Ngày 6.4, Tư lệnh lực lượng thiết bị không người lái của Ukraine Robert Brovdi cho biết quân đội đã tấn công một tàu tên lửa của Nga tại thành phố cảng Novorossiysk và một giàn khoan tại biển Đen gần bán đảo Crimea, theo Reuters. Cuộc tấn công diễn ra vào rạng sáng, nhắm vào tàu Đô đốc Makarov.
Hãng TASS dẫn thông báo của chính quyền thành phố Novorossiysk cho biết đợt tấn công làm 10 người bị thương, 8 người trong đó phải nhập viện.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết lực lượng phòng không đã bắn hạ 2 tên lửa tầm xa Neptune, 693 máy bay không người lái (UAV), 12 quả bom thông minh và 3 quả rốc két HIMARS của Ukraine trong vòng 24 giờ.
50 chiếc UAV bị bắn hạ tại các vùng lãnh thổ Nga trong đêm 5.4 và rạng sáng 6.4. Mảnh vỡ từ UAV rơi trúng một tòa chung cư tại Novorossiysk. Tổng cộng 6 căn hộ và 2 ngôi nhà bị hư hại.
Nga không bình luận về thông tin tàu chiến và giàn khoan bị tấn công nhưng nói đã ngăn chặn một cuộc tấn công của các tàu cao tốc không người lái tại đông bắc biển Đen, nơi 4 thiết bị của Ukraine và một tên lửa hành trình Neptune bị phá hủy.
Novorossiysk đã trở thành căn cứ trọng yếu của Hạm đội biển Đen Nga sau khi nhiều tàu chiến được di dời khỏi Crimea sau các cuộc tấn công liên tiếp của Ukraine.
Quân đội Ukraine còn tuyên bố đã tấn công các cơ sở bốc dỡ dầu mỏ tại cảng dầu Sheskharis ở Novorossiysk, gây ra đám cháy lớn.
Trang The Kyiv Independent dẫn tin từ truyền thông Nga xác nhận cảng dầu Sheskharis tại Novorossiysk đã bị UAV của Ukraine tấn công.
Đây là cảng xuất khẩu dầu lớn, là điểm cuối của các đường ống dẫn dầu do công ty Transneft điều hành. Cảng dầu Sheskharis là một trong những cửa ngõ chính xuất khẩu dầu mỏ bằng đường biển của Nga, cùng với các cơ sở Ust-Luga và Primorsk trên biển Baltic, nơi lực lượng Ukraine đã tấn công nhiều lần trong 2 tuần qua.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết Ukraine đã tấn công các cơ sở tại khu phức hợp trung chuyển hàng hải ở cảng Novorossiysk vào rạng sáng, làm hư hại một điểm neo đậu của Tập đoàn Đường ống dẫn dầu Caspian và gây cháy 4 bể chứa sản phẩm dầu mỏ.
Tập đoàn Đường ống dẫn dầu Caspian vận chuyển phần lớn lượng dầu xuất khẩu của Kazakhstan sang các thị trường năng lượng. Kazakhstan cùng ngày cho rằng khối lượng xuất khẩu không bị ảnh hưởng.
Chính quyền các địa phương Ukraine ngày 6.4 thông báo các cuộc tấn công của Nga trong vòng 24 giờ đã làm ít nhất 5 người thiệt mạng và ít nhất 28 người bị thương.
Không quân Ukraine cho hay Nga đã phóng 141 UAV vào rạng sáng 6.4, gồm khoảng 80 chiếc loại Shahed. Ukraine bắn hạ 114 chiếc trong số đó. Tại thành phố Odessa ở miền nam, đợt tấn công làm 3 người thiệt mạng và 16 người bị thương.
“Các tòa nhà dân cư, cơ sở hạ tầng quan trọng và các cơ sở hành chính đã bị tấn công. Thiệt hại rất đáng kể”, tỉnh trưởng Odessa Oleh Kiper nói.
