Chuẩn bị công tác khám sức khỏe miễn phí cho 15 triệu dân TP.HCM trong năm 2026, ngày 8-4 Thành ủy TP.HCM tổ chức hội thảo góp ý Đề án tổ chức khám sức khỏe và khám sàng lọc cho người dân TP.HCM giai đoạn 2026-2030.
Tại hội thảo, Sở Y tế TP.HCM đề xuất ưu tiên khám, tầm soát nhóm bệnh lý có thể triển khai khám diện rộng, gánh nặng bệnh tật cao, không chi ngân sách làm xét nghiệm đại trà mà có chọn lọc phù hợp.
Ông Nguyễn Anh Dũng, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho hay TP là đô thị đặc biệt với quy mô dân số hơn 15 triệu người, mật độ dân cư cao, cơ cấu dân số đa dạng và mức độ di biến động lớn, dẫn đến nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng gia tăng.
Trong khi đó, mô hình bệnh tật đang chuyển dịch với gánh nặng kép giữa bệnh truyền nhiễm và bệnh không lây nhiễm, đặc biệt ở nhóm người cao tuổi. Trước bối cảnh này, hệ thống y tế không chỉ tập trung vào điều trị khi người dân đã mắc bệnh mà cần chuyển sang mô hình quản lý sức khỏe toàn diện theo vòng đời, trong đó phát hiện sớm nguy cơ, sàng lọc sớm và quản lý sớm đóng vai trò then chốt.
Đề án được dựa trên quan điểm chỉ đưa vào gói tầm soát công cộng những bệnh hoặc tình trạng có chứng cứ khoa học, có khả năng triển khai ở quy mô dân số và có năng lực chẩn đoán xác định, điều trị tiếp nối. Ưu tiên nhóm can thiệp có hiệu quả chi phí tốt, gánh nặng bệnh tật cao, thủ thuật hợp lý với tuyến y tế cơ sở, khả năng mở rộng trong năm 2026.
Trong giai đoạn trước mắt, đặc biệt năm 2026, TP.HCM tập trung hoàn thiện các quy định chuyên môn, cơ chế tài chính, triển khai gói khám sức khỏe cơ bản và xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử. Đến năm 2027 hình thành mạng lưới cơ sở tham gia chương trình theo mô hình phi địa giới, bao phủ đầy đủ các tuyến và các cụm dân cư đông dân, khu công nghiệp, khu chế xuất, trường học, cơ sở bảo trợ…
Đến năm 2028, triển khai ổn định các chương trình tầm soát có chứng cứ mạnh và khả năng mở rộng tốt gồm: tăng huyết áp, đái tháo đường/nguy cơ tim mạch, ung thư cổ tử cung, ung thư vú, ung thư đại trực tràng, viêm gan vi rút và lao theo nhóm đích.
Đến năm 2030, hướng đến hệ thống điều phối điện tử, tự động hóa, hướng đến chủ động mời người dân tham gia khám và tầm soát dựa trên nền tảng số.
Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho hay nhóm bệnh có thể triển khai khám diện rộng ngay gồm: tăng huyết áp và đái tháo đường (nhóm nguy cơ cao, người trên 40 tuổi), ung thư cổ tử cung (phụ nữ từ 30-65 tuổi, chu kỳ năm năm).
Nhóm bệnh lý ưu tiên theo nhóm đích và chiến dịch gồm: ung thư vú và đại trực tràng (người 50-70 tuổi, FIT test, nhũ ảnh), lao và viêm gan B, C (khu vực nguy cơ, nhóm dễ bị bỏ sót); sức khỏe tâm thần, mắt, răng hàm mặt…
Tuyệt đối không chi ngân sách làm đại trà xét nghiệm PSA (tuyến tiền liệt), đo thính lực, nhãn áp vô tội vạ cho toàn dân khi không có triệu chứng hoặc yếu tố nguy cơ, chỉ làm khi có chỉ định.
Sở Y tế kiến nghị UBND TP.HCM chấp thuận chủ trương xây dựng và trình HĐND TP một đề án hoặc nghị quyết chuyên đề về cơ chế tài chính cho khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc nguy cơ và tầm soát bệnh ưu tiên; phấn đấu hoàn thành hồ sơ trình trong tháng 5-2026.
Đồng thời kiến nghị cho phép thí điểm ngay trong năm 2026 cơ chế chi trả dịch vụ công – tư theo kết quả hoàn thành gói dịch vụ tại một số cụm dân cư, khu công nghiệp, bệnh viện và phòng khám ngoài công lập đủ điều kiện. Bộ Y tế hỗ trợ TP về hướng dẫn chuyên môn thống nhất, chuẩn dữ liệu và cơ chế liên thông đối với hồ sơ sức khỏe điện tử và các chương trình sàng lọc trọng điểm.
