Khi nhiệt độ vượt 35 độ C, thực phẩm rất dễ trở thành môi trường cho vi khuẩn phát triển nhanh. Vì vậy, chú ý an toàn ăn uống và phòng ngộ độc thực phẩm là điều không thể xem nhẹ trong mùa nóng.
Theo thạc sĩ – bác sĩ Bùi Thị Duyên, phụ trách khoa Dinh Dưỡng, Bệnh viện Quân y 175, việc để thức ăn chín ở nhiệt độ phòng nhiều giờ là nguy cơ ngộ độc thực phẩm phổ biến. Nhiều nơi chế biến thực phẩm sẵn nhưng không bảo quản đúng cách, khiến vi khuẩn phát triển nhanh. Bên cạnh đó, nhiễm khuẩn chéo do dùng chung dao, thớt cho đồ sống – chín, hoặc để lẫn thực phẩm sống với đồ ăn liền trong tủ lạnh cũng làm tăng rủi ro mất an toàn thực phẩm.
“Nếu khâu kiểm soát nguyên liệu đầu vào không chặt chẽ, dẫn đến việc sử dụng thực phẩm đã ôi thiu, biến chất vì mục tiêu lợi nhuận hoặc chủ quan cũng sẽ vô tình tạo ra các ‘ổ’ vi khuẩn phát triển mạnh mẽ, trở thành nguồn gây ngộ độc”, bác sĩ Duyên cảnh báo.
Thạc sĩ – bác sĩ Võ Thị Tố Hi, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Gia An 115, cho biết khoảng nhiệt độ 30 – 40°C thường được gọi là “vùng nguy hiểm” trong an toàn thực phẩm. Nhiều loại vi khuẩn có thể nhân đôi chỉ sau 20 – 30 phút, tức chỉ sau vài giờ, số lượng vi khuẩn có thể tăng lên hàng trăm đến hàng nghìn lần.
Do đó, mọi người cần lưu ý một nguyên tắc quan trọng: Thực phẩm chín không nên để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ; nếu nhiệt độ môi trường trên 32 – 35°C, thời gian này nên rút ngắn còn khoảng 1 giờ. Sau mốc này, nguy cơ vi khuẩn phát triển và sinh độc tố tăng lên rõ rệt. Đáng lưu ý, một số độc tố vi khuẩn không bị phá hủy hoàn toàn khi hâm nóng lại, nên việc “nấu lại cho kỹ” không đồng nghĩa với an toàn.
Các thực phẩm như hải sản, món nhiều nước, sữa hoặc thức ăn chế biến sẵn là nhóm dễ hư hỏng nhanh nhất trong thời tiết nắng nóng. Từ đó, bác sĩ Tố Hi lưu ý khi thực phẩm có dấu hiệu mùi lạ, nhớt, đổi màu hoặc vị bất thường, người dân không nên cố sử dụng lại.
Để chủ động phòng tránh ngộ độc thực phẩm trong mùa nắng nóng, bác sĩ Duyên khuyên người dân cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc vệ sinh an toàn thực phẩm sau:
Thực hiện “ăn chín, uống sôi”: Tuyệt đối không sử dụng thức ăn ôi thiu, hỏng mốc hoặc quá hạn sử dụng. Hạn chế tối đa các món gỏi sống, đồ tái trong mùa hè. Thực phẩm thừa cần được đun lại ở nhiệt độ trên 70 độ C trước khi ăn.
Vệ sinh tay: Rửa tay bằng xà phòng ít nhất 20 giây trước và sau khi chế biến thực phẩm, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Giữ khu vực chế biến và vật dụng nấu nướng luôn sạch sẽ, khô ráo.
Bảo quản thực phẩm đúng cách: Thức ăn chín cần được đậy kín để tránh bụi và côn trùng. Nếu dùng tủ lạnh, phải sắp xếp ngăn nắp, tránh việc tích trữ quá tải dung tích tủ. Nhiệt độ ngăn mát nên giữ ở mức 5 độ C hoặc thấp hơn.
