–500 ml nước dùng. Lượng nước này có thể chứa từ 2,5 đến 5g muối, tương đương khoảng 1.000–2.000 mg natri. Trong khi đó, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5 g muối/ngày.
"Như vậy, chỉ với thói quen uống hết nước trong một bát phở sáng, cơ thể bạn đã tiếp nhận gần như toàn bộ hạn mức muối cho phép của cả ngày", bác sĩ nói. Ngoài ra, vị mặn trong nước phở thường bị lấn át bởi vị ngọt của xương ninh và các chất điều vị khiến vị giác bị "đánh lừa", vô tình nạp lượng muối vượt ngưỡng mà vẫn thấy vừa miệng.
Ngoài muối, nước dùng ninh từ xương và thịt trong nhiều giờ còn chứa những thành phần gây áp lực lên chuyển hóa. Nước hầm xương trong nhiều giờ có thể giải phóng lượng lớn purin, chất liên quan trực tiếp đến việc hình thành acid uric trong cơ thể. Một nghiên cứu của Choi và cộng sự trên tạp chí New England Journal of Medicine (2004), cho biết chế độ ăn giàu purin từ thịt đỏ và nước hầm có liên quan trực tiếp đến việc tăng acid uric máu và nguy cơ bệnh gout.
Một phần chất béo từ tủy và mỡ xương hòa tan vào nước dùng, làm tăng lượng chất béo bão hòa trong khẩu phần. Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), đây là yếu tố góp phần làm tăng Cholesterol xấu, gây xơ vữa động mạch. Một số nghiên cứu phân tích nước hầm xương chứa vi lượng kim loại nặng như chì giải phóng từ xương động vật.
"Dù nồng độ ở mức thấp, việc sử dụng lặp lại mỗi ngày trong thời gian dài vẫn đặt ra bài toán về sự tích lũy sinh học trong cơ thể", bác sĩ nói.
Theo bác sĩ, dư thừa natri kéo dài là "thủ phạm" hàng đầu gây tăng huyết áp, suy thận và các bệnh lý tim mạch. Người có tiền sử tăng huyết áp, bệnh tim mạch, suy thận hoặc có chức năng thận suy giảm không nên lạm dụng. Người đang điều trị bệnh gout hoặc có nồng độ acid uric cao, người cao tuổi có hệ chuyển hóa kém nhạy bén cần thận trọng.
Bạn không nhất thiết phải loại bỏ phở ra khỏi thực đơn, nhưng cần thay đổi cách ăn để bảo vệ sức khỏe. Để an toàn, bạn nên thưởng thức phần cái (bánh phở, thịt, rau) và chỉ nên nếm một lượng nhỏ nước dùng để cảm nhận hương vị, không húp cạn. Tăng cường ăn rau xanh, như rau sống hoặc rau chần để bổ sung chất xơ và kali, giúp đào thải bớt natri.
Hạn chế gia vị thêm, như nước mắm hay bột canh tại bàn khi nước phở vốn đã đậm đà. Nên đa dạng thực đơn trong tuần, không nên ăn liên tục bún, phở. Hãy xen kẽ các bữa sáng nhẹ nhàng hơn như ngũ cốc, khoai lang hoặc các món ít nước dùng mặn để bảo vệ sức khỏe.
Dự kiến từ quý 3, đầu số 113 sẽ tiếp nhận, phân loại và điều phối tất cả tình huống khẩn cấp, trong đó có cấp cứu y tế ngoại viện, áp dụng trên phạm vi cả nước.
Đến nay các đầu số trên, còn gọi là tổng đài, được áp dụng riêng cho từng nhiệm vụ. Tổng đài 115 dùng cho gọi cấp cứu. Tổng đài 114 dùng để gọi cần cứu hỏa cứu hộ. Còn tổng đài 113 tiếp nhận các cuộc gọi cần hỗ trợ an ninh. Việc thống nhất các nhiệm vụ này vào một đầu số thống nhất giúp người dân dễ dàng liên lạc khi cần hỗ trợ, cơ quan chức năng cũng dễ dàng điều hành hoạt động.
Theo lộ trình, khi tích hợp, cuộc gọi 113 sẽ được định tuyến về trung tâm chỉ huy, sau đó chuyển đến các đơn vị chức năng tại địa phương. Hệ thống được thiết kế với cơ chế dự phòng nhiều lớp, đảm bảo hoạt động liên tục 24/7.
