Hơn 7 giờ sáng, dọc bãi biển xã Hải Châu (Nghệ An) bè mảng tấp nập cập bờ. Từng tốp ngư dân xếp hàng trên bãi biển để kéo lưới. Lưới được các ngư dân thả cách bờ chừng 6 – 7 hải lý, vào lúc 4 – 5 giờ sáng bằng chiếc bè mảng kết từ tre nứa có gắn máy, sau đó kéo vào bờ.
“Hôm nay chúng tôi thu được hơn 1 tạ cá trích. Lượng cá này cũng ở mức trung bình, hôm nào trúng phải được hơn 2 tạ, nhưng có hôm chỉ được mấy yến”, ông Trần Văn Long, một ngư dân, cho biết.
Cá trích bị lưới gom lại, kéo tuột lên bờ, giãy đành đạch. Vợ ông Long lấy mấy cái rổ để xúc cá. Cá được gom lại thành nhiều rổ rồi bán cho các thương lái đang chờ sẵn. Giá cá trích không cố định mà dao động từ 15.000 – 25.000 đồng/kg, tùy theo ngày.
“Hôm trúng thì sau khi trừ tiền dầu cũng được mỗi người 1 triệu đồng, còn ngày bình thường ra biển cũng dăm bảy trăm ngàn, có ngày thì ít hơn”, một ngư dân nói.
Cá trích chỉ bằng hai ngón tay, có nhiều xương nhỏ, nhưng theo các nhà chuyên môn, loài cá này chứa nhiều đạm, nổi bật nhất là hàm lượng Omega 3 dồi dào giúp hỗ trợ tim mạch, giảm cholesterol và collagen tự nhiên hỗ trợ chống lão hóa da. Các trích khá rẻ, thịt bùi, thơm ngon nên từ lâu đã trở thành món ăn được nhiều người lựa chọn.
Mùa đánh bắt cá trích của ngư dân bắt đầu từ tháng giêng đến tháng 4 âm lịch hàng năm. Đây là thời điểm cá từ ngoài khơi kéo vào gần bờ. Ngư dân gọi đây là “lộc” của biển.
Lượng cá quá nhiều, không thể tiêu thụ hết ở các chợ để người dân mua về chế biến thành các món ăn như kho, gỏi, nướng… nên cá trích còn được thu mua để ủ, chế biến thành nước mắm hoặc chế biến thành thức ăn để nuôi tôm hùm, nuôi cá.
Ở Nghệ An, ngư dân từ lâu đã có sáng kiến nướng cá bằng than củi để giữ cho cá biển ngon thay cho ướp lạnh.
“Tôi đã làm nghề nướng cá này gần 50 năm. Cá nướng không phải dùng hóa chất, chỉ cần dùng nhiệt của than củi vẫn giữ được độ tươi ngon lâu dài cho cá”, bà Bùi Thị Châu (ngụ ở xã Hải Châu) nói.
Gây “sốt” mạng xã hội
Trên bãi cát dài dằng dặc, hàng trăm chiếc bè mảng đã được kéo lên bờ. Cá trích được ngư dân hốt lên từ lưới, cho vào các sọt rồi phân loại to, nhỏ. Cá to được khách mua để nướng ngay tại chỗ hoặc thương lái thu mua để đưa đến bán tại các chợ, cá nhỏ bán làm nước mắm hoặc thức ăn cho tôm hùm và các loài cá nuôi khác.
Khác với những năm trước, mùa cá trích năm nay, tuyến đường ven biển vừa mới hoàn thành chạy qua xã Hải Châu luôn nhộn nhịp xe cộ và người từ các nơi khác tìm đến để thưởng thức cá trích nướng.
Từ sáng sớm, khi những mẻ cá trích đầu tiên được kéo lên bờ, những người phụ nữ chuyên nướng cá đã nổi lửa, quạt than. Hàng chục chiếc bếp than dã chiến được lập dọc hai bên lối đi xuống bãi biển. Nhiều hàng quán cũng mọc lên để phục vụ những người phương xa tìm đến thưởng thức “lộc biển”.
“Phải nướng ngay khi cá còn tươi sống mới giữ được độ ngon của cá”, bà Châu chia sẻ, rồi nhanh tay nhóm lửa, quạt than. Khi than củi đã đỏ rực, bà Châu lấy đũa gắp từng con cá trích to bằng hai ngón tay bỏ lên cái vỉ nướng, tay kia phe phẩy cái quạt giấy để than liên tục đỏ.
