Chuẩn bị công tác khám sức khỏe miễn phí cho 15 triệu dân TP.HCM trong năm 2026, ngày 8-4 Thành ủy TP.HCM tổ chức hội thảo góp ý Đề án tổ chức khám sức khỏe và khám sàng lọc cho người dân TP.HCM giai đoạn 2026-2030.
Tại hội thảo, Sở Y tế TP.HCM đề xuất ưu tiên khám, tầm soát nhóm bệnh lý có thể triển khai khám diện rộng, gánh nặng bệnh tật cao, không chi ngân sách làm xét nghiệm đại trà mà có chọn lọc phù hợp.
Ông Nguyễn Anh Dũng, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho hay TP là đô thị đặc biệt với quy mô dân số hơn 15 triệu người, mật độ dân cư cao, cơ cấu dân số đa dạng và mức độ di biến động lớn, dẫn đến nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng gia tăng.
Trong khi đó, mô hình bệnh tật đang chuyển dịch với gánh nặng kép giữa bệnh truyền nhiễm và bệnh không lây nhiễm, đặc biệt ở nhóm người cao tuổi. Trước bối cảnh này, hệ thống y tế không chỉ tập trung vào điều trị khi người dân đã mắc bệnh mà cần chuyển sang mô hình quản lý sức khỏe toàn diện theo vòng đời, trong đó phát hiện sớm nguy cơ, sàng lọc sớm và quản lý sớm đóng vai trò then chốt.
Đề án được dựa trên quan điểm chỉ đưa vào gói tầm soát công cộng những bệnh hoặc tình trạng có chứng cứ khoa học, có khả năng triển khai ở quy mô dân số và có năng lực chẩn đoán xác định, điều trị tiếp nối. Ưu tiên nhóm can thiệp có hiệu quả chi phí tốt, gánh nặng bệnh tật cao, thủ thuật hợp lý với tuyến y tế cơ sở, khả năng mở rộng trong năm 2026.
Trong giai đoạn trước mắt, đặc biệt năm 2026, TP.HCM tập trung hoàn thiện các quy định chuyên môn, cơ chế tài chính, triển khai gói khám sức khỏe cơ bản và xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử. Đến năm 2027 hình thành mạng lưới cơ sở tham gia chương trình theo mô hình phi địa giới, bao phủ đầy đủ các tuyến và các cụm dân cư đông dân, khu công nghiệp, khu chế xuất, trường học, cơ sở bảo trợ…
Đến năm 2028, triển khai ổn định các chương trình tầm soát có chứng cứ mạnh và khả năng mở rộng tốt gồm: tăng huyết áp, đái tháo đường/nguy cơ tim mạch, ung thư cổ tử cung, ung thư vú, ung thư đại trực tràng, viêm gan vi rút và lao theo nhóm đích.
Đến năm 2030, hướng đến hệ thống điều phối điện tử, tự động hóa, hướng đến chủ động mời người dân tham gia khám và tầm soát dựa trên nền tảng số.
Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho hay nhóm bệnh có thể triển khai khám diện rộng ngay gồm: tăng huyết áp và đái tháo đường (nhóm nguy cơ cao, người trên 40 tuổi), ung thư cổ tử cung (phụ nữ từ 30-65 tuổi, chu kỳ năm năm).
Nhóm bệnh lý ưu tiên theo nhóm đích và chiến dịch gồm: ung thư vú và đại trực tràng (người 50-70 tuổi, FIT test, nhũ ảnh), lao và viêm gan B, C (khu vực nguy cơ, nhóm dễ bị bỏ sót); sức khỏe tâm thần, mắt, răng hàm mặt…
Tuyệt đối không chi ngân sách làm đại trà xét nghiệm PSA (tuyến tiền liệt), đo thính lực, nhãn áp vô tội vạ cho toàn dân khi không có triệu chứng hoặc yếu tố nguy cơ, chỉ làm khi có chỉ định.
Sở Y tế kiến nghị UBND TP.HCM chấp thuận chủ trương xây dựng và trình HĐND TP một đề án hoặc nghị quyết chuyên đề về cơ chế tài chính cho khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc nguy cơ và tầm soát bệnh ưu tiên; phấn đấu hoàn thành hồ sơ trình trong tháng 5-2026.
Đồng thời kiến nghị cho phép thí điểm ngay trong năm 2026 cơ chế chi trả dịch vụ công – tư theo kết quả hoàn thành gói dịch vụ tại một số cụm dân cư, khu công nghiệp, bệnh viện và phòng khám ngoài công lập đủ điều kiện. Bộ Y tế hỗ trợ TP về hướng dẫn chuyên môn thống nhất, chuẩn dữ liệu và cơ chế liên thông đối với hồ sơ sức khỏe điện tử và các chương trình sàng lọc trọng điểm.
Ông Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Ung bướu TP.HCM, cũng cho hay hiện nay ở nam phổ biến là các loại ung thư như: gan, phổi, dạ dày, trực tràng, tiền liệt tuyến, ở nữ là ung thư vú, phổi, đại trực tràng, dạ dày và gan.
Sàng lọc ung thư là phát hiện sớm tế bào bất thường, tế bào ung thư khi chưa có triệu chứng, mục tiêu phát hiện sớm, điều trị hiệu quả hơn và giảm tỉ lệ tử vong. Về nhóm đối tượng tầm soát nguy cơ cao gồm: tiền sử cá nhân, tiền sử gia đình, đột biến gene, tiếp xúc với tác nhân như khói thuốc, hóa chất, cục máu đông, lớn tuổi.
Trong đó, ông Tuấn nhấn mạnh mọi phụ nữ hiện nay đều có nguy cơ mắc ung thư vú, bệnh tăng theo tuổi và xuất hiện thêm các yếu tố nguy cơ như: di truyền, tiền sử và lối sống.
Trong khi đó, vai trò của siêu âm trong sàng lọc ung thư vú rất quan trọng, có thể làm ngay tại tuyến y tế cơ sở với chi phí thấp, dễ triển khai, không gây đau, không tia X, tăng tỉ lệ tham gia tầm soát…
Sàng lọc ung thư vú ở nữ dưới 40 tuổi gồm khám với chi phí 50.600 đồng và siêu âm tuyến vú 58.600 đồng, tổng chi phí là 109.200 đồng. Đối với nữ từ 40 tuổi trở lên, ngoài khám 50.600 đồng và siêu âm tuyến vú 58.600 đồng còn thực hiện nhũ ảnh hai bên với chi phí 102.300 đồng mỗi bên (tổng 204.600 đồng), do đó tổng chi phí là 313.800 đồng.
Ngày 17.4, Sở Y tế Cà Mau vừa ban hành văn bản về việc chấn chỉnh hoạt động quảng cáo trong tiêm chủng, nhằm ngăn chặn tình trạng thông tin sai lệch gây hoang mang dư luận.
Theo nội dung văn bản, thời gian qua, tại một số cơ sở tiêm chủng xuất hiện tình trạng quảng cáo, giới thiệu dịch vụ quá mức. Không ít nội dung sử dụng hình ảnh ngành y tế, thông điệp truyền thông theo hướng gán ghép, thổi phồng, thậm chí tạo cảm giác nghiêm trọng không đúng thực tế về tình hình dịch bệnh để thu hút người dân. Những cách làm này không chỉ gây hiểu nhầm mà còn trực tiếp làm gia tăng tâm lý lo lắng trong cộng đồng.
Trong bối cảnh địa phương đã ghi nhận 2 trường hợp dương tính với bệnh viêm não mô cầu, việc quảng cáo sai lệch càng tiềm ẩn nguy cơ làm nhiễu thông tin, ảnh hưởng đến công tác phòng, chống dịch của ngành y tế tại Cà Mau.
Để kịp thời chấn chỉnh, Giám đốc Sở Y tế yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương rà soát toàn bộ nội dung quảng cáo, truyền thông về tiêm chủng vắc xin trên mọi kênh, từ bảng hiệu, tờ rơi, áp phích đến website, fanpage và các nền tảng mạng xã hội. Nghiêm cấm việc truyền tải thông tin khiến người dân hiểu rằng tiêm vắc xin có thể thay thế hoàn toàn các biện pháp phòng bệnh khác.
Sở Y tế Cà Mau yêu cầu các cơ sở phải đảm bảo nội dung truyền thông đúng chuyên môn, đúng quy định pháp luật, nêu rõ chỉ định, đối tượng sử dụng, khuyến cáo y tế và các lưu ý cần thiết theo hướng dẫn hiện hành. Các đơn vị phải chủ động kiểm tra, tự chỉnh sửa hoặc gỡ bỏ những nội dung chưa phù hợp, không để phát sinh vi phạm làm ảnh hưởng đến uy tín ngành y tế và quyền lợi người dân tại Cà Mau.
Thực tế ghi nhận, sau khi xuất hiện các ca bệnh viêm não mô cầu, lượng người dân đến tiêm chủng vắc xin tại các cơ sở trên địa bàn Cà Mau tăng mạnh, có thời điểm rơi vào tình trạng quá tải. Sự gia tăng đột biến này trở thành "đất" cho các thông tin quảng cáo dễ bị đẩy đi xa hơn giới hạn chuyên môn, làm dấy lên những lo ngại về kiểm soát nội dung trong lĩnh vực nhạy cảm như y tế.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Trần Hiến Khóa, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cà Mau, lưu ý người dân không nên quá hoang mang. Trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh Cà Mau đã tăng cường truyền thông qua các kênh chính thống như website, báo, đài địa phương để người dân nắm bắt thông tin chính xác, tránh bị dẫn dắt bởi các nội dung quảng cáo thiếu kiểm chứng.
Ngành y tế cũng khuyến cáo người dân cần chủ động phòng bệnh tại chỗ bằng các biện pháp cơ bản nhưng hiệu quả như giữ vệ sinh tay chân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và đeo khẩu trang ở nơi đông người để hạn chế nguy cơ lây lan vi khuẩn.
Ngày 15-4, thông tin từ Sở Y tế TP.HCM, Sở này đã tiếp nhận báo cáo từ Bệnh viện Y học cổ truyền về việc xuất hiện cơ sở làm giả thuốc của bệnh viện này.
Theo đó, lãnh đạo Sở Y tế đã chỉ đạo Phòng Kiểm tra Pháp chế (trước đây là Phòng Thanh tra Sở-PV), phòng Nghiệp vụ Dược nắm thông tin và có công văn gửi Công an TP.HCM điều tra tội phạm.
Trước đó, chiều 13-4, đại diện Bệnh viện Y học cổ truyền TP.HCM cho biết vụ việc được phát hiện khi có bệnh nhân mang thuốc đến bệnh viện.
Cụ thể, bệnh nhân cung cấp hai lọ thuốc có ghi tên bệnh viện, tuy nhiên bao bì và hình thức sản phẩm không trùng khớp với mẫu chính thức.
Qua xác minh ban đầu, bệnh nhân cho biết đã khám và mua thuốc tại một phòng khám khác. Sau đó thấy trên sản phẩm có tên bệnh viện, họ đã quay lại bệnh viện để mua tiếp.
Đại diện bệnh viện nhấn mạnh đơn vị không thể xác nhận chất lượng các loại thuốc nói trên và không chịu trách nhiệm đối với những sản phẩm không do bệnh viện trực tiếp cung cấp.
Việc sử dụng các loại thuốc không rõ nguồn gốc tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe người bệnh.
