Hơn 7 giờ sáng, dọc bãi biển xã Hải Châu (Nghệ An) bè mảng tấp nập cập bờ. Từng tốp ngư dân xếp hàng trên bãi biển để kéo lưới. Lưới được các ngư dân thả cách bờ chừng 6 – 7 hải lý, vào lúc 4 – 5 giờ sáng bằng chiếc bè mảng kết từ tre nứa có gắn máy, sau đó kéo vào bờ.
“Hôm nay chúng tôi thu được hơn 1 tạ cá trích. Lượng cá này cũng ở mức trung bình, hôm nào trúng phải được hơn 2 tạ, nhưng có hôm chỉ được mấy yến”, ông Trần Văn Long, một ngư dân, cho biết.
Cá trích bị lưới gom lại, kéo tuột lên bờ, giãy đành đạch. Vợ ông Long lấy mấy cái rổ để xúc cá. Cá được gom lại thành nhiều rổ rồi bán cho các thương lái đang chờ sẵn. Giá cá trích không cố định mà dao động từ 15.000 – 25.000 đồng/kg, tùy theo ngày.
“Hôm trúng thì sau khi trừ tiền dầu cũng được mỗi người 1 triệu đồng, còn ngày bình thường ra biển cũng dăm bảy trăm ngàn, có ngày thì ít hơn”, một ngư dân nói.
Cá trích chỉ bằng hai ngón tay, có nhiều xương nhỏ, nhưng theo các nhà chuyên môn, loài cá này chứa nhiều đạm, nổi bật nhất là hàm lượng Omega 3 dồi dào giúp hỗ trợ tim mạch, giảm cholesterol và collagen tự nhiên hỗ trợ chống lão hóa da. Các trích khá rẻ, thịt bùi, thơm ngon nên từ lâu đã trở thành món ăn được nhiều người lựa chọn.
Mùa đánh bắt cá trích của ngư dân bắt đầu từ tháng giêng đến tháng 4 âm lịch hàng năm. Đây là thời điểm cá từ ngoài khơi kéo vào gần bờ. Ngư dân gọi đây là “lộc” của biển.
Lượng cá quá nhiều, không thể tiêu thụ hết ở các chợ để người dân mua về chế biến thành các món ăn như kho, gỏi, nướng… nên cá trích còn được thu mua để ủ, chế biến thành nước mắm hoặc chế biến thành thức ăn để nuôi tôm hùm, nuôi cá.
Ở Nghệ An, ngư dân từ lâu đã có sáng kiến nướng cá bằng than củi để giữ cho cá biển ngon thay cho ướp lạnh.
“Tôi đã làm nghề nướng cá này gần 50 năm. Cá nướng không phải dùng hóa chất, chỉ cần dùng nhiệt của than củi vẫn giữ được độ tươi ngon lâu dài cho cá”, bà Bùi Thị Châu (ngụ ở xã Hải Châu) nói.
Gây “sốt” mạng xã hội
Trên bãi cát dài dằng dặc, hàng trăm chiếc bè mảng đã được kéo lên bờ. Cá trích được ngư dân hốt lên từ lưới, cho vào các sọt rồi phân loại to, nhỏ. Cá to được khách mua để nướng ngay tại chỗ hoặc thương lái thu mua để đưa đến bán tại các chợ, cá nhỏ bán làm nước mắm hoặc thức ăn cho tôm hùm và các loài cá nuôi khác.
Khác với những năm trước, mùa cá trích năm nay, tuyến đường ven biển vừa mới hoàn thành chạy qua xã Hải Châu luôn nhộn nhịp xe cộ và người từ các nơi khác tìm đến để thưởng thức cá trích nướng.
Từ sáng sớm, khi những mẻ cá trích đầu tiên được kéo lên bờ, những người phụ nữ chuyên nướng cá đã nổi lửa, quạt than. Hàng chục chiếc bếp than dã chiến được lập dọc hai bên lối đi xuống bãi biển. Nhiều hàng quán cũng mọc lên để phục vụ những người phương xa tìm đến thưởng thức “lộc biển”.
“Phải nướng ngay khi cá còn tươi sống mới giữ được độ ngon của cá”, bà Châu chia sẻ, rồi nhanh tay nhóm lửa, quạt than. Khi than củi đã đỏ rực, bà Châu lấy đũa gắp từng con cá trích to bằng hai ngón tay bỏ lên cái vỉ nướng, tay kia phe phẩy cái quạt giấy để than liên tục đỏ.
