Ngày 8/4, TAND TP HCM xét hỏi bà Nguyễn Thị Như Loan (Tổng giám đốc, nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty Quốc Cường Gia Lai) cùng các bị cáo, về các sai phạm trong chuyển nhượng hơn 6.000 m2 đất “vàng” tại 39-39B Bến Vân Đồn, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng cho Nhà nước.
Bị gọi lên thẩm vấn, bà Loan cầm theo nhiều hồ sơ, cho biết tham gia giao dịch khu đất do Tập đoàn Cao su Việt Nam quản lý từ cuối năm 2013, thông qua hợp đồng hứa mua – hứa bán có công chứng với nhóm Lê Y Linh (Giám đốc Công ty Việt Tín) và Đặng Phước Dừa (Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Tín).
Bà Loan bị cáo buộc thâu tóm khu đất khi nhận chuyển nhượng vốn tại Công ty TNHH Phú Việt Tín (do nhóm Linh, Dừa và hai công ty thuộc Tập đoàn Cao su Việt Nam thành lập) với tổng giá trị giao dịch khoảng 460,9 tỷ đồng, gồm cả tiền sử dụng đất. Dù dự án chưa hoàn tất thủ tục pháp lý, tháng 9/2014 bà tiếp tục ký thỏa thuận chuyển nhượng; đến tháng 11 cùng năm, toàn bộ vốn tại Phú Việt Tín được bán cho hai công ty thuộc Novaland với giá hơn 846 tỷ đồng.
Cơ quan tố tụng xác định bà biết bên chuyển nhượng chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính nhưng vẫn nhận mua rồi nhanh chóng sang tay, hưởng lợi hơn 297,8 tỷ đồng. Hành vi này là phạm tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Phủ nhận biết trước vướng mắc pháp lý, đối chất gay gắt
Trả lời tòa, bà Loan cho biết trước khi ký hợp đồng đã gặp Linh tại khách sạn Rex (quận 1), yêu cầu cung cấp hồ sơ pháp lý. Sau đó Linh cho số điện thoại ông Dừa để liên hệ. Sau khi nhận hồ sơ và nghiên cứu, bà quyết định mua vì thấy Công ty Reto (do Linh đại diện) đã sở hữu 80% cổ phần. Bà khẳng định khi đó hoàn toàn không biết khu đất có nguồn gốc là tài sản Nhà nước.
Tuy nhiên, bị thẩm vấn trước đó, bị cáo Phạm Văn Thành (nguyên Trưởng ban Kế hoạch và Đầu tư, Tập đoàn Cao su Việt Nam) khai bà Loan từng liên hệ hỏi về dự án, đồng thời gặp Trần Ngọc Thuận (nguyên thành viên HĐTV, Tổng giám đốc Tập đoàn).
HĐXX vì vậy hỏi bà Loan “có cùng ông Dừa hoặc người nào của Tập đoàn Cao su Việt Nam đi tìm hiểu pháp lý dự án hay không”. Bà trả lời “không”, thêm rằng: “Bị cáo nói có cơ sở chứ không nói bằng mồm. Cho đến thời điểm làm việc với cơ quan điều tra, tức 12 năm sau, bị cáo mới biết công ty của Linh chưa thanh toán tiền sử dụng đất”.
Cựu CEO Quốc Cường Gia Lai cho biết thời điểm gặp ông Thành là sau khi đã chuyển cho nhóm Linh và Dừa 50 tỷ đồng, theo hợp đồng chuyển nhượng. Khi đó, do liên hệ ông Dừa để thúc đẩy giao dịch nhưng không được nên bà lo ngại rủi ro, mới tìm gặp ông Thành để hỏi thông tin.
Được gọi lên đối chất, bị cáo Thành khai bà Loan từng đến công ty gặp mình và được cho biết về việc hợp tác với Linh, Dừa triển khai dự án trên khu đất này.
Nghe vậy, bà Loan lập tức phản bác “không đúng”, nói chỉ khi làm việc với cơ quan điều tra mới biết mình đã “lầm”. Bà cho rằng, ngay cả thông tin tìm hiểu từ phía các sở, ngành cũng bị nhóm Linh làm giả hồ sơ nên không phát hiện dự án chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính.
Tiếp tục được triệu tập đối chất, bị cáo Dừa khai khi nhận 50 tỷ đồng đặt cọc từ bà Loan đã thông báo rõ tình trạng pháp lý dự án, đồng thời nói “khoản tiền này dùng để hoàn tất thủ tục khu đất”.
Bà Loan lớn giọng đáp lại: “Anh Dừa nói bằng mồm, tôi nói bằng cơ sở pháp lý”.
Khi bị HĐXX yêu cầu dừng, bà này bật khóc, cho rằng mình bị “vu khống” và khẳng định mọi lời khai đều có chứng cứ.