Lựa chọn thực phẩm an toàn: Ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, còn hạn sử dụng, không có mùi lạ hay màu sắc bất thường.
Bù nước và điện giải đúng cách: Uống đủ 1,5 – 2,5 lít nước/ngày tùy độ tuổi và mức độ hoạt động. Nên uống chậm, chia thành nhiều lần ngay cả khi không khát. Có thể dùng nước lọc, nước khoáng, nước dừa hoặc Oresol để bổ sung khoáng chất bị thất thoát qua mồ hôi.
Để tối ưu lợi ích sức khỏe khi uống cà phê, mọi người có thể áp dụng những cách sau:
Nếu muốn giữ trọn lợi ích của cà phê thì cà phê đen là lựa chọn đơn giản và hiệu quả nhất. Khi không thêm đường hay sữa đặc vào cà phê, người uống sẽ hấp thụ đầy đủ các chất chống ô xy hóa tự nhiên có trong cà phê, đặc biệt là polyphenol và chlorogenic axit. Những chất này giúp giảm căng thẳng ô xy hóa và giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương lâu dài, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Ngoài ra, cà phê đen gần như không chứa calo nên rất phù hợp với người đang kiểm soát cân nặng. Một điểm đáng chú ý là nhiều người không tăng cân vì cà phê mà vì những thành phần đi kèm như đường, sữa đặc hay kem béo. Tuy vậy, mọi người vẫn nên uống cà phê đen ở mức vừa phải. Uống quá nhiều có thể gây mất ngủ, hồi hộp hoặc lo âu.
Thêm một chút quế hoặc bạch đậu khấu vào cà phê là cách đơn giản để tăng hương vị mà không cần dùng đường. Quế có vị ngọt nhẹ tự nhiên, giúp giảm nhu cầu thêm đường hay sữa.
Với sức khỏe, quế có khả năng giúp kiểm soát đường huyết và cải thiện độ nhạy insulin. Điều này đặc biệt có lợi cho những người có nguy cơ tiểu đường hoặc đang cần ổn định đường huyết
Bạch đậu khấu tuy ít được biết đến nhưng đã được sử dụng từ lâu trong ẩm thực, có tác dụng hỗ trợ tiêu hóa và giảm cảm giác đầy bụng. Khi kết hợp với cà phê, loại gia vị này không chỉ giúp đồ uống thơm hơn mà còn mang lại thêm lợi ích sức khỏe.
Kết hợp cà phê với bột ca cao nguyên chất là một lựa chọn rất tốt cho sức khỏe. Ca cao rất giàu flavanol, một nhóm chất chống ô xy hóa có lợi cho tim mạch. Khi thêm ca cao vào cà phê, người uống sẽ tăng cường lượng chất chống ô xy hóa mà cơ thể nhận được.
Một số nghiên cứu cho thấy flavanol trong ca cao có thể giúp cải thiện chức năng mạch máu. Điều này góp phần giảm nguy cơ các vấn đề tim mạch khi sử dụng đều đặn. Người uống nên chọn loại ca cao nguyên chất, không đường vì các loại pha sẵn thường chứa nhiều đường và chất béo.
Có người thích cà phê có hương vị vanilla hay caramel. Thế nhưng, các loại siro tạo hương thường chứa rất nhiều đường và phụ gia. Thay vào đó, chúng ta có thể dùng các hương liệu tự nhiên như chiết xuất vanilla, vỏ cam hoặc một chút tinh chất hạnh nhân.
Những lựa chọn này gần như không chứa calo nhưng vẫn giúp cà phê trở nên hấp dẫn hơn. Điều quan trọng là chúng không làm tăng đường huyết hay gây dư thừa calo như siro công nghiệp, theo Eating Well.
Với trẻ bị vẹo cột sống vô căn, trẻ không làm sai gì cả, nhưng vẫn phải chịu đựng sự lệch vai, lưng cong, có thể bị bạn bè trêu chọc, tự ti, hoặc hạn chế một số hoạt động. Đó chính là một dạng bất công mà nhiều trẻ phải đối mặt.