Cá trích khá dẹt nên nướng nhanh chín, chỉ độ vài ba phút là chín tới. Mùi cá nướng bốc lên thơm phức cả một vùng.
“Nướng cũng phải biết cách cá mới thơm, ngon, không bị cháy hoặc chín không đều. Cá vừa độ chín thì thịt của nó giữ được độ ngọt, béo và mùi thơm đặc trưng. Cá trích có nhiều vảy và nhiều xương nhỏ nhưng thịt trắng, dày, nhiều chất dinh dưỡng nên nhiều người ưa chuộng”, bà Châu giải thích.
Bà Lưu Thị Tương cũng có nhiều năm gắn bó với nghề nướng cá biển này. “Trước đây, chúng tôi chỉ nướng ở nhà rồi mang đi chợ bán, gần tháng nay, cá trích được đưa lên mạng xã hội, nhiều người đã tìm đến đây để trải nghiệm, mua và ăn tại chỗ nên bán rất chạy”, bà Tương nói.
Mỗi ngày, một phụ nữ ở đây nướng 3 – 4 yến cá, có người nướng bán cả tạ cá. Mỗi kg cá trích sau khi nướng được bán với giá 60.000 đồng. Cá có thể ăn tại chỗ hoặc mua về, chỉ cần bỏ vào nồi chiên không dầu hoặc lò vi sóng làm nóng lên là có thể thưởng thức. Cá trích nướng đem kho tiêu cũng rất “tốn”cơm.
Để phục vụ nhu cầu thưởng thức các trích ngay tại nơi nó vừa được kéo lên, nhiều hàng quán đã mọc lên dọc hai bên tuyến đường ven biển ở xã Hải Châu. Những con cá trích tươi rói được nướng trên than hoa, thơm và béo, ăn kèm bánh ướt, bún, rau, dưa chuột cùng với nước mắm truyền thống tạo ra hương vị rất độc đáo.
Những người tìm đến đây để trải nghiệm, thấy món ăn thú vị, dân dã và rẻ tiền sau đó đã quảng bá cá trích nướng lên mạng xã hội, khiến nhiều người tìm đến, mua và thưởng thức món cá này. “Hôm trước, có nhóm người ở Hà Nội ghé thăm, ăn xong thấy ngon đã mua luôn 1 tạ cá trích mang về làm quà”, một ngư dân kể.
“Tôi xem mạng xã hội mới món cá trích nướng này, thấy hấp dẫn nên rủ mấy người bạn nữa ra đây trải nghiệm. Nhìn cá vừa kéo lên, nướng trên than đã thấy hấp dẫn rồi. Cá ăn rất ngon, giá rẻ, phục vụ chu đáo nên rất thú vị”, chị Lê Hồng Nga, ngụ P.Thành Vinh (Nghệ An), nói. Nhiều gia đình ở cách xa hàng chục cây số cũng chạy xe ô tô đến đây để trải nghiệm.
Hải Châu hiện có hơn 300 bè mảng đánh lưới gần bờ. Ông Nguyễn Trọng Huyên, Chủ tịch UBND xã Hải Châu, cho hay mùa đánh bắt cá trích năm nay được nhiều người biết đến đã tạo không khí sôi động, làm tăng giá trị cá trích nướng. Đây cũng là cơ hội để quảng bá các sản phẩm đặc trưng của địa phương, du lịch trải nghiệm, tạo thêm việc làm, thu nhập cho người dân.
Mạng xã hội những ngày qua ào ạt chia sẻ về món bánh trứng kiến, món ăn đặc sản của người Tày ở các tỉnh miền núi phía Bắc. Theo đó, các clip thưởng thức món ăn này bất ngờ "gây sốt", có clip thu hút hàng triệu lượt xem.
Bánh trứng kiến là món ăn truyền thống của người Tày, thường xuất hiện trong một số dịp lễ quan trọng, đặc biệt như Tết Thanh minh mới đây. Món ăn đặc sản này thường chỉ được làm vào khoảng tháng 2 đến cuối tháng 3 âm lịch hằng năm, khi trứng kiến đen vào mùa.
