Nhiều người có xu hướng đặt nặng tình cảm trong cuộc sống. Họ có thể dành toàn bộ tâm trí và cảm xúc cho đối phương, sẵn sàng hy sinh nhiều thứ và đồng thời cũng mong muốn nhận lại sự đáp ứng tương xứng. Chính vì vậy, khi mối quan hệ gặp vấn đề, họ thường rơi vào trạng thái mất phương hướng trong một thời gian dài. Trong thực tế, tôi có quen một số người như vậy. Đời sống tình cảm của họ khá phức tạp và thường đi kèm với nhiều khổ đau. Tuy nhiên, không thể vì khía cạnh tình cảm mà đánh giá toàn diện con người họ. Ở những phương diện khác, họ vẫn là những người tốt: sống sòng phẳng, rộng rãi về tài chính và luôn sẵn sàng giúp đỡ khi cần.
Về phần mình, nhiều người nhận xét tôi thuộc kiểu phụ nữ lý trí hoặc sắt đá. Trong hôn nhân, tôi không đặt nặng yếu tố cảm xúc mãnh liệt mà coi trọng sự tôn trọng, đồng hành và xây dựng cuộc sống chung. Chúng tôi cùng nhau chăm lo gia đình, nuôi dạy con cái và cố gắng duy trì sự hài hòa trong sinh hoạt cũng như sở thích cá nhân. Khi chồng mệt, tôi chăm sóc; khi anh bận, tôi chủ động gánh vác công việc. Mục tiêu của tôi khá đơn giản: trong khoảng thời gian còn ở bên nhau, cả hai có thể sống vui vẻ và thoải mái nhất.
Trong giao tiếp hàng ngày, nếu chồng có lúc nóng nảy hoặc nói những lời không dễ nghe, tôi thường chọn cách giữ bình tĩnh và làm cho anh vui vẻ trở lại. Tôi hiểu rằng giữa nam và nữ luôn tồn tại những khác biệt nhất định về tâm lý và cách biểu đạt cảm xúc. Về cuộc sống hàng ngày, nếu anh ốm tôi sẽ hết lòng chăm chút, đi đâu thấy gì đẹp cũng mua cho anh, luôn động viên anh có những chuyến đi nghỉ riêng để trải nhiệm những điều anh muốn. Tôi cũng không có xu hướng kiểm soát đời sống cá nhân của chồng. Khi anh đi chơi hoặc giao lưu bạn bè, tôi không đặt ra những câu hỏi như đi với ai hay khi nào về, cũng không yêu cầu anh phải nộp lương hay gánh vác tài chính. Tôi có tiền, sẽ lo hết. Tôi hết tiền, sẽ báo rằng em không còn.
Đối với các mối quan hệ xã hội của anh, kể cả với nữ giới, tôi không dành thời gian để ý hay suy đoán, vì điều đó không cần thiết. Do môi trường làm việc và các mối quan hệ xung quanh, chồng thường xuyên tiếp xúc với những câu chuyện tiêu cực về ngoại tình, đôi khi anh có tâm lý thiếu tin tưởng. Trước những tình huống như vậy, tôi không phản ứng mạnh, nhìn nhận đó là hệ quả của môi trường và trải nghiệm của anh. Tôi cũng chia sẻ quan điểm rằng những câu chuyện như vậy không nên lan truyền hay bàn luận, vì đó là những vấn đề riêng tư và thường gắn với nhiều đau khổ, là nhân của người này nhưng quả của người kia. Tôi chỉ chia sẻ cùng anh rằng nếu có thể bàn luận về chuyện này, hoặc vô tình thấy ai đó mình quen đang có vợ chồng mà đi khách sạn với người khác, hãy chỉ nguyện cho họ mau mau tỉnh ngộ và dành toàn bộ những gì có thể để bù đắp, hoàn trả cho đối phương.
