Ngày 17.4, tại xã Ia Băng, ông Nguyễn Tự Công Hoàng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, chủ trì cuộc họp kiểm tra tiến độ thực hiện dự án và công tác giải phóng mặt bằng tuyến cao tốc Quy Nhơn – Pleiku.
Theo báo cáo, tổng nhu cầu sử dụng đất toàn dự án cao tốc Quy Nhơn – Pleiku khoảng 942,1 ha, trong đó có gần 257 ha đất lâm nghiệp và gần 190 ha đất trồng lúa, trải dài trên tuyến dài 125 km.
Khối lượng công việc lớn khiến tổng chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ước tính hơn 4.700 tỉ đồng. Đây là áp lực không nhỏ đối với các địa phương trong việc vừa đảm bảo tiến độ, vừa giữ ổn định đời sống người dân bị ảnh hưởng.
Đối với dự án thành phần 1 (Km0 – Km22) dài 22km, đến ngày 16.4, công tác kiểm đếm đã hoàn thành 100% với 1.550 hộ bị ảnh hưởng; phê duyệt phương án cho 1.313 hộ và chi trả cho 1.084 hộ. Tổng chiều dài mặt bằng đã bàn giao đạt 14,5/22 km.
Trong khi đó, dự án thành phần 2 (Km22 – Km90) dài 68 km, có quy mô ảnh hưởng lớn hơn với hơn 576,7 ha đất thu hồi, liên quan 1.699 hộ và 11 tổ chức. Đến nay, đã kiểm đếm được 1.358/1.712 hộ, xác nhận nguồn gốc đất cho 1.132 hộ và phê duyệt phương án bồi thường cho 435 hộ.
Một số địa phương đang bứt tốc như xã Ya Hội, phường An Bình, xã Đăk Pơ và xã Hra, với tỷ lệ kiểm đếm, lập phương án và bàn giao mặt bằng tăng nhanh theo chỉ đạo của UBND tỉnh Gia Lai.
Tuy nhiên, vướng mắc lớn vẫn tập trung ở các khu vực có đất rừng. Tại xã Bình Phú và Bình Khê, khoảng 33 ha đất rừng sản xuất và rừng phòng hộ đang được phối hợp xử lý. Xã Ya Hội còn vướng 42,8 ha đất rừng phòng hộ; xã Đăk Pơ còn khoảng 28 ha thuộc rừng phòng hộ Bắc An Khê chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng.
Đối với dự án thành phần 3 (Km90 – Km125), dài 35 km, tổng diện tích giải phóng mặt bằng hơn 340,8 ha với 1.540 hộ và 3 tổ chức bị ảnh hưởng.
Song song với giải phóng mặt bằng tuyến chính của cao tốc Quy Nhơn – Pleiku, tỉnh Gia Lai đang triển khai 9 khu tái định cư để phục vụ di dời hàng trăm hộ dân. Cụ thể, khoảng 488 hộ thuộc dự án thành phần 1 và 2, cùng 123 hộ thuộc dự án thành phần 3 sẽ được bố trí tái định cư.
Hiện 6 khu tái định cư của dự án thành phần 1 đã có nhà thầu thi công từ tháng 3.2026, tập trung vào các hạng mục hạ tầng thiết yếu như thoát nước, hố ga tại các vị trí ưu tiên.
Các khu tái định cư thuộc dự án thành phần 3 tại xã Ia Băng (11,7 ha, 123 lô) và Mang Yang (3,1 ha, 64 lô) đã được khởi công từ đầu tháng 4, dự kiến hoàn thành trong tháng 7.2026.
Trong toàn tuyến cao tốc Quy Nhơn – Pleiku, xã Lơ Pang là địa phương đầu tiên hoàn thành 100% giải phóng mặt bằng với 1,26 km đã bàn giao. Xã Kdang cũng đạt tiến độ cao khi phê duyệt phương án đạt 89,2% và bàn giao 72% chiều dài.
Xã Ia Băng đã bàn giao 7,4/10,16 km sau khi phê duyệt phương án bồi thường cho diện tích 55,9 ha. Tuy nhiên, xã Mang Yang đang là điểm nghẽn khi tỷ lệ bàn giao mới đạt 45,5%, thấp nhất toàn tuyến.
Ông Nguyễn Trường Sinh, Chủ tịch UBND xã Ia Băng, cho biết địa phương đã cơ bản hoàn thành chi trả bồi thường đất nông nghiệp, hiện tập trung xử lý phần khó nhất là đất ở, nhà ở và công trình kiến trúc của khoảng 100 hộ dân.