Vào mùa này, người dân vùng núi thường vào rừng lấy trứng kiến. Loại trứng này có màu trắng sữa, nhỏ như hạt gạo. Có nhiều cách khác nhau để chế biến, làm nhân bánh trứng kiến, song cách nhiều người thường làm là mang trứng kiến đã được sơ chế, rửa sạch trộn cùng thịt lợn băm, hành khô và một số gia vị làm nhân bánh.
Phần vỏ bánh làm từ bột nếp nương, cán mỏng, bọc nhân rồi gói trong lá vả và đem hấp khoảng hơn 1 tiếng đồng hồ. Món bánh có vị dẻo của lớp vỏ, vị bùi bùi của lá vả và béo ngọt của trứng kiến khiến đây trở thành món khoái khẩu của nhiều người. Tuy nhiên không phải dịp nào trong năm cũng có thể thưởng thức nên món ăn này trở thành đặc sản hiếm, được nhiều người săn tìm thưởng thức.
Chị Mẩy Hằng, một food reviewer có hơn 100.000 người theo dõi trên mạng xã hội chuyên chia sẻ các món ăn đặc trưng, độc lạ của bà con ở vùng núi phía Bắc vừa chia sẻ clip về cách làm món bánh trứng kiến. Clip ngay sau đó đã nhận về hơn 2 triệu lượt xem.
"Bánh ở nhà tự làm, nhân sẽ nhiều hơn, có nhiều trứng kiến hơn so với mình mua bên ngoài. Bánh có vị mặn mặn, ngọt ngọt và ngậy ngậy. Ngon lắm! Món bánh này không phải ai cũng dám ăn, nhưng khi ăn thì lại thấy ngon muốn ăn nữa", cô gái chia sẻ.
TikToker Dũng Đói có gần 140.000 người theo dõi cũng cho biết lần đầu tìm mua và ăn thử món này. Chàng trai trẻ cho biết phần bánh anh mua được gói bằng lớp lá dong bên ngoài và lớp lá vả bên trong, khi ăn, anh ăn luôn lớp lá vả.
Anh nhận xét bánh có phần vỏ ăn khá giống bánh dày, phần nhân khá nhiều thịt và trứng kiến, có vị tương tự nhân bánh giò. "Mình tưởng món bánh trứng kiến khó ăn, hóa ra rất dễ ăn. Phần nhân bên trong là đặc sắc của món bánh. Bánh ngon nhưng hơi đắt, giá mình mua là 50.000 đồng một cái", Dũng Đói nhận xét.
Một cửa hàng chuyên bán đặc sản vùng miền ở Hà Nội cũng đang bán loại bánh trứng kiến này cho biết bánh trứng kiến là đặc sản đôi khi có tiền không mua được mà chỉ có thể chờ. Tuy nhiên, cửa hàng khuyến cáo những ai dị ứng côn trùng thì cần cẩn thận khi ăn món này.
Bên dưới các bài đăng, nhiều cư dân mạng tò mò với món bánh trứng kiến và hỏi nhau cách tìm mua. Bên cạnh đó không ít người chia sẻ hình ảnh gương mặt sưng phù, thậm chí nhập viện vì dị ứng, sốc phản vệ khi ăn món này.
Bác sĩ - huấn luyện viên sức khỏe Phan Thái Tân, người sáng lập chương trình giảm cân HomeFiT, cho biết trứng kiến nói riêng và các loại ấu trùng như ong, nhộng, tằm… có thể chứa các tác nhân gây dị ứng. Một số người nhạy cảm khi ăn vào có thể xuất hiện triệu chứng nhẹ như ngứa, nổi mẩn đỏ, trong trường hợp nặng có nguy cơ dẫn đến sốc phản vệ.
Ngoài ra, các loại thực phẩm này có thể chứa vi khuẩn, nấm, khi xâm nhập vào cơ thể, chúng có thể gây ra những phản ứng bất lợi cho sức khỏe. Đối với bánh trứng kiến, việc lựa chọn loài kiến để lấy trứng làm nhân cũng là yếu tố quan trọng, trong đó nên hạn chế sử dụng kiến lửa.
