Ngày 16.4, theo thông tin từ Khoa Cấp cứu – Hồi sức tích cực và chống độc, Bệnh viện Phụ sản – Nhi Đà Nẵng, đơn vị này vừa tiếp nhận và điều trị trường hợp P.T.N (2 tuổi) ngộ độc hóa chất nặng do nuốt phải tinh thể đồng sunfat (CuSO₄).
Theo bệnh sử, bệnh nhi N. được đưa đến viện trong tình trạng nôn ói nhiều, tiêu chảy phân lỏng màu xanh nhạt, có lẫn máu. Qua khai thác, gia đình cho biết trước đó trẻ đã nuốt phải những tinh thể màu xanh do anh trai mang từ trường về sau buổi học thực hành.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Trần Long Quân (Khoa Cấp cứu – Hồi sức tích cực và chống độc) cho biết đây là đồng sunfat – một hóa chất thường dùng trong thí nghiệm. Với màu xanh bắt mắt, loại hóa chất này dễ khiến trẻ nhỏ tò mò, vô tình đưa vào miệng.
Khi nhập viện, trẻ trong tình trạng li bì, tím tái, thở gắng sức, chỉ số oxy máu giảm. Sau sơ cứu ban đầu, bệnh nhi nhanh chóng được chuyển đến Khoa Hồi sức Nhi.
Tại đây, tình trạng bệnh diễn tiến nặng với suy chức năng đa cơ quan do độc tính của hóa chất. Trẻ phải thở máy, dùng thuốc vận mạch, truyền dịch, điều chỉnh rối loạn điện giải – toan kiềm, đồng thời sử dụng thuốc tăng thải độc chất qua nước tiểu.
Do diễn tiến nguy kịch, các bác sĩ buộc phải chỉ định lọc máu liên tục nhằm hỗ trợ chức năng các cơ quan và kiểm soát các rối loạn nghiêm trọng. Sau hơn 2 tuần điều trị tích cực, bệnh nhi dần qua cơn nguy hiểm, sức khỏe ổn định.
Theo các bác sĩ, đồng sunfat (CuSO₄) là hợp chất chứa đồng, lưu huỳnh và oxy, thường tồn tại dưới dạng tinh thể màu xanh lam. Khi nuốt phải, chất này có thể gây ngộ độc qua nhiều cơ chế, trong đó nguy hiểm nhất là gây tình trạng methemoglobinemia – làm giảm khả năng vận chuyển oxy của máu.
Ngoài ra, ngộ độc đồng sunfat còn có thể gây tổn thương đường tiêu hóa, nôn ói dữ dội, tan máu cấp, tổn thương gan, suy thận và rối loạn chuyển hóa. Trong những trường hợp nặng, bệnh nhân có thể rơi vào suy đa cơ quan, đe dọa tính mạng.
Bác sĩ chuyên khoa 1 Lê Văn Thông (Khoa Cấp cứu – Hồi sức tích cực và chống độc) cho biết trẻ nhỏ có xu hướng khám phá thế giới bằng cách đưa đồ vật vào miệng. Vì vậy, những vật dụng tưởng như vô hại, đặc biệt là hóa chất phục vụ học tập, nếu không được quản lý chặt chẽ có thể trở thành mối nguy hiểm.
Trong trường hợp này, việc mang hóa chất từ trường về nhà nhưng không bảo quản an toàn đã vô tình dẫn đến tai nạn nghiêm trọng.
Từ ca bệnh trên, các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần kiểm tra kỹ các vật dụng trẻ mang từ trường về, tuyệt đối không để hóa chất trong tầm với của trẻ nhỏ. Nếu cần sử dụng, phải bảo quản ở nơi an toàn, có nhãn cảnh báo rõ ràng.
Khi nghi ngờ trẻ nuốt phải hóa chất, cần nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế, không tự ý gây nôn hoặc cho uống các dung dịch khi chưa có hướng dẫn chuyên môn, đồng thời mang theo mẫu hoặc bao bì hóa chất để bác sĩ xác định và xử trí kịp thời.
