Ngô Hà Anh, cựu học sinh lớp chuyên Sử, trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam (Ams), nhận thư trúng tuyển từ 8 đại học Mỹ, hồi giữa tháng 3. Trước đó, do nộp hồ sơ nhiều trường, Hà Anh thường đặt báo thức hai tiếng một lần để kiểm tra email.
“Nhưng em vốn không kỳ vọng nhiều vì đây là những trường nghệ thuật hàng đầu thế giới”, Hà Anh nói.
Nữ sinh chọn theo học Rhode Island School of Design (RISD). Đây là ngôi trường đứng thứ tư thế giới về lĩnh vực nghệ thuật và thiết kế, cũng là trường đào tạo nghệ thuật số 1 ở Mỹ, theo QS 2026.
Theo Hà Anh, nhiều học sinh của trường đến từ các gia đình có truyền thống nghệ thuật, đây là môi trường đào tạo họa sĩ quy củ và có trình độ chuyên môn bậc nhất, phù hợp với mong muốn được tự do sáng tạo nghệ thuật, trở thành họa sĩ của em. Ngoài ra, RISD có chương trình học liên ngành với Đại học Brown.
Khác với nhiều học sinh theo nghệ thuật từ sớm, Hà Anh từng được gia đình định hướng học luật. Sau một năm theo đuổi, em nhận ra không phù hợp ngành và quyết định chuyển hướng vào lớp 12. Thời điểm đó, em thích thú với nghệ thuật nhưng chưa từng học vẽ bài bản. Bắt đầu từ học kỳ 2 lớp 12, Hà Anh mới học các kỹ thuật cơ bản. Sau tốt nghiệp THPT, nữ sinh dành một năm học vẽ và chuẩn bị hồ sơ.
Ngoài chứng chỉ, thư giới thiệu, hoạt động ngoại khóa, bài luận, Hà Anh chuẩn bị thêm bộ hồ sơ nghệ thuật. Trong khoảng 4 tháng, nữ sinh hoàn thành gần 20 tác phẩm, xoay quanh chủ đề tâm lý học và trải nghiệm nội tâm, khai thác các cảm xúc như lo âu, mất mát, cô đơn và áp lực xã hội.
“Tranh chứa nhiều yếu tố siêu thực, đôi khi kỳ dị cùng những chi tiết màu đỏ biểu tượng cho hy vọng, tiếng gọi của trái tim”, Hà Anh kể. “Mình muốn thể hiện rằng mọi vấn đề tâm lý đều có lối thoát”.
Bên cạnh chất liệu acrylic và sơn dầu, nữ sinh còn thử nghiệm với sơn mài như một cách đưa chất liệu truyền thống của Việt Nam vào các tác phẩm đương đại. Hà Anh tìm đến làng nghề sơn mài Hạ Thái, quan sát quy trình và học hỏi từ nghệ nhân, đồng thời được họa sĩ Trần Đức Hùng hướng dẫn. Công việc đòi hỏi kỹ thuật và sức bền bởi mùi sơn, dầu hỏa nồng nặc, các công đoạn mài khiến đôi tay trầy xước. Người vẽ cũng dễ bị kích ứng da do hiện tượng “sơn ăn”, song Hà Anh vẫn kiên trì, tự thực hiện các công đoạn như gắn vỏ trứng, phủ sơn, mài hoàn thiện.
Ngoài ra, Hà Anh nộp bài luận về hành trình tìm kiếm dấu ấn cá nhân qua nghệ thuật. Thay vì tập trung vào việc khẳng định sự tồn tại, Hà Anh hướng tới những điểm chạm cảm xúc. Với nữ sinh, nghệ thuật không chỉ là “kể câu chuyện của riêng mình mà còn để chạm đến cảm xúc của người khác để lưu giữ những điều đẹp đẽ, chữa lành và kết nối giữa người với người”.
Hà Anh còn tổ chức triển lãm tranh của mình và trẻ tự kỷ, lấy cảm hứng từ mô hình Tòhe (tạo sân chơi sáng tạo và đào tạo nghệ thuật cho trẻ em thiệt thòi, phát triển tác phẩm của các em thành sản phẩm thương mại và triển lãm nghệ thuật). Nữ sinh mong muốn tạo ra không gian để cộng đồng tiếp xúc với thế giới nội tâm của trẻ tự kỷ qua tranh, cảm nhận sự chân thành cùng niềm khao khát được sẻ chia.