Ông Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Ung bướu TP.HCM, cũng cho hay hiện nay ở nam phổ biến là các loại ung thư như: gan, phổi, dạ dày, trực tràng, tiền liệt tuyến, ở nữ là ung thư vú, phổi, đại trực tràng, dạ dày và gan.
Sàng lọc ung thư là phát hiện sớm tế bào bất thường, tế bào ung thư khi chưa có triệu chứng, mục tiêu phát hiện sớm, điều trị hiệu quả hơn và giảm tỉ lệ tử vong. Về nhóm đối tượng tầm soát nguy cơ cao gồm: tiền sử cá nhân, tiền sử gia đình, đột biến gene, tiếp xúc với tác nhân như khói thuốc, hóa chất, cục máu đông, lớn tuổi.
Trong đó, ông Tuấn nhấn mạnh mọi phụ nữ hiện nay đều có nguy cơ mắc ung thư vú, bệnh tăng theo tuổi và xuất hiện thêm các yếu tố nguy cơ như: di truyền, tiền sử và lối sống.
Trong khi đó, vai trò của siêu âm trong sàng lọc ung thư vú rất quan trọng, có thể làm ngay tại tuyến y tế cơ sở với chi phí thấp, dễ triển khai, không gây đau, không tia X, tăng tỉ lệ tham gia tầm soát…
Sàng lọc ung thư vú ở nữ dưới 40 tuổi gồm khám với chi phí 50.600 đồng và siêu âm tuyến vú 58.600 đồng, tổng chi phí là 109.200 đồng. Đối với nữ từ 40 tuổi trở lên, ngoài khám 50.600 đồng và siêu âm tuyến vú 58.600 đồng còn thực hiện nhũ ảnh hai bên với chi phí 102.300 đồng mỗi bên (tổng 204.600 đồng), do đó tổng chi phí là 313.800 đồng.
Ngày 16/4, các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Hà Nội nói sản phụ mang thai lần đầu, thai thụ tinh nhân tạo, một trai và một gái. Trong thai kỳ, bệnh nhân có tiền sử sinh non, từ tuần 20 bắt đầu có dấu hiệu cổ tử cung ngắn.
Từ tuần 22, bệnh nhân xuất hiện đau bụng, ra dịch, cơn co tử cung, cổ tử cung mở. Khoảng một tuần sau, bệnh nhân cấp cứu tại Khoa sản bệnh A4, cổ tử cung mở 2-3 cm.
"Lúc này, thai thứ nhất tụt thấp, chân thò ra ngoài trong bọc ối, tiên lượng rất nặng, nguy cơ sinh non và nhiễm trùng cao", bác sĩ Trương Minh Phương, người điều trị chính, nói.
TS.BS Mai Trọng Hưng, Giám đốc Bệnh viện và bác sĩ Phương nhận định khả năng giữ thai khó, nguy cơ nhiễm trùng đe dọa mẹ và thai còn lại. Tuần 26, sản phụ chuyển dạ, bé gái sinh non, nặng 650g, chuyển Bệnh viện Nhi Trung ương điều trị. Trẻ bị biến chứng chảy máu não, nhiễm trùng.
Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng giữa nguy cơ của mẹ, thai còn lại và cơ hội sống của thai nếu nuôi thêm trong bụng, các bác sĩ đã quyết định điều trị cắt cơn chuyển dạ để giữ lại thai nhi thứ hai trong tử cung mẹ.
"Thông thường, thai thứ hai sẽ sinh ngay sau thai một. Đây là lựa chọn mang tính bước ngoặt, mở ra cơ hội sống cao hơn cho em bé", bác sĩ Hưng nói.
Quá trình giữ thai 13 tuần với phác đồ điều trị nghiêm ngặt, điều chỉnh liên tục. Bệnh nhân phải kiểm soát nhiễm trùng chặt chẽ. Thai phát triển, tăng cân đều nhưng chậm.
Sáng 15/4, thai được 38 tuần, bác sĩ hội chẩn quyết định mổ lấy thai. Bé trai chào đời nặng 2,4 kg. Tình trạng ổn định. Bé gái nặng 1,8 kg, tự thở, tự ăn, phản xạ tốt.
Theo bác sĩ, thai thứ hai được giữ thêm 13 tuần sau khi thai một đã sinh là khoảng thời gian rất dài, hiếm gặp, bước tiến quan trọng trong sản khoa, mở ra cơ hội cho các ca song thai nguy cơ cao.
Bác sĩ khuyến cáo sản phụ cần theo dõi thai kỳ chặt chẽ bằng siêu âm 4D, doppler màu, đo tim thai... để phát hiện sớm bất thường. Nhờ đó, bác sĩ khám, siêu âm thai định kỳ mới đưa ra hướng xử trí phù hợp, an toàn cho mẹ và bé.
