Dành cả thanh xuân để làm đôi chân cho đứa con bại não, bà Trang chưa bao giờ dám mơ về một ngày được cùng con đứng trên bục vinh danh đại học. Thế nhưng, sau 22 năm ròng rã cùng con chiến đấu với nghịch cảnh, người mẹ ấy đã có thể mỉm cười trong nước mắt khi nhìn con cầm trên tay tấm bằng cử nhân. Đây không chỉ là thành quả của một cá nhân, mà là bài ca về tình mẫu tử thiêng liêng và nghị lực sống phi thường.
Trong lễ tốt nghiệp mới đây của Trường ĐH Ngoại ngữ – Tin học TP.HCM, Nguyễn Thành Lâm ngồi trên xe lăn với sự hỗ trợ của mẹ để lên sân khấu nhận tấm bằng cử nhân. Một khoảnh khắc ngắn ngủi, nhưng đủ khiến nhiều người không khỏi tò mò: hành trình phía sau của chàng trai này là gì?
Gặp Lâm sau buổi lễ tốt nghiệp vài ngày, điều gây ấn tượng với tôi không chỉ là sự điềm tĩnh, mà còn là cách chàng trai này nhìn nhận những khó khăn của mình như một điều… bình thường. Bên cạnh Lâm, “người bạn đồng hành” quen thuộc vẫn là chiếc khung tập đi. Dù việc di chuyển có nhiều hạn chế, từng bước đi đều nặng nề, nhưng Lâm vẫn có thể tự chạy xe ba bánh đi học, đi làm.
Lâm kể bản thân chào đời không may mắn như nhiều bạn khác, cậu bị bại não co cứng do sinh ngạt. Lâm tâm sự rằng những năm đầu đời, việc ngồi, bò hay di chuyển là điều tưởng chừng rất xa vời. Đến năm 3 tuổi, Lâm vẫn chưa thể tự ngồi, cơ thể rất yếu. “Gia đình khi đó đã đưa mình từ Tiền Giang (nay là Đồng Tháp) đến Vĩnh Long để tập vật lý trị liệu. Mình và mẹ thuê phòng trọ ở đó cho tiện việc điều trị, còn ba thỉnh thoảng sẽ đến thăm”, Lâm kể.
Sau khoảng thời gian kiên trì, cơ thể Lâm đã có những bước tiến. Thành quả đầu tiên của cuộc đời cậu không phải là điểm số, mà là cái ngồi vững chãi ở tuổi lên bốn. Từ đó đã mở ra hy vọng cho cuộc đời Lâm và cả gia đình.
Lên 7 tuổi, độ tuổi đến trường, gia đình Lâm lại đối mặt với những lời bàn tán như: “Nó bị vậy đi học làm gì” hay “Bị vậy sao không lo tập đi đứng”… Nhưng lúc đó bà Nguyễn Thị Thùy Trang (47 tuổi, mẹ của Lâm) vẫn quyết tâm cho con trai được đi học. “Năm 7 tuổi, mẹ đưa mình về lại nhà và đăng ký cho đi học. Vì đi học muộn nên gia đình xin trường cho miễn học mẫu giáo”, Lâm nhớ lại.
Từ đó, hành trình đến trường của Lâm bắt đầu, dù không hề dễ dàng, nhưng chưa bao giờ thiếu vắng bóng mẹ. Suốt 9 năm ròng rã từ tiểu học đến THCS, mẹ chưa bao giờ để Lâm đơn độc trên con đường đến trường. Lâm nhớ lại, những năm tiểu học, hình ảnh in sâu trong ký ức cậu là người mẹ đứng lặng lẽ ngoài cửa lớp mỗi giờ ra chơi, trên tay lúc nào cũng sẵn đồ ăn vặt cho con.
“Nhờ thời gian tập ở Vĩnh Long, từ lớp 1 mình đã có thể dùng xe lăn lắc tay để đi học. Vì không yên tâm nên mẹ luôn đi bộ theo sau, cũng may là trường gần nhà. Lên lớp 6, trường xa hơn, mẹ chuyển sang đạp xe đi theo. Dù nắng hay mưa, ngày nào mẹ cũng đưa đón”, Lâm xúc động kể.