Cô tìm đến một trung tâm hỗ trợ trẻ tự kỷ và bắt đầu dạy các em từ 4 đến 12 tuổi. Những buổi học đầu tiên, khi chưa hiểu nhau, học sinh nhiều khi la hét mất kiểm soát, có lúc lại im lặng hoàn toàn.
Hà Anh phải thử nhiều cách, kết hợp âm nhạc, sử dụng đồ chơi quen thuộc đến điều chỉnh màu sắc, chất liệu. Nhận thấy giấy trắng gây lóa mắt, khó chịu, nữ sinh chuyển sang cho học sinh vẽ phấn trực tiếp lên bàn hoặc dùng giấy màu vàng. Đồng thời, cô dùng đồ chơi có màu sắc đặc biệt do trẻ làm để tìm “tần số chung” với các em.
Theo nữ sinh, với trẻ em tự kỷ, ngôn ngữ hay lời nói dường như khá xa lạ và khó khăn, nhưng khi đặt các em vào môi trường hội họa, được cầm cọ, tô màu, các em lại có thể biểu đạt được những gì mình cảm nhận. Người dạy cũng nên bình tĩnh, không buộc các em đẩy nhanh tiến độ. Lớp học không theo khuôn mẫu truyền thống mà cho mỗi em nhỏ được thể hiện bản thân, tìm thấy niềm vui, sự tập trung và cảm giác được lắng nghe.
Kết quả, triển lãm trưng bày 36 bức tranh của trẻ tự kỷ, gây quỹ bằng những sản phẩm lưu niệm như postcard, áo để hỗ trợ thiết bị cho Trung tâm Giáo dục trẻ em tự kỷ Gia An.
Họa sĩ Trần Đức Hùng cho biết ban đầu khá e ngại khi nhận dạy nữ sinh do thời gian chuẩn bị hồ sơ du học quá ngắn. Tuy nhiên, chỉ sau hai buổi học thử, anh bất ngờ với tố chất và gu thẩm mỹ của Hà Anh.
“Hà Anh thông minh và có đam mê mãnh liệt với hội họa, có những khi em mải mê vẽ mà quên hết mọi thứ xung quanh”, anh Hùng cho biết.
Trước khi nhập học vào tháng 9, Hà Anh tiếp tục học vẽ và dự định đi làm thêm để tích lũy trải nghiệm. Trong tương lai, cô mong muốn theo đuổi hội họa kết hợp tâm lý học, mở rộng liên ngành sang Art and Computation (kết hợp giữa nghệ thuật thị giác và công nghệ sáng tạo) và Sound Art (nghệ thuật âm thanh) để khám phá những hình thức biểu đạt mới.
Nhìn lại hành trình của mình, Hà Anh cho rằng không có công thức chung cho thành công.
“Mỗi người phải tự tìm con đường riêng. Quan trọng nhất là đủ đam mê và đủ quyết tâm”, cô nói, cho biết vali du học sẽ mang theo một vài con rối nước để giới thiệu với bạn bè ở đại học về biểu tượng văn hóa Việt Nam.
Theo đó, thời gian thi tuyển sinh lớp 10 năm 2026 - 2027 tại TP.HCM vào hai ngày 1 và 2-6. Thí sinh sẽ phải hoàn thành 3 môn thi: ngữ văn, toán, ngoại ngữ. Riêng thí sinh dự thi lớp 10 chuyên/tích hợp sẽ dự thi thêm bài thi môn chuyên/tích hợp.
Trong đó, ngày 1-6, buổi sáng thi môn ngữ văn, buổi chiều thi môn ngoại ngữ. Ngày 2-6, buổi sáng thi môn toán, buổi chiều thi môn chuyên/tích hợp.
Theo kế hoạch tuyển sinh lớp 10 của Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, từ ngày 16 đến 21-4, các cơ sở giáo dục có học sinh lớp 9 sẽ phổ biến các văn bản, quy định, cách thức đăng ký, tư vấn nguyện vọng cho cha mẹ học sinh về các nội dung tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 - 2027.
Sau đó học sinh lớp 9 ở TP.HCM sẽ đăng ký nguyện vọng từ ngày 22 đến 28-4 trực tuyến trên hệ thống tuyển sinh lớp 10 do sở quy định.