Chúng ta cần biết rõ nguyên nhân vẹo cột sống:
- Bẩm sinh: Mất nửa đốt sống, xẹp đốt sống.
- Mắc phải: U xơ thần kinh, di chứng bại liệt, di chứng lao cột sống, bệnh cơ - thần kinh…
- Vô căn: Chiếm tỉ lệ cao nhất từ 80-85%.
Một hình ảnh cho thấy cột sống bị cong vẹo
Trẻ bị vẹo cột sống (đặc biệt là vẹo cột sống vô căn) rất cần sự công bằng từ gia đình, nhà trường và xã hội.
Bệnh không phải do lỗi của trẻ (không phải vì ngồi sai tư thế hay lười vận động), mà chủ yếu là yếu tố di truyền và phát triển trong giai đoạn tăng trưởng.
Trẻ không "kém cỏi" hay "lười biếng", chỉ là cơ thể đang gặp vấn đề cần được hỗ trợ kịp thời và bình đẳng như những đứa trẻ khác.
Tâm lý và tự ti:
Nhiều trẻ cảm thấy xấu hổ vì vai lệch, lưng gù, xương sườn nhô, dáng người không cân đối. Chúng dễ bị bạn bè trêu chọc, chế giễu hoặc bị loại khỏi các hoạt động thể thao, dẫn đến stress, trầm cảm, ngại giao tiếp.
Nếu không được đối xử công bằng, trẻ sẽ càng khép mình, ảnh hưởng đến việc học và phát triển nhân cách.
Hạn chế vận động và sinh hoạt:
Trẻ có thể đau mỏi lưng, khó thở khi cong nặng, hoặc bị hạn chế tham gia chạy nhảy, thể dục. Nếu trường học hoặc gia đình không thông cảm, ví dụ bắt buộc tham gia đầy đủ các môn thể thao như trẻ khỏe mạnh, trẻ sẽ cảm thấy bất công và mệt mỏi hơn.
Ảnh hưởng lâu dài:
Nếu không được hỗ trợ sớm, bệnh tiến triển nặng có thể gây biến dạng lồng ngực, ảnh hưởng đến tim phổi, chiều cao và chất lượng cuộc sống sau này. Nhiều trẻ ở Việt Nam đến bệnh viện khi đã vẹo 60-80 độ vì cha mẹ và trường học chưa chú ý đúng mức.
Từ gia đình:
Cần được tư vấn cách phát hiện sớm và điều trị kịp thời từ bác sĩ chuyên khoa. Hỗ trợ tâm lý: lắng nghe con, khích lệ con rằng "con không có lỗi", bệnh có thể kiểm soát tốt nếu can thiệp sớm.
Tránh so sánh con với bạn bè hoặc trách móc con. Giúp con duy trì tư thế đúng, tập luyện đều đặn, ăn uống đủ dinh dưỡng (canxi, vitamin D) và theo dõi định kỳ.
Đồng hành cùng con trong quá trình đeo nẹp (có thể phải đeo 1623 giờ/ngày) - đây là giai đoạn trẻ rất cần sự động viên.
Từ nhà trường:
Giáo viên và bạn bè hiểu biết về bệnh, không trêu chọc, không ép buộc trẻ tham gia hoạt động gây khó khăn cho cột sống.
Cho phép trẻ ngồi bàn ghế phù hợp, nghỉ ngơi khi mỏi lưng, hoặc tham gia các hoạt động thay thế (bơi lội, yoga nhẹ nhàng rất tốt cho trẻ vẹo cột sống). Tổ chức sàng lọc vẹo cột sống định kỳ ở trường (nhiều nước làm vậy để phát hiện sớm).