Odessa là trung tâm hậu cần quan trọng ở miền nam Ukraine và là cảng lớn nhất của nước này, nơi xử lý phần lớn ngũ cốc và các mặt hàng xuất khẩu đường biển khác của Ukraine.
Nga chưa bình luận về thông tin nhưng lâu nay tuyên bố không nhắm vào dân thường.
Ukraine đã giành lại quyền kiểm soát 480 km² lãnh thổ ở phía đông nam và phía đông của mặt trận kể từ cuối tháng 1, theo lời Tổng tư lệnh quân đội Oleksandr Syrskyi.
Sau chuyến thị sát tiền tuyến, ông Syrskyi nói rằng Ukraine đã giành lại quyền kiểm soát 8 khu định cư ở tỉnh Dnipropetrovsk miền đông và 4 khu định cư ở tỉnh Zaporizhzhia phía đông nam.
Theo ông Syrskyi, mặc dù Ukraine đã đạt được những thành công nhất định, quân đội Nga vẫn đang tiếp tục cuộc tấn công mùa xuân.
“Quân đội Nga không từ bỏ kế hoạch cho các hoạt động tấn công tiếp theo và đang tập hợp lại lực lượng và trang thiết bị hiện có”, vị tổng tư lệnh thông báo trên ứng dụng Telegram, cho biết Nga vẫn đặt mục tiêu kiểm soát thêm lãnh thổ và thiết lập một “vùng đệm” ở Dnipropetrovsk.
Dù vậy, quân đội Ukraine đã duy trì được các tuyến phòng thủ. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuần trước cho biết tình hình tiền tuyến của Ukraine đang ở mức tốt nhất kể từ giữa năm ngoái.
Giới phân tích quân sự cho rằng các cuộc phản công của Ukraine ở phía đông nam đang làm gián đoạn nỗ lực của Nga xung quanh thành phố Pokrovsk ở tỉnh Donetsk cũng như cuộc tấn công mùa xuân dọc hơn 1.200 km tiền tuyến.
“Các cuộc phản công của Ukraine theo hướng Hulyaipole và Oleksandrivka tiếp tục đặt ra những tình thế khó xử cho bộ chỉ huy quân sự Nga khi lực lượng đang bị dàn trải quá mức của Nga dường như khó có thể giải quyết”, Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) tại Mỹ đánh giá ngày 6.4.
Ông Syrskyi cho biết cũng đã đến thăm khu vực Pokrovsk và ra lệnh cung cấp thêm đạn dược và các vật tư khác để tăng cường cho quân đội Ukraine tại đây.
Phát biểu tại một cuộc họp nội các hôm nay, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết Phó tổng thống Mỹ JD Vance đã thông báo ngắn gọn cho ông về cuộc đàm phán với Iran trên đường trở về từ Pakistan. Phái đoàn hai bên đã đàm phán suốt 21 giờ nhưng không đạt được thỏa thuận.
Ông Netanyahu nói thỏa thuận ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ với Iran "có thể thay đổi chỉ trong nháy mắt", thêm rằng phía Mỹ "không thể chấp nhận hành động vi phạm trắng trợn của Iran đối với những điều kiện dẫn tới đàm phán".
"Theo thỏa thuận ngừng bắn, Mỹ sẽ ngừng không kích, còn phía Iran sẽ lập tức mở lại eo biển Hormuz, nhưng họ đã không làm vậy. Người Mỹ không thể chấp nhận điều này", ông cho hay.
Ngoài ra, theo Thủ tướng Israel, Phó tổng thống Vance còn nói rằng vấn đề trọng tâm theo quan điểm của Mỹ là "loại bỏ toàn bộ uranium đã làm giàu của Iran và đảm bảo sẽ không có hoạt động làm giàu hạt nhân nào trong những năm tới, có thể là trong nhiều thập kỷ tới".
Thủ tướng Netanyahu tuyên bố Israel ủng hộ quyết định của Tổng thống Donald Trump về việc phong tỏa eo biển Hormuz, thêm rằng hai bên "đang phối hợp liên tục".