Riêng với học sinh hoàn thành chương trình giáo dục THCS tại các tỉnh, thành phố khác nếu có nhu cầu đăng ký dự thi tuyển sinh vào 4 trường THPT chuyên của TP.HCM thì nộp hồ sơ đăng ký dự thi tập trung tại một địa điểm duy nhất là Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong.
Dự kiến ngày 4-5, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM sẽ phổ biến số liệu tổng hợp về số lượng nguyện vọng 1 học sinh đăng ký vào từng trường THPT.
Trong khoảng thời gian từ ngày 4 đến 8-5, các học sinh có thể thay đổi nguyện vọng đăng ký dự thi lớp 10 (trực tuyến).
Tuy nhiên Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM cho biết hệ thống chỉ cho phép thay đổi nguyện vọng hoặc thứ tự nguyện vọng chứ không được phép thêm mới hoặc loại bỏ thí sinh ra khỏi danh sách đăng ký dự thi ở giai đoạn 1. Chẳng hạn giai đoạn 1 không đăng ký thi lớp 10 chuyên thì giai đoạn này không được phép đăng ký thêm.
Trong kỳ thi vào lớp 10 ở TP.HCM năm nay, thí sinh được đăng ký 3 nguyện vọng vào lớp 10 ở các trường THPT bình thường, 2 nguyện vọng vào lớp 10 chuyên và 3 nguyện vọng vào lớp 10 tích hợp.
Theo bảng xếp hạng năm 2026 của THE và QS, Đại học Thanh Hoa (Tsinghua University) lần lượt đứng thứ 12 và 17 thế giới. Đây là cơ sở giáo dục duy nhất của châu Á lọt vào top 10 toàn cầu ở lĩnh vực Khoa học tự nhiên, ngang ngửa các đại học hàng đầu Mỹ.
Sức mạnh của Thanh Hoa được minh chứng rõ nét nhất qua các chỉ số nghiên cứu. Năm 2025, trường tiếp tục giữ vững vị trí số một trên bảng xếp hạng CSRankings, vượt qua các "ông lớn" như Carnegie Mellon hay Stanford về số lượng công bố khoa học tại các hội nghị đầu ngành về Trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống máy tính.
Ngoài AI, Thanh Hoa còn thống trị bảng xếp hạng của US News ở hàng loạt khối ngành mũi nhọn như Kỹ thuật, Khoa học vật liệu và Hóa học.
Đại học Thanh Hoa ra đời vào năm 1911, là trường dự bị cho các sinh viên được Chính phủ Trung Quốc dự định gửi sang Mỹ du học. Trường thiết lập chương trình đại học bốn năm riêng kể từ năm 1925. Sau khi Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa ra đời, Thanh Hoa được chuyển đổi thành một viện bách khoa, tập trung vào kỹ thuật và khoa học tự nhiên.
Ngay từ giai đoạn đầu của cải cách đại học tại Trung Quốc vào thập kỷ 80, đây đã là một trong những trường hạt nhân. Thanh Hoa nằm trong nhóm C9, liên minh ưu tú gồm chín đại học nghiên cứu công lập hàng đầu, thường được gọi là "Ivy League" của Trung Quốc.
Cùng với Bắc Đại (Đại học Bắc Kinh), trường thuộc nhóm nhỏ được Bộ Giáo dục Trung Quốc đầu tư ngân sách lớn, qua các chương trình nâng tầm chất lượng đại học như "Dự án 211", "Dự án 985", gần nhất là "Double First class".
Để bước chân vào Thanh Hoa, học sinh Trung Quốc phải trải qua một cuộc đua khốc liệt. Với tỷ lệ trúng tuyển chỉ khoảng 0,1%, thí sinh thường phải đạt từ 680 đến hơn 710 điểm trên thang 750 trong kỳ thi đại học toàn quốc (Gaokao).
Tuy nhiên, điều làm nên sức mạnh của Thanh Hoa không chỉ là đầu vào mà là cấu trúc đào tạo tập trung cao độ vào hệ sau đại học - nơi có các nghiên cứu chuyên sâu. Trong số 63.000 sinh viên đang theo học, chỉ 16.000 ở bậc đại học, còn lại là học viên thạc sĩ và nghiên cứu sinh tiến sĩ, cùng hơn 3.000 nghiên cứu sinh sau tiến sĩ.