Chương trình "Mặt trời Hy vọng" sẽ hỗ trợ các bệnh nhi từ 0 đến dưới 18 tuổi, thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo hoặc có xác nhận hoàn cảnh khó khăn của địa phương. Tổng giá trị tài trợ dự kiến 400 triệu đồng trong năm 2026.
"Chúng tôi mong muốn góp một phần nhỏ thêm cơ hội điều trị cho các em, bởi khi nhiều bàn tay cùng chung lại, những điều tưởng chừng mong manh sẽ có thêm hy vọng", bà Nguyễn Xuân Tú, Giám đốc điều hành Quỹ Hy Vọng, cho biết tại lễ Ký kết thỏa thuận hợp tác với Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, chiều 16/4.
Chương trình ưu tiên bệnh nhi ung thư, trẻ em dân tộc thiểu số vùng cao. Mức hỗ trợ chi phí điều trị sau khi trừ các khoản do bảo hiểm y tế và các nguồn khác chi trả (nếu có) áp dụng tối đa 30 triệu đồng cho các ca điều trị thông thường và tối đa 100 triệu đồng đối với các trường hợp phẫu thuật, ghép tế bào gốc hoặc ghép tạng. Trong các trường hợp đặc biệt, mức hỗ trợ có thể được điều chỉnh dựa trên thực tế và sự thống nhất của hai bên. Mỗi bệnh nhân có thể được hỗ trợ tối đa hai lần mỗi năm, mỗi lần cách nhau tối thiểu 6 tháng.
Các chi phí được thanh toán bao gồm khám bệnh, giường bệnh, xét nghiệm, thuốc, vật tư y tế, dịch truyền, thủ thuật và phẫu thuật theo mức giá niêm yết công khai tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.
PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cho biết nhiều em bé gia cảnh khó khăn nhận được sự hỗ trợ của Quỹ. Bệnh viện mong muốn các hoạt động thiện nguyện đến được tận tay người bệnh, để người bệnh được hưởng lợi, mục tiêu vì bệnh nhân thông qua cầu nối Quỹ hy vọng.
Bệnh viện Đại học Y Hà Nội là một trong 15 bệnh viện đối tác trong chương trình "Mặt trời Hy vọng", bên cạnh các bệnh viện Nhi Trung ương, Việt Đức, Trung ương Huế, Nhi đồng 1, Nhi đồng 2...
Cùng dịp này, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội ký kết hợp tác với Quỹ tầm vóc Việt, Quỹ Chạm Yêu thương để hỗ trợ bệnh nhi.
Tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, nhiều gia đình có hoàn cảnh khó khăn đối mặt với gánh nặng tài chính rất lớn khi con mắc bệnh hiểm nghèo. Như bé Lò Quỳnh Giang 14 tuổi, Sơn La, là bệnh nhi đầu tiên được chương trình "Mặt trời Hy vọng" hỗ trợ 50 triệu đồng.
Bé bị xuất huyết não do dị dạng mạch máu não, chuyển xuống Hà Nội trong tình trạng nguy kịch cuối năm 2025. Chi phí can thiệp nút mạch và phẫu thuật với chi phí vượt xa khả năng chi trả của gia đình.
Triển khai từ tháng 3/2021, "Mặt trời Hy vọng" là sáng kiến hợp tác giữa Quỹ Hy Vọng và chương trình "Ông Mặt trời", hướng tới mục tiêu hỗ trợ chi phí điều trị cho trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo. Đến nay, chương trình đã hỗ trợ hơn 2.800 bệnh nhi trên cả nước, với tổng số tiền tài trợ là 61 tỷ đồng.
Trong năm 2026, chương trình đặt mục tiêu tiếp tục đồng hành cùng 1.000 bệnh nhi, trở thành điểm tựa tài chính và tinh thần cho các gia đình trong hành trình chữa bệnh.
Quỹ Hy vọng được vận hành bởi báo VnExpress và tập đoàn FPT, hoạt động 10 năm nay. Quỹ hỗ trợ xây trường học, thư viện, cầu đường... cho nhiều địa phương; giúp đỡ chi phí điều trị và phẫu thuật cho bệnh nhi hoàn cảnh khó khăn.
Một trào lưu mới mang tên "bài tập treo cổ" nhằm mô phỏng liệu pháp kéo giãn cột sống cổ tại bệnh viện đang nổi lên trong giới trẻ Trung Quốc, theo SCMP ngày 7/4. Phương pháp này đòi hỏi người tập phải treo cổ lên cành cây để kéo giãn cơ thể, nhằm chữa trị chứng thoái hóa cột sống cổ.