Thừa nhận thiếu tìm hiểu pháp lý, nhận sai khi sang nhượng cho Novaland
Sau giờ giải lao, bà Loan bình tĩnh trở lại, thừa nhận khi ký hợp đồng với ông Dừa chỉ tập trung thúc đẩy giao dịch, thanh toán mà không tìm hiểu kỹ pháp lý dự án, dẫn đến việc phải ra tòa.
Chủ tọa phân tích, bản chất giao dịch là nhận chuyển nhượng phần vốn góp hình thành từ quyền sử dụng đất, trong khi vốn đầu tư thực tế không đáng kể. “Không chỉ bị cáo, nhiều người ngồi đây, kể cả cựu lãnh đạo thành phố, cũng có sai phạm nên mới phải ra tòa hôm nay”, chủ tọa nói.
Đối với việc chuyển nhượng tiếp dự án cho phía Novaland, bà Loan thừa nhận hành vi như cáo trạng
Liên quan đến vấn đề khắc phục hậu quả vụ án, bà Loan cho biết, quá trình điều tra cho đến trước khi diễn ra phiên tòa, đã nộp khắc phục được hơn 230 tỷ đồng. Ngoài ra, bà còn bị kê biên một số bất động sản. Như vậy, theo bị cáo, bà đã khắc phục được toàn bộ hậu quả.
Bà giải thích thêm, trong số tiền bị cáo buộc hưởng lợi, thực tế đã có những khoản tiền được tính vào doanh thu của công ty, đã được chia lợi tức cho hơn 1.600 cổ đông.
Trước đó, các bị cáo là lãnh đạo, cán bộ Tập đoàn Cao su Việt Nam thừa nhận sai phạm. Trong đó, ông Lê Quang Thung (nguyên Tổng giám đốc, quyền Chủ tịch HĐQT) khai đã đồng ý chủ trương chuyển nhượng khu đất cho nhóm Linh và Dừa thông qua góp vốn lập Công ty Phú Việt Tín, kèm theo các thỏa thuận lợi ích vật chất.
Ông Thung thừa nhận đã nhận 200.000 SGD (thanh toán viện phí cho con) và 300.000 USD tiền mặt từ Linh.
Do không đủ năng lực tài chính, nhóm Linh và Dừa sau đó chuyển nhượng dự án cho bà Loan.
Ngày 5-4, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết đã hoàn tất hồ sơ vụ án cặp đôi thuê ô tô rồi mang đi cầm cố và bán.
Cơ quan điều tra đề nghị Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 7 tỉnh Đắk Lắk truy tố Nguyễn Trọng Sơn (28 tuổi) và Nguyễn Thị Lâm Oanh (31 tuổi, cùng trú xã M'Drắk, Đắk Lắk) về tội "lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản".
Theo kết quả điều tra, ngày 9-5-2025, Sơn và Oanh ký hợp đồng thuê ô tô của anh P.X.T. Sau khi nhận xe, cả hai lên mạng làm giả một căn cước công dân mang tên chủ xe rồi đem xe cầm cố tại 3 tiệm cầm đồ ở TP.HCM và Đồng Nai để lấy tiền tiêu xài.
Đến ngày 15-6, Sơn và Oanh tiếp tục liên hệ một gara ô tô tại Đồng Nai để bán chiếc xe này. Sau khi nhận tiền, hai người dùng một phần số tiền để chuộc xe từ tiệm cầm đồ, giao lại cho gara, rồi trở về Đắk Lắk.
Do hết thời hạn cho thuê xe đã lâu mà khách không trả lại xe, anh T. làm đơn tố cáo đến cơ quan công an. Sơn và Oanh sau đó bị khởi tố về tội danh "lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản".
Đáng chú ý, vào ngày 16-4-2024, Sơn từng bị Tòa án nhân dân thành phố Tân Uyên, tỉnh Bình Dương tuyên phạt 9 tháng tù cho hưởng án treo cũng về tội "lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản".
Đang trong thời gian chấp hành án treo, Sơn tiếp tục phạm tội.
Hành vi của Andrea Aybar Carmona (31 tuổi, quốc tịch Tây Ban Nha) cùng trợ lý Văn Anh Duy được nêu trong cáo trạng VKSND TP HCM vừa hoàn tất, truy tố về tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy và Tàng trữ trái phép chất ma túy.
Hai bị can cùng 225 người khác trong vụ án bị Công an TP HCM phát hiện trong quá trình mở rộng Chuyên án VN10 - truy xét toàn bộ đường dây tội phạm vận chuyển trái phép chất ma túy từ Pháp về Việt Nam, thông qua 4 tiếp viên hàng không.
