Hướng tới mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân, TP.HCM đang chủ động đưa dịch vụ y tế đến gần người dân, đẩy mạnh khám, tầm soát sớm ngay từ cộng đồng, mục tiêu phòng ngừa từ gốc giảm gánh nặng bệnh tật.
Ngồi trên xe lăn có sự hỗ trợ của tình nguyện viên, bà T.N. (62 tuổi, ngụ phường Tăng Nhơn Phú) đã có mặt tại Trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú từ sớm để được thăm khám, tầm soát bệnh lý ung thư miễn phí sáng 5-4.
Bà N. cho hay gia đình vốn có hoàn cảnh khó khăn, thường đi bán vé số, nhiều năm nay cả hai vợ chồng bà đều không có điều kiện thăm khám sức khỏe thường xuyên.
“Thường tôi chỉ đi khám huyết áp, đái tháo đường tại bệnh viện chứ không có cơ hội đi tầm soát ung thư. Vài hôm trước khu phố có đến nhà phát cho vợ chồng tôi giấy mời nên cả hai vợ chồng tranh thủ nghỉ việc để đi khám. Việc khám như thế này rất có ý nghĩa với chúng tôi, hơn nữa đến khám mới biết trạm y tế có cơ sở khang trang hiện đại”, bà N. cho hay.
Cách trung tâm TP khoảng 70km, xã Phú Giáo là địa phương còn hạn chế để tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng nâng cao. Bệnh viện Nhi đồng 2 đã tổ chức tầm soát dị tật trẻ em tại địa phương này. Trường hợp phát hiện bé có bệnh lý tim mạch hoặc bệnh lý phức tạp, các chuyên gia sẽ hướng dẫn phụ huynh, kịp thời chuyển các em đến tuyến trên điều trị.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, bác sĩ Phạm Xuân Hải – Phó giám đốc điều hành Trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú – cho hay ban đầu số phiếu mời người dân tham dự khám bệnh và tầm soát ung thư dự kiến khoảng 500 người.
Tuy nhiên, trong ngày đầu tiên (trước đó ngày 4-4, trạm y tế được Sở Y tế TP.HCM cho phép khám trước) đơn vị phát 200 phiếu nhưng đã khám đến 295 người do lượng người dân đến đông, đội ngũ y tế làm việc liên tục đến chiều muộn.
Sang ngày thứ hai, số phiếu dự kiến là 300. Tuy nhiên tình trạng người dân không có thư mời vẫn đến tham gia khá phổ biến. Riêng trong buổi sáng có hơn 20 trường hợp từ các địa bàn lân cận tìm đến sau khi biết thông tin chương trình qua các phương tiện truyền thông.
Theo bác sĩ Hải, về nguyên tắc người tham gia cần có thư mời để đảm bảo kiểm soát số lượng, đúng đối tượng. Thống kê cho thấy chỉ trong ngày đầu đã có gần 100 người ngoài danh sách được khám bổ sung. Đáng chú ý nhóm này chủ yếu là người trẻ, có ý thức chủ động tầm soát bệnh, đặc biệt là ung thư. Trạm y tế đã tạo điều kiện hết mức để ai đến cũng được thăm khám.
Giám đốc Sở Y tế TP.HCM Tăng Chí Thượng cho biết TP.HCM là đô thị đặc biệt, đông dân, năng động, phát triển rất nhanh, đồng thời cũng đối diện nhiều thách thức ngày càng rõ nét về sức khỏe cộng đồng như từ bệnh truyền nhiễm, bệnh không lây nhiễm, già hóa dân số đến sức khỏe tâm thần, sức khỏe học đường và nhiều vấn đề y tế mới phát sinh trong đời sống đô thị hiện đại.
Điều này đặt ra cho ngành y tế không thể chỉ chờ người dân đến bệnh viện khi đã có bệnh mà phải đi trước một bước, đến với người dân khi họ còn khỏe. Thông điệp quan trọng của chương trình là ngành y tế chủ động đến với người dân, thay vì chờ người dân mắc bệnh mới đến bệnh viện.
Theo người đứng đầu ngành y tế TP.HCM, trong đợt này TP cũng đã triển khai các đội chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng để quản lý tình trạng sức khỏe người dân. Đặc biệt là nhóm yếu thế, người cao tuổi, để hỗ trợ và thực hiện tầm soát sớm, hướng dẫn điều trị kịp thời, không để bệnh diễn tiến nặng. Đây là một nỗ lực lớn nhằm chuyển từ chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe.
Việc tổ chức khám, tầm soát sẽ được kiểm soát chặt chẽ, chỉ những cơ sở y tế đủ điều kiện theo quy định của Bộ Y tế mới được tham gia. Danh sách các cơ sở đủ năng lực sẽ được công khai để người dân lựa chọn. Người dân có thể lựa chọn khám tại bất kỳ cơ sở phù hợp, không phụ thuộc địa bàn cư trú.