"Thói quen của nhiều người Việt là cứ ho, cảm thì tự mua kháng sinh uống, dùng lại toa thuốc cũ hoặc ngưng thuốc giữa chừng khi vừa thấy đỡ", PGS.TS.BS Trần Văn Ngọc, Chủ tịch Hội Hô hấp TP HCM, nói tại ký kết hợp tác giữa hội và chuỗi Nhà thuốc Long Châu cùng Sandoz Việt Nam nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy tuân thủ điều trị kháng sinh ngày 14/4.
Theo các báo cáo quốc tế, Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tình trạng kháng kháng sinh nghiêm trọng tại châu Á và trên thế giới, gây gánh nặng lớn cho hệ thống y tế và đe dọa trực tiếp tính mạng người bệnh. Dữ liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới giai đoạn 2020-2023 cho thấy gần 300.000 người Việt Nam tử vong do các nguyên nhân liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến kháng kháng sinh.
Lý giải thực trạng này, phó giáo sư Ngọc cho rằng một nguyên nhân đáng chú ý là việc người dân dễ dàng tiếp cận và mua kháng sinh. Nhiều người tự ý dùng thuốc cho các bệnh do virus như sốt siêu vi, cảm cúm - vốn không cần kháng sinh - hoặc trong trường hợp nhiễm khuẩn lại dùng sai thuốc, hay dùng đúng thuốc nhưng không đủ liệu trình.
Không ít bệnh nhân chỉ uống một vài ngày, khi các thuốc phối hợp như hạ sốt, giảm đau giúp giảm triệu chứng thì lầm tưởng đã khỏi và tự ý ngưng thuốc. Việc này khiến vi khuẩn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn, dễ gây tái phát bệnh, đồng thời làm tăng nguy cơ kháng thuốc, khiến những lần điều trị sau khó khăn và tốn kém hơn.
Bên cạnh đó, thói quen sử dụng lại toa thuốc cũ cũng góp phần làm tình trạng này trầm trọng. Khi dùng kháng sinh không đúng cách, các vi khuẩn nhạy cảm bị tiêu diệt trước, trong khi những vi khuẩn "lì thuốc" sống sót và tiếp tục phát triển trong đường hô hấp. Theo thời gian, chúng có thể gây bệnh nặng hơn như viêm phổi, buộc bệnh nhân phải nhập viện và sử dụng các loại kháng sinh mạnh hơn.
Để giải quyết bài toán lạm dụng kháng sinh, ông Ngọc đánh giá hệ thống nhà thuốc và dược sĩ đóng vai trò then chốt. Trong bối cảnh người dân dễ dàng mua thuốc ngoài cộng đồng, nhà thuốc không chỉ là nơi cung ứng mà còn là "điểm chốt" giúp định hướng sử dụng thuốc đúng cách.
Bà Nguyễn Đỗ Quyên, Phó tổng giám đốc FPT Retail kiêm Giám đốc điều hành Hệ thống nhà thuốc và Trung tâm tiêm chủng Long Châu, cho biết thực tế tại nhà thuốc cho thấy kháng sinh là nhóm thuốc được sử dụng rất phổ biến nhưng cũng dễ bị dùng sai. Nhiều người bệnh ngưng thuốc khi thấy đỡ hoặc điều trị theo kinh nghiệm cá nhân, vô tình làm giảm hiệu lực lâu dài của kháng sinh. Do đó, hệ thống này đang chú trọng để dược sĩ tư vấn rõ ràng, giúp người bệnh hiểu vì sao phải tuân thủ đủ liệu trình và đồng hành trong quá trình điều trị.
Theo phó giáo sư Ngọc, kháng sinh cần được xem là tài sản quý của y học, không phải hàng hóa thông thường, vì vậy chỉ nên sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ và tuân thủ đầy đủ liệu trình. Nếu dùng đúng cách, kháng sinh có thể bảo vệ sức khỏe lâu dài. Ngược lại, việc lạm dụng và sử dụng tùy tiện sẽ khiến thuốc dần mất tác dụng, đẩy người bệnh vào nguy cơ không còn lựa chọn điều trị hiệu quả trong tương lai.