Nhờ có môi trường bạn bè và các mối quan hệ lành mạnh, tôi không hình thành sự nghi ngờ trong hôn nhân. Khi ở bên nhau, tôi sống chân thành, vui vẻ và thoải mái. Còn khi xa nhau, tôi không đặt nặng cảm xúc nhớ nhung, chỉ giữ cho mình trạng thái ổn định và cân bằng, tiếp tục đời sống cá nhân luôn tràn đầy năng lượng. Tôi đã đi tới nửa đời người, có thể những năm tháng đầu hôn nhân, anh từng nhậu quên lối về, từng ngồi vui bên bạn không biết thời gian, có những tư tưởng gia trưởng. Tôi chưa từng một lần nào giận hay thấy cần thay đổi, tranh luận phản biện với anh, một người đàn ông lớn lên ở một xã hội có mấy nghìn năm nho giáo, những huân tập của họ chắc chắn không ít, chưa kể xu hướng giới tính luôn khiến họ chứng minh bản lĩnh. Đối với tôi, dù anh thế nào, dù anh nói ra sao, vẫn là thái độ nguyên vẹn vui vẻ như chưa từng có gì, không bới móc, không dằn vặt, không đào bới sai lầm của nhau.
Cuộc đời nếu đến cả bạn đời, con cái, anh em ruột thịt mà chúng ta không thể cho nhau những niềm vui chân thật thì những thứ ngoài kia chỉ là diễn, là trăng trong nước mà thôi. Kết luận dễ dàng, tôi nhận ra các mối quan hệ khá nhẹ nhàng và không ràng buộc. Tôi có nhiều bạn bè nhưng không phụ thuộc vào họ. Khi họ gặp khó khăn, họ chia sẻ, tôi lắng nghe và giúp họ cảm thấy nhẹ lòng hơn trong khả năng của mình. Các mối quan hệ anh chị em trong gia đình cũng diễn ra êm ấm, tôn trọng lẫn nhau, không so đo hay để ý. Trong đời sống hôn nhân, chồng tôi có những buổi gặp gỡ bạn bè nhưng luôn giữ chừng mực, không sa đà và chủ động về nghỉ ngơi đúng giờ. Về tài chính, tôi chưa từng đặt nặng việc kiểm soát hay hỏi han chi tiết, anh luôn sẵn sàng hỗ trợ khi cần.
Đối với bản thân và gia đình, tôi không đặt áp lực phải đạt được một mức sống cố định. Khi có điều kiện, tôi sử dụng những dịch vụ tốt hơn; khi tài chính hạn chế, tôi sẵn sàng điều chỉnh xuống mức phù hợp. Tôi không quá quan trọng việc hình thức hay giá trị vật chất, miễn là cuộc sống gọn gàng, sạch sẽ và phù hợp với hoàn cảnh. Với nhiều người có thể tôi là một dạng điển hình của thất bại, tôi không có tài sản tích lũy. Tuy nhiên, ở góc độ khác, tôi lại thấy mình may mắn: có công việc ổn định đủ để chăm lo cho con cái, bản thân và gia đình, đồng thời vẫn có khả năng giúp đỡ người khác bất cứ khi nào. Tôi cũng không quá bận tâm đến những giả định về tương lai như bệnh tật, tuổi già hay sự phụ thuộc vào con cái. Những điều đó, với tôi, không phải là trọng tâm để suy tính hay lo lắng từ trước. Tôi lựa chọn sống đơn giản, tập trung vào hiện tại.
Ngoài ra, môi trường sống của tôi khá lành mạnh, mọi người xung quanh chân thành và tử tế, tôi ít khi phải tiếp xúc hay suy nghĩ về những câu chuyện phức tạp trong xã hội. Khi gặp những người đang gặp khó khăn hoặc rắc rối, tôi hiểu rằng họ đang ở trong trạng thái không ổn định. Tôi không thể thay họ giải quyết vấn đề nhưng mang lại cho họ tiếng cười hoặc vật chất khi cần thiết. Nếu trong cách sống và cách nhìn nhận của mình có phần nào chưa phù hợp hoặc có thể bị hiểu là thiếu thực tế, ngạo mạn, tôi xin được mọi người tha lỗi cho sự lôi thôi viển vông của mình. Xin chân thành cảm ơn.
Sắp qua tuổi 30, tôi không còn tin tình yêu và hạnh phúc sẽ đến với mình. Ngày mới ra trường đại học, suy nghĩ đơn giản và tích cực, luôn tin mình sẽ có công việc tốt và tìm được hạnh phúc. Tám năm trôi qua, giờ tôi như lênh đênh trên biển mà không thấy bến bờ, vẫn chưa tưởng tượng được cuộc sống sau này sẽ thế nào khi chỉ có một mình.