Lâm thừa nhận, khó khăn lớn nhất không chỉ nằm ở thể chất mà còn là cảm giác tự ti. Suốt những năm qua, Lâm không tránh khỏi những ánh nhìn khác biệt và lời bàn tán. “Ban đầu mình cũng bị ảnh hưởng, nhưng rồi nghĩ họ nói xong rồi thôi, nếu cứ bận tâm thì chỉ làm mình buồn thêm. Vì vậy, mình chọn tập trung học và phát triển bản thân”, Lâm nói.
Bước ngoặt lớn đến vào những năm THPT, khi Lâm buộc phải tự lập nhiều hơn. Chàng trai kể nhà cách trường 7 km, mẹ không biết chạy xe máy nên một mình đến trường bằng chiếc xe điện 3 bánh. Từ đây, hành trình đến trường không còn bóng dáng mẹ bên cạnh mỗi ngày. Nhưng đổi lại, Lâm có thêm những người bạn đồng hành, bạn bè, thầy cô luôn sẵn sàng hỗ trợ khi cần.
Không chỉ dừng lại ở việc đến lớp, Lâm còn thi đỗ vào Khoa Công nghệ thông tin, Trường ĐH Ngoại ngữ – Tin học. Lâm kể ngày nhận tin trúng tuyển, cả gia đình vỡ òa trong hạnh phúc. Nhưng niềm vui ấy cũng đi kèm với nỗi lo của người mẹ. “Lúc nó ở gần mà tôi còn lo, phải đi theo sau mỗi lần đến trường, huống chi lên thành phố sống một mình”, bà Trang nói.
May mắn thay, Lâm có người chú ruột ở thành phố hỗ trợ trong suốt khoảng thời gian học đại học. Sau nhiều năm kiên trì đến lớp, Lâm đã có thể cầm trên tay tấm bằng cử nhân loại khá. “Mình muốn cùng mẹ cầm chung tấm bằng đại học vì hành trình này nếu không có mẹ có lẽ đã không có mình ngày hôm nay. Mình biết ơn bản thân vì không bỏ cuộc và cả những người đã luôn bên cạnh giúp đỡ”, Lâm bộc bạch.
Ngày nhìn thấy con trai trưởng thành, bà Trang không giấu được sự xúc động. Người mẹ ấy đã dành gần như toàn bộ thời gian của mình để chăm sóc con. Từ những ngày thuê trọ xa nhà để tập vật lý trị liệu, đến những năm tháng đưa đón con đi học, từng bữa ăn, bộ quần áo… tất cả đều xoay quanh đứa con trai đặc biệt.
Bà Trang nghẹn ngào chia sẻ: “Thấy con mình như vậy, tôi thương lắm. Hồi nhỏ, tay chân, cơ thể nó đã yếu ớt lại còn bệnh suốt nên cứ ai hỏi tới là tôi lại khóc. Có những lúc rất vất vả, nhưng tôi chưa bao giờ nghĩ sẽ dừng lại. Tôi chỉ sợ, nếu không cho con đi học thì sau này con biết làm gì để sống. Đến hôm nay, nhìn con trai cầm trên tay tấm bằng đại học, tôi mừng lắm. Trước đây, tôi chưa từng nghĩ sẽ có ngày này”.
Bên cạnh Lâm còn có sự hỗ trợ của những người bạn tốt. Trần Tuấn Kiệt, bạn học cùng khoa, người thường xuyên hỗ trợ Lâm trong những năm đại học, chia sẻ: “Những hôm học cùng, Lâm chạy xe đến trường rồi gọi mình xuống hỗ trợ đưa bạn lên lớp. Nhìn bạn đi học đều đặn như vậy, mình thật sự rất nể. Nếu là mình, chắc đã nản từ lâu rồi”.