"Những tuyên bố về việc có rạn nứt giữa hai nước là hoàn toàn sai sự thật", ông nói. "Sự thật hoàn toàn ngược lại. Bất cứ ai có mặt trong những cuộc trò chuyện này, cũng như trong các cuộc thảo luận hàng ngày của chúng tôi với Tổng thống Trump và đội ngũ của ông ấy, đều có thể chứng thực điều đó".
Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) hôm nay gửi thông báo tới các chủ tàu, cho biết quân đội nước này sẽ chặn tàu của tất cả quốc gia ra vào khu vực bờ biển của Iran, trong đó có mọi cảng của Iran ở vịnh Ba Tư và vịnh Oman, nhưng "không cản trở tự do hàng hải" đối với những tàu đến và đi từ các cảng ngoài Iran.
Biện pháp này nhằm hiện thực hóa tuyên bố từ Tổng thống Trump hôm 12/4 về việc phong tỏa eo biển Hormuz sau khi Mỹ và Iran kết thúc đàm phán mà không đạt được thỏa thuận.
Trong thông điệp được công bố sau tuyên bố của ông Trump, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết lực lượng nước này vẫn kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz, cảnh báo "đối phương sẽ mắc kẹt trong vòng xoáy chết chóc nếu có tính toán sai lầm nào".
Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng, chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Ngay sau khi Mỹ - Israel phát động chiến dịch tấn công Iran ngày 28/2, Tehran đã triển khai nhiều xuồng cao tốc để rải thủy lôi tại eo biển Hormuz.
Các thủy lôi, cùng mối đe dọa từ máy bay không người lái (UAV) và tên lửa, khiến số lượng tàu hàng đi qua tuyến hàng hải này giảm xuống mức rất thấp, đẩy giá năng lượng tăng cao và mang lại cho Iran đòn bẩy lớn nhất trong xung đột.
Mở lại tuyến đường này là một trong những chủ đề quan trọng trong thỏa thuận ngừng bắn gần đây giữa Mỹ và Iran, dù số tàu thuyền qua lại vẫn còn hạn chế.
Hôm qua (14.4), CNN dẫn một số nguồn tin thân cận chính phủ Mỹ cho hay nước này vẫn đang để ngỏ khả năng đàm phán vòng hai với Iran. Tuy nhiên, Phó tổng thống Mỹ J.D Vance tuyên bố "bóng đang ở phía sân Iran", nhằm ám chỉ việc Tehran chỉ cần đồng ý với các điều kiện của Washington thì hai bên có thể khởi động đàm phán trở lại.
Viết trên mạng xã hội Truth Social nửa đêm 13.4 (theo giờ VN), Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ngày 12.4, có tổng cộng 34 tàu đã vượt qua eo biển Hormuz. Đây là số lượng tàu vượt qua Hormuz nhiều nhất trong một ngày kể từ khi bùng nổ chiến sự. Tuy nhiên, con số này chưa được kiểm chứng.
Trong khi đó, tình hình thực địa ở khu vực Trung Đông vẫn căng thẳng. Cũng viết trên mạng xã hội, Tổng thống Trump đe dọa sẽ bắn hạ các tàu tấn công nhanh của Iran nếu tiếp cận cự ly gần các tàu chiến Mỹ ở vịnh Ba Tư. Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) cho biết đã nhận được thông báo rằng kể từ 21 giờ ngày 13.4 (giờ VN), hạn chế tiếp cận hàng hải được áp dụng đối với các cảng và khu vực ven biển của Iran, bao gồm các địa điểm dọc theo vịnh Ba Tư, vịnh Oman và eo biển Hormuz. Theo đó, sự hạn chế này không có ngoại lệ đối với các tàu mang cờ của bất kỳ quốc gia nào khi tham gia vào các cảng, bến dầu hoặc cơ sở ven biển của Iran.
