Sáng 10.4, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại tổ về các nội dung quan trọng liên quan kinh tế xã hội. Nêu băn khoăn về vấn đề dự trữ xăng dầu, đại biểu Đặng Ngọc Huy cho rằng có một “khoảng trống” chiến lược mà nếu không được lấp đầy, mọi thành quả tăng trưởng đều có thể bị đe dọa: đó là sự mong manh của hệ thống dự trữ xăng dầu quốc gia.
Ông nêu, Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã vạch rõ mục tiêu dự trữ xăng dầu đạt khoảng 90 ngày nhập khẩu ròng vào năm 2030. Song thực tế dự trữ quốc gia hiện nay chỉ vỏn vẹn đáp ứng được 7 đến 10 ngày sử dụng. Nếu cộng cả dự trữ thương mại, chỉ có tối đa 30 ngày.
“Chúng ta không thể vận hành một nền kinh tế năng động với quy mô nền kinh tế khoảng 514 tỉ USD, đứng thứ 32 thế giới, bằng một chiếc bình nhiên liệu luôn “báo đèn đỏ”. Khoảng cách từ 30 ngày lên 90 ngày không chỉ là bài toán về kho bãi, đó là bài toán về năng lực tự chủ chiến lược”, ông Huy băn khoăn.
Đại biểu đoàn Quảng Ngãi cũng đặt câu hỏi cốt lõi: Tại sao chúng ta vẫn chưa có hệ thống kho dự trữ quốc gia độc lập? Theo ông, việc hàng dự trữ quốc gia cất giữ chung trong bể của các doanh nghiệp đầu mối, đi ngược lại với nguyên tắc của luật Dự trữ quốc gia là phải quản lý độc lập về số lượng và chất lượng.
Nhấn mạnh yếu tố không thể chậm trễ trong việc xây kho dự trữ xăng dầu, theo đại biểu Huy, dù xây kho độc lập là tốn kém, nhưng cái giá của việc thiếu dự trữ còn đắt hơn gấp nhiều lần.
Thế giới đang ở giai đoạn bất ổn nhất trong nhiều thập kỷ. Bất kỳ một sự cố nào tại eo biển hay các tuyến hàng hải trọng yếu cũng có thể khiến giá xăng dầu phi mã hoặc đứt hàng ngay lập tức.
“Chúng ta không thể chờ đến khi “khát” mới bắt đầu đào giếng. Xây dựng kho dự trữ chiến lược chính là mua bảo hiểm cho nền kinh tế”, đại biểu Huy nói và kiến nghị Chính phủ quyết liệt bố trí nguồn lực ngân sách và cơ chế đặc thù để khởi công ngay hệ thống kho dự trữ quốc gia độc lập. Phải tách bạch hoàn toàn kho dự trữ chiến lược ra khỏi kho thương mại.
Đồng thời, ban hành lộ trình cụ thể, đến năm 2028 phải đạt 60 ngày, năm 2030 phải đạt 90 ngày. Khẩn trương sửa đổi luật Dự trữ quốc gia và các nghị định liên quan, tạo hành lang pháp lý để huy động nguồn lực xã hội hóa vào hạ tầng kho bãi, nhưng quyền kiểm soát hàng hóa phải tuyệt đối thuộc về Nhà nước.
Từ góc nhìn thực tiễn của doanh nghiệp, đại biểu Lê Hồng Hà, Tổng giám đốc Vietnam Airlines (đoàn Hà Nội), cho hay diễn biến giá nhiên liệu và xăng dầu đang phụ thuộc rất lớn vào tình hình chiến tranh và căng thẳng tại các khu vực như Trung Đông.
Nhấn mạnh thị trường cực kỳ bất định và khó đoán định, theo ông Hà, việc Quốc hội ban hành các nghị quyết về thuế dầu và nhiên liệu bay là “hết sức cần thiết và kịp thời” để tháo gỡ khó khăn và ổn định kinh tế vĩ mô.
Ông đề xuất Quốc hội có một cơ chế ủy quyền hợp lý để Chính phủ chủ động quyết định tổ chức thực hiện, nhằm đảm bảo tính hiệu quả và kịp thời trước các tình huống thực tế, bao gồm quyền kéo dài hiệu lực của nghị quyết dựa trên diễn biến phức tạp của thị trường và căng thẳng khu vực.
Song thuế chỉ là một trong các công cụ điều tiết, do đó, ông đề nghị Chính phủ có những chính sách thực chất và hiệu quả hơn trong việc điều hành giá, đảm bảo nguồn cung nhiên liệu và cung ứng thị trường.