Bên cạnh đó, trẻ em dưới 7 tuổi do hệ miễn dịch còn chưa hoàn thiện, người cao tuổi, người mắc các bệnh suy giảm miễn dịch như suy gan, suy thận, ung thư, tiểu đường… và những người có tiền sử dị ứng, sốc thuốc hoặc từng bị sốc phản vệ được khuyến cáo không nên ăn bánh trứng kiến.
“Ngoài ra, với những người khỏe mạnh, khi thử các món ăn lạ cũng cần thận trọng, nên ăn thử từ 1- 2 miếng nhỏ để theo dõi phản ứng của cơ thể. Sau khoảng 30 phút, nếu xuất hiện các biểu hiện như ngứa râm ran, nổi mẩn đỏ… cần nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất để được kiểm tra, xử lý kịp thời”, bác sĩ Tân khuyến cáo.
Sáng 5.4, phiên chính thức Đại hội đại biểu Phật giáo TP.HCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031 trọng thể khai mạc tại Việt Nam Quốc Tự (phường Hòa Hưng). Quang lâm chứng minh và chỉ đạo đại hội có đại lão hòa thượng Thích Trí Quảng - Đức Pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam.
Cùng dự đại hội có trưởng lão hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Phó pháp chủ, Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam; trưởng lão hòa thượng Thích Thiện Pháp, trưởng lão hòa thượng Thích Thanh Nhiễu - Phó chủ tịch Thường trực Hội đồng Trị sự cùng chư tôn đức giáo phẩm.
Đại diện chính quyền có ông Nguyễn Phước Lộc, Phó bí thư Thành ủy TP.HCM; ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP.HCM; ông Vũ Hoài Bắc, Trưởng ban Tôn giáo Chính phủ; ông Dương Anh Đức, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cùng đại diện các cơ quan Trung ương, địa phương.
Ban đạo từ tại đại hội, đại lão hòa thượng Thích Trí Quảng, Đức Pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam cho biết, khi nghe diễn văn khai mạc, ngài đã hồi tưởng lại quá trình hơn 40 năm Phật giáo TP.HCM trưởng thành trên mọi lĩnh vực.
Đại lão hòa thượng Thích Trí Quảng đã xúc động khi nhớ về sự đóng góp của các bậc tiền nhân. Đặc biệt, ngài nhắc đến sự quan tâm của cố Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh để Phật giáo Việt Nam được thống nhất như ngày hôm nay, từ đó đóng góp cho dân tộc, đất nước.
"Tôi mong tất cả chúng ta phải phát huy hơn nữa để đóng góp cho đất nước, dân tộc và Phật giáo ngày càng phát triển hơn nữa, xứng đáng với kỳ vọng của các bậc tiền nhân đã dày công gây dựng. Hy vọng trưởng lão hòa thượng Thích Thiện Nhơn ban đạo từ và chỉ đạo cho phật giáo TP.HCM phát triển hơn nữa", đại lão hòa thượng Thích Trí Quảng, Đức Pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam chia sẻ.
Đại hội đại biểu Phật giáo TP.HCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031 là sự kiện quan trọng nhất của Phật giáo TP.HCM sau sáp nhập với sự tham dự của 600 đại biểu. Đây là đại hội được Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam chọn là đại hội điểm, làm gương mẫu cho 33 tỉnh, thành phố còn lại, tiến hành theo chủ đề "Kỷ cương - Đổi mới - Hiệu lực - Hiệu quả".
Trong khuôn khổ đại hội, có nhiều chương trình hoạt động như triển lãm 45 năm Giáo hội Phật giáo Việt Nam, hướng đến kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam (7.11.1981 - 7.11.2026).
Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam TP.HCM được hình thành vào ngày 4.6.1982, cho đến nay trải qua 10 kỳ đại hội, với 4 thế hệ lãnh đạo: đại lão hòa thượng Thích Trí Tịnh, đại lão hòa thượng Thích Thiện Hào, đại lão hòa thượng Thích Trí Quảng (Đức Pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam hiện nay), hòa thượng Thích Lệ Trang (đương nhiệm).
Từ ngày 1.7.2025, TP.HCM có 11.985 tăng ni và 2.316 cơ sở tự viện - đông nhất cả nước.
Phật giáo, Tăng Ni các chùa trên địa bàn đã tích cực góp phần vào công tác an sinh xã hội, 4 năm của nhiệm kỳ 2022 - 2027, với rất nhiều chương trình, nổi bật là các hoạt động cứu trợ khẩn cấp, phối hợp với MTTQ Việt Nam TP.HCM tổ chức thực hiện các bếp ăn dã chiến hỗ trợ đồng bào trong các đợt thiên tai tại Khánh Hòa… với tổng số hiện kim là hơn 4.117 tỉ đồng.