“Chúng tôi đang nỗ lực vừa đảm bảo quyền lợi người dân, vừa đẩy nhanh tiến độ bàn giao mặt bằng”, ông Sinh nói.
Theo kế hoạch, các địa phương đặt mục tiêu bàn giao 100% mặt bằng trước ngày 30.4. Tuy nhiên, áp lực thời gian là rất lớn khi mùa mưa đang đến gần.
Dự án cao tốc Quy Nhơn – Pleiku được đầu tư hoàn chỉnh theo quy mô 4 làn xe, tốc độ thiết kế 100 km/giờ, nền đường rộng 24,75 m; dự kiến hoàn thành, đưa vào khai thác năm 2029. Tổng mức đầu tư khoảng 43.734 tỉ đồng.
Toàn tuyến được chia thành 3 dự án thành phần, trong đó Ban Quản lý dự án các công trình giao thông và dân dụng tỉnh Gia Lai làm chủ đầu tư dự án thành phần 1 và 2; Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh Gia Lai làm chủ đầu tư dự án thành phần 3.
Hiện một số địa bàn phía tây Gia Lai chỉ còn khoảng 2 tháng nữa sẽ bước vào mùa mưa, gây nhiều khó khăn cho công tác thi công. Các đơn vị thi công cho biết, ngay khi được bàn giao mặt bằng, sẽ huy động tối đa nhân lực, thiết bị để triển khai, nhằm hạn chế nguy cơ công trình bị đình trệ do mưa kéo dài.
Kết luận cuộc họp, ông Nguyễn Tự Công Hoàng yêu cầu các chủ đầu tư, sở ngành và địa phương phải nâng cao quyết tâm, đẩy nhanh tiến độ để biến toàn tuyến cao tốc Quy Nhơn – Pleiku thành “đại công trường 3 ca, 4 kíp”.
Theo ông Hoàng, yếu tố then chốt là công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng phải được thực hiện nhanh, đúng, trúng và hiệu quả. Các địa phương cần chủ động nắm bắt vướng mắc, xử lý kịp thời và đảm bảo minh bạch để tránh khiếu nại, tranh chấp.
“Trước 30.4 phải cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng. Đến 30.6 phải cấp đất tái định cư cho người dân, đồng thời đảm bảo nước sạch sinh hoạt. Không để người dân thiếu nước”, ông Hoàng nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, các đơn vị cần hoàn thiện hồ sơ đất rừng, thực hiện nghĩa vụ trồng rừng thay thế, quy hoạch bãi thải và mỏ vật liệu. Chủ đầu tư phải chỉ đạo nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công nhưng vẫn đảm bảo chất lượng công trình.
Khoảng 19h, xe ôtô 4 chỗ biển Hà Nội di chuyển theo hướng phố Trần Vỹ, khi đến trước số nhà 52 Doãn Kế Thiện đã tông một người đàn ông đang ngồi trên xe máy dừng bên đường.
Xe tiếp tục va chạm thêm một phụ nữ đi xe máy, sau đó tông vào đuôi một xe tải cùng chiều rồi lao sang làn ngược chiều, va chạm với một ôtô khác.
Sau tai nạn, nữ tài xế gục trên vô lăng khoảng 20 phút, có biểu hiện không bình thường. Người dân đã chèn bánh xe để tránh phương tiện tiếp tục di chuyển.
Tại hiện trường, ôtô hư hỏng phần đầu, 2 xe máy bị vỡ đuôi và yếm. Một người điều khiển xe máy được đưa đi kiểm tra sức khỏe.
Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 6, Phòng Cảnh sát giao thông Công an Hà Nội đã có mặt xử lý, đưa nữ tài xế đi kiểm tra nồng độ cồn và chất ma túy. Nguyên nhân vụ việc đang được làm rõ.
Trưa đầu tháng 4, hành lang khu tập thể A9 Thái Phiên gần như không có gió, ánh nắng không lọt vào. Những mảng tường loang lổ, bốc lên mùi ẩm mốc. Bà Đặng Thị Hoài, 51 tuổi, bước chậm qua từng bậc cầu thang, tay vịn vào lan can đã mục nát, áo dính mồ hôi. Những bước chân nặng nề như kéo theo cả nỗi mệt mỏi của nhiều năm sống trong căn hộ xuống cấp.
