Chuẩn bị công tác khám sức khỏe miễn phí cho 15 triệu dân TP.HCM trong năm 2026, ngày 8-4 Thành ủy TP.HCM tổ chức hội thảo góp ý Đề án tổ chức khám sức khỏe và khám sàng lọc cho người dân TP.HCM giai đoạn 2026-2030.
Tại hội thảo, Sở Y tế TP.HCM đề xuất ưu tiên khám, tầm soát nhóm bệnh lý có thể triển khai khám diện rộng, gánh nặng bệnh tật cao, không chi ngân sách làm xét nghiệm đại trà mà có chọn lọc phù hợp.
Ông Nguyễn Anh Dũng, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho hay TP là đô thị đặc biệt với quy mô dân số hơn 15 triệu người, mật độ dân cư cao, cơ cấu dân số đa dạng và mức độ di biến động lớn, dẫn đến nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng gia tăng.
Trong khi đó, mô hình bệnh tật đang chuyển dịch với gánh nặng kép giữa bệnh truyền nhiễm và bệnh không lây nhiễm, đặc biệt ở nhóm người cao tuổi. Trước bối cảnh này, hệ thống y tế không chỉ tập trung vào điều trị khi người dân đã mắc bệnh mà cần chuyển sang mô hình quản lý sức khỏe toàn diện theo vòng đời, trong đó phát hiện sớm nguy cơ, sàng lọc sớm và quản lý sớm đóng vai trò then chốt.
Đề án được dựa trên quan điểm chỉ đưa vào gói tầm soát công cộng những bệnh hoặc tình trạng có chứng cứ khoa học, có khả năng triển khai ở quy mô dân số và có năng lực chẩn đoán xác định, điều trị tiếp nối. Ưu tiên nhóm can thiệp có hiệu quả chi phí tốt, gánh nặng bệnh tật cao, thủ thuật hợp lý với tuyến y tế cơ sở, khả năng mở rộng trong năm 2026.
Trong giai đoạn trước mắt, đặc biệt năm 2026, TP.HCM tập trung hoàn thiện các quy định chuyên môn, cơ chế tài chính, triển khai gói khám sức khỏe cơ bản và xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử. Đến năm 2027 hình thành mạng lưới cơ sở tham gia chương trình theo mô hình phi địa giới, bao phủ đầy đủ các tuyến và các cụm dân cư đông dân, khu công nghiệp, khu chế xuất, trường học, cơ sở bảo trợ…
Đến năm 2028, triển khai ổn định các chương trình tầm soát có chứng cứ mạnh và khả năng mở rộng tốt gồm: tăng huyết áp, đái tháo đường/nguy cơ tim mạch, ung thư cổ tử cung, ung thư vú, ung thư đại trực tràng, viêm gan vi rút và lao theo nhóm đích.
Đến năm 2030, hướng đến hệ thống điều phối điện tử, tự động hóa, hướng đến chủ động mời người dân tham gia khám và tầm soát dựa trên nền tảng số.
Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho hay nhóm bệnh có thể triển khai khám diện rộng ngay gồm: tăng huyết áp và đái tháo đường (nhóm nguy cơ cao, người trên 40 tuổi), ung thư cổ tử cung (phụ nữ từ 30-65 tuổi, chu kỳ năm năm).
Nhóm bệnh lý ưu tiên theo nhóm đích và chiến dịch gồm: ung thư vú và đại trực tràng (người 50-70 tuổi, FIT test, nhũ ảnh), lao và viêm gan B, C (khu vực nguy cơ, nhóm dễ bị bỏ sót); sức khỏe tâm thần, mắt, răng hàm mặt…
Tuyệt đối không chi ngân sách làm đại trà xét nghiệm PSA (tuyến tiền liệt), đo thính lực, nhãn áp vô tội vạ cho toàn dân khi không có triệu chứng hoặc yếu tố nguy cơ, chỉ làm khi có chỉ định.
Sở Y tế kiến nghị UBND TP.HCM chấp thuận chủ trương xây dựng và trình HĐND TP một đề án hoặc nghị quyết chuyên đề về cơ chế tài chính cho khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc nguy cơ và tầm soát bệnh ưu tiên; phấn đấu hoàn thành hồ sơ trình trong tháng 5-2026.