Một nội dung quan trọng nữa là khẩn trương chuẩn bị các giải pháp để tiến tới mục tiêu khám sức khỏe cho mọi người dân trong năm 2026 theo chỉ đạo của TP. Đây là mục tiêu lớn, rất nhân văn, đồng thời cũng là bước đi cần thiết để TP chủ động hơn trong quản lý sức khỏe dân cư.
“Đây là nhiệm vụ không dễ, bởi quy mô dân số lớn, nhu cầu đa dạng và áp lực nguồn lực rất cao nhưng khó không có nghĩa là không làm mà là phải làm cho đúng, làm có trọng tâm, có lộ trình, có giải pháp phù hợp và có sự phối hợp chặt chẽ của cả hệ thống. Đây không phải là một chiến dịch ngắn hạn mà trở thành nền tảng cho quản lý sức khỏe người dân một cách lâu dài, khoa học và hiệu quả hơn”, ông Thượng nói.
Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường khẳng định một TP muốn phát triển nhanh, bền vững, có chất lượng sống tốt thì trước hết phải là một TP có người dân mạnh khỏe, có môi trường sống an toàn, có hệ thống y tế đủ năng lực chăm lo sức khỏe cho nhân dân từ sớm, từ xa, ngay từ cơ sở.
Nhận thức sâu sắc điều đó, trong thời gian qua TP.HCM luôn quan tâm đầu tư cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Lãnh đạo TP.HCM đề nghị ngành y tế tiếp tục đổi mới hoạt động cơ sở, nâng cao chăm sóc sức khỏe người dân ban đầu, triển khai hiệu quả các mô hình chăm sóc sức khỏe liên tục, tăng cường quản lý sức khỏe người dân theo nguyên lý y học gia đình.
Bé trai 2 tuổi chiến thắng ung thư giai đoạn cuối sau ghép gan từ dì ruột
Bé Crew đang hồi phục một cách thần kỳ sau khi được ghép gan và thực hiện nghi thức rung chuông truyền thống tại Bệnh viện Nhi Cleveland Clinic, theo ABC News hôm 4/4. "Đó là một phép màu", Nicole Dearth, mẹ bé Crew, xúc động nói.
"Nếu một người lạ không biết câu chuyện của thằng bé, họ sẽ chẳng thể tin được con đã trải qua những biến cố lớn lao đến thế, bởi hiện giờ trông con chẳng khác gì những đứa trẻ bình thường khác", người mẹ nói.
Bà mẹ 4 con kể con trai út được chẩn đoán mắc một loại ung thư gan hiếm gặp hồi tháng 3/2025. Đó là khối u nguyên bào gan (hepatoblastoma) ác tính giai đoạn 4 đã di căn sang phổi phải. Sau hơn một năm trải qua nhiều đợt hóa trị liệu tích cực và 9 tháng kể từ ca phẫu thuật ghép tạng, Crew hiện không còn phải tiếp tục bất kỳ phương pháp điều trị nào.
Theo Viện Ung thư Quốc gia Mỹ, u nguyên bào gan là loại ung thư hình thành trong các mô gan. Đây là dạng ung thư gan phổ biến nhất ở trẻ em, thường ảnh hưởng đến trẻ dưới 3 tuổi. Các triệu chứng điển hình gồm xuất hiện khối u hoặc sưng vùng bụng, đau bụng, sụt cân không rõ nguyên nhân, chán ăn, buồn nôn và nôn.
Năm ngoái Crew bị cúm nhưng các triệu chứng không thuyên giảm theo thời gian. Qua chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ phát hiện gan của bé bị phình to do một khối u ác tính. "Tôi đã sốc và choáng váng, không thể tin được lại phải đối mặt với nghịch cảnh này khi con mới 11 tháng tuổi", người mẹ nhớ lại.
Sau khi có chẩn đoán, gia đình được thông báo Crew cần phải ghép gan. Dì của bé, Taylor Dearth, cho biết ngay từ đầu đã muốn được giúp cháu mình. "Tôi cảm thấy như đó là định mệnh nếu mình có thể làm điều gì cho con", Taylor, một bà mẹ 3 con, tâm sự.
Kết quả xét nghiệm cho thấy cô là người phù hợp để hiến tạng. Hai dì cháu đã cùng bước vào ca phẫu thuật ghép tạng vào cuối tháng 6/2025. "Điều đầu tiên tôi muốn biết sau ca mổ là Crew có ổn không, vì tôi hiểu ca phẫu thuật của con phức tạp hơn của mình rất nhiều. Nghe tin con tiến triển tốt, mọi thứ với tôi đều trở nên vô giá", Taylor kể.
Tháng 10 năm ngoái, Crew cùng gia đình thực hiện nghi thức rung chuông đánh dấu cột mốc kết thúc quá trình điều trị. Dearth hy vọng câu chuyện của Crew sẽ góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về ung thư nhi khoa và ý nghĩa của việc hiến tạng từ người sống. "Tôi chưa bao giờ nghĩ mình có cơ hội cứu sống một ai đó. Tôi muốn mọi người hiểu rõ hơn về việc hiến tạng và những tác động to lớn mà hành động này mang lại", Taylor chia sẻ.