Hành trình của Lâm là câu chuyện của những nỗ lực lặp đi lặp lại mỗi ngày, từ việc tập ngồi, tập đi, đến kiên trì đến lớp, vượt qua ánh nhìn và cả những giới hạn của bản thân. Lâm bộc bạch: “Ai cũng có những khó khăn riêng, nhưng điều quan trọng là đừng để nó định nghĩa cuộc đời mình. Cứ kiên trì, tin vào bản thân và đừng ngại khác biệt vì đôi khi chính những điều tưởng là điểm yếu lại trở thành sức mạnh”.
Nguyễn Phương Thảo (30 tuổi, ngụ xã Gio Linh, tỉnh Quảng Trị) là một nhiếp ảnh gia, hướng dẫn viên du lịch tại địa phương. Trên mạng xã hội, cô được biết đến với biệt danh Sam Nguyễn, Sam Rong Chơi. Cô thường xuyên chia sẻ kinh nghiệm du lịch với mọi người trên các hội nhóm.
Phương Thảo kể cô đến đảo Phú Quý vào tháng 5.2025 và lưu lại đó trong 2 ngày. Ban đầu, cô khá lo lắng khi đến đây một mình. Tuy nhiên, khi gặp gỡ người dân địa phương, thấy họ vô cùng thân thiện, nhiệt tình, Thảo đã thu nhặt khá nhiều kinh nghiệm ăn uống, ngủ nghỉ, vui chơi và địa điểm chụp ảnh đẹp trên đảo. Cũng theo Phương Thảo, hiện tại đảo Phú Quý đang vào mùa đẹp nhất (tháng 3 đến tháng 7).
Để đến đảo, nếu đi đường hàng không thì khi đến sân bay Cam Ranh, P.Bắc Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa, mọi người có thể bắt xe khách, tàu hỏa hoặc taxi để đến bến tàu cao tốc Phan Thiết (đường Phạm Văn Đồng, P.Phan Thiết, tỉnh Lâm Đồng). "Tuy nhiên, quãng đường từ sân bay đến bến tàu cao tốc khoảng 200 km, di chuyển bằng tàu hỏa hoặc taxi khá tốn kém. Do đó, các bạn đi bằng đường hàng không nên lưu ý điều này. Ngoài đường hàng không, các bạn có thể đi xe khách đến thẳng bến tàu cao tốc Phan Thiết", Thảo chia sẻ.
Thảo cũng hướng dẫn thêm: Từ bến tàu cao tốc Phan Thiết, di chuyển ra cảng Phú Quý bằng tàu cao tốc Trưng Trắc hoặc Superdong. Tàu Trưng Trắc to hơn, di chuyển êm hơn, còn tàu Superdong có nhiều chuyến hơn. "Vào mùa cao điểm, mọi người nên đặt vé tàu sớm, tránh đến nơi thì đã hết vé", Thảo lưu ý.
Thảo kể, cô chọn cách đến bến tàu sớm hơn 1 ngày và nghỉ lại ở homestay gần đó. Sáng hôm sau, được chủ homestay gọi dậy và nhắc nhở ăn sáng nhẹ, uống thuốc chống say tàu trước 15 - 30 phút tàu chạy. Khi lên tàu, Thảo chọn ngồi ghế ở tầng dưới và gần cuối tàu nhưng tránh hàng cuối.
Khi đến đảo, Thảo chọn homestay sát biển, gần chợ cá và trường học. Trong thời gian lưu lại, cô thường chạy bộ để ngắm bình minh. Mức giá của các homestay này vừa phải nhưng sạch sẽ, yên tĩnh, mang nét đặc trưng của đảo. Đặc biệt, các homestay còn có bếp cho khách tự nấu ăn.
Thảo bật mí: "Phú Quý có nhiều điểm check-in siêu đẹp trong những khoảng thời gian nhất định. Cụ thể, đến dốc Phượt ngắm biển và chụp ảnh lúc 5 giờ 30 hoặc sau 15 giờ 30, còn đến cột cờ Phú Quý, gành Hang lúc 5 giờ 30 đến 8 giờ sẽ ngắm được bình minh đẹp khó tả. Muốn ngắm hoàng hôn bãi Lăng bình yên, các bạn nên đến lúc 16 giờ 30 đến 17 giờ 30. Nếu đến đảo du lịch một mình, nhớ mang theo chân máy để tự chụp ảnh".