Andrea Aybar Carmona sống ở Việt Nam từ nhỏ, thành thạo tiếng Anh, tiếng Việt và Tây Ban Nha. Từ năm 2012 đến 2014, cô là gương mặt tiềm năng ở làng mẫu phía Bắc; từng tham gia một số phim như Hit: Hoàng tử và Lọ Lem, Để mai tính 2... Vài năm trước khi vướng lao lý, cô không hoạt động nghệ thuật.
Cáo trạng xác định, An Tây thuê Duy làm trợ lý với mức lương 10 triệu đồng mỗi tháng, giao nhiệm vụ đưa đón đi làm và hỗ trợ quay video đăng trên các nền tảng mạng xã hội. Trong quá trình này, An Tây nhiều lần chi tiền để Duy tìm mua ma túy về cho mình sử dụng.
Ngày 9/11, khi Công an TP HCM kiểm tra hành chính căn hộ 22.04, tòa nhà Topaz 01, chung cư Saigon Pearl (phường tại TP HCM), An Tây bị bắt quả tang cùng trợ lý Duy và nhóm bạn đang tổ chức sử dụng ma túy. Đây là buổi thứ hai liên tiếp nhóm này tổ chức sử dụng.
Khám xét nơi ở, lực lượng chức năng phát hiện An Tây còn tàng trữ một lượng ma túy do những lần trước chưa sử dụng hết. Với các dụng cụ sử dụng ma túy đá, An Tây khai đã nhờ Duy đặt mua và cất giấu tại chỗ ở để phục vụ việc sử dụng.
Làm việc với cơ quan điều tra, An Tây (tên thật Andrea Aybar Carmona) khai bắt đầu sử dụng ma túy từ năm 2020. Để có ma túy dùng một mình tại nhà, cô thường liên hệ mua của Nguyễn Phước Bảo Lộc (42 tuổi), người quen qua các mối quan hệ xã hội, với giá mỗi lần từ 500.000 đồng đến một triệu đồng.
Việc thanh toán được An Tây thực hiện bằng cách chuyển tiền từ tài khoản cá nhân sang tài khoản của Duy, để người này chuyển lại cho Lộc. Sau khi nhận tiền, Lộc gửi ma túy qua ứng dụng giao hàng hoặc để Duy trực tiếp đi lấy mang về cho An Tây. Duy cũng được An Tây cho cùng sử dụng ma túy, lần gần nhất vào ngày 8/11/2024.
Từ vụ án 4 tiếp viên hàng không xách tay ma túy từ Pháp về Việt Nam tháng 3/2023, Công an TP HCM đã triệt phá đường dây xuyên quốc gia lớn nhất lịch sử. Trong phạm vi vụ án sắp bị xét xử, cơ quan tố tụng xác định Hà Danh Nậm (đang trốn truy nã, sống ở nước ngoài) và Hoàng Sỹ Thắng là những người cầm đầu. Còn các tiếp viên hàng không bị lợi dụng vận chuyển hơn 11 kg ma túy giấu trong các tuýp kem đánh răng mà không biết bên trong có chất cấm.
Nhà chức trách đã chứng minh số tiền giao dịch ma túy lên đến gần 29.000 tỷ đồng; chặt đứt gần 500 nhánh, phân nhánh của đường dây phạm tội hoạt động tại 34 tỉnh thành, "khui" từng vỏ bọc của các ông trùm để thu gần 600 kg ma túy, 12 khẩu súng, 67 viên đạn, 3 quả lựu đạn.
Ngoài An Tây, quá trình mở rộng điều tra các chân rết trong đường dây, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an TP HCM (PC04) cũng bắt tạm giam Nguyễn Trung Hiếu (ca sĩ Chi Dân) và anh trai Nguyễn Trung Tín, 45 tuổi, về tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.
Lời khai cho thấy, sáng 4/11/2024, Chi Dân nhắn tin rủ bạn là Hòa Thị Hồng (33 tuổi) về nhà ở quận 4 nhậu, nhưng sau đó được rủ sang căn nhà trên đường Cộng Hòa. Tại đây, nam ca sĩ cùng anh trai đến chơi rồi rủ nhóm 7 người sử dụng ma túy. Một người trong nhóm dùng Telegram đặt mua Ketamine và 3 viên thuốc lắc. Nguyễn Trung Tín chuẩn bị ma túy trên đĩa thủy tinh, dùng thẻ ngân hàng bằm nhuyễn, kẻ thành các đường để cả nhóm cùng sử dụng.
Buổi "tiệc" tiếp dẫn khi Chi Dân rủ mọi người dùng thêm ma túy "nước vui". Theo đó, Tín đặt mua 2 gói giá 7,1 triệu đồng, nhờ em trai chuyển khoản. Khi nhận hàng do xe ôm công nghệ giao, Chi Dân hòa vào nước ngọt, uống trước, những người còn lại sử dụng sau. Khoảng 9h, nhóm tiếp tục mua thêm nửa hộp Ketamine giá 2,5 triệu đồng. Do một người phải đi làm, Chi Dân chỉ sử dụng một phần, số còn lại Tín mang về rồi vứt trên đường.