Bình Minh (Theo ABC News)
Nhiều trẻ âm thầm vẹo cột sống nặng
Khám, chụp X-quang miễn phí cho trẻ gù vẹo cột sống hôm 4/4 tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, các bác sĩ ghi nhận nhiều trẻ em cột sống cong vẹo nghiêm trọng. Điển hình, một bé gái 11 tuổi ở Hà Nội đến viện khám sau khi cha mẹ phát hiện vai con lệch nhẹ. Bác sĩ xác định cột sống của bé vẹo tới 63 độ, buộc phải can thiệp chuyên sâu.
"Hàng ngày con vẫn học tập, vui chơi bình thường, không ngờ bị cong vẹo cột sống nặng đến vậy", mẹ bé cho hay.
Tương tự, bé trai 9 tuổi ở Bắc Ninh được mẹ phát hiện vai hơi gù song chỉ nhắc nhở con ngồi thẳng khi học bài. Lần này bé đến viện khám, mẹ bất ngờ khi bác sĩ thông báo bé bị vẹo cột sống 39 độ cần theo dõi sát, can thiệp kịp thời, nhất là khi trẻ sắp bước vào giai đoạn dậy thì - thời điểm bệnh có thể tiến triển nhanh.
PGS.TS Đinh Ngọc Sơn, Trưởng khoa Phẫu thuật Cột sống, cho biết cong vẹo cột sống là bệnh lý thường gặp ở trẻ em, tỷ lệ mắc khoảng 0,5-1% dân số. Phần lớn trường hợp không xác định được nguyên nhân cụ thể. Một số trẻ mắc do yếu tố bẩm sinh, bệnh lý thần kinh - cơ, hoặc thói quen sinh hoạt sai tư thế kéo dài. Điểm nguy hiểm của bệnh là tiến triển âm thầm, ít biểu hiện rõ ràng nên dễ bị bỏ qua.
Nhiều trẻ vẫn sinh hoạt hoàn toàn bình thường, không đau đớn, không hạn chế vận động. Dấu hiệu ban đầu thường rất kín đáo, chỉ là lệch vai, gù nhẹ hoặc mất cân đối cơ thể. Chính vì vậy, không ít phụ huynh chủ quan, chỉ đưa con đi khám khi tình trạng đã trở nên nghiêm trọng, theo BS Sơn.
Hệ lụy của cong vẹo cột sống không dừng lại ở vấn đề thẩm mỹ. Khi cột sống biến dạng, lồng ngực có thể bị ảnh hưởng, làm giảm không gian phát triển của phổi. Trong những trường hợp nặng, bệnh có thể gây suy giảm chức năng hô hấp, thậm chí dẫn đến xẹp phổi. Đặc biệt, giai đoạn từ 5 đến 8 tuổi được xem là thời kỳ vàng để phổi phát triển. Nếu cột sống bị cong vẹo trong thời điểm này, những ảnh hưởng đến sức khỏe trẻ có thể kéo dài lâu dài.
Yếu tố quan trọng nhất trong điều trị là phát hiện sớm. Bệnh ở giai đoạn nhẹ có thể cải thiện bằng các phương pháp đơn giản như tập phục hồi chức năng, vận động phù hợp hoặc bơi lội để điều chỉnh tư thế. Khi bệnh tiến triển hơn, trẻ phải mặc áo chỉnh hình nhằm kiểm soát độ cong, cần kết hợp với tập luyện để đạt hiệu quả.
Trường hợp độ cong lớn hoặc các phương pháp bảo tồn không còn hiệu quả, bác sĩ cân phẫu thuật. Trẻ đang trong độ tuổi phát triển, các kỹ thuật nẹp tăng trưởng hiện đại có thể giúp vừa chỉnh hình cột sống, vừa duy trì khả năng phát triển tự nhiên, hạn chế số lần can thiệp.
Một trong những nguyên nhân khiến nhiều trẻ đến viện muộn, theo bác sĩ Sơn, là do phụ huynh chưa chú ý đến các dấu hiệu ban đầu. Trong khi đó, cách kiểm tra sớm hoàn toàn có thể thực hiện ngay tại nhà. Cha mẹ chỉ cần quan sát khi trẻ đứng thẳng để xem hai vai có cân đối hay không, hoặc cho trẻ cúi gập người về phía trước để phát hiện sự bất thường ở hai bên lưng. Nếu một bên vai hoặc lưng nhô cao hơn có thể là dấu hiệu cảnh báo.
Bên cạnh đó, thói quen sinh hoạt đóng vai trò quan trọng trong việc làm nặng thêm tình trạng cong vẹo cột sống. Ngồi học sai tư thế trong thời gian dài, ít vận động hoặc mang cặp lệch một bên đều có thể khiến bệnh tiến triển nhanh hơn. Vì vậy, phụ huynh cần nhắc nhở trẻ duy trì tư thế đúng khi ngồi học, đồng thời khuyến khích tham gia các hoạt động thể chất như bơi lội, đu xà để hỗ trợ cột sống phát triển cân đối.
Lê Nga
Tin Gốc: https://vnexpress.net/nhieu-tre-am-tham-veo-cot-song-nang-5058696.html