Ngoài các cảnh đẹp, du khách có thể đến chợ Tam Thanh khám phá văn hóa, thưởng thức ti tỉ món ngon địa phương.
Thảo cho biết chi tiêu khoảng 2 triệu đồng cho chuyến du lịch Phú Quý 2 ngày 1 đêm. Số tiền này bao gồm: tiền vé tàu cao tốc, thuê xe máy, homestay, ăn uống… Chi phí này chưa tính tiền vé xe khách, tàu hỏa hoặc máy bay để đến bến tàu cao tốc Phan Thiết.
Với Thảo, đảo Phú Quý rất xinh đẹp, bình yên, xứng đáng giới thiệu đến bạn bè. Ở đây, cô được thong dong ngắm biển, sống như người bản địa.
Chuyến đi đến đảo Phú Quý nằm trong chuyến xuyên Việt của Thảo vào năm ngoái. Hành trình cho Thảo gặp gỡ những người bạn mới, ngắm đất nước xinh đẹp. Sau chuyến đi, Thảo chọn chia sẻ trải nghiệm vì nghĩ có rất nhiều bạn trẻ muốn đi nhưng không biết bắt đầu từ đâu.
Hiện anh Tuấn là Giám đốc Công ty TNHH đầu tư và phát triển nông nghiệp Hoàng Tuấn (xã Thạnh Phú, Đồng Tháp; trước đây thuộc xã Thạnh Lộc, H.Cai Lậy, Tiền Giang). Theo anh Tuấn, quyết định chuyển hướng ấy không phải vì sự cảm tính nhất thời, mà bắt nguồn từ những trăn trở sâu xa về sức khỏe cộng đồng và chất lượng thực phẩm.
Trong thời gian làm việc trong ngành dược, anh Tuấn nhận thấy một nghịch lý là khi tốc độ công nghiệp hóa, hiện đại hóa ngày càng mạnh mẽ thì chất lượng thực phẩm lại có dấu hiệu suy giảm. Những vấn đề như biến đổi khí hậu, quy trình canh tác thiếu bền vững, lạm dụng hóa chất trong nông nghiệp và thủy sản khiến dư lượng chất độc hại tồn dư trong thực phẩm ngày càng đáng lo ngại.
Từ suy nghĩ ấy, anh quyết định khởi nghiệp trong nông nghiệp, lĩnh vực tưởng như đi ngược lại chuyên môn ban đầu.
"Sản phẩm tôi lựa chọn để khởi nghiệp là cá chạch lấu, loài thủy sản đặc trưng miền Tây, thường được người dân ví như "sâm nước". Đây là loài cá khó nuôi, rủi ro cao, nhưng có giá trị dinh dưỡng cao và giá trị bản địa rõ nét. Cá chạch lấu là đặc sản truyền thống, nhưng đang dần khan hiếm ngoài tự nhiên do ô nhiễm môi trường và khai thác quá mức. Trong đông y, loài cá này được ví như "sâm sống trong nước" vì hàm lượng dinh dưỡng cao. Nếu làm chủ được quy trình nuôi, vừa có hiệu quả kinh tế, vừa góp phần bảo tồn nguồn tài nguyên địa phương", anh Tuấn nói.
Khác với mô hình truyền thống chú trọng sản lượng, cơ sở của anh Tuấn đặt trọng tâm vào an toàn sinh học và kiểm soát môi trường. Anh cho biết quy trình nuôi được thiết kế nhằm tạo môi trường sống gần với tự nhiên, giúp vật nuôi tăng sức đề kháng, phát triển khỏe mạnh mà không cần lạm dụng thuốc hay hóa chất. Các khâu kiểm soát mầm bệnh, quản lý môi trường nước được thực hiện chặt chẽ.
"Nguồn nước sau nuôi được xử lý đảm bảo không chứa dư lượng hóa chất độc hại trước khi trả lại môi trường, hạn chế ô nhiễm và góp phần duy trì cân bằng sinh thái. Nhờ cách tiếp cận này giúp chất lượng thịt cá tốt hơn, tạo nền tảng phát triển bền vững thay vì chạy theo sản lượng ngắn hạn", anh Tuấn cho hay.