Thời gian đầu sau khi ra trường tôi yêu một người đàn ông hơn mình chục tuổi. Yêu được nửa năm tôi mới biết anh ta có vợ con, gia đình hạnh phúc, vợ chồng anh ta vì công việc nên sống xa nhau. Tôi vô tình trở thành người thứ ba. Rồi tôi từng chứng kiến những người đàn ông trung niên, có chút điều kiện là sẽ có thêm người phụ nữ khác ngoài vợ. Tôi đã nghe câu chuyện của bố người bạn thân, là thầy giáo, nhiều lần cặp bồ và khiến một người phụ nữ có bầu. Từ đó, nhìn những cặp đôi yêu nhau, tôi không còn niềm tin họ yêu chân thành, bản thân cũng không còn muốn mở lòng. Trò chuyện bình thường không sao, ai có ý định tìm hiểu, tiến xa hơn là tôi lập tức dừng liên lạc.
Thực chất, tôi vẫn hy vọng một ngày nào đó sẽ lại có thể mở lòng, gặp được người yêu mình chân thành. Trong con người tôi cứ mâu thuẫn như vậy, nhiều khi cảm thấy thật mệt mỏi; một phần còn hy vọng tìm kiếm một nửa, một phần mất niềm tin vào hạnh phúc lứa đôi, không tin sẽ tìm được người đàn ông của đời mình. Anh chị nào chọn sống độc thân, có thể chia sẻ giúp tôi về cuộc sống đó. Những người bạn xung quanh đều có gia đình riêng, nhìn lại mình tôi thấy cô đơn. Ngoài ra, bố mẹ luôn giục tôi chuyện chồng con, cũng khiến tôi áp lực không nhỏ. Tôi phải làm sao đây?
Tôi ngoài 40 tuổi, có hơn một thập kỷ làm việc ở nước ngoài. Có một thời gian dài, tôi tin mình là người gánh vác gia đình. Nhìn lại, tôi nhận ra mình đã sống như một người cho đi không giới hạn, cái giá phải trả không chỉ là tiền bạc. Tôi lớn lên với suy nghĩ phải sống có trách nhiệm, biết hy sinh. Những câu chuyện về lòng nghĩa khí khiến tôi tin nếu mình cố gắng đủ nhiều, đối xử đủ tốt, người bên cạnh sẽ trân trọng.
Tôi kết hôn với một người phụ nữ từng có gia đình riêng. Khi bước vào cuộc hôn nhân đó, tôi tự nhủ mình phải làm tốt hơn, bù đắp nhiều hơn để mọi thứ được trọn vẹn. Trong hơn 10 năm sống xa quê, tôi là người chu cấp chính cho gia đình. Tôi không tiếc tiền lo cho cuộc sống chung, cho việc học hành của các con, kể cả con riêng của vợ. Có những khoản chi mà đến bây giờ, khi ngồi tính lại, tôi mới thấy không hề nhỏ.
Điều khiến tôi day dứt không nằm ở tiền. Nó bắt đầu từ một chuyện xảy ra vài tháng sau khi cưới. Khi phát hiện một số tin nhắn không rõ ràng, thay vì đối thoại bình thường, mọi thứ lại trở thành cuộc tranh cãi mà tôi là người phải xuống nước để giữ hòa khí. Tôi đã chọn nhịn vì nghĩ đó là cách giữ gìn một cuộc hôn nhân còn quá mới. Nhìn lại, đó có lẽ là lần đầu tiên tôi chấp nhận đánh đổi lòng tự trọng để giữ một mối quan hệ. Khi bạn đã chấp nhận điều đó một lần, những lần sau sẽ dễ dàng hơn rất nhiều. Những năm sau đó, tôi tiếp tục làm việc, chu cấp, tin rằng chỉ cần mình cố gắng thêm một chút, mọi thứ sẽ tốt lên. Thế nhưng cảm giác mệt mỏi dần lớn hơn, khi những nỗ lực của mình không còn được nhìn nhận như trước mà trở thành điều "đương nhiên".
Có những lúc tôi tự hỏi: mình đang xây dựng một gia đình hay chỉ duy trì một guồng quay mà trong đó vai trò của mình chỉ gói gọn trong hai chữ "trách nhiệm tài chính"? Tôi từng tự trấn an rằng đó là bổn phận của người đàn ông, nhưng bổn phận không có nghĩa là không có giới hạn. Điều khiến tôi suy nghĩ nhiều nhất là khi nhận ra càng cho đi mà không có giới hạn, tôi càng đánh mất tiếng nói của mình. Không chỉ trong hôn nhân, mà cả trong gia đình lớn, tôi cũng quen với việc đứng ra lo liệu. Nhiều năm liền, tôi cố gắng làm tròn trách nhiệm với cha mẹ, người thân. Đôi khi, sự cố gắng đó lại không đi kèm với sự thấu hiểu như tôi từng kỳ vọng. Đến một lúc, tôi thấy mình mệt mỏi, không phải vì làm nhiều mà vì cảm giác những gì mình làm không còn mang lại ý nghĩa như ban đầu.