Cá trích khá dẹt nên nướng nhanh chín, chỉ độ vài ba phút là chín tới. Mùi cá nướng bốc lên thơm phức cả một vùng.
“Nướng cũng phải biết cách cá mới thơm, ngon, không bị cháy hoặc chín không đều. Cá vừa độ chín thì thịt của nó giữ được độ ngọt, béo và mùi thơm đặc trưng. Cá trích có nhiều vảy và nhiều xương nhỏ nhưng thịt trắng, dày, nhiều chất dinh dưỡng nên nhiều người ưa chuộng”, bà Châu giải thích.
Bà Lưu Thị Tương cũng có nhiều năm gắn bó với nghề nướng cá biển này. “Trước đây, chúng tôi chỉ nướng ở nhà rồi mang đi chợ bán, gần tháng nay, cá trích được đưa lên mạng xã hội, nhiều người đã tìm đến đây để trải nghiệm, mua và ăn tại chỗ nên bán rất chạy”, bà Tương nói.
Mỗi ngày, một phụ nữ ở đây nướng 3 – 4 yến cá, có người nướng bán cả tạ cá. Mỗi kg cá trích sau khi nướng được bán với giá 60.000 đồng. Cá có thể ăn tại chỗ hoặc mua về, chỉ cần bỏ vào nồi chiên không dầu hoặc lò vi sóng làm nóng lên là có thể thưởng thức. Cá trích nướng đem kho tiêu cũng rất “tốn”cơm.
Để phục vụ nhu cầu thưởng thức các trích ngay tại nơi nó vừa được kéo lên, nhiều hàng quán đã mọc lên dọc hai bên tuyến đường ven biển ở xã Hải Châu. Những con cá trích tươi rói được nướng trên than hoa, thơm và béo, ăn kèm bánh ướt, bún, rau, dưa chuột cùng với nước mắm truyền thống tạo ra hương vị rất độc đáo.
Những người tìm đến đây để trải nghiệm, thấy món ăn thú vị, dân dã và rẻ tiền sau đó đã quảng bá cá trích nướng lên mạng xã hội, khiến nhiều người tìm đến, mua và thưởng thức món cá này. “Hôm trước, có nhóm người ở Hà Nội ghé thăm, ăn xong thấy ngon đã mua luôn 1 tạ cá trích mang về làm quà”, một ngư dân kể.
“Tôi xem mạng xã hội mới món cá trích nướng này, thấy hấp dẫn nên rủ mấy người bạn nữa ra đây trải nghiệm. Nhìn cá vừa kéo lên, nướng trên than đã thấy hấp dẫn rồi. Cá ăn rất ngon, giá rẻ, phục vụ chu đáo nên rất thú vị”, chị Lê Hồng Nga, ngụ P.Thành Vinh (Nghệ An), nói. Nhiều gia đình ở cách xa hàng chục cây số cũng chạy xe ô tô đến đây để trải nghiệm.
Hải Châu hiện có hơn 300 bè mảng đánh lưới gần bờ. Ông Nguyễn Trọng Huyên, Chủ tịch UBND xã Hải Châu, cho hay mùa đánh bắt cá trích năm nay được nhiều người biết đến đã tạo không khí sôi động, làm tăng giá trị cá trích nướng. Đây cũng là cơ hội để quảng bá các sản phẩm đặc trưng của địa phương, du lịch trải nghiệm, tạo thêm việc làm, thu nhập cho người dân.
Sáng 17.4 tại TP.HCM, Trường Phổ thông đặc biệt Nguyễn Đình Chiểu đã tổ chức lễ kỷ niệm 100 năm hình thành Trường Mù Sài Gòn (1926 - 2026) và 50 năm mang tên Trường Phổ thông đặc biệt Nguyễn Đình Chiểu (1976 - 2026).
Sự kiện không chỉ là dấu mốc lịch sử quan trọng mà còn là dịp để nhìn lại hành trình một thế kỷ đầy nhân văn, nơi hàng ngàn học sinh khiếm thị vượt lên số phận, được chắp cánh ước mơ và vươn tới tương lai.