Những diễn biến trên khiến cho xung đột ở Trung Đông tiếp tục khó lường, gây tác động lớn đến toàn thế giới, đặc biệt là khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Liên quan vấn đề này, Chương trình Phát triển LHQ (UNDP) hôm qua công bố báo cáo về ảnh hưởng của chiến sự Trung Đông đối với các nền kinh tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Theo đó, sự leo thang quân sự ở Trung Đông có thể gây ra tổn thất sản lượng từ 97 - 299 tỉ USD cho kinh tế châu Á - Thái Bình Dương. Mức độ này tương ứng với từ 0,3-0,8% GDP toàn khu vực. UNDP dự đoán rằng cuộc chiến khiến 32 triệu người có nguy cơ rơi vào cảnh nghèo đói trên toàn cầu, và 8,8 triệu người trong số này nằm ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Nguyên nhân là chi phí vận chuyển, năng lượng và thực phẩm tăng cao gây căng thẳng cho thu nhập, tiêu dùng, việc làm và an sinh xã hội trên toàn khu vực. Các hộ gia đình có thu nhập thấp, lao động phi chính thức, người di cư và doanh nghiệp nhỏ là những đối tượng có nguy cơ cao nhất.
Trong báo cáo vừa công bố, Tập đoàn tài chính S&P Global đánh giá tình trạng nhập khẩu năng lượng của châu Á - Thái Bình Dương khiến các nền kinh tế khu vực này dễ bị gián đoạn nguồn cung cấp năng lượng kéo dài. Giá năng lượng cao hơn đang làm tăng chi phí và lạm phát, cũng như xói mòn sức mua, do đó làm giảm tăng trưởng. Ở một số nền kinh tế, tình trạng thiếu khí đốt hóa lỏng và các biện pháp tiết kiệm năng lượng của các chính quyền làm gián đoạn hoạt động kinh tế. Nhiều nền kinh tế dù duy trì dự trữ dầu thô chiến lược ở mức cao, nhưng nếu cuộc chiến kéo dài thì sẽ vẫn bị gián đoạn về năng lượng.
Thực tế, nhiều quốc gia ở khu vực đang bị ảnh hưởng sâu sắc, điển hình là Hàn Quốc. Theo một phân tích của Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ), tính đến đầu tháng 4, tổng cộng 26 tàu treo cờ Hàn Quốc vẫn bị mắc kẹt ở vịnh Ba Tư, trong khi dự trữ dầu mỏ chiến lược của nước này có thể chỉ đủ để trang trải 26 ngày tiêu thụ thực tế. Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đã hạ 0,4 điểm phần trăm trong dự báo tăng trưởng của Hàn Quốc, và nâng dự báo lạm phát nước này lên 2,7%. Hiệu ứng gợn sóng lạm phát dự kiến ảnh hưởng đến giao thông vận tải, hậu cần, hóa dầu, nông nghiệp, thực phẩm và đồ uống trong 2 đến 6 tháng tới. Các quan chức cảnh báo về 3 cú sốc đối với nền kinh tế Hàn Quốc: lạm phát cao, lãi suất tăng cao và tiền won suy yếu.
Hay Indonesia đã phải áp dụng nhiều biện pháp hạn chế tiêu thụ xăng dầu. Từ ngày 31.3, Reuters dẫn lời quan chức nước này thông báo giới hạn bán nhiên liệu ở mức 50 lít mỗi ngày cho một chiếc ô tô. Chính phủ Indonesia cũng thực hiện chính sách vào thứ sáu hằng tuần, các công chức, ngoại trừ các lĩnh vực y tế và an ninh, sẽ làm việc tại nhà. Điều này được đánh giá giúp Indonesia tiết kiệm 6,2 triệu tỉ rupiah (364,92 triệu USD) trong việc trợ cấp nhiên liệu.
Giữa bối cảnh như vậy, giá dầu vẫn khó đoán định và có thể duy trì ở mức cao. S&P Global dự báo các kịch bản giá dầu thô. Theo đó, nếu cường độ chiến sự dần hạ nhiệt và vấn đề eo biển Hormuz được giải quyết ngay trong tháng 4, thì dù một số gián đoạn vẫn tiếp diễn, giá dầu Brent sẽ đạt trung bình 92 USD/thùng trong quý 2/2026 và trung bình khoảng 80 USD/thùng cho cả năm 2026.
