Khi được hỏi liệu Trung Quốc có can dự vào tiến trình hòa giải hay không, Tổng thống Trump ngày 8.4 trả lời: “Tôi nghe nói là có”, đồng thời cho rằng Trung Quốc đã góp phần thuyết phục và đưa Tehran trở lại bàn đàm phán.
Ông chủ Nhà Trắng dự kiến sẽ thăm Bắc Kinh vào giữa tháng 5 để gặp Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình, trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh được đánh giá là quan trọng giữa 2 cường quốc, theo AFP.
Trung Quốc là đối tác thân thiết của Iran và cũng là khách hàng lớn mua dầu của nước này, phần lớn được vận chuyển qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược đang chịu tác động lớn từ xung đột ở Trung Đông.
Cũng trong ngày 8.4, Trung Quốc hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Iran – Mỹ, song không xác nhận việc trực tiếp tham gia đàm phán hòa giải. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh cho biết nước này “đã và đang kêu gọi các bên đối thoại và ngừng bắn”, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục đóng vai trò xây dựng trong nỗ lực thúc đẩy hòa bình.
Theo bà Mao, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã tiến hành 26 cuộc điện đàm với các đối tác liên quan, trong khi Đặc phái viên Trung Đông của Trung Quốc cũng liên tục di chuyển trong khu vực để vận động ủng hộ sáng kiến hòa bình 5 điểm do Trung Quốc và Pakistan đề xuất.
Kế hoạch này bao gồm chấm dứt ngay lập tức các hành động thù địch, sớm khởi động đàm phán, bảo vệ các mục tiêu dân sự, đảm bảo an toàn hàng hải qua eo biển Hormuz và tôn trọng Hiến chương Liên Hiệp Quốc, theo ABC News.
Về phần mình, phát biểu tại Bắc Kinh ngày 8.4, Đại sứ Iran tại Trung Quốc Abdolreza Rahmani Fazli bày tỏ kỳ vọng Bắc kinh có thể đóng vai trò bảo đảm an ninh cho tiến trình hòa bình khu vực. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo Iran sẽ có “phản ứng mạnh mẽ” nếu Mỹ “phản bội lòng tin”.
“Chúng tôi hy vọng các bên khác nhau có thể đảm bảo rằng Mỹ sẽ không tái khởi động tấn công, chúng tôi hy vọng Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, các cường quốc như Trung Quốc và Nga, cũng như các nước trung gian hòa giải như Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ cùng nhau hợp tác để đảm bảo hòa bình trong khu vực”, theo South China Morning Post dẫn lời ông Fazli.
Ông Fazli cho biết Iran đã duy trì đối thoại và hợp tác chặt chẽ với các nước thân thiện, đặc biệt là Trung Quốc.
Đài truyền hình nhà nước Iran (IRIB) dẫn lời Công ty Lọc dầu và Phân phối Quốc gia Iran cho hay nhà máy lọc dầu trên đảo Lavan của nước này bị tấn công lúc 10h (khoảng 13h30 giờ Hà Nội), bất chấp thỏa thuận ngừng bắn được công bố rạng sáng nay.
IRIB đưa tin lực lượng cứu hộ đã có mặt để dập tắt đám cháy, song không nêu rõ bên nào đứng sau vụ tấn công. "Nhờ sơ tán kịp thời nhân viên, cho đến nay chưa ghi nhận thương vong nào", công ty thông báo.
Vài giờ sau cuộc tấn công, Iran đã phóng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) vào Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Kuwait, theo IRIB.
Kuwait hôm nay cho biết đợt tấn công của Iran đã gây thiệt hại "đáng kể" cho các nhà máy điện và khử mặn nước biển, cùng các cơ sở dầu mỏ.
Bộ Quốc phòng UAE cũng xác nhận nước này đã phải đối phó với tên lửa và UAV từ Iran vài giờ sau khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Washington và Tehran có hiệu lực.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) trong bài đăng trên mạng xã hội nói rằng họ "không tin tưởng" những lời hứa của Mỹ dù hai bên đã đạt thỏa thuận ngừng bắn hai tuần.
"IRGC đang tuân theo mệnh lệnh của Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei và ngón tay đang đặt sẵn trên cò súng", tuyên bố cho hay.
IRGC kêu gọi các nước vùng Vịnh chấm dứt hợp tác với Mỹ, thêm rằng "chúng tôi sẽ đáp trả mọi hành động gây hấn một cách mạnh mẽ hơn". Lực lượng này cũng tuyên bố đã nhắm mục tiêu các khu phức hợp năng lượng và đường ống dẫn dầu có liên quan tới Mỹ và Israel trong đêm qua, gồm cả cơ sở dầu mỏ tại thành phố Yanbu của Arab Saudi.
Nhà máy lọc dầu trên đảo Lavan xử lý dầu thô được khai thác từ mỏ gần đó, nơi cung cấp dầu chất lượng cao nhất của Iran để xuất khẩu, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA). Năm 2020, đây là nhà máy lọc dầu lớn thứ 10 của Iran, xử lý trung bình 60.000 thùng dầu thô mỗi ngày.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tối 7/4 thông báo chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn với Iran trong hai tuần. Iran sau đó xác nhận thông tin, thêm rằng Tehran sẽ cho phép tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong thời gian này "với sự điều phối từ lực lượng vũ trang".
Cảnh sát tỉnh Prey Veng và tỉnh Kampong Speu tối 4/4 phối hợp bắt Keo Daro, 30 tuổi, nghi phạm liên quan đến một chiếc xe ăn trộm ở huyện Peamrok hồi tháng 3, sau khi tiếp nhận tin báo và đơn trình báo của chủ xe.
Daro, chủ xưởng xe địa phương, bị cáo buộc mua một chiếc Hyundai ăn trộm với giá 1.600 USD, sau đó bán lại với giá 2.300 USD mà không có giấy tờ pháp lý.
Tuy nhiên, khi cảnh sát khống chế Daro và đưa lên xe áp giải về trụ sở để lấy lời khai, nhiều người đã kéo đến bao vây, dựng rào sắt quây quanh xe cảnh sát, dường như nhằm giải thoát nghi phạm, cảnh sát Campuchia ngày 5/4 cho biết.
Video hiện trường cho thấy cảnh hỗn loạn khi đám đông đối đầu cảnh sát. Một sĩ quan đã phải bắn chỉ thiên để vãn hồi trật tự.
Cảnh sát đã bắt hai nghi phạm 26 và 56 tuổi với cáo buộc cản trở người thi hành công vụ. Họ cũng đang truy tìm thêm một số người tình nghi liên quan đến vụ bạo lực này.
"Họ tấn công bằng búa, rìu, gạch đá. Nhiều xe cảnh sát bị hỏng nặng. Ai sẽ chịu trách nhiệm? Lực lượng tỉnh Prey Veng đã mất gần hai tuần điều tra để phá án, nhưng người dân tấn công họ khi chưa hiểu rõ sự tình", cảnh sát tỉnh Prey Veng cho biết.
Đức Trung (Theo Khmer Times, Phnom Penh Post, Kiripost)
Trong cuộc họp báo ở Nhà Trắng hôm 6.4, Tổng thống Trump than phiền rằng Hàn Quốc và Nhật Bản "đã không giúp đỡ chúng tôi", dù Mỹ đang duy trì sự hiện diện của hàng chục ngàn binh sĩ để bảo vệ 2 nước này, theo Hãng thông tấn Kyodo hôm 7.4.
Nhà lãnh đạo cho rằng sự hỗ trợ quân sự của Mỹ dành cho 2 đồng minh chủ chốt tại châu Á, cũng như Úc, cần phải nhận được sự "đáp lại tương xứng".
Hàn Quốc và Nhật Bản chưa bình luận về phát biểu của Tổng thống Mỹ.
Cũng trong cuộc họp báo, chủ nhân Nhà Trắng tiếp tục chỉ trích NATO là một "con cọp giấy".
Ngược lại, ông khen ngợi một số nước ở Trung Đông, bao gồm Kuwait, Qatar và Ả Rập Xê Út, là những đối tác tốt của Washington kể từ khi Mỹ cùng Israel phát động chiến dịch quân sự ở Iran hôm 28.2.
Trong khi một lần nữa lập trường cứng rắn đối với Iran, ông Trump tuyên bố Mỹ "đã giành chiến thắng về mặt quân sự" trong cuộc xung đột với quốc gia Hồi giáo.
Ông cảnh báo trừ phi Tehran đạt được thỏa thuận với Washington, nếu không các cơ sở hạ tầng trọng yếu của đối phương có thể bị phá hủy trong vòng 4 giờ, bắt đầu từ 7 giờ sáng 8.4 (giờ Việt Nam).
Đó là thời hạn được ông Trump đặt ra cho Iran để mở lại eo biển Hormuz, mà theo ông là ưu tiên rất lớn của Mỹ vào thời điểm hiện tại.
"Chúng tôi cần một thỏa thuận có thể chấp nhận được đối với bản thân tôi, và một phần của thỏa thuận đó chúng tôi muốn dòng chảy tự do của dầu mỏ và mọi thứ", Tổng thống Mỹ nhấn mạnh.