Đồng thời kiến nghị cho phép thí điểm ngay trong năm 2026 cơ chế chi trả dịch vụ công – tư theo kết quả hoàn thành gói dịch vụ tại một số cụm dân cư, khu công nghiệp, bệnh viện và phòng khám ngoài công lập đủ điều kiện. Bộ Y tế hỗ trợ TP về hướng dẫn chuyên môn thống nhất, chuẩn dữ liệu và cơ chế liên thông đối với hồ sơ sức khỏe điện tử và các chương trình sàng lọc trọng điểm.
Ông Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Ung bướu TP.HCM, cũng cho hay hiện nay ở nam phổ biến là các loại ung thư như: gan, phổi, dạ dày, trực tràng, tiền liệt tuyến, ở nữ là ung thư vú, phổi, đại trực tràng, dạ dày và gan.
Sàng lọc ung thư là phát hiện sớm tế bào bất thường, tế bào ung thư khi chưa có triệu chứng, mục tiêu phát hiện sớm, điều trị hiệu quả hơn và giảm tỉ lệ tử vong. Về nhóm đối tượng tầm soát nguy cơ cao gồm: tiền sử cá nhân, tiền sử gia đình, đột biến gene, tiếp xúc với tác nhân như khói thuốc, hóa chất, cục máu đông, lớn tuổi.
Trong đó, ông Tuấn nhấn mạnh mọi phụ nữ hiện nay đều có nguy cơ mắc ung thư vú, bệnh tăng theo tuổi và xuất hiện thêm các yếu tố nguy cơ như: di truyền, tiền sử và lối sống.
Trong khi đó, vai trò của siêu âm trong sàng lọc ung thư vú rất quan trọng, có thể làm ngay tại tuyến y tế cơ sở với chi phí thấp, dễ triển khai, không gây đau, không tia X, tăng tỉ lệ tham gia tầm soát…
Sàng lọc ung thư vú ở nữ dưới 40 tuổi gồm khám với chi phí 50.600 đồng và siêu âm tuyến vú 58.600 đồng, tổng chi phí là 109.200 đồng. Đối với nữ từ 40 tuổi trở lên, ngoài khám 50.600 đồng và siêu âm tuyến vú 58.600 đồng còn thực hiện nhũ ảnh hai bên với chi phí 102.300 đồng mỗi bên (tổng 204.600 đồng), do đó tổng chi phí là 313.800 đồng.
Tin Gốc: https://tuoitre.vn/15-trieu-dan-tp-hcm-se-duoc-tam-soat-benh-ly-nao-20260408225054735.htm
TPHCM: Tất cả người dân sẽ có "hộ chiếu sức khỏe suốt đời"
Mục tiêu 100% người dân TPHCM có "hộ chiếu sức khỏe" năm 2030
Tại hoạt động "Smart Healthcare 2026" hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân, diễn ra ở TPHCM ngày 8/4, TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM cho biết, thành phố đang đứng trước những thử thách không nhỏ từ tốc độ đô thị hóa nhanh, quy mô dân số lớn, tình trạng già hóa dân số và sự gia tăng của các bệnh không lây nhiễm.
Trước nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng đa dạng, ngành y tế đang quyết liệt chuyển đổi mô hình từ chữa bệnh sang phòng bệnh, từ chăm sóc khi có bệnh sang quản lý sức khỏe liên tục, toàn diện suốt vòng đời.
Trong hành trình chuyển đổi ấy, y tế thông minh (Smart Healthcare) được xác định là chìa khóa then chốt. Theo ông Châu, y tế thông minh không chỉ dừng lại ở trang thiết bị hiện đại mà là xây dựng hệ sinh thái số toàn diện. Trong đó, dữ liệu sức khỏe được liên thông để việc chăm sóc mang tính cá thể hóa và đạt hiệu quả tối ưu.
"TPHCM đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% người dân có hồ sơ sức khỏe điện tử. Đây sẽ là hộ chiếu sức khỏe theo mỗi người suốt cuộc đời. Nó không chỉ giúp bác sĩ có phác đồ điều trị chính xác nhờ dữ liệu lịch sử y tế đầy đủ, mà còn giúp người dân tự theo dõi tình trạng bản thân thuận tiện nhất", Phó Giám đốc Sở Y tế chia sẻ.
Bên cạnh xây dựng hồ sơ sức khỏe, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các thiết bị đeo thông minh cũng mở ra kỷ nguyên mới cho ngành y tế. Các thiết bị này giúp theo dõi chỉ số sinh tồn theo thời gian thực, cảnh báo sớm dấu hiệu bất thường và xóa nhòa khoảng cách địa lý thông qua khám chữa bệnh từ xa (Telemedicine).
Dù đề cao vai trò của công nghệ tiên tiến, TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu khẳng định, lối sống lành mạnh của mỗi cá nhân vẫn là yếu tố quan trọng nhất. Để hiện thực hóa mục tiêu toàn dân khỏe mạnh, lãnh đạo Sở Y tế kêu gọi mỗi người cần bắt đầu từ những hành động thiết thực nhất.
Cụ thể, người dân cần chủ động kiểm soát các yếu tố nguy cơ, bằng cách hạn chế rượu bia, thuốc lá và cắt giảm lượng muối, đường, chất béo không lành mạnh trong khẩu phần ăn hàng ngày.
Song song đó, cần duy trì thói quen vận động thể chất và xây dựng môi trường sống xanh, để vừa cải thiện thể trạng, vừa nâng cao chất lượng cuộc sống. Đặc biệt, công tác dinh dưỡng hợp lý - trọng tâm là chương trình "dinh dưỡng 1000 ngày đầu đời" - được coi như chìa khóa nâng tầm vóc cho thế hệ tương lai.
Lãnh đạo Sở Y tế TPHCM cũng khuyến khích người dân tận dụng các dịch vụ y tế tại cộng đồng để tầm soát định kỳ, giúp phát hiện sớm các nguy cơ bệnh tật ngay từ giai đoạn khởi phát.
Thách thức trong hành trình miễn dịch trọn đời
Chia sẻ tại hội nghị khoa học "Hành trình miễn dịch trọn đời - Góc nhìn đa chiều về cơ hội và thách thức", diễn ra mới đây, GS.TS.BS Phan Trọng Lân, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương cho biết, dịch tễ học toàn cầu và trong nước đã có nhiều biến động, từ thay đổi mô hình bệnh tật theo độ tuổi và nhóm nguy cơ đến các thách thức đối với hệ thống y tế.
Do đó, cách tiếp cận dự phòng cần được đặt trong tổng thể chiến lược và dựa trên dữ liệu dịch tễ, bằng chứng khoa học cũng như kinh nghiệm quốc tế. Trong đó, định hướng "miễn dịch trọn đời" ngày càng được quan tâm để nâng cao hiệu quả bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Thực tế hiện nay, gánh nặng bệnh truyền nhiễm đang tập trung ở các nhóm dễ bị tổn thương, nhưng chưa được chủ động dự phòng đầy đủ. Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, kéo theo sự thay đổi về nhu cầu chăm sóc sức khỏe, đặc biệt ở người cao tuổi và các nhóm có bệnh nền.
PGS.TS.BS Lê Khắc Bảo, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM phân tích, người lớn tuổi (đặc biệt từ 65 tuổi trở lên) dễ mắc các nhiễm trùng đường hô hấp với mức độ nghiêm trọng và nguy cơ tử vong cao.
Các nhiễm trùng đường hô hấp không chỉ gây bệnh cấp tính mà còn làm trầm trọng thêm các bệnh mạn tính. Đặc biệt, đồng nhiễm virus và vi khuẩn có thể dẫn đến diễn tiến nặng và làm gia tăng nguy cơ tử vong. Do đó, chuyên gia cho rằng việc chủ động phòng ngừa cần được cân nhắc ở nhóm bệnh nhân này.
GS.TS.BS Nguyễn Viết Tiến, Chủ tịch Hội Phụ sản Việt Nam cho biết thêm, với trẻ nhũ nhi, RSV (virus hợp bào hô hấp) là một trong những tác nhân hô hấp thường gặp ở. RSV có thể gây ra các di chứng như hen suyễn và thở khò khè, với tỷ lệ nhập viện cao nhiều lần so với cúm.