Đội ngũ giảng dạy và nhân viên gồm hơn 17.000 người, trong đó có 56 thành viên Viện Hàn lâm Khoa học và 36 thành viên Viện Hàn lâm Kỹ thuật Trung Quốc. Nhiều nhà lãnh đạo cấp cao của Trung Quốc từng học tập ở đây, trong đó có Chủ tịch Tập Cận Bình - một cựu sinh viên ngành Kỹ thuật Hóa học.
Các chương trình khoa học và công nghệ quốc gia, bao gồm các dự án và quỹ đặc biệt, là nguồn tài trợ chính cho Đại học Thanh Hoa. Chỉ riêng năm 2024, trường đã nhận nguồn tài trợ lên tới hơn 2 tỷ NDT (khoảng 290 triệu USD) cho nghiên cứu. Trường cũng nằm trong nhóm 10 cơ sở giáo dục tinh hoa ở Trung Quốc có ngân sách vượt 5 tỷ USD mỗi năm, theo báo cáo của Trung tâm An ninh và Công nghệ Mới nổi (Mỹ) vào năm 2019.
Nguồn lực này cho phép Thanh Hoa thu hút những nhân tài hàng đầu từ thung lũng Silicon và công bố hơn 3.000 nghiên cứu trên tạp chí danh tiếng Nature, xếp thứ 7 thế giới, chỉ tính riêng trong năm 2025.
Theo QS, các chỉ số về danh tiếng học thuật, số trích dẫn nghiên cứu và uy tín với các doanh nghiệp của đại học này đều gần tuyệt đối (hơn 99/100 điểm).
Tọa lạc trên nền vườn thượng uyển của triều đại nhà Thanh tại Bắc Kinh, khuôn viên rộng 483 ha của trường có sự giao thoa giữa nét cổ kính truyền thống Trung Hoa với các công trình hiện đại theo phong cách phương Tây. Những ao hồ nhân tạo, sen phủ mặt nước nằm xen kẽ giữa các phòng thí nghiệm tối tân, tạo nên một không gian học thuật vừa thư thái vừa nghiêm cẩn.
Năm 2010, Forbes bình chọn đây là một trong những khuôn viên đại học đẹp nhất thế giới.
Đến nay, Thanh Hoa đã thiết lập mạng lưới đối tác với hơn 290 đại học tại 50 quốc gia, khẳng định vị thế một trung tâm tri thức mở, kết nối Trung Quốc với tinh hoa giáo dục thế giới.
Từ 14 giờ đến 15 giờ ngày 14.4, Báo Thanh Niên tổ chức chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến 2026 "Xét tuyển ĐH: Những điều cần lưu ý khi chọn ngành". Chương trình diễn ra đồng thời ở các kênh: thanhnien.vn, fanpage Facebook, kênh YouTube, TikTok Báo Thanh Niên.
Như Thanh Niên đã đưa, đến nay các trường THPT tại TP.HCM đã bước đầu thăm dò việc lựa chọn 2 môn thi tự chọn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026. Ghi nhận thống kê từ các trường cho thấy tỷ lệ học sinh chọn tiếng Anh và các môn khoa học tự nhiên, đặc biệt môn lý, vẫn chiếm đa số.
Theo kế hoạch, ngày 24.4, thí sinh bắt đầu đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT năm 2026, thời gian kéo dài cho đến hết ngày 5.5. Trước đó, Bộ GD-ĐT sẽ tổ chức cho học sinh lớp 12 thử đăng ký dự thi trực tuyến trên Hệ thống quản lý thi từ ngày 17.4 đến hết ngày 21.4. Theo quy định, ngoài 2 môn bắt buộc (văn và toán), thí sinh lựa chọn 2 trong số các môn còn lại mình theo học THPT để dự thi.
Việc chọn môn thi tốt nghiệp THPT 2026 nên dựa vào tiêu chí nào? Khi thực hiện đăng ký, thí sinh cần lưu ý gì để tăng cơ hội trúng tuyển ngành/trường yêu thích? Vì sao việc đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT lại liên quan mật thiết đến việc chọn ngành xét tuyển? Vai trò quan trọng của kết quả thi tốt nghiệp THPT trong xét tuyển năm nay? Cơ hội và điều kiện dành cho thí sinh khi tham gia xét tuyển bằng các phương thức không sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT vào trường năm nay?
Các thông tin này tiếp tục được phân tích trong PHẦN 2 chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề "Xét tuyển ĐH: Những điều cần lưu ý khi chọn ngành".
Chương trình diễn ra từ 14-15 giờ, gồm các chuyên gia:
