Ngày 14.4, Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực TP.HCM (gọi tắt là Ban chỉ đạo) tổ chức phiên họp thứ 13 dưới sự chủ trì của ông Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM, Trưởng ban chỉ đạo.
Tại phiên họp, Ban chỉ đạo đã đánh giá kết quả công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và hoạt động quý 1/2026. Đồng thời, thảo luận một số nhiệm vụ trọng tâm về công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và công tác thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế.
Ban chỉ đạo đánh giá từ đầu năm đến nay, các đơn vị đã có nhiều nỗ lực, cố gắng, hoàn thành khá toàn diện các nhiệm vụ, góp phần không nhỏ cho việc hoàn thành nhiệm vụ chính trị chung của cả nước.
Công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ngày càng đi vào thực chất, đạt được nhiều kết quả quan trọng cả về phòng và chống, góp phần giữ vững ổn định chính trị, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội thành phố, củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và người dân.
Công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án được các cơ quan chức năng phối hợp chặt chẽ, thực hiện đồng bộ và xử lý nghiêm minh, kịp thời các sai phạm, tham nhũng, tiêu cực xảy ra trên địa bàn.
Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM kỷ luật 8 đảng viên (cảnh cáo 4 đảng viên, khai trừ 4 đảng viên vi phạm pháp luật); Ủy ban Kiểm tra Thành ủy kỷ luật khai trừ 5 đảng viên vi phạm pháp luật.
Tại phiên họp thứ 13, Ban chỉ đạo thống nhất kết thúc theo dõi, chỉ đạo đối với 3 vụ án do đã kết thúc việc xử lý theo quy định pháp luật.
3 vụ án này gồm vụ “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và “vi phạm các quy định về quản lý đất đai” xảy ra tại Công ty cổ phần địa ốc An Khang; vụ “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng, lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” xảy ra tại huyện Xuyên Mộc, Bà Rịa – Vũng Tàu cũ; vụ “vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng” xảy ra tại Ngân hàng Eximbank Chi nhánh Bà Rịa – Vũng Tàu liên quan đến nhóm khách hàng Công ty Thanh Mai.
Bên cạnh đó, Ban chỉ đạo cũng đưa vào diện theo dõi, chỉ đạo đối với 2 vụ việc liên quan đến lãng phí.
Về nhiệm vụ thời gian tới, Ban chỉ đạo thống nhất công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực cần tập trung thực hiện 10 nhiệm vụ trọng tâm, trong đó 4 nhóm việc lớn cần khẩn trương thực hiện ngay.
Đầu tiên là tập trung giải quyết các công trình, dự án chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài, có khó khăn, vướng mắc, nguy cơ gây thất thoát, lãng phí ở địa phương, hoàn thành việc rà soát và có phương án xử lý đối với từng công trình, dự án trong quý 2/2026, phấn đấu kết thúc việc xử lý, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong năm 2026.
Thứ 2 là giám sát việc thực hiện các quy định của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.
Thứ 3 là rà soát, nhận diện các khó khăn, vướng mắc, nhất là các “điểm nghẽn” về cơ chế, pháp lý trong quá trình thực hiện công tác thu hồi tài sản; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa hồ sơ tài sản để quản lý và theo dõi tiến độ xử lý.
Thứ 4 là tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 54 năm 2025 của Bộ Chính trị về tăng cường lãnh đạo của Đảng đối với công tác giám định tư pháp, định giá tài sản, tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác này.
Theo Nghị định 109 năm 2026 (có hiệu lực thi hành từ ngày 18.5), Chủ tịch UBND cấp xã có quyền phạt tiền đến 25 triệu đồng đối với hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp (trong đó có luật sư). Đáng chú ý, với nghị định này, chủ tịch UBND cấp xã còn có quyền đình chỉ hoạt động có thời hạn, hoặc tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, giấy đăng ký hành nghề…
Vì vậy, Nghị định 109 năm 2026 đang vấp phải nhiều phản biện của giới chuyên môn cho rằng không phù hợp với luật Luật sư và Nghị định 121 năm 2025.