Nhiễm RSV không chỉ tạo gánh nặng bệnh tật mà còn ảnh hưởng lớn đến tài chính của gia đình người bệnh cũng như hệ thống chăm sóc y tế.
Các chuyên gia cho rằng, từ các nhóm nguy cơ khác nhau (người cao tuổi, người có bệnh nền, trẻ nhũ nhi…), khái niệm "miễn dịch trọn đời" cần được đặt ra như một khung tiếp cận theo vòng đời trong y tế dự phòng.
Từ đó, giúp cộng đồng chuyên môn nhìn nhận dữ liệu dịch tễ, thực hành lâm sàng và kinh nghiệm quốc tế một cách hệ thống hơn, phù hợp với nhu cầu sức khỏe thay đổi theo tuổi và nhóm nguy cơ.
"Cần nhận diện nguy cơ sớm và tăng cường trao đổi thông tin khoa học với nhân viên y tế, bao gồm cả giai đoạn thai kỳ, như một phần của cách tiếp cận theo vòng đời", GS.TS.BS Nguyễn Viết Tiến nhận định.
Bệnh viện Bạch Mai vận hành hai hệ thống chụp CT phát hiện sớm ung thư
"Công nghệ này cho phép phân tích vật chất ở mức độ chi tiết cao hơn, hỗ trợ phát hiện sớm tổn thương rất nhỏ, đánh giá đúng tổn thương, đặc biệt trong các bệnh lý tim mạch, thần kinh và ung bướu", PGS.TS Vũ Văn Giáp, Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, nói hôm 5/4.
Đây là công nghệ CT đếm photon đầu tiên trên thế giới được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ chứng nhận về độ an toàn và hiệu quả trong lâm sàng. Bạch Mai là cơ sở y tế công lập đầu tiên tại Việt Nam và châu Á vận hành hai hệ thống này.
So với CT truyền thống, công nghệ này có khả năng ghi nhận trực tiếp từng photon tia X, giúp loại bỏ nhiễu tín hiệu, từ đó nâng cao rõ rệt độ tương phản và chất lượng hình ảnh, cho phép bác sĩ quan sát các vi cấu trúc và phát hiện tổn thương cực nhỏ. Công nghệ này đặc biệt hữu ích khi chẩn đoán bệnh lý tim mạch phức tạp như hẹp mạch vành, đánh giá các stent kích thước dưới 2,5 mm hay phát hiện ung thư giai đoạn sớm.
Không chỉ cho phép phát hiện tổn thương từ rất nhỏ, hệ thống có khả năng chụp siêu nhanh, độ phân giải vượt trội, đồng thời tối ưu hóa liều tia và giảm lượng thuốc cản quang sử dụng cho người bệnh. PGS Giáp đánh giá đây là lợi thế lớn đối với các bệnh nhân cần chụp nhiều lần như người mắc bệnh mạn tính, ung thư hoặc trẻ em.
Hệ thống chụp CT mới này nằm trong gói trang thiết bị trị giá khoảng 1.000 tỷ đồng, trích từ nguồn ngân sách tăng thu của bệnh viện. Lãnh đạo bệnh viện khẳng định khoản đầu tư này nhằm chuẩn hóa quy trình chuyên môn, giúp người dân tiếp cận kỹ thuật cao ngay tại Việt Nam với chi phí hợp lý thông qua bảo hiểm y tế, thay vì phải ra nước ngoài điều trị.
Bệnh viện Bạch Mai là cơ sở y tế tuyến cuối, trung bình mỗi ngày nơi này tiếp nhận 7.000-10.000 người bệnh khám ngoại trú và khoảng 4.000 bệnh nhân điều trị nội trú, thực hiện gần 10.000 xét nghiệm. Trong đó có nhiều ca bệnh nặng, phức tạp, nguy kịch. Việc được đầu tư đồng bộ hệ thống thiết bị y tế hiện đại, số hóa không chỉ giúp nâng cao năng lực chẩn đoán sớm, điều trị chính xác, giảm biến chứng và tử vong, mà còn góp phần giảm chi phí xã hội, giảm gánh nặng cho người bệnh và gia đình.
Lê Nga