Phát biểu tại lễ kỷ niệm, cô Nguyễn Thị Thanh Huệ - Hiệu trưởng nhà trường đã ôn lại kỷ niệm cùng các thế hệ lãnh đạo, nhà giáo góp phần tạo nên một hệ thống giáo dục đặc biệt mang đậm tính nhân văn, bền vững và không ngừng đổi mới ở Trường phổ thông đặc biệt Nguyễn Đình Chiểu.
"Từ năm 1926, khi ngôi trường đầu tiên dành cho người khiếm thị được hình thành, có lẽ ít ai có thể hình dung rằng nơi đây sẽ trở thành một mái nhà lớn - nơi ánh sáng của tri thức được thắp lên không phải bằng đôi mắt, mà bằng nghị lực và niềm tin. Những ngày đầu còn nhiều thiếu thốn, nhưng chính từ những điều giản dị ấy đã nhen nhóm một hành trình nhân văn bền bỉ. Một trăm năm - đó không chỉ là con số của thời gian, mà là chiều sâu của biết bao lớp người đã đi qua, để lại dấu chân, ký ức và cả những giấc mơ chưa bao giờ tắt", Hiệu trưởng Nguyễn Thị Thanh Huệ nhấn mạnh.
Dịp này, Trường Phổ thông đặc biệt Nguyễn Đình Chiểu được trao cờ truyền thống từ ông Trần Văn Bảy - Phó chủ tịch UBND TP.HCM ghi nhận những đóng góp của nhà trường trong sự nghiệp giáo dục; bằng khen tập thể do bà Đặng Huỳnh Mai - nguyên Thứ trưởng Bộ GD - ĐT, Chủ tịch Liên hiệp Hội về người khuyết tật Việt Nam trao tặng, cho thành tích xuất sắc trong công tác giáo dục học sinh khuyết tật.
Trường Phổ thông đặc biệt Nguyễn Đình Chiểu cũng nhận kỷ niệm chương vinh danh 20 cựu học sinh tiêu biểu, những tấm gương nghị lực đã vượt qua nghịch cảnh, khẳng định bản thân và đóng góp tích cực cho xã hội; kỷ niệm chương cho các nhà giáo vì những đóng góp bền bỉ trong giáo dục đặc biệt học bổng dành cho học sinh, nhằm tiếp thêm động lực trên con đường các em vào đời lập thân, lập nghiệp.
Mới đây, một đoàn thiện nguyện từ TP.HCM lặng lẽ lên đường ra Điện Biên. Dẫn đầu đoàn là sư thầy Tuệ Định, cùng tăng thân và phật tử tu viện Khánh An (phường An Phú Đông), mang theo không chỉ những phần quà mà còn là tâm nguyện sẻ chia với vùng đất còn nhiều khó khăn.
Điểm dừng chân đầu tiên là xã Mường Phăng, nơi đoàn trao tặng hơn 11.300 cây xanh gồm thảo dược và cây gỗ quý. Những mầm cây được kỳ vọng phủ xanh đất trống, góp phần phát triển rừng đầu nguồn và mở ra sinh kế bền vững cho người dân.
Đoàn cũng trao tặng hơn 30 bộ đèn năng lượng mặt trời được đến các hộ khó khăn, giúp nhiều mái nhà vùng cao lần đầu có ánh sáng ổn định. Một bộ máy tính kèm máy in cũng được gửi tặng cho địa phương để phục vụ công tác hành chính, học tập.
Ngày tiếp theo, hành trình nối dài đến xã Mường Luân, đúng dịp tết té nước của người Lào. Trong không khí lễ hội, đoàn trao 2.000 suất cơm chay và 100 phần quà cho hộ nghèo. Những nghi lễ tâm linh như tắm Phật, rước nước, buộc chỉ tay… cũng được tổ chức, tạo nên không gian giao hòa giữa văn hóa bản địa và tinh thần Phật giáo.
Cùng ngày, đoàn trở lại Mường Phăng, đoàn tiếp tục trao thêm 14 bộ máy tính, 14 máy in cho các bản làng, hỗ trợ mở rộng tuyến đường nội bản, lắp đặt 135 đèn năng lượng mặt trời và 30 bộ cột đèn chiếu sáng. Tổng giá trị các hạng mục tại đây lên hơn 433 triệu đồng.
Không chỉ dừng ở hoạt động thiện nguyện, đoàn còn dâng hương tại các nghĩa trang liệt sĩ, thắp nến tri ân tại Đồi A1 - nơi ghi dấu những trang sử hào hùng. Trong ánh nến, quá khứ và hiện tại như được nối lại bằng sự biết ơn.
