Ông Thái Hoàng Quỳnh – Giám đốc kinh doanh mảng điện và lưới điện, Schneider Electric Việt Nam và Campuchia (tập đoàn hoạt động trong lĩnh vực công nghệ năng lượng) – đặt vấn đề: “Câu hỏi thực sự bây giờ không phải là liệu sự tăng trưởng có đến hay không, mà liệu hạ tầng năng lượng của đất nước có theo kịp tốc độ, sự phức tạp và kỳ vọng của sự tăng trưởng đó hay không?”.
Đại diện Schneider Electric chỉ ra rằng thế giới đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi mang tính cấu trúc với ba xu hướng lớn.
Thứ nhất, hệ thống năng lượng toàn cầu đang chuyển từ mô hình tập trung, phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch sang điện hóa, phân tán và carbon thấp. Tại Việt Nam, nhu cầu điện năng (sản xuất và nhập khẩu) dự báo tăng 2,4 lần (đến năm 2050), theo Quy hoạch điện 8, trong khi năng lượng tái tạo đang mở rộng nhanh chóng. Công suất năng lượng tái tạo đã vượt mốc 21 GW và đặt mục tiêu đạt 47% tổng công suất lắp đặt vào năm 2030.
Thứ hai, sự bùng nổ của số hóa và trí tuệ nhân tạo khiến nhu cầu điện không chỉ tăng về lượng mà còn đòi hỏi độ ổn định tuyệt đối. Các trung tâm dữ liệu, nhà máy thông minh hay đô thị số đều yêu cầu nguồn điện tin cậy liên tục 24/7.
Thứ ba, chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ. Các chuỗi cung ứng đang lên kế hoạch điều chỉnh mạng lưới hoạt động, ưu tiên những quốc gia có môi trường ổn định và hạ tầng sẵn sàng, đặc biệt là hạ tầng năng lượng.
Trong bối cảnh này, Việt Nam nổi lên như một điểm đến hấp dẫn nhờ vị trí địa lý, lực lượng lao động trẻ và chính sách mở cửa. Tuy nhiên cơ hội chỉ trở thành lợi thế khi hạ tầng đủ sức “đỡ” dòng vốn. Nói cách khác, hạ tầng năng lượng không còn là hạ tầng kỹ thuật, mà đã trở thành hạ tầng kinh tế.
Ông Quỳnh khẳng định: “Nếu năng lượng không sẵn sàng, tăng trưởng sẽ chậm lại. Nếu được vận hành thông minh, năng lượng sẽ là hệ số nhân giúp tăng tốc phát triển”.
Từ ba xu hướng trên, một “phương trình tăng trưởng” mới đang hình thành. Theo các chuyên gia, tăng trưởng trong kỷ nguyên năng lượng và công nghiệp thông minh phụ thuộc vào bốn yếu tố: nguồn điện đáng tin cậy, hệ thống linh hoạt, khả năng tiếp cận năng lượng và tốc độ triển khai.
Nếu thiếu một trong bốn yếu tố này, tăng trưởng sẽ bị kìm hãm. Ngược lại, khi năng lượng được vận hành thông minh, nó trở thành hệ số nhân cho toàn bộ nền kinh tế.
Điều này đặc biệt rõ trong bối cảnh AI phát triển nhanh. Nhu cầu năng lượng cho các trung tâm dữ liệu toàn cầu được dự báo có thể tăng gấp bốn lần từ nay đến năm 2030.
Với Việt Nam, nếu muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ cao, bài toán điện năng sẽ là điều kiện tiên quyết.
Theo ông Thái Hoàng Quỳnh, điểm đáng chú ý là cách tiếp cận đối với hạ tầng năng lượng đang thay đổi.
Trước đây, câu chuyện chủ yếu xoay quanh giảm phát thải. Nhưng trong giai đoạn hiện nay, hệ thống năng lượng của tương lai phải đáp ứng đồng thời ba yêu cầu là đáng tin cậy, linh hoạt và bền vững.
Điều này kéo theo sự thay đổi về cấu trúc hạ tầng. Lưới điện truyền thống đơn hướng được cho là không đủ đáp ứng nhu cầu trước sự gia tăng của năng lượng tái tạo, xe điện và các phụ tải mới như trung tâm dữ liệu.
Thay vào đó là mô hình lưới điện số, có khả năng giám sát và tối ưu theo thời gian thực, kết hợp với các cấu phần như lưới điện siêu nhỏ, hệ thống lưu trữ năng lượng, tòa nhà thông minh và chuỗi cung ứng bền vững.
Nói cách khác, hạ tầng năng lượng không còn là những đường dây và trạm biến áp riêng lẻ, mà trở thành một hệ sinh thái tích hợp.
Chiều 9.4, thảo luận tại tổ về kinh tế - xã hội, đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa (đoàn Hải Phòng) dành sự quan tâm đến việc phòng, chống xâm hại trên không gian mạng đối với trẻ em.
Bà Thoa nói, hiện nay, tình trạng trẻ em bị xâm hại trên mạng dưới rất nhiều hình thức tinh vi, phức tạp, có cả bắt cóc online, bạo lực mạng hoặc bắt nạt qua mạng.
Để khắc phục, bà Thoa đề nghị nghiên cứu giải pháp cấm hoặc hạn chế trẻ em sử dụng một số nền tảng mạng xã hội phổ biến, kèm theo những điều kiện, giải pháp cụ thể liên quan khác.
Nữ đại biểu cũng cho rằng, việc cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội đã được nhiều quốc gia áp dụng. Chẳng hạn như Úc đã cấm người dưới 16 tuổi sử dụng các nền tảng mạng xã hội từ tháng 12.2025, hay như Indonesia cấm từ tháng 3.2026, cùng đó là Anh hoặc Pháp…
Một số quốc gia khác cũng đang nghiên cứu hoặc xây dựng quy định về việc cấm người dưới 16 tuổi tiếp cận mạng xã hội, nhằm bảo vệ trẻ trước những nội dung độc hại và chứng nghiện điện thoại.
Theo nữ đại biểu, không có người lớn nào có đủ thời gian để theo dõi con em mình dùng mạng xã hội và không phải trẻ em nào khi dùng mạng xã hội cũng được hướng dẫn sử dụng như thế nào cho đúng đắn và hiệu quả.
Trong khi đó, trẻ em thường nhận thức chưa đầy đủ và rất dễ bị lôi kéo vào xem, nghe, đọc những nội dung nhạy cảm, không phù hợp với lứa tuổi của mình.
Trách nhiệm đặt ra là cần chăm sóc, bảo vệ, giáo dục trẻ em để các em được rèn luyện, bồi dưỡng cả về đức, trí, thể, mỹ.
Một vấn đề khác được bà Thoa đề cập là tình trạng xâm hại, bạo hành trẻ em. Năm 2025, dù số vụ việc xâm hại tình dục trẻ em có chiều hướng giảm so với năm 2024, nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp.
Tại một số địa phương đã xảy ra các vụ bạo lực giữa học sinh phổ thông, đặc biệt là ở ngoài nhà trường, với tính chất và mức độ nghiêm trọng, ảnh hưởng đến môi trường giáo dục, thể chất, tinh thần của học sinh, gây lo lắng và bức xúc trong dư luận xã hội.
Đặc biệt, tình trạng bạo hành trẻ em vẫn còn xảy ra ở các cơ sở trợ giúp xã hội và cơ sở chăm sóc nuôi dưỡng trẻ em, như vụ việc tại một trung tâm xã hội ở Quảng Ninh, hoặc một số trung tâm bảo trợ tư nhân khác, gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe và thậm chí đe dọa cả tính mạng của trẻ em.
Do vậy, Chính phủ cần quan tâm chỉ đạo các bộ, ngành liên quan tập trung giải quyết các nội dung này.
Ngoài ra, để bảo vệ toàn diện cho trẻ em, một nội dung không thể bỏ qua là tăng cường quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm trong các nhà trường.
Bà Thoa dẫn chứng vụ việc đưa thực phẩm không bảo đảm an toàn vào trường học ở Hà Nội vừa qua, khiến dư luận hết sức bức xúc. Một số vụ việc tương tự cũng xảy ra ở các địa phương khác.
Thực tế trên đòi hỏi cần kiểm soát tốt hơn nguồn gốc, nâng cao tiêu chuẩn đối với thực phẩm cung cấp cho các nhà trường. Bởi, trẻ em là đối tượng hết sức đặc biệt, nhạy cảm, nếu không có giải pháp quản lý chặt chẽ, lâu dài sẽ ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, thể chất, tinh thần, xa hơn là tầm vóc thế hệ tương lai của đất nước.
Ngày 6-4, UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức cuộc họp nghe báo cáo tình hình triển khai các dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2.
Theo đó, đến nay đã có 138 trường hợp bị ảnh hưởng bởi dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2 nhận tiền hỗ trợ, bồi thường với tổng số tiền hơn 190 tỉ đồng.
Trong đó, dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 (xã Phước Dinh) có 18 hộ, với tổng diện tích bị ảnh hưởng gần 12ha, đã chi bồi thường 82 tỉ đồng.
Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 2 (xã Vĩnh Hải) đã thực hiện chi trả tạm ứng tiền bồi thường cho 120 hộ, với số tiền gần 110 tỉ đồng.
Cuộc họp cũng nêu ra nhiều khó khăn, vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng.
Cụ thể, trong quá trình triển khai, nhiều nội dung mới, đặc thù phát sinh, nhất là với các trường hợp có nguồn gốc sử dụng đất phức tạp, tồn tại kéo dài qua nhiều giai đoạn chính sách, vượt ra ngoài phạm vi điều chỉnh trực tiếp của nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc biệt đầu tư xây dựng dự án điện hạt nhân Ninh Thuận được Quốc hội thông qua.