Trước tình hình này, bệnh viện đã nhanh chóng phát cảnh báo để bệnh nhân không tiếp tục sử dụng các loại thuốc giả.
Bệnh viện đã thu thập các mẫu thuốc làm bằng chứng để gửi cơ quan chức năng.
Điển hình là nam thanh niên 20 tuổi, sẩn đỏ ở tay chân có mụn nước, ngứa nhiều, tắm và đắp lá không bớt. Một bệnh nhi 7 tuổi có những tổn thương tương tự, bôi thuốc có giảm ngứa song vẫn xuất hiện nốt sẩn mới.
TS Quách Thị Hà Giang, Trưởng Khoa điều trị bệnh da nam giới, Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho hay trường hợp bị phản ứng mạnh, vùng da quanh sẩn có thể viêm tấy đỏ lan tỏa, hình thành bọng nước. Thương tổn thường gặp ở vùng da hở như tay, chân, lan rộng toàn thân nếu nặng. Người bệnh rất ngứa, châm chích, gây ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.
Một số bệnh nhân cho biết phát hiện con bọ chét có kích thước rất nhỏ, màu đen hoặc hơi nâu đỏ, không có cánh, có khả năng nhảy rất nhanh ở trên da và môi trường như sàn nhà, ga giường, thảm, vật nuôi. Đây có thể là nguyên nhân gây kích ứng da.
"Điều trị bằng các loại thuốc không rõ nguồn gốc hoặc áp dụng phương pháp dân gian có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng da khu trú hoặc lan tỏa, khiến tình trạng bệnh trở nên phức tạp hơn", TS Giang nói.
Bọ chét đốt người, để hút máu gây bệnh sẩn ngứa, ở Việt Nam thường gặp bọ chét chó và bọ chét mèo. Thương tổn là các sẩn huyết thanh, kích thước 1-2 mm, gờ cao hơn mặt da, đỉnh chóp sẩn có mụn nước nhỏ, rất ngứa.
Trường hợp phản ứng mạnh có thể bị viêm tấy đỏ lan tỏa xung quanh sẩn. Thương tổn thường gặp ở phần da hở hoặc vùng da tiếp xúc trực tiếp với con vật khi ôm, bế chúng như vùng cổ, mặt, tay, chân, quanh thắt lưng.
Ngoài ra, bọ chét có thể là vật chủ trung gian truyền một số bệnh. Bọ chét phương Đông (Xenopsylla cheopis) truyền một số bệnh dịch, bệnh sốt kéo dài từ chuột sang người. Bọ chét mèo và chó truyền bệnh sán dây từ vật chủ này sang vật chủ khác.
Bọ chét phát triển trong điều kiện nóng ẩm, thích hợp ở nhiệt độ 21-35 độ C và độ ẩm 70-85%. Ở môi trường trong nhà, bọ chét sinh sản quanh năm, còn ở ngoài trời chúng chỉ phát triển vào những tháng ấm. Ở miền Bắc, bọ chét phát triển nhiều vào tháng 2 tháng 3 khi thời tiết chuyển từ mùa đông sang mùa xuân hè.
Khi bị ngứa nhiều, nổi sẩn đỏ, sẩn có mụn nước, bọng nước, đặc biệt ở tay, chân, vùng da hở; bệnh có xu hướng kéo dài, xuất hiện thương tổn mới... nên đến cơ sở y tế khám, điều trị đúng cách. Không tự điều trị hoặc áp dụng mẹo dân gian như bôi thuốc không rõ nguồn gốc, dùng thuốc corticoid kéo dài, tắm lá, đắp lá.
Điều trị sai có thể làm bệnh kéo dài, lan rộng, tăng nguy cơ nhiễm trùng da, để lại sẹo hoặc thâm da. Trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, cần chú ý hơn đến vệ sinh môi trường sống và chăm sóc vật nuôi.