Điểm dừng cuối là một trường mầm non ở xã Thanh An, đoàn đã trao tặng 700 bộ chăn, chiếu, gối được tận tay các em nhỏ. Những món quà giản dị nhưng thiết thực, giúp cải thiện điều kiện sinh hoạt và học tập.
Sau 4 ngày, hành trình khép lại với tổng kinh phí hơn 824 triệu đồng. Toàn bộ hành trình do sự phát tâm của cộng đồng phật tử, các nhà hảo tâm trong và ngoài nước cùng tu viện Khánh An thực hiện. Từ đó, từng phần quà được trao đi không chỉ mang giá trị vật chất, mà còn chuyên chở sự quan tâm, niềm tin và hơi ấm của tình người.
Nằm trên đường Nguyễn Đình Chiểu, phường Bàn Cờ (TP.HCM) đông đúc, quán ăn Cleopatra Halal thu hút nhiều thực khách tới thưởng thức các món ăn đặc trưng của xứ sở kim tự tháp. Chủ quán ăn Ai Cập này là ông Ammar Amin Ghazaly (47 tuổi).
Chúng tôi ghé quán vào một buổi chiều tối đầu tuần. Ấn tượng đầu tiên là bảng hiệu dường như "ẩn mình" giữa phố đông, đơn giản với dòng chữ đen trên nền xanh lá, thậm chí còn không có đèn nên rất dễ lướt qua nếu không để ý.
Quán ăn ấm cúng này chỉ với 10 bàn ăn, thực khách ra vào liên tục, hết đợt khách này đến đợt khách khác, tạo nên một nhịp điệu quen thuộc của quán nhỏ giữa phố thị. Theo quan sát, phần lớn khách đến đây đều là khách quen của quán.
Khi vừa bước vào, nhân viên đã nhiệt tình hỏi thăm, tạo cảm giác gần gũi như một người bạn lâu năm. Thực khách tại quán cũng khá đa dạng, từ những người theo chế độ ăn Halal đến dùng bữa, đến các bạn trẻ Việt Nam tìm đến để trải nghiệm ẩm thực của một vùng đất mới.
Gặp chúng tôi, ông Ammar niềm nở tiếp chuyện. Nhớ lại năm 2019 khi lần đầu tiên đến Việt Nam, ban đầu, người đàn ông hơi choáng ngợp với nhịp sống hối hả, náo nhiệt tại TP.HCM. Dần dần, khi có cơ hội gặp gỡ và trò chuyện với bạn bè, ông dần thay đổi cách nhìn về con người, văn hóa và cảm nhận được những chiều sâu thú vị trong cuộc sống ở thành phố này.
Một người bạn đã gợi ý cho ông Ammar mở một nhà hàng tại Việt Nam ngay tại TP.HCM - một thiên đường ẩm thực với các món Việt Nam đặc sắc cũng như luôn rộng cửa đón nhận các nền ẩm thực của nhiều quốc gia trên thế giới. Từ đó, hành trình gắn bó của ông với TP.HCM bắt đầu.
Đến nay, sau 6 năm hoạt động, dù không ít lần phải chuyển mặt bằng, quán vẫn giữ được lượng khách ổn định, trong đó có nhiều người đã gắn bó từ những ngày đầu. “Tôi chọn TP.HCM vì đây là một thành phố rất dễ sống, mọi người thân thiện và mỉm cười khi gặp nhau. Ngoài ra, tôi thấy ở đây chưa có nhiều nơi bán đồ ăn Halal nên tôi quyết định mở quán”, ông Ammar chia sẻ.
Công việc mỗi ngày của Ammar bắt đầu từ sáng sớm, khi ông tự mình đi chợ chọn nguyên liệu, sau đó trở về chuẩn bị món ăn cho đến giờ mở cửa. Quán hoạt động từ 11 giờ đến 22 giờ mỗi ngày và gần như toàn bộ món ăn đều do chính tay ông đứng bếp. Nhiều loại gia vị được nhập trực tiếp từ Ai Cập, góp phần tạo nên mùi thơm đặc trưng cho các món ăn tại đây.