Lên đến tầng 4, bà dừng lại vài giây lấy hơi rồi mở cánh cửa gỗ cũ kỹ. Bên trong chừng 5 m2 là bếp và chỗ tắm gội. Nhà vệ sinh nằm phía sau phải dùng chung với một hộ khác, lối vào chỉ hơn một mét. Tận dụng khoảng không gian nhỏ hẹp ấy, bà đóng thêm cái chuồng nhỏ nhô ra ngoài để nuôi vài con gà đẻ trứng.
Đối diện bếp là căn hộ chỉ hơn 15 m2 được vợ chồng bà mua của một công nhân tàu biển từ năm 1986. Giống như hầu hết gia đình ở chung cư cũ, vợ chồng bà phải đóng thêm "chồng cọp" ngoài ban công để có thêm chỗ cho hai con ngủ.
"Ngày trước mua được căn này là mừng lắm. Bây giờ nhà cửa thế này, chẳng dám mời ai đến chơi", bà Hoài nói.
Những khu tập thể như ở A9 từng là niềm tự hào của nhiều gia đình cán bộ, công nhân đất cảng Hải Phòng. Nhưng sau gần nửa thế kỷ, những biểu tượng an cư ấy giờ chỉ còn lại sự xuống cấp, mục ruỗng.
Hải Phòng hiện có 66 chung cư với khoảng 2.200 căn hộ được xếp hạng cấp độ D, mức độ nguy hiểm cao nhất, được chính quyền đẩy nhanh kế hoạch di dân, phá bỏ. Biết tin ấy, nhiều cư dân như bà Hoài không giấu được niềm vui. Họ sẽ thoát khỏi cảnh nhà dột, tường nứt, điện nước chắp vá, có nhà vệ sinh riêng, không còn nơm nớp lo sập trần mỗi mùa mưa bão.
"Đó không chỉ là sự thay đổi về chỗ ở mà còn là cơ hội cải thiện chất lượng cuộc sống, là sự an tâm cho tuổi già, là tương lai tốt hơn cho con cái", bà Hoài nói.
Những cuộc trò chuyện ở hành lang, cầu thang tập thể gần đây xoay quanh chuyện đăng ký nguyện vọng mua nhà ở xã hội, hỏi thăm thông tin dự án mới, hoặc bàn bạc xem nên vay bao nhiêu tiền mua nhà mới. "Tổ trưởng dân phố đã gọi lên phổ biến, cho đăng ký nguyện vọng rồi. Cả nhà cùng cố gắng", bà Hoài phấn khởi nói.
Dẫu vậy đi cùng niềm vui là nỗi lo tiền mua nhà. Gia đình bà Hoài sống dựa vào mức lương 8 triệu đồng/tháng từ công việc vệ sinh môi trường. Chồng bà làm lao động tự do, thu nhập bấp bênh, nhiều tháng chỉ được 2-3 triệu đồng. Tổng thu nhập chỉ đủ trang trải cuộc sống cơ bản. Tiền tiết kiệm gần như không có.
Theo tính toán của cơ quan chức năng, với một căn hộ diện nhà ở xã hội khoảng 50 m2, giá có thể lên tới 861 triệu đồng, thậm chí gần một tỷ đồng. Trong khi đó, mức bồi thường cho các hộ dân dao động 259 đến hơn 542 triệu đồng, tùy loại giấy tờ pháp lý. Phần chênh lệch người dân phải bù thêm có thể từ hơn 300 đến trên 700 triệu đồng.
Bảng so sánh tài chính dự kiến khi người dân mua nhà ở xã hội (căn hộ 50 m2):
Đối tượng
Mức bồi thường, hỗ trợ dự kiến
Số tiền dự kiến phải bù thêm
Hộ có giấy chứng nhận
542,84 triệu đồng
318,61-422,76 triệu đồng
Hộ có quyết định thanh lý
393,62 triệu đồng
467,83-571,98 triệu đồng
Hộ thuê nhà tài sản công
259,92 triệu đồng
601,08-705,68 triệu đồng
"Với số tiền bù thêm lớn như thế thì lấy đâu ra. Phần lớn cư dân sống trong các khu tập thể cũ là người có thu nhập thấp hoặc cán bộ về hưu với đồng lương hưu ít ỏi", ông Nguyễn Khắc Thắng, 74 tuổi, sống tại tầng 2, lô 1 Thái Phiên nói.