Bước ngoặt đến khi tôi buộc phải nhìn lại mọi thứ một cách thẳng thắn. Tôi nhận ra điều đơn giản nhưng trước đây đã bỏ qua: Không ai có thể bảo vệ mình tốt hơn chính mình. Tôi bắt đầu thay đổi, không còn cố gắng làm hài lòng mọi người. Tôi thiết lập lại ranh giới tài chính, rõ ràng hơn trong các quyết định, tập trung vào những gì thực sự quan trọng, đặc biệt là tương lai của con trai. Tôi không phủ nhận những gì mình đã làm trong quá khứ. Nhưng nếu được quay lại, tôi sẽ làm khác đi ở một điểm: biết dừng lại đúng lúc.
Từ câu chuyện của mình, tôi rút ra vài điều: Sự tử tế nếu không có ranh giới rất dễ bị hiểu thành nghĩa vụ. Một mối quan hệ chỉ bền khi có sự cân bằng. Khi một người cố gắng quá lâu, sự mệt mỏi là điều không tránh khỏi. Đừng dùng nỗi sợ "mất mặt" để giữ một cuộc sống khiến mình kiệt sức. Đôi khi, điều "hiệp nghĩa" nhất không phải là cố gắng cứu người khác mà là biết cách giữ lại chính mình. Tôi đã mất nhiều năm để hiểu điều đó. Hy vọng những ai đang ở trong hoàn cảnh giống tôi sẽ nhận ra sớm hơn.
Bốn năm trước, khi vừa ly hôn chồng cũng là lúc tôi rơi vào khủng hoảng tài chính vì thua lỗ trong đầu tư chứng khoán, mất toàn bộ số tiền tích góp suốt nhiều năm. Gánh nặng trách nhiệm với ba đứa con nhỏ khiến tôi chìm vào trạng thái trầm cảm kéo dài. Trong những ngày cô đơn nhất, tôi tìm đến một ứng dụng hẹn hò và gặp anh, người đàn ông Thụy Điển hơn tôi một tuổi, đang làm y tá tại một bệnh viện ở Stockholm. Khi đó, anh trong một cuộc hôn nhân bế tắc với người vợ đã phản bội mình. Cuộc đời anh cũng nhiều mất mát: mẹ mất vì bệnh hiểm nghèo khi anh vừa chào đời, bố qua đời khi anh chưa tròn 18 tuổi, không có anh chị em ruột, anh cũng điều trị trầm cảm.
Chúng tôi đến với nhau như hai con người đồng cảnh ngộ. Những cuộc trò chuyện kéo dài đến 3-4 giờ sáng mỗi đêm khiến chúng tôi cảm thấy như thấu hiểu và đồng điệu với nhau một cách kỳ lạ. Chỉ sau 8 ngày, cả hai đã có cảm giác như đọc được suy nghĩ của nhau, rồi chúng tôi nói lời yêu. Sau hơn một tháng, anh xin nghỉ phép bay sang Việt Nam gặp tôi. Tôi đã đếm từng ngày chờ đợi nhưng cuộc gặp ấy đã không thể diễn ra như kế hoạch cách đây 3 năm. Anh không vượt qua được rào cản tâm lý khi vẫn chưa chính thức ly hôn, còn tôi có ba con nhỏ ở Việt Nam.
Áp lực khiến anh rơi vào trầm cảm lần nữa và cắt đứt mọi liên lạc với tôi. Suốt hơn một năm sau đó, chúng tôi không liên lạc. Tôi không mở lòng với ai, chỉ tập trung làm việc và chăm sóc con cái. Cho đến một ngày, anh nhắn tin trở lại, báo rằng đã chính thức ly hôn. Trái tim tôi như được hồi sinh. Chúng tôi kết nối lại, trò chuyện mỗi ngày như chưa từng có khoảng cách. Khi đó, anh bận vừa làm y tá, vừa theo học ngành IT, đồng thời một mình nuôi con trai nhỏ. Tôi quyết định xin visa sang Thụy Điển gặp anh, dù biết đó là một hành trình vô cùng khó khăn. Chúng tôi chưa từng gặp nhau trước đó, tôi chưa từng đi châu Âu, cũng không có nhiều ràng buộc tài chính để chứng minh với đại sứ quán.
Bằng tình yêu và sự đồng hành của anh trong việc chuẩn bị giấy tờ bảo lãnh, điều kỳ diệu đã xảy ra, tôi được cấp visa. Tôi vỡ òa trong hạnh phúc và háo hức chuẩn bị cho chuyến đi. Cuối cùng chúng tôi cũng gặp và có vài tuần sống bên nhau tại Thụy Điển. Dù có những khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa và ẩm thực, đặc biệt là con trai anh chưa quen với món ăn Việt và không thể giao tiếp với tôi bằng tiếng Anh, chúng tôi vẫn cố gắng thích nghi. Tôi nấu ăn mỗi ngày, còn anh phụ giúp và học cách làm các món Việt như nem rán, phồng tôm, các món cuốn, thậm chí cả phở. Anh rất thích và dần "nghiện" đồ ăn Việt. Anh là người hiền lành, thông minh nhưng cũng rất nhạy cảm. Anh hay khóc khi cảm thấy tủi thân.
Đã nhiều lần tôi lau nước mắt cho anh, đặc biệt là đêm trước khi tôi trở về Việt Nam. Anh không ngủ, nằm suốt đêm khóc vì không muốn xa tôi. Anh sợ phải quay lại cuộc sống cô đơn và mong tôi ở lại, nhưng visa của tôi đã hết hạn, tôi buộc phải rời đi. Khoảnh khắc chia tay ở sân bay, chúng tôi ôm nhau suốt 30 phút trong nước mắt, hứa với nhau sẽ sớm gặp lại. Anh quay lưng rời đi, một tay lau nước mắt mà không dám ngoảnh lại, còn tôi đứng đó nhìn theo bóng anh xa dần. Sau khi tôi về nước, chúng tôi vẫn liên lạc mỗi ngày. Dù bận học, bận làm và chăm con, anh vẫn luôn dành thời gian nhắn cho tôi những tin nhắn dài kể về ngày của mình. Tôi tin rằng anh chính là người tôi tìm kiếm.
Chúng tôi cùng nhau lên kế hoạch cho lần gặp tiếp theo sau khi anh tốt nghiệp, mơ về một tương lai và mái ấm chung. Rồi biến cố xảy ra, một ngày, tôi nhận tin anh bị đột quỵ khi đang làm việc và phải cấp cứu trong bệnh viện. Anh nằm viện một tuần, sau đó về nhà theo dõi thêm cả tháng, không ai bên cạnh chăm sóc. Sức khỏe suy yếu, tài chính khó khăn với chi phí sống đắt đỏ ở Stockholm khiến anh rơi vào trầm cảm nặng hơn. Tin nhắn của anh thưa dần. Từ thói quen trò chuyện mỗi ngày, giờ đây 2-3 ngày anh mới trả lời. Tôi buồn và trách anh thiếu quan tâm.
Sau vài ngày im lặng, anh nói rằng cuộc sống hiện tại quá tải, vừa bệnh tật vừa lo công việc, học hành và con cái khiến anh gần như không còn thời gian để thở. Anh mong tôi hiểu và thông cảm. Tôi im lặng, chỉ đăng một dòng trạng thái buồn: "Nhớ anh đến quặn lòng". Anh đã xem, ngay đêm đó anh nói cần thời gian để tự giải quyết vấn đề của mình. Anh không muốn làm tôi buồn hay kéo tôi vào cuộc sống hỗn loạn của anh, tin rằng dừng lại là cách tốt nhất để tôi có thể tìm được người khác mang lại hạnh phúc cho tôi. Rồi anh lại chặn mọi liên lạc.
Đã 6 tháng trôi qua, tôi vẫn không thể quên được anh, mối tình xuyên biên giới kéo dài hơn 3 năm. Tôi biết chúng tôi rời xa không phải vì sự phản bội hay không còn yêu mà vì hoàn cảnh. Tháng này anh sẽ tốt nghiệp đại học. Tôi vẫn tự hỏi: liệu mình có nên tiếp tục chờ đợi anh?