Trong hệ thống tư pháp, luật sư đóng vai trò là "lá chắn" bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị can, bị cáo. Song việc bảo mật thông tin cho thân chủ và trách nhiệm tố giác tội phạm vì an toàn xã hội luôn có ranh giới.
Dự án sửa đổi Bộ luật Hình sự năm 2026 đabg được Bộ Công an xây dựng và lấy ý kiến đến 7/5, nêu đề xuất siết chặt "đặc quyền" miễn truy cứu hình sự của luật sư.
Được im lặng với hành vi đã xảy ra, nhưng phải lên tiếng với tội sắp thực hiện
Theo Bộ luật Hình sự hiện hành, luật sư không phải chịu trách nhiệm hình sự nếu không tố giác tội phạm mà thân chủ "đang chuẩn bị, đang thực hiện hoặc đã thực hiện" mà luật sư biết rõ trong quá trình thực hiện việc bào chữa.
Nghĩa là biết thân chủ sắp, đang phạm tội mà không tố giác thì luật sư vẫn không bị truy cứu hình sự (trừ khi đó là các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc các tội phạm đặc biệt nghiêm trọng).
Quy định này là nhằm bảo đảm sự tin cậy tuyệt đối giữa luật sư và thân chủ, tạo điều kiện cho quyền bào chữa, một quyền hiến định, được thực thi trọn vẹn.
Song theo Bộ Công an, quy định như trên là không phù hợp. Cụ thể, với những hành vi thân chủ chuẩn bị thực hiện hoặc đang thực hiện (phạm một tội mới hoặc tiếp diễn hành vi phạm tội đã thực hiện trước đó) không thuộc phạm vi nhiệm vụ của người bào chữa.
Do đó, nếu luật sư không tố giác các hành vi này sẽ vi phạm nguyên tắc của pháp luật hình sự: "Mọi hành vi phạm tội do người thực hiện phải được phát hiện kịp thời".
Trên quan điểm này, Dự thảo đề xuất sửa đổi quy định miễn trừ trên với luật sư, người bào chữa, nhằm cân bằng giữa đạo đức nghề nghiệp, nghĩa vụ bảo mật thông tin của luật sư với trách nhiệm bảo vệ an toàn xã hội và ngăn chặn tội phạm từ sớm, từ xa theo đúng tinh thần "lấy phòng ngừa là chính".
Thêm con dâu, con rể, bố mẹ chồng, bố mẹ vợ... vào nhóm không buộc phải tố giác
Vẫn trong chính sách điều chỉnh nhóm được miễn chịu trách nhiệm hình sự do không tố giác tội phạm, Bộ Công an cũng đề xuất mở rộng hơn với người nhà của người phạm tội.
Điều 18 và 19 Bộ luật Hình sự hiện chỉ loại trừ trách nhiệm hình sự cho ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người phạm tội.
Theo Bộ Công an, quy định này chưa bao quát hết các mối quan hệ "thân thích" của một cá nhân, chưa bảo đảm tính nhân văn, nhân đạo. Do đó, dự thảo đã đề xuất mở rộng thêm với bố mẹ nuôi, bố mẹ vợ/chồng, cha dượng, mẹ kế, con nuôi, con rể, con dâu, con riêng của vợ/chồng.
Sự bổ sung này sẽ phản ánh đầy đủ hơn cấu trúc gia đình thực tế, tăng tính nhân đạo và phù hợp hơn với truyền thống ứng xử gia đình; phù hợp với quy định về hàng thừa kế của Bộ luật Dân sự cũng như Luật Hôn nhân và gia đình.
Điều này đồng nghĩa, nếu một người phạm tội thì những người thuộc diện đã nêu ở trên, không bị bắt buộc phải tố giác.
Bộ Công an đánh giá chính sách này sẽ làm hẹp phạm vi bị truy cứu trách nhiệm hình sự của những người không tố giác, che giấu tội phạm, nhưng là cần thiết để bảo vệ các giá trị cốt lõi trong văn hóa dân tộc.
Đối với doanh nghiệp, nghĩa vụ của những người thân của người phạm tội giảm đi, đồng nghĩa với quyền lợi của người bị xâm hại cũng sẽ có thể bị ảnh hưởng, đặc biệt là trong các vụ án kinh tế, tham ô, gian lận, rửa tiền có yếu tố gia đình. Tuy nhiên, các cơ quan chức năng phải có trách nhiệm để bảo đảm quyền lợi cho họ.