Bà Zhang Lu, 38 tuổi, làm việc tại công ty ở xã Đức Hoà, Tây Ninh, sáng nay cùng nhóm đồng nghiệp 5 nam, 3 nữ có cả người Việt và Trung Quốc, đi dã ngoại khu vực núi Dinh.
Quá trình leo núi, bà Zhang Lu gặp tai nạn bị gãy chân, mắc kẹt tại chỗ. Do địa hình dốc, hiểm trở, những người trong đoàn không thể hỗ trợ đưa nạn nhân xuống núi. Họ gọi điện báo cảnh sát lúc hơn 12h.
Đội Chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ khu vực 23, Công an TP HCM, điều động hai xe cùng 9 cán bộ chiến sĩ đến hiện trường sau 5 phút. Tuy nhiên, phương tiện không thể tiếp cận hiện trường. Cán bộ chiến sĩ mang công cụ hỗ trợ đi bộ lên núi hơn 2 km để tiếp cận người bị nạn.
Cán bộ tham gia cứu hộ cho biết khi đến nơi, nạn nhân đang trong tình trạng tỉnh táo nhưng khá hoảng loạn do vết thương, thời tiết trưa nắng gắt. Các chiến sĩ đã sơ cứu, nẹp vết thương và trấn an tâm lý để nạn nhân bình tĩnh, hợp tác.
Hành trình đưa nạn nhân xuống núi bằng cáng cũng là thử thách. Do thể trạng của nạn nhân tương đối nặng và phải đi qua nhiều đoạn đường dốc, kíp khiêng cáng phải di chuyển thận trọng.
Đến 13h50, nạn nhân được đưa xuống núi an toàn, chuyển lên xe cứu thương đến Bệnh viện Bà Rịa.
Núi Dinh cách trung tâm TP HCM khoảng 70 km, đỉnh cao nhất khoảng 500 m so với mực nước biển, là điểm đến quen thuộc với người yêu thiên nhiên và trekking. Khu vực này có địa hình đồi núi xen rừng tự nhiên, nhiều suối, chùa, thu hút du khách hành hương kết hợp dã ngoại. Các cung đường lên núi tương đối dốc, nhiều đoạn đá trơn trượt, đặc biệt vào mùa mưa tiềm ẩn nguy cơ tai nạn, đòi hỏi người leo núi phải có thể lực và chuẩn bị kỹ lưỡng.
Liên quan việc Mỹ khởi xướng hai cuộc điều tra theo mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 tại một số nơi về việc dư thừa công suất và vấn đề lao động cưỡng bức (trong đó có Việt Nam), chiều 9-4, bà Nguyễn Quỳnh Mai - Phó vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên, Bộ Công Thương - cho biết việc điều tra áp dụng đối với nhiều quốc gia.
Trong số này bao gồm cả các nền kinh tế phát triển như EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và Singapore. Đây đều là những nền kinh tế có mức độ mở cửa cao.
Bà Mai khẳng định trong thời gian qua quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư giữa Việt Nam - Mỹ tiếp tục phát triển tích cực, mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp và người dân của cả hai nước.
Bộ Công Thương cùng các bộ, ngành liên quan đã và đang thường xuyên trao đổi với phía Mỹ về các chính sách liên quan, trong đó có các nội dung về đàm phán thuế và phối hợp cung cấp thông tin phục vụ quá trình điều tra theo mục 301.
Thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với phía Mỹ để chia sẻ thông tin, làm rõ các vấn đề liên quan đến chính sách của Việt Nam.
Qua đó giúp phía Mỹ hiểu rõ rằng các chính sách của Việt Nam được xây dựng và thực hiện trên cơ sở hội nhập kinh tế quốc tế và phát triển nền kinh tế mở. Việt Nam không ban hành các chính sách trợ cấp nhằm tạo ra tình trạng dư thừa công suất, để xuất khẩu sang thị trường Mỹ.
"Mục tiêu là hướng tới xây dựng một khuôn khổ chính sách để hai bên duy trì quan hệ hợp tác ổn định, lâu dài và cùng có lợi cho cả hai nền kinh tế", bà nhấn mạnh.
Đại diện Bộ Công Thương cũng khẳng định nền kinh tế Việt Nam vận hành theo cơ chế thị trường và các hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp Việt Nam tuân thủ đầy đủ các quy định liên quan, trong đó có các cam kết và quy định của Tổ chức Thương mại thế giới.
Thông tin thêm về quá trình đàm phán thuế với Mỹ, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết hai bên đã hoàn thành 6 phiên đàm phán.