Ngoài ra, dự án có phạm vi thu hồi đất lớn, ảnh hưởng đến nhiều trường hợp với điều kiện pháp lý khác nhau. Trong đó có các trường hợp sử dụng đất ổn định, lâu dài nhưng chưa đủ điều kiện được cấp giấy chứng nhận do ảnh hưởng của quy hoạch kéo dài và các quyết định thu hồi đất trước đây.
Để đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, ông Nguyễn Thành Phú - Giám đốc Sở Xây dựng Khánh Hòa - cho biết Sở này đã phân công 1 phó giám đốc Sở và nhiều trưởng phòng để nắm trực tiếp các đầu việc liên quan đến dự án điện hạt nhân.
Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng vai trò "nhạc trưởng" của chính quyền cấp xã trong công tác giải phóng mặt bằng rất quan trọng.
Phát biểu kết luận, ông Nguyễn Việt Hùng - Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa - đề nghị Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh phải cập nhật số liệu thường xuyên về tiến độ giải phóng mặt bằng dự án vào hệ thống Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh tỉnh Khánh Hòa (IOC).
Ông Hùng đề nghị các địa phương huy động cả hệ thống chính trị để tuyên truyền về các hiệu quả, giá trị của các nhà máy điện hạt nhân; phải chú trọng công tác chuyển đổi, định hướng nghề nghiệp đối với các hộ dân trong diện giải phóng mặt bằng dự án điện hạt nhân. Các sở, ngành liên quan phải làm việc chặt chẽ với các chủ mỏ để không xảy ra tình trạng thiếu hụt vật liệu xây dựng.
Về công tác đảm bảo an ninh trật tự tại các địa phương có dự án điện hạt nhân, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa đề nghị Công an tỉnh nắm chắc các "điểm nóng" để có những phương án xử lý từ sớm, từ xa.
Đại tá Nguyễn Đình Thuận Hải - Phó giám đốc Công an tỉnh Khánh Hòa - cho hay Công an tỉnh đã chỉ đạo các phòng nghiệp vụ và công an 2 xã Vĩnh Hải, Phước Dinh phối hợp, tham mưu Tỉnh ủy, UBND về công tác đảm bảo an ninh trật tự.
Ngày 15-4, Đài Khí tượng thủy văn tỉnh Quảng Ngãi thông tin nguồn nước trên các sông lớn khu vực phía Tây tỉnh (tỉnh Kon Tum cũ) như Đăk Bla, Pô Kô đang suy giảm nghiêm trọng, làm gia tăng nguy cơ khô hạn tại nhiều địa phương.
Cụ thể, tổng lượng dòng chảy mặt trên sông Đăk Bla và Pô Kô đều thấp hơn trung bình nhiều năm cùng kỳ từ 43 - 86%.
Trong đó, tại trạm Kon Plông, sông Đăk Bla giảm 73%, còn tại trạm Kon Tum giảm tới 86%. Sông Pô Kô tại trạm Đăk Mốt cũng thấp hơn 43%.
So với cùng kỳ năm 2025, tình trạng thiếu nước vẫn tiếp diễn. Dòng chảy trên sông Đăk Bla tại Kon Plông giảm khoảng 33%, tại Kon Tum giảm 66%; còn sông Pô Kô giảm 37%.
Nguyên nhân chủ yếu do trong 10 ngày qua, khu vực phía Tây tỉnh gần như không có mưa. Lượng mưa thấp hơn trung bình nhiều năm từ 97 - 100%, nhiều nơi ghi nhận 0mm như phường Kon Tum và các xã Sa Thầy, Ia Đal, Bờ Y, Đăk Tô, Tu Mơ Rông, Đăk Pek.
Dự báo 10 ngày tới, dòng chảy trên các sông tiếp tục xu thế giảm chậm và phụ thuộc vào điều tiết của các hồ chứa.
Tổng lượng nước trên các sông, suối khu vực này sẽ còn thiếu hụt từ 65 - 80% so với trung bình nhiều năm.
Việc mực nước trên các sông giảm sâu có thể dễ dàng nhận ra, khi người dân ở đô thị Kon Tum ra những bãi cát mênh mông, vốn là lòng sông Đăk Bla, vui chơi và gọi vui là "biển Kon Tum".
Nhiều địa phương được cảnh báo có nguy cơ xảy ra hạn hán, thiếu nước, gồm các phường Kon Tum, Đăk Cấm, Đăk Bla và các xã Ngọk Bay, Ia Chim, Đăk Rơ Wa, Kon Braih, Đăk Kôi, Đăk Rve, Ia Đal…
Ông Nguyễn Văn Huy, Giám đốc Đài Khí tượng thủy văn tỉnh Quảng Ngãi, cho biết tình trạng khô hạn không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, mà còn kéo theo nguy cơ suy thoái môi trường, hoang mạc hóa, thiếu điện năng và tác động trực tiếp đến đời sống người dân.
Theo dự báo, từ ngày 15 đến 20-4, khu vực này có khả năng xuất hiện mưa rào và dông rải rác, lượng mưa khoảng 5-15mm, tuy nhiên vẫn ở mức thấp, chưa đủ cải thiện tình trạng thiếu nước.