Từ xã hội và y tế:
Tiếp cận điều trị công bằng, bảo hiểm y tế chi trả một phần khám, nẹp, vật lý trị liệu và phẫu thuật. Hỗ trợ tâm lý và giáo dục sức khỏe cộng đồng để giảm kỳ thị với trẻ khuyết tật hình thể.
Các chương trình khám sàng lọc miễn phí hoặc hỗ trợ chi phí cho trẻ em khó khăn, đôi khi có từ bệnh viện hoặc tổ chức từ thiện. Theo dõi góc Cobb, đeo nẹp nếu cần, tập vật lý trị liệu theo phương pháp Schroth hoặc bài tập chuyên biệt.
Ngày 14-4, tại Bệnh viện Quân y 175 đã diễn ra hội thảo khoa học "Thay lại khớp háng nhân tạo: Cập nhật kiến thức toàn diện" với sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu đến từ Hoa Kỳ cùng hơn 200 bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên đến từ các bệnh viện, cơ sở y tế trên cả nước.
Hội thảo do bệnh viện phối hợp cùng Tổ chức Operation Walk Chicago (OWC, Hoa Kỳ) tổ chức, nằm trong khuôn khổ chương trình phẫu thuật thay khớp háng nhân đạo năm 2026.
Năm 2018, chị Thúy Liễu (38 tuổi) mắc bệnh Pemphigus (bệnh tự miễn mạn tính) buộc phải điều trị bằng corticoid suốt đời. Việc dùng corticoid liều cao thời gian đầu dẫn đến hoại tử hai bên chỏm xương đùi.
Năm 2019, dù mới ở tuổi 30, những cơn đau khớp dữ dội khiến chị không thể nhấc nổi bước chân, mọi sinh hoạt phụ thuộc xe lăn. Công việc phải gián đoạn, kinh tế gia đình trông cậy vào chồng.
Cuối năm 2023 khi đoàn bác sĩ Operation Walk Chicago về Đồng Tháp mổ từ thiện, giúp chị thay khớp háng phải (bên tổn thương nặng hơn). Năm 2024, qua chương trình chị tiếp tục đến TP mổ thay khớp háng bên trái miễn phí.
Sau hai cuộc mổ, chị không còn đau nhức, đi lại bình thường, tự chăm sóc gia đình và trở lại đứng lớp dạy học trò 8 tiếng mỗi ngày, cuộc sống đã sang trang mới.
Chị Liễu là 1 trong hơn 200 bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn được phẫu thuật thay khớp háng miễn phí từ chương trình phẫu thuật nhân đạo sau 5 lần tổ chức.
Thiếu tướng Trần Quốc Việt - Giám đốc Bệnh viện Quân y 175 - cho hay sự hợp tác với OWC không chỉ mang lại hiệu quả thiết thực trong điều trị mà còn có ý nghĩa sâu sắc về mặt nhân văn, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh, đồng thời thúc đẩy phát triển chuyên môn và hội nhập quốc tế của bệnh viện.
Hình ảnh những bệnh nhân có thể đứng dậy, bước đi và mỉm cười sau phẫu thuật chính là động lực lớn nhất để các y bác sĩ tiếp tục duy trì và phát triển chương trình đầy ý nghĩa này.
Đây cũng là minh chứng cho định hướng phát triển của bệnh viện trong việc đẩy mạnh hợp tác quốc tế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn y học tiên tiến trên thế giới, hướng tới mục tiêu phục vụ người bệnh ngày càng tốt hơn.
Bệnh viện Quân y 175 tiếp tục khẳng định vai trò là quần thể y học quân sự chuyên sâu, hiện đại, hướng tới tầm khu vực và quốc tế, đồng thời đẩy mạnh hợp tác quốc tế, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, phục vụ người bệnh ngày càng tốt hơn.
Năm 2026, từ ngày 9 đến 15-4, đoàn chuyên gia của Tổ chức OWC đã một lần nữa trở lại bệnh viện, tiếp tục đồng hành trong chương trình phẫu thuật thay khớp háng nhân đạo cho gần 40 bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn.