Cử nhân dinh dưỡng Mai Thị Thùy, Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết nhiều người tin rằng nhịn ăn sáng là cách để cắt giảm calo, song thực tế, thói quen bỏ bữa hoặc ăn uống không điều độ lại chính là nguyên nhân dẫn đến tình trạng kháng insulin và khiến đường huyết tăng vọt khó kiểm soát vào các bữa ăn sau.
Dưới đây là những sai lầm khi ăn sáng có thể khiến đường huyết tăng vọt.
Bữa sáng thường được coi là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày và điều đó hoàn toàn có lý. Bạn đã nhịn ăn suốt đêm khi ngủ, vì vậy buổi sáng là lúc bổ sung năng lượng cho cơ thể để khởi đầu ngày mới tràn đầy năng lượng.
Bỏ bữa sáng, ăn sáng không thường xuyên có liên quan đến tăng cân và các kết quả bất lợi khác bao gồm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 và hội chứng chuyển hóa. Ngược lại, việc ăn sáng thường xuyên có thể giảm những nguy cơ này và cải thiện phản ứng glucose, insulin suốt cả ngày.
Thành phần bữa sáng cũng là một yếu tố quan trọng. Chế độ ăn nhiều carbohydrate hấp thụ nhanh có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 cao hơn.
Hiện nhiều người có thói quen ăn sáng nhanh, tiện với thực phẩm chế biến sẵn có chỉ số đường huyết (GI) cao như: Các loại bánh ngọt, xôi, cà phê sữa, trái cây ngọt, các loại ngũ cốc ngọt không nguyên cám chế biến sẵn… khiến đường huyết tăng vọt hoặc trồi sụt sau khi ăn, gây ra những nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe đã đề cập trước đó.
"Việc ăn những thực phẩm vừa nêu có thể khiến lượng đường trong máu tăng nhanh. Nhưng mọi chuyện chưa dừng lại ở đó. Sự tăng đột biến lượng đường trong máu sẽ kích hoạt tuyến tụy tiết ra một lượng lớn insulin, dẫn đến lượng đường trong máu giảm nhanh chóng. Lượng đường trong máu sau đó có thể giảm xuống quá thấp, điều này có thể khiến bạn cảm thấy run rẩy, cáu kỉnh hoặc đói cồn cào chỉ sau 1 hoặc 2 giờ. Đây là tình trạng được gọi là hạ đường huyết phản ứng", cử nhân Mai Thị Thùy chia sẻ.
Điều quan trọng cần nhớ là thỉnh thoảng ăn đồ ngọt sẽ không gây ra tác động lâu dài. Tất cả phụ thuộc vào chất lượng chế độ ăn uống tổng thể của chúng ta.
Một bữa sáng giàu protein hoặc axit béo không bão hòa (UFA) có thể làm giảm phản ứng glucose và insulin bằng cách thay thế carbohydrate tạo glucose trong bữa ăn.
Ngoài ra, bữa sáng còn góp phần quan trọng vào lượng chất xơ hằng ngày. Chất xơ không chỉ hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột thông qua quá trình lên men ở đại tràng, mà còn giúp làm chậm hấp thu carbohydrate, từ đó ổn định đường huyết và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Hãy bắt đầu ngày mới với một bữa ăn cân bằng bao gồm protein, chất xơ và chất béo lành mạnh. Protein và chất xơ làm chậm quá trình tiêu hóa và giữ cho lượng đường trong máu ổn định, không lên xuống thất thường như carbohydrate tinh chế nhiều đường.
"Thay vì chọn những bữa ăn tiện lợi nhưng kém lành mạnh, bạn có thể ưu tiên các thực phẩm vừa nhanh gọn vừa tốt cho sức khỏe như trứng, sữa chua Hy Lạp, các loại đậu hạt, ngũ cốc, yến mạch hay bánh mì nguyên cám...", chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo.