Lấy ví dụ từ những hộ dân khu A7, A8 Vạn Mỹ đã được chuyển đến chung cư Hoàng Huy Lạch Tray, ông cho biết trước năm 2022, giá thuê nhà chỉ khoảng 350.000 đến 400.000 đồng một tháng. Nhưng khi sang nơi ở mới, giá thuê tăng vọt lên 3 đến 4,5 triệu đồng cho một căn hộ 50 m2.
Dù thành phố đã có những điều chỉnh, đưa ra mức giá thuê mới cho năm 2025 dao động từ 16.204 đồng đến 31.635 đồng mỗi m2, đồng thời hỗ trợ từ 65 đến 100% cho hộ nghèo, cận nghèo, nhưng với những người chỉ kiếm được vài chục nghìn mỗi ngày từ nghề xe ôm như ông Thắng, số tiền đó vượt quá khả năng.
Không chỉ đau đáu gánh nặng tiền bạc, việc di dời còn kéo theo hàng loạt nỗi lo về tính pháp lý. Qua hàng chục năm, nhiều căn hộ đã được mua bán bằng giấy viết tay, chia tách cho con cái, hoặc chuyển nhượng không chính thức. Khi áp dụng chính sách bồi thường, tái định cư, những người này lo không được công nhận đầy đủ quyền lợi, mất đi tài sản tích lũy cả đời.
Bà Trần Thị Lành, 60 tuổi, sống ở khu Lam Sơn, băn khoăn căn hộ bà cùng các con đang ở được chia đôi từ căn hộ cũ của bố, đã ở mấy chục năm, không tranh chấp gì. Khi xét tái định cư, liệu có được tính là hộ riêng không?
Nhiều người dân đề nghị với những trường hợp sử dụng ổn định, lâu dài, không tranh chấp, cần có cơ chế xem xét hợp lý để đảm bảo quyền lợi, tránh gây thiệt thòi.
Theo thống kê, hiện có khoảng 7.000 hộ dân sinh sống trong các chung cư cấp độ D ở Hải Phòng. Những người được hỏi đều khẳng định kế hoạch cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ là cần thiết và cấp bách. Không chỉ để chỉnh trang đô thị mà quan trọng hơn là đảm bảo an toàn tính mạng cho người dân. Tuy nhiên, nếu không có cơ chế hỗ trợ phù hợp, nhiều hộ dân sẽ rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan ở lại thì không được, mà đi thì không đủ khả năng.
Tựa lưng vào cánh cửa bếp ọp ép, bà Hoài hướng mắt về đại công trường dự án nhà ở xã hội Kho 3 Lạc Viên với hy vọng cơ quan chức năng sẽ xem xét kỹ, ban hành chính sách sát với thực tế thu nhập, hoàn cảnh yếu thế của người dân sống trong những chung cư cũ. Có như vậy, trong một tương lai không xa, gia đình bà và những người cùng cảnh ngộ mới an yên trong ngôi nhà đúng nghĩa.
Ngày 16.4, tại TP.HCM, Bộ Y tế phối hợp các bộ, ngành và UBND TP.HCM tổ chức lễ phát động "Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026" với chủ đề "Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm".
Tại chương trình, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh an toàn thực phẩm là vấn đề đặc biệt cấp bách. Bộ trưởng dẫn chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Nếu không kiểm soát tốt an toàn thực phẩm thì dù xây thêm bệnh viện, đào tạo thêm bác sĩ cũng không đáp ứng được nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Bộ trưởng khẳng định, được tiếp cận thực phẩm an toàn là quyền cơ bản của mỗi người dân; công tác bảo đảm an toàn thực phẩm đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và toàn xã hội.
Bà Đào Hồng Lan cho biết trong quý 1/2026, cả nước ghi nhận 30 vụ ngộ độc thực phẩm, tăng 20 vụ so với cùng kỳ năm trước, trong đó có 9 vụ quy mô trên 30 người mắc. "Thực tế cho thấy đây vẫn là vấn đề rất nóng, cần có những giải pháp mạnh mẽ hơn nữa", bà Lan nhấn mạnh.
Do đó, Bộ Y tế chọn chủ đề năm 2026 là “Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố” nhằm tập trung vào đúng nhóm nguy cơ nổi lên hiện nay.
Bà cho biết, dự kiến vào kỳ họp Quốc hội tháng 10 tới, Bộ Y tế sẽ trình luật An toàn thực phẩm sửa đổi. Đặc biệt, vấn đề thức ăn đường phố, bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học sẽ được đưa thành một chương riêng biệt để quản lý hiệu quả hơn.