Hôm nay là Tết Thanh minh. Dương lịch hôm nay là ngày chủ nhật cuối tuần, cũng là ngày thứ 95 của năm 2026. Theo lịch âm, ngày 5.4 là ngày 18 tháng 2, theo cách gọi can chi là ngày Kỷ Dậu, tháng Tân Mão, năm Bính Ngọ.
Hôm qua 4.4, người Việt vừa trải qua ngày cuối cùng của tiết Xuân phân, tiết khí thứ 4 trong 24 tiết khí trong năm. Xuân phân là tiết khí quan trọng, đánh dấu khởi đầu mùa xuân thiên văn.
Theo lịch vạn niên, hôm nay là ngày Thiên Môn. Dân gian quan niệm đây là ngày đẹp, thích hợp để khởi sự khi "xuất hành làm mọi việc đều vừa ý, cầu được ước thấy mọi việc đều thành đạt".
24 tiết khí trong năm gồm: Lập xuân, Vũ thủy, Kinh trập, Xuân phân, Thanh minh, Cốc vũ, Lập hạ, Tiểu mãn, Mang chủng, Hạ chí, Tiểu thử, Đại thử, Lập thu, Xử thử, Bạch lộ, Thu phân, Hàn lộ, Sương giáng, Lập đông, Tiểu tuyết, Đại tuyết, Đông chí, Tiểu hàn và Đại hàn.
Theo chuyên gia, 24 tiết khí là 24 khoảng thời gian, mỗi khoảng dài 15 hoặc 16 ngày, mô tả 24 giai đoạn thời tiết khác nhau trong năm. Vì chu kỳ này phụ thuộc vào vị trí của trái đất trên quỹ đạo.
Theo quy ước, tiết Thanh minh là khoảng thời gian bắt đầu từ khoảng ngày 4 hay 5.4 khi kết thúc tiết Xuân phân và kết thúc vào khoảng ngày 20 hay 21.4 khi tiết Cốc vũ bắt đầu.
Năm 2026, tiết Thanh minh bắt đầu vào ngày 5.4 và kết thúc vào ngày 21.4. Nếu tính điểm Xuân phân là gốc (kinh độ mặt trời bằng 0°) thì điểm diễn ra hay bắt đầu tiết Thanh minh là kinh độ Mặt Trời bằng 15°. Ngày đầu tiên trong tiết Thanh minh thường được dân gian gọi là Tết Thanh minh.
Theo chuyên gia lịch pháp, Thanh minh có ý nghĩa là "trời trong sáng". Dưới góc độ ngôn ngữ, "thanh" trong tiết Thanh minh mang nghĩa là "sạch sẽ" hay "trong lành", không phải thanh mang nghĩa là "màu xanh lam". Trong khi đó, "minh" mang nghĩa là "tươi sáng".
Tết Thanh minh là một trong những dịp quan trọng tại nhiều quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam. Không chỉ gắn với vòng tuần hoàn của thời tiết, tiết Thanh minh còn mang đậm ý nghĩa văn hóa khi trở thành thời điểm để con cháu hướng về tổ tiên, chăm sóc phần mộ và gìn giữ truyền thống gia đình.
Tại Việt Nam, hoạt động quan trọng và có ý nghĩa nhất trong dịp này là tảo mộ, hay còn gọi là viếng mộ. Đây là dịp để con cháu sửa sang, chăm sóc phần mộ tổ tiên, dọn dẹp cỏ dại, lau chùi bia mộ, thay hoa và thắp hương tưởng niệm.
Những hoạt động trong ngày Tết Thanh minh thể hiện lòng biết ơn, sự kính trọng đối với những người đã khuất, đồng thời tiếp nối truyền thống "uống nước nhớ nguồn" của dân tộc Việt Nam bao đời nay.
Về mặt thời tiết, theo kinh nghiệm dân gian tiết khí Thanh minh đánh dấu thời điểm mà trời đất giao hòa, thời tiết trở nên trong lành, bầu trời quang đãng, cây cối đâm chồi nảy lộc.