Số liệu từ Sách trắng về Sức khỏe Cột sống cổ Trung Quốc năm 2024 cho thấy quốc gia này có hơn 200 triệu người đang gặp các vấn đề về cột sống cổ, trong đó nhóm bệnh nhân dưới 30 tuổi chiếm tỷ lệ hơn 40%.
Trào lưu tập luyện mới này vốn phổ biến ở người cao tuổi từ lâu nhưng nay đang lan truyền mạnh mẽ trên mạng khi ngày càng có nhiều người trẻ bắt chước làm theo. Tại các công viên, hình ảnh người già treo mình trên cây bằng dây đai cổ, chân không chạm đất và đung đưa như quả lắc rất phổ biến. Họ tin rằng bài tập có tác dụng tương tự liệu pháp kéo giãn cột sống trong y khoa, giúp giảm đau cổ và chữa bệnh hiệu quả.
Một người đàn ông họ Tôn, 57 tuổi, ở thành phố Thẩm Dương, tỉnh Liêu Ninh, kể từng khổ sở vì nhiều bệnh về cột sống cổ nhưng nhờ thiết bị kéo giãn tự chế mà ông đã đỡ bệnh và giảm đau nhức cổ vai gáy. Tuy nhiên, một sự việc đau lòng xảy ra vào tháng 5/2024 khi một người đàn ông ở Trùng Khánh tử vong do ngạt thở trong lúc tập bài tập này.
Trong một cuộc phỏng vấn với Đài phát thanh Nhân dân Trung ương (CNR) năm 2024, giáo sư Hứa Võ Cơ, chuyên gia đầu ngành về cột sống tại Bệnh viện Trung y tỉnh Hồ Nam, cho hay liệu pháp kéo giãn cột sống cổ là phương pháp chữa bệnh trong y học cổ truyền Trung Quốc.
Đây là một bài tập vật lý trị liệu bài bản nhằm chữa trị các bệnh lý về đốt sống cổ. Giáo sư giải thích thêm "treo cổ" thực chất là mô phỏng liệu pháp kéo giãn lâm sàng để điều trị thoái hóa cột sống cổ thể rễ thần kinh. Cơ chế chính của nó là dùng ngoại lực làm giãn khoảng cách giữa các đốt sống, từ đó giảm áp lực nội đĩa đệm và giải phóng các dây thần kinh hoặc tủy sống đang bị chèn ép. Đồng thời, phương pháp cũng giúp thư giãn cơ cổ, tăng cường lưu thông máu và tiêu viêm, giúp giảm đau rõ rệt.
Tuy nhiên, ông khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự ý bắt chước các bài tập treo cổ trên mạng, tránh nguy cơ chấn thương nghiêm trọng. Theo Lichi News, liệu pháp kéo giãn cột sống cổ đúng cách phải được thực hiện dưới sự giám sát của nhân viên y tế, với các thông số về góc độ, trọng lượng và thời gian được kiểm soát chính xác.
Thông thường, lực kéo chỉ duy trì ở mức 10% đến 15% trọng lượng cơ thể người bệnh. Bệnh nhân phải giữ nguyên tư thế trong suốt quá trình kéo giãn và các thông số kỹ thuật sẽ được bác sĩ điều chỉnh riêng sao cho phù hợp với tình trạng bệnh của mỗi người.
Ngược lại, cái gọi là bài tập "treo cổ" bắt vùng cổ phải chịu toàn bộ trọng lượng cơ thể, kết hợp với các động tác đung đưa hay vặn xoắn, dễ gây trật khớp cổ đột ngột, thậm chí là gãy xương. Các chuyên gia cảnh báo cột sống cổ là một trong những bộ phận dễ bị tổn thương nhất trên cơ thể người bởi đây là nơi tập trung các dây thần kinh và mạch máu trọng yếu.
"Việc treo mình với trọng lượng lớn trong trạng thái không được kiểm soát rất dễ gây áp lực lên mạch máu và dây thần kinh. Ở mức độ nhẹ, người tập có thể bị chóng mặt, buồn nôn, trong khi mức độ nặng có thể dẫn đến tổn thương tủy sống, thậm chí liệt tứ chi", Thẩm Á, chuyên gia trị liệu cấp cao của Khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Không quân Chiến khu Đông Bộ, cho biết.
Các chuyên gia y tế cho hay thay vì đánh cược sức khỏe với trò "treo cổ" mạo hiểm, người dân nên bắt đầu từ những thói quen hàng ngày như điều chỉnh tư thế ngồi và hạn chế tối đa việc cúi đầu quá lâu. Ngoài ra, họ cũng có thể áp dụng cách chườm nóng và massage để giảm cơn đau. Việc lựa chọn một chiếc gối phù hợp và đảm bảo giấc ngủ ngon cũng quan trọng không kém trong việc bảo vệ cột sống cổ.