Cơ quan chức năng đặt thời hạn trước ngày 27/4, đơn vị nhập khẩu phải báo cáo toàn bộ số lượng hàng đã nhập, bán ra và tồn kho để có biện pháp xử lý triệt để. Sản phẩm nằm trong diện cảnh báo khẩn là loại hũ 190 gram mang tên HiPP Vegetable Carrot with Potato. Cơ quan quản lý chỉ đạo công ty phân phối lập tức liên hệ khách hàng để thu hồi lô hàng lỗi theo đúng thông báo từ chính nhà sản xuất.
Mở rộng phạm vi kiểm soát, Bộ Y tế yêu cầu ngành y tế các tỉnh thành nhanh chóng rà soát lại toàn bộ hồ sơ đăng ký và tự công bố chất lượng của thương hiệu này trên thị trường.
Trên không gian mạng, các sàn thương mại điện tử cùng website bán lẻ phải phối hợp với đối tác gỡ bỏ ngay lập tức hình ảnh quảng cáo và dừng kinh doanh mặt hàng vướng nghi vấn.
Cơ quan quản lý sẽ xử lý nghiêm những cơ sở cố tình vi phạm lệnh cấm bán. Phụ huynh cần chủ động kiểm tra tủ đồ ăn của con và tuyệt đối vứt bỏ các lô hàng nằm trong danh sách cảnh báo nhằm bảo vệ an toàn sức khỏe cho trẻ.
Động thái này được đưa ra trong bối cảnh sản phẩm ăn dặm HiPP bị thu hồi tại 1.500 cửa hàng của chuỗi siêu thị SPAR tại Áo. Cảnh sát bang Burgenland cho biết xét nghiệm mẫu thử từ hũ ăn dặm vị cà rốt và khoai tây loại 190 gram kết quả dương tính với thuốc diệt chuột.
Trong thông cáo báo chí hôm 18/4, HiPP, nhà sản xuất thực phẩm trẻ em của Đức - Thụy Sĩ, không loại trừ khả năng chất độc đã bị đưa vào sản phẩm thông qua "sự can thiệp từ bên ngoài" sau khi hàng rời khỏi nhà máy. Hãng cảnh báo ăn thực phẩm bên trong sản phẩm có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng của trẻ.
Theo cơ quan điều tra, những sản phẩm bị can thiệp được đánh dấu bằng một nhãn dán màu trắng có vòng tròn màu đỏ dưới đáy hũ. Nắp hũ có dấu hiệu bị cạy mở, hư hỏng hoặc mất niêm phong an toàn. Thực phẩm bên trong có mùi lạ. Vụ việc được phát hiện sau khi khách hàng báo cáo về một hũ sản phẩm có dấu hiệu bị cạy mở trái phép. Hũ thức ăn này chưa được sử dụng nên không có trường hợp thương vong nào ghi nhận.
Theo Cơ quan An toàn Thực phẩm và Sức khỏe Áo (AGES), hoạt chất trong thuốc diệt chuột có thể gây rối loạn đông máu. Những triệu chứng tiềm ẩn bao gồm chảy máu chân răng, chảy máu cam, xuất hiện các vết bầm tím trên da hoặc có máu trong phân. Nếu cha mẹ nhận thấy trẻ có các biểu hiện này sau khi ăn thực phẩm của HiPP, cần lập tức đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám.
Vụ việc của HiPP xảy ra trong bối cảnh thị trường thực phẩm trẻ em vừa trải qua những đợt rúng động hồi đầu năm. Vào tháng 1 và tháng 2, hai tập đoàn Nestlé và Danone cũng từng phải thu hồi sữa bột tại hơn 60 quốc gia sau khi nhiều trẻ em có triệu chứng ngộ độc do nhiễm độc tố Cereulide, một loại độc tố không bị tiêu diệt bởi nhiệt độ nấu nướng.
