Dành cả thanh xuân để làm đôi chân cho đứa con bại não, bà Trang chưa bao giờ dám mơ về một ngày được cùng con đứng trên bục vinh danh đại học. Thế nhưng, sau 22 năm ròng rã cùng con chiến đấu với nghịch cảnh, người mẹ ấy đã có thể mỉm cười trong nước mắt khi nhìn con cầm trên tay tấm bằng cử nhân. Đây không chỉ là thành quả của một cá nhân, mà là bài ca về tình mẫu tử thiêng liêng và nghị lực sống phi thường.
Trong lễ tốt nghiệp mới đây của Trường ĐH Ngoại ngữ – Tin học TP.HCM, Nguyễn Thành Lâm ngồi trên xe lăn với sự hỗ trợ của mẹ để lên sân khấu nhận tấm bằng cử nhân. Một khoảnh khắc ngắn ngủi, nhưng đủ khiến nhiều người không khỏi tò mò: hành trình phía sau của chàng trai này là gì?
Gặp Lâm sau buổi lễ tốt nghiệp vài ngày, điều gây ấn tượng với tôi không chỉ là sự điềm tĩnh, mà còn là cách chàng trai này nhìn nhận những khó khăn của mình như một điều… bình thường. Bên cạnh Lâm, “người bạn đồng hành” quen thuộc vẫn là chiếc khung tập đi. Dù việc di chuyển có nhiều hạn chế, từng bước đi đều nặng nề, nhưng Lâm vẫn có thể tự chạy xe ba bánh đi học, đi làm.
Lâm kể bản thân chào đời không may mắn như nhiều bạn khác, cậu bị bại não co cứng do sinh ngạt. Lâm tâm sự rằng những năm đầu đời, việc ngồi, bò hay di chuyển là điều tưởng chừng rất xa vời. Đến năm 3 tuổi, Lâm vẫn chưa thể tự ngồi, cơ thể rất yếu. “Gia đình khi đó đã đưa mình từ Tiền Giang (nay là Đồng Tháp) đến Vĩnh Long để tập vật lý trị liệu. Mình và mẹ thuê phòng trọ ở đó cho tiện việc điều trị, còn ba thỉnh thoảng sẽ đến thăm”, Lâm kể.
Sau khoảng thời gian kiên trì, cơ thể Lâm đã có những bước tiến. Thành quả đầu tiên của cuộc đời cậu không phải là điểm số, mà là cái ngồi vững chãi ở tuổi lên bốn. Từ đó đã mở ra hy vọng cho cuộc đời Lâm và cả gia đình.
Lên 7 tuổi, độ tuổi đến trường, gia đình Lâm lại đối mặt với những lời bàn tán như: “Nó bị vậy đi học làm gì” hay “Bị vậy sao không lo tập đi đứng”… Nhưng lúc đó bà Nguyễn Thị Thùy Trang (47 tuổi, mẹ của Lâm) vẫn quyết tâm cho con trai được đi học. “Năm 7 tuổi, mẹ đưa mình về lại nhà và đăng ký cho đi học. Vì đi học muộn nên gia đình xin trường cho miễn học mẫu giáo”, Lâm nhớ lại.
Từ đó, hành trình đến trường của Lâm bắt đầu, dù không hề dễ dàng, nhưng chưa bao giờ thiếu vắng bóng mẹ. Suốt 9 năm ròng rã từ tiểu học đến THCS, mẹ chưa bao giờ để Lâm đơn độc trên con đường đến trường. Lâm nhớ lại, những năm tiểu học, hình ảnh in sâu trong ký ức cậu là người mẹ đứng lặng lẽ ngoài cửa lớp mỗi giờ ra chơi, trên tay lúc nào cũng sẵn đồ ăn vặt cho con.
“Nhờ thời gian tập ở Vĩnh Long, từ lớp 1 mình đã có thể dùng xe lăn lắc tay để đi học. Vì không yên tâm nên mẹ luôn đi bộ theo sau, cũng may là trường gần nhà. Lên lớp 6, trường xa hơn, mẹ chuyển sang đạp xe đi theo. Dù nắng hay mưa, ngày nào mẹ cũng đưa đón”, Lâm xúc động kể.