Với các trường hợp cần cấp cứu y tế, tổng đài viên ứng dụng AI sẽ nhanh chóng chuyển thông tin tới cơ sở cấp cứu phù hợp.
"Việc thống nhất đầu số 113 được kỳ vọng giúp người dân dễ ghi nhớ, rút ngắn thời gian phản ứng và nâng cao hiệu quả xử lý các tình huống khẩn cấp trên toàn quốc", Thượng tá Phạm Hữu Phúc, Phó Chánh Văn phòng Bộ Công an, cho biết tại hội thảo góp ý Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030, hôm 17/4.
Theo đề xuất của Bộ Công an, quá trình thực hiện tích hợp các đầu số này sẽ được triển khai theo hai giai đoạn. Giai đoạn một, tích hợp các đầu số 113, 114, 115 thành một đầu số 113 sử dụng trên toàn quốc và đặt tại Trung tâm Thông tin chỉ huy Công an 34 tỉnh, thành.
Giai đoạn hai, sau khi triển khai mô hình đầu số 113 tại Trung tâm Thông tin chỉ huy Công an 34 tỉnh, thành từ 6 tháng đến một năm sẽ tổ chức sơ kết, đánh giá để tính toán xây dựng mô hình Trung tâm 113 quốc gia.
Giai đoạn hai dự kiến có thể nghiên cứu tích hợp cả đầu số 111, 117 theo ý kiến của Bộ Khoa học và công nghệ.
Tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn cho biết cấp cứu ngoại viện là mắt xích mở đầu của chuỗi cứu sống người bệnh, là nơi mỗi phút, mỗi quyết định và mỗi sự phối hợp đều có thể tạo ra khác biệt giữa sự sống và di chứng, giữa cơ hội hồi phục và mất mát không thể bù đắp. Vì vậy, phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện là yêu cầu chuyên môn, mang tính nhân văn, thước đo năng lực tổ chức của ngành y tế và của cả hệ thống bảo vệ sức khỏe nhân dân.
Mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 222.000 ca đột quỵ, nhưng phần lớn người bệnh chưa được tiếp cận cấp cứu kịp thời. Chỉ khoảng 23,2% bệnh nhân đến cơ sở y tế trong "thời gian vàng" 4,5 giờ đầu, và khoảng 20% được vận chuyển bằng hệ thống cấp cứu chuyên nghiệp.
"Không chỉ đột quỵ, các tình huống khẩn cấp như tai nạn giao thông, đuối nước, cháy nổ, ngộ độc hay thiên tai đều đòi hỏi hệ thống cấp cứu ngoại viện phản ứng nhanh, tổ chức bài bản và phối hợp hiệu quả hơn", Thứ trưởng nói, thêm rằng đây là khoảng trống lớn cần được giải quyết trong đề án cấp quốc gia.
Theo kế hoạch triển khai giai đoạn 2026-2030, Việt Nam đặt mục tiêu trang bị tối thiểu một xe cứu thương/100.000 dân, đồng thời mở rộng đào tạo kỹ năng sơ cứu cho nhiều lực lượng như cảnh sát, tiếp viên, học sinh và người dân.
Trước đó, 6 địa phương thí điểm đã được trang bị 85 xe cứu thương đạt chuẩn quốc tế, mỗi xe có khoảng 380 thiết bị y tế hiện đại.
Hiện tỷ lệ xe cứu thương của Việt Nam khoảng 0,2 xe/100.000 dân, thấp hơn nhiều so với các nước phát triển trong khu vực. Năng lực cấp cứu trước viện còn phân tán, thiếu kết nối giữa điều phối, vận chuyển và xử trí ban đầu.
Bộ Y tế đang đề xuất kết hợp lực lượng y tế với phòng cháy chữa cháy nhằm rút ngắn thời gian tiếp cận hiện trường. Dự kiến ngành y tế bố trí đội cấp cứu trong bán kính 3 km ở đô thị và 6 km ở nông thôn. Đồng thời, hệ thống ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ tiếp nhận cuộc gọi, phân loại tình trạng bệnh nhân, truy cập hồ sơ sức khỏe điện tử và điều phối giao thông ưu tiên cho xe cứu thương.