Hiện công ty của anh Tuấn có hai sản phẩm chủ lực: cá chạch lấu tươi cấp đông đạt chứng nhận OCOP 3 sao và lạp xưởng cá chạch lấu. Trong đó, lạp xưởng cá chạch lấu được xem là sản phẩm chiến lược trong giai đoạn tiếp theo vì có giá trị gia tăng cao. Sản phẩm là sự kết hợp giữa đặc sản cá chạch lấu và nghề làm lạp xưởng truyền thống Cai Lậy, đi cùng quy trình sản xuất an toàn sinh học và truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
Anh Tuấn cho biết mỗi năm cơ sở thu hoạch khoảng 4 tấn cá chạch lấu tươi, giá bán ổn định từ 230.000 - 250.000 đồng/kg, mang lại lợi nhuận hơn 360 triệu đồng. Ngoài ra, anh còn nuôi thêm cá chép Koi với sản lượng khoảng 2 tấn/năm, lợi nhuận hơn 100 triệu đồng. Tổng lợi nhuận hằng năm đạt gần nửa tỉ đồng.
Tuy nhiên, anh Tuấn kể hành trình này không bằng phẳng. "Tôi từng gặp khó khăn về vốn, đặc biệt trong giai đoạn đầu khi quy trình chưa ổn định. Việc tiếp cận nguồn vốn ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ vẫn còn nhiều rào cản. Thị trường và phân phối cũng là thách thức lớn. Thế nên có lúc tôi cô đơn và hoài nghi. Tôi từng nghĩ sẽ quay về công việc cũ, nhẹ nhàng, đỡ nắng mưa hơn. Nhưng điều giữ tôi lại không phải lợi nhuận, mà là mong muốn giúp bà con quê hương", anh tâm sự.
Để mở rộng thị trường, anh Tuấn cho biết đã tích cực tham gia các chương trình trưng bày, quảng bá do Sở Công thương tỉnh Đồng Tháp tổ chức, đồng thời tiếp cận kênh thương mại điện tử…
Theo anh Tuấn, yếu tố then chốt để sản phẩm nông nghiệp cạnh tranh với hàng công nghiệp hoặc nhập khẩu là không ưu tiên sản lượng mà ưu tiên chất lượng. Quy trình sản xuất cần được chuẩn hóa theo hướng xanh và sạch, cũng như ứng dụng khoa học, công nghệ và đảm bảo truy xuất nguồn gốc.
Trong giai đoạn tới, anh Tuấn cho hay doanh nghiệp đặt mục tiêu tiếp tục hoàn thiện tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, mở rộng quy mô, nghiên cứu thêm sản phẩm chế biến từ cá chạch lấu, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý sản xuất.
Theo anh Tuấn, người trẻ khởi nghiệp nông nghiệp cần 3 yếu tố: nền tảng kiến thức vững chắc, sự bền bỉ và tinh thần học hỏi không ngừng.
"Với những bạn còn e ngại vì cho rằng nông nghiệp "lời ít, rủi ro cao", tôi cho rằng ở bất kỳ ngành nghề nào, nếu nhìn thấy lý tưởng của mình, hãy kiên định theo đuổi đến cùng. Khi khởi nghiệp lĩnh vực nông nghiệp, nếu làm bài bản và đặt chất lượng lên hàng đầu, hoàn toàn có thể mang lại hiệu quả kinh tế bền vững, đồng thời mở ra hướng đi mới cho những ai muốn trở về với quê hương", anh Tuấn chia sẻ.
Chiều 12.4 tại Hà Nội, anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam đã có buổi làm việc với Đoàn đại biểu Hội đồng Giao lưu chính trị Úc do bà Sook Yee Lai, quyền Chủ tịch Hạ viện bang Tây Úc, dẫn đầu đến thăm và làm việc tại Việt Nam.
Tại buổi làm việc, anh Nguyễn Tường Lâm, thay mặt Ban Bí thư T.Ư Đoàn và tuổi trẻ Việt Nam, đã nhiệt liệt chào mừng đoàn sang thăm và làm việc tại Việt Nam.