Ngành y tế cũng sẽ chuyển mạnh từ quản lý nhỏ lẻ theo từng khâu sang quản lý theo chuỗi giá trị hàng hóa, kiểm soát từ sản xuất, chế biến, vận chuyển đến bàn ăn. Đồng thời, bộ đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng hệ thống thông tin liên thông, truy xuất nguồn gốc hàng hóa, kết nối dữ liệu với Bộ Công an để phát hiện, xử lý vi phạm.
Đối với địa phương, Bộ trưởng Bộ Y tế đề nghị UBND các cấp tập trung 5 nhiệm vụ trọng tâm: triển khai nghiêm các chỉ đạo liên quan; đẩy mạnh tuyên truyền để doanh nghiệp nhận thức an toàn thực phẩm là đạo đức kinh doanh và uy tín thương hiệu; tăng cường thanh tra, hậu kiểm, xử lý nghiêm vi phạm, chuyển cơ quan điều tra nếu có dấu hiệu hình sự; ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc; chủ động chuẩn bị nguồn lực, phương án ứng phó ngộ độc thực phẩm.
Bộ trưởng Bộ Y tế yêu cầu doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh tuân thủ nghiêm pháp luật, kinh doanh chân chính, không coi nhẹ sức khỏe người dân. Người tiêu dùng cần nâng cao kiến thức, thận trọng khi lựa chọn thực phẩm, ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm vệ sinh.
Phát biểu tại lễ phát động, bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, cho biết dù đã đạt nhiều kết quả, song từ đầu năm đến nay thành phố vẫn ghi nhận một số vụ nghi ngờ ngộ độc thực phẩm tại trường học và liên quan đến thức ăn đường phố.
Đây là lý do dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố được chọn là trọng tâm của Tháng hành động năm nay, bởi đây là nhóm có nhiều yếu tố nguy cơ, khó kiểm soát từ nguồn nguyên liệu, xuất xứ thực phẩm đến điều kiện chế biến, bảo quản và thực hành của người kinh doanh.
Theo bà Phong Lan, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM sẽ tập trung 3 nhóm nhiệm vụ chính.
Thứ nhất là tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành quy định của người dân, cơ sở sản xuất, kinh doanh.
Thứ hai là đẩy mạnh kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm và công khai vi phạm.
Thứ ba là chủ động phòng ngừa nguy cơ ngộ độc thực phẩm, tăng cường rà soát, tập huấn và kiểm tra tại trường học, cũng như các cơ sở cung cấp suất ăn sẵn.
Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, nhấn mạnh Tháng hành động không chỉ dừng ở tuyên truyền mà phải chuyển hóa thành hành động cụ thể, gắn trách nhiệm từng cấp, từng ngành, từng cá nhân.
Ông cho biết, Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân xác định: Bảo đảm an toàn thực phẩm là một trong những giải pháp quan trọng, nền tảng với việc nâng cao thể trạng và sức khỏe. Đây là nhiệm vụ cấp bách và lâu dài trong chăm sóc sức khỏe toàn dân.
Theo ông, TP.HCM hiện có hơn 14 triệu dân, với 168 xã, phường, đặc khu. Trong bối cảnh đó, công tác quản lý an toàn thực phẩm trên quy mô lớn dù đã có nhiều nỗ lực nhưng vẫn tiềm ẩn không ít nguy cơ. Vì vậy, ông đề nghị các sở, ngành, địa phương tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe người dân.
Lãnh đạo TP.HCM yêu cầu đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức của cơ sở sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng; công khai, minh bạch các trường hợp vi phạm để răn đe; tăng cường thanh tra, giám sát, đề cao trách nhiệm người đứng đầu; phát triển chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn, ứng dụng khoa học, công nghệ...
Bà Trương Thị Ái Thanh, Phó hiệu trưởng Trường THCS Tân Đông Hiệp B, cho biết trong bối cảnh công tác bảo đảm an toàn thực phẩm đang được đặc biệt chú trọng, nhà trường luôn tăng cường kiểm soát suất ăn bán trú.
Theo bà, trường tổ chức bếp ăn tập thể theo quy trình một chiều, lựa chọn đơn vị cung cấp thực phẩm có hồ sơ pháp lý đầy đủ, nguồn gốc rõ ràng và thực hiện kiểm soát chặt từ khâu tiếp nhận nguyên liệu đến chế biến, chia suất ăn. Nhà trường cũng duy trì kiểm tra thường xuyên, đồng thời phối hợp giám sát để kịp thời chấn chỉnh những khâu có nguy cơ phát sinh mất an toàn thực phẩm.