S&P Global cũng dự báo một kịch bản xấu hơn là chiến sự kéo dài, giá dầu Brent đạt đỉnh ở mức 200 USD/thùng và tính trung bình cả năm ở mức 130 USD/thùng. Khi đó, lạm phát dự kiến đều tăng thêm từ 1 - 1,6 điểm phần trăm ở các nền kinh tế trong khu vực. Điều này dẫn đến việc tăng trưởng của các nền kinh tế châu Á có thể bị mất đi từ 0,3 - 0,7 điểm phần trăm. Vì thế, các nền kinh tế cần điều chỉnh một số chính sách để hạn chế rủi ro.
Chuyên trang quân sự Mỹ War Zone cho biết USS Chief và USS Pioneer, thuộc lớp tàu săn mìn Avenger của Mỹ, đã cập cảng Ao Makham ở Thái Lan vào sáng 13/4, song chưa rõ điểm đến tiếp theo.
Trang tin USNI của Viện Hải quân Mỹ cuối tuần trước cho biết hai tàu đã nhận lệnh đến khu vực tác chiến của Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông.
CENTCOM từ chối bình luận về thông tin. Bộ tư lệnh Hải quân Mỹ ở Thái Bình Dương chưa công bố chi tiết về hoạt động của hai tàu.
USS Chief và USS Pioneer nằm trong số 4 tàu săn mìn lớp Avenger cuối cùng trong biên chế hải quân Mỹ, tất cả đều đóng quân tại căn cứ Sasebo của Nhật Bản. Lực lượng này dự kiến bị loại biên vào năm 2027, kết thúc hơn ba thập kỷ hoạt động.
USS Tulsa, tàu chiến đấu ven biển (LCS) được cấu hình cho nhiệm vụ quét mìn, hôm 3/4 di chuyển qua eo biển Malacca về hướng tây bắc và chưa rõ tung tích. Một chiếc khác là USS Santa Barbara dường như đang di chuyển trên Ấn Độ Dương ngày 19/3. Đây là 2 trong 3 tàu LCS quét mìn đồn trú ở Trung Đông, nhưng đã rút về Singapore chỉ vài ngày sau khi xung đột bùng phát.
"4 tàu lớp Avenger và các tàu LCS tới Singapore gần đây chiếm phần lớn lực lượng rà phá thủy lôi mà hải quân Mỹ triển khai trên toàn cầu", biên tập viên Joseph Trevithick của War Zone đánh giá.
USS Santa Barbara và USS Tulsa hiện đại hơn nhiều so với lớp Avenger. Khi được cấu hình cho nhiệm vụ rà phá thủy lôi, chúng sẽ mang theo các thiết bị đời mới như tàu lặn không người lái và hệ thống săn mìn gắn trên trực thăng.
"Tuy nhiên, còn nhiều câu hỏi đặt ra về lớp tàu LCS, như liệu chúng đủ khả năng thay thế tàu săn mìn lớp Avenger vốn được thiết kế chuyên cho nhiệm vụ rà phá thủy lôi hay không", Trevithick cho biết.
Trevithick chỉ ra rằng các động thái di chuyển của loạt tàu rà phá mìn tại Đông Nam Á diễn ra sau khi quân đội Mỹ thông báo sẽ điều thêm lực lượng tới Trung Đông để đối phó thủy lôi do Iran triển khai.
"Rà phá thủy lôi là hoạt động chậm chạp, phức tạp và tiềm ẩn rủi ro đáng kể ngay cả trong môi trường an toàn. Nguy cơ với lực lượng rà phá mìn tại eo biển Hormuz còn nghiêm trọng hơn nhiều, nhất là khi Mỹ tuyên bố phong tỏa các cảng của Iran và có thể leo thang xung đột", Trevithick nhận định.