"Về cơ bản, hai bên khá gần nhau. Tuy nhiên vẫn còn một số nội dung cần tiếp tục trao đổi và giải quyết trong thời gian tới", ông nói.
Đúng thời điểm đó, Tòa án Tối cao Mỹ đã ra phán quyết liên quan đến chính sách thuế, trong đó bác một số nội dung về việc áp dụng mức thuế trước đó. Trên cơ sở phán quyết này, Mỹ đã ngay lập tức vận dụng điều khoản 122 để áp dụng mức thuế chung 10% đối với tất cả các quốc gia.
"Một số mặt hàng chịu mức thuế khoảng 20%, thì hiện nay điều chỉnh xuống còn 10%. Đây là một yếu tố thuận lợi đối với doanh nghiệp Việt Nam và hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam", Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân đánh giá. Ông đồng thời lưu ý đây là quy định mang tính tạm thời, chỉ được áp dụng trong thời hạn 150 ngày.
Hiện các cơ quan chức năng của Việt Nam đang tiếp tục trao đổi với phía Mỹ và theo dõi sát các động thái chính sách.
Trong khi đó, theo quy trình của mục 301, phía Mỹ sẽ triển khai một quy trình pháp lý riêng, rõ ràng. Thời hạn để các quốc gia, trong đó có Việt Nam có bản trả lời liên quan đến các quan ngại nêu ra là ngày 15-4.
Việt Nam đang chủ động tham gia đầy đủ vào quá trình này, chuẩn bị các nội dung trả lời và phối hợp chặt chẽ với phía Mỹ. Mục tiêu là bảo đảm tối đa lợi ích quốc gia và lợi ích của doanh nghiệp Việt Nam trong quá trình xử lý các vấn đề thương mại song phương.
Tại hội nghị, đại diện Ban Tổ chức Trung ương đã công bố quyết định của Ban Bí thư về việc điều động, phân công và bổ nhiệm nhân sự Ban Chính sách, chiến lược Trung ương.
Theo đó, điều động, bổ nhiệm ông Nguyễn Ngọc Tuấn, nguyên Phó bí thư Thành ủy nhiệm kỳ 2020 - 2025, nguyên Chủ tịch HĐND thành phố nhiệm kỳ 2021 - 2026, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội khóa XV TP.Hà Nội giữ chức Phó ban Chính sách, chiến lược Trung ương.
Ông Nguyễn Ngọc Tuấn sinh ngày 24.9.1966, quê Hải Phòng, tiến sĩ kinh tế, kỹ sư thủy lợi.
Hội nghị cũng thông báo quyết định của Bộ Chính trị về việc phân công, bổ nhiệm ông Trần Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, cơ quan thuộc Chính phủ giữ chức Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (đơn vị sự nghiệp của Ban Chấp hành Trung ương Đảng); kiêm giữ chức Phó ban Chính sách, chiến lược Trung ương.
Ông Trần Hồng Thái sinh ngày 4.8.1974, quê Hà Tĩnh, có trình độ chuyên môn GS-TS chuyên ngành khoa học trái đất và toán học.
Hội nghị cũng thông báo quyết định của Bộ Chính trị về việc phân công, bổ nhiệm ông Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, cơ quan thuộc Chính phủ giữ chức Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam là đơn vị sự nghiệp của Ban Chấp hành Trung ương Đảng; kiêm giữ chức Phó ban Chính sách, chiến lược Trung ương.
Ông Lê Văn Lợi sinh ngày 10.12.1974, quê Nghệ An, có trình độ chuyên môn GS-TS triết học.
Phát biểu tại hội nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị mong muốn các tân phó ban sẽ phát huy tốt nhất năng lực sở trường, kinh nghiệm công tác, đoàn kết thống nhất cùng tập thể lãnh đạo ban tập trung triển khai có hiệu quả việc xây dựng các đề án trình Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị trong năm 2026 và trong cả nhiệm kỳ.
Đặc biệt, thực hiện tốt mô hình hoạt động mới theo quyết định của Bộ Chính trị về chức năng nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của hai Viện Hàn lâm, gắn kết hiệu quả hoạt động của hai Viện Hàn lâm với công tác nghiên cứu, tham mưu chiến lược của Ban Chính sách, chiến lược Trung ương.
Như vậy, lãnh đạo Ban Chính sách, chiến lược Trung ương hiện có 13 nhân sự, gồm: 1 trưởng ban, 1 phó ban thường trực, 9 phó ban và 2 phó ban kiêm nhiệm.