Trao đổi với phóng viên Báo Thanh Niên, luật sư Bùi Quang Nghiêm, Phó chủ nhiệm Đoàn luật sư TP.HCM, cho rằng Nghị định 109 năm 2026 quy định xử phạt luật sư đang bộc lộ bất cập về kỹ thuật lập pháp, tính xác định của hành vi vi phạm và sự tương thích với mô hình quản lý nghề luật sư theo luật Luật sư.
Cũng theo Phó chủ nhiệm Đoàn luật sư TP.HCM, nghề luật sư là một nghề có địa vị pháp lý đặc thù. Muốn hành nghề luật sư, không chỉ có chứng chỉ hành nghề mà còn phải gia nhập một đoàn luật sư. Quản lý hành nghề luật sư theo luật Luật sư được thực hiện theo nguyên tắc kết hợp giữa quản lý nhà nước và phát huy vai trò tự quản của tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư.
Luật Luật sư xác định rõ luật sư vi phạm thì ngoài kỷ luật của tổ chức xã hội nghề nghiệp còn có thể bị xử lý hành chính, hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường. Luật này cũng giao trách nhiệm quản lý nhà nước cho Chính phủ, Bộ Tư pháp, UBND cấp tỉnh và Sở Tư pháp. Bộ trưởng Bộ Tư pháp là người có thẩm quyền thu hồi chứng chỉ hành nghề luật sư và hiện nay là Chủ tịch UBND cấp tỉnh.
Vì vậy, tại điều 84 Nghị định 109 năm 2026 trao cho Chủ tịch UBND cấp xã quyền phạt luật sư đến 25 triệu đồng và còn có quyền đình chỉ hoạt động có thời hạn, hoặc tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề là "vượt quá tinh thần và nội dung của luật Luật sư hiện hành".
"Luật sư cũng như các nghề nghiệp khác trong xã hội, không thể đứng ngoài trách nhiệm pháp lý. Tuy nhiên, theo tôi cần phải cân nhắc kỹ Nghị định 109 năm 2026 để tránh làm suy giảm tính độc lập nghề nghiệp và tránh tạo cảm nhận rằng vị thế pháp lý của nghề luật sư bị hành chính hóa", luật sư Bùi Quang Nghiêm nhấn mạnh.
Theo luật sư Quang Nghiêm, hướng sửa hợp lý là không nên để Chủ tịch UBND cấp xã áp dụng biện pháp tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề luật sư. Bởi về nguyên tắc hiến định, đây còn là câu chuyện liên quan trực tiếp đến quyền hành nghề và vị trí của luật sư trong nhà nước pháp quyền.
Hiến pháp năm 2013 quy định quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong những trường hợp cần thiết. Vì vậy, với một nghề có chức năng xã hội gắn với bảo vệ công lý, việc áp dụng chế tài làm gián đoạn, hoặc tước quyền hành nghề phải được xây dựng bằng những tiêu chí chặt chẽ, rõ ràng và tương xứng.
Từ phân tích trên, vị Phó chủ nhiệm Đoàn luật sư TP.HCM cho rằng Nghị định 109 năm 2026 cần được sửa theo hướng tôn trọng hơn tính độc lập của nghề luật sư, bảo đảm đúng ranh giới giữa quản lý nhà nước và tự quản nghề nghiệp.
Luật sư Trương Xuân Tám, ủy viên Ban Thường vụ, Chủ nhiệm Ủy ban giám sát, hỗ trợ luật sư của Liên đoàn Luật sư Việt Nam, cũng cho rằng Nghị định 109 năm 2026 bộc lộ nhiều vấn đề đáng lo ngại, không chỉ về kỹ thuật lập pháp mà còn về tư duy quản lý nên cần phải xem xét lại.
Để bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước, vừa giữ được sự độc lập, yếu tố cốt lõi của nghề luật sư, luật sư Xuân Tám đề nghị tạm dừng hiệu lực thi hành các quy định của Nghị định 109 năm 2026 liên quan đến việc giao UBND cấp xã xử phạt luật sư. Đồng thời, tổ chức đánh giá tác động toàn diện đối với quy định này.
"Nghề luật sư gắn liền với chức năng bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người. Luật sư không phải là một chủ thể hành chính thông thường để có thể áp dụng cơ chế quản lý từ dưới lên theo kiểu hành chính hóa", luật sư Trương Xuân Tám nói.
Quy định này còn làm xáo trộn cơ chế tự quản vốn đã được thiết lập trong nghề luật sư. Hệ thống Liên đoàn Luật sư Việt Nam và đoàn luật sư tỉnh, thành được xây dựng nhằm bảo đảm việc xử lý vi phạm dựa trên hiểu biết chuyên môn và chuẩn mực nghề nghiệp.
"Khi một cơ quan hành chính cấp xã được trao quyền song song, chồng lấn, thì không chỉ làm loãng vai trò tự quản mà còn tạo ra nguy cơ xử lý trùng lặp, thiếu nhất quán", luật sư Xuân Tám nhấn mạnh.
Cũng theo luật sư Xuân Tám, một chính sách tốt không chỉ hợp pháp mà còn phải hợp lý. Việc phân cấp là cần thiết, nhưng phải phù hợp với quy định pháp luật hiện hành là luật Luật sư.
Sáng 17/4, anh Nguyễn Anh Tươi cùng người nhà thả lưới đánh cá gần bờ biển xã Liên Hương, huyện Tuy Phong. Khi kéo lưới, ngoài cá, nhóm phát hiện một con rùa biển bị mắc kẹt.
Con rùa nặng gần 8 kg, còn khỏe, phản ứng mạnh khi bị chạm vào. Sau khi đưa lên thuyền, ngư dân gỡ rùa khỏi lưới, cạy bỏ các sinh vật bám trên mai và yếm rồi vệ sinh trước khi thả lại biển.
"Biết đây là loài quý hiếm nên chúng tôi thả ngay sau khi gỡ lưới, rùa bơi đi rất nhanh", anh Tươi nói.
Theo bà Lưu Yến Phi, chuyên gia rùa biển Khu bảo tồn Hòn Cau, con rùa trên thuộc họ vích (Chelonia mydas), nằm trong danh mục loài nguy cấp, quý hiếm cần ưu tiên bảo tồn.
Ngư dân địa phương cho biết vào thời điểm này hằng năm, rùa biển thường vào vùng biển Tuy Phong để sinh sản, nên thỉnh thoảng mắc lưới khi đánh bắt gần bờ. Khi gặp, họ đều chủ động thả về tự nhiên.
Khoảng 5h10, cụ ông trú phường Giảng Võ băng qua đường trên phố Đào Tấn, đoạn trước Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước. Cùng thời điểm, ôtô Mercedes lưu thông theo hướng đi Kim Mã tông trúng cụ ông.
Cú đâm mạnh khiến cụ ông tử vong tại chỗ. Tài xế để lại ôtô và rời khỏi hiện trường.
Tại hiện trường, ôtô gây tai nạn dừng cách vị trí nạn nhân tử vong khoảng 4 m, phía sau có vạch cho người đi bộ sang đường, phía trước là cầu bộ hành. Công an phường Giảng Võ đang phối hợp khám nghiệm hiện trường, điều tra nguyên nhân tai nạn.
Phố Đào Tấn dài khoảng 900 m, nối từ ngã tư Liễu Giai - Kim Mã đến đường Bưởi, là tuyến phố sầm uất với hạ tầng hiện đại. Phố có hai chiều rộng 20-25 m, mỗi chiều đảm bảo lưu thông 2-3 làn xe.
Trong sáng cùng ngày, một vụ tai nạn khác xảy ra trên cầu Thăng Long giữa hai ôtô khiến dòng phương tiện bị dồn ứ kéo dài. Tai nạn không gây thiệt hại về người, song khiến ôtô biển Hưng Yên bị hỏng nặng.