Anh Nguyễn Tường Lâm cho biết, quan hệ hợp tác giữa T.Ư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Hội đồng Giao lưu chính trị Úc được thiết lập từ năm 1993, trở thành một trong những kênh giao lưu chính trị - thanh niên đặc thù, có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng cường hiểu biết, xây dựng lòng tin và thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa hai nước.
Trải qua hơn 30 năm, hai bên đã duy trì thường xuyên các hoạt động trao đổi đoàn lãnh đạo trẻ, tổ chức nhiều chương trình giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm về xây dựng chính sách, quản trị và phát triển thanh niên. Qua đó, góp phần đào tạo, bồi dưỡng thế hệ lãnh đạo tương lai của mỗi quốc gia.
Theo anh Nguyễn Tường Lâm, quan hệ hợp tác này không ngừng được củng cố và phát triển, trở thành điểm sáng trong tổng thể quan hệ Việt Nam - Úc, đặc biệt trong lĩnh vực ngoại giao nhân dân và giao lưu thế hệ trẻ.
Đánh giá cao ý nghĩa chuyến thăm của đoàn trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Úc đang phát triển tốt đẹp và toàn diện trên nhiều lĩnh vực, anh Nguyễn Tường Lâm nhấn mạnh, việc hai nước chính thức nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện đã mở ra nhiều cơ hội hợp tác sâu rộng, thực chất và hiệu quả hơn, trong đó có hợp tác về thanh niên và giao lưu nhân dân.
Anh tin tưởng chuyến thăm lần này sẽ góp phần củng cố hơn nữa sự hiểu biết lẫn nhau, tăng cường tin cậy chính trị, đồng thời thúc đẩy các hoạt động hợp tác giữa thanh niên và các tổ chức của hai nước trong thời gian tới.
Trao đổi tại buổi làm việc, bà Sook Yee Lai bày tỏ lòng biết ơn trước sự đón tiếp chu đáo tại Hà Nội và khẳng định niềm vinh dự khi đại diện bang Tây Úc và Úc trong chuyến thăm này. Bà chia sẻ mình từng đến TP.HCM nhiều năm trước khi còn trẻ và hiện vừa đắc cử vào Nghị viện bang Tây Úc.
Đánh giá về quan hệ song phương, bà nhận định mối quan hệ nhân dân giữa hai nước rất khăng khít, mở ra nhiều cơ hội hợp tác đối tác chiến lược toàn diện. Đặc biệt, bà nhấn mạnh hai nước cùng chia sẻ mục tiêu về năng lượng tái tạo, an ninh năng lượng và phát triển bền vững.
Với tư cách Úc là đối tác đối thoại của ASEAN, bà khẳng định Việt Nam là thành viên then chốt trong khối này. Bà mong muốn các thành viên trong đoàn đại biểu có cơ hội tự giới thiệu và đặt câu hỏi để thúc đẩy trao đổi, tìm hiểu sâu sắc lẫn nhau.
Tại chương trình, hai bên đã trao đổi về việc hợp tác trong giáo dục. Đại diện Úc, đặc biệt là từ bang New South Wales, nhấn mạnh sự hỗ trợ dành cho sinh viên quốc tế thông qua các chương trình như "Study NSW". Phía Úc bày tỏ mong muốn tìm hiểu sâu hơn về nhu cầu thực tế và những ngành học cụ thể mà sinh viên Việt Nam quan tâm để cải thiện sự gắn kết và nâng cao chất lượng hỗ trợ.
Về phía Việt Nam, anh Nguyễn Tường Lâm khẳng định Úc là điểm đến hàng đầu của du học sinh Việt Nam. Việt Nam xem đây là nguồn nhân lực chất lượng cao, đóng vai trò then chốt trong việc hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 10% GDP mỗi năm.
Anh Nguyễn Tường Lâm đề xuất hai bên phối hợp quảng bá hình ảnh giáo dục Úc rộng rãi hơn tới thanh thiếu niên, đồng thời mong muốn đẩy mạnh hợp tác đào tạo trong các lĩnh vực khoa học và công nghệ.