"Đặc trưng của đồ ăn Ai Cập là không dùng đường nên có thể hơi nhạt hơn so với khẩu vị người Việt Nam. Tuy nhiên, các món ăn lại có mùi thơm đặc trưng do toàn bộ gia vị đều được nhập từ Ai Cập về nên là khá dễ ăn", chị Vân Thùy (36 tuổi), nhân viên của quán chia sẻ.
Từ một quán ăn chủ yếu phục vụ khách Trung Đông, sau hơn 6 năm hoạt động, không gian ẩm thực Ai Cập tại đây dần trở thành điểm hẹn của nhiều thực khách Việt Nam. Trước đây, khách đến quán chủ yếu là người đạo Hồi, nhưng sau khi được chia sẻ trên mạng xã hội, ngày càng có nhiều người Việt tìm đến để thử những món ăn đặc trưng.
Không gian quán ấm áp
ẢNH: NGỌC NGỌC/THÁI HÒA
Theo ông Ammar, nếu trước kia mỗi ngày chỉ có 1 - 2 khách Việt chiếm tỷ lệ rất nhỏ, thì hiện nay con số này đã chiếm khoảng 80%. Thậm chí, có một gia đình trở thành khách quen, ghé ăn gần như mỗi ngày sau lần đầu trải nghiệm.
Không chỉ dừng lại ở câu chuyện mở quán, điều ông Ammar muốn giữ lại còn là hương vị nguyên bản của ẩm thực Ai Cập. Thực đơn tại đây không quá cầu kỳ, với hơn 20 món ăn đặc trưng, nhưng mỗi món đều được chế biến theo đúng cách và sử dụng gia vị như tại quê nhà.
“Tôi muốn giữ nguyên bản sắc, không muốn biến tấu để phù hợp với khẩu vị địa phương, vì tôi muốn thực khách khi đến đây phải trải nghiệm đúng hương vị quê hương mình”, ông Ammar chia sẻ.
Thực đơn tập trung vào các món đặc trưng như súp Mulukhiyah (rau đay xay nhuyễn), cơm cừu Mandi, cơm bò Kabsa, bánh Pita… Bên cạnh đó là những món chấm quen thuộc như Hummus (đậu gà xay nhuyễn) hay Baba ganoush (cà tím nướng xay cùng gia vị), thường ăn kèm với bánh mì Pati dẹt, tròn làm từ bột mì.
Theo chủ quán người Ai Cập chia sẻ, món ăn dễ chinh phục thực khách nhất chính là món cơm bò Kabsa với thịt bò mềm, cơm hạt dài, tơi, xốp, không quá đậm vị nhưng vẫn giữ nét đặc trưng. Đặc biệt, các phần ăn tại quán của ông Ammar cũng được nấu với khẩu phần đầy đặn hơn với mong muốn ai cũng được ăn no với mức giá hợp lý.
Là một du khách đến TP.HCM và lần đầu ghé quán, chị Ameni Makhlouf (22 tuổi) ấn tượng với không gian quán và hương vị đậm đà của món ăn. Theo chị, việc bắt gặp một quán ăn Ai Cập tại một thành phố mới là trải nghiệm "tình cờ nhưng thú vị". "Tôi và gia đình đã ăn món cơm bò, rất ngon. Tôi chắc chắn sẽ giới thiệu bạn bè đến đây nếu có dịp quay lại", chị Ameni hào hứng chia sẻ.
Đối với người Trung Đông sống tại TP.HCM, việc tìm được một quán ăn vừa giữ được hương vị quê hương, vừa đảm bảo chất lượng chẳng khác nào tìm thấy một "kho báu".
Đó là cách ví von về quán của chị Aicha Nedder (24 tuổi) đến từ Algeria, đang sống và làm việc tại TP.HCM đã ăn tại quán được 3 năm nay. Theo chị, dù hương vị có đôi chút khác biệt, nhưng các món ăn ở đây vẫn mang lại “cảm giác rất quê nhà”, vừa đủ quen thuộc để thu hút người xa xứ, vừa đủ ấn tượng để khiến chị muốn quay lại nhiều lần.
Dù công việc tại quán khá bận rộn, mỗi chủ nhật ông Ammar vẫn dành thời gian tham gia nấu ăn cùng nhóm thiện nguyện, thói quen đã được ông duy trì suốt 6 năm qua. Chính những hoạt động này cũng đã giúp ông kết nối, làm quen với nhiều người bạn Việt Nam thú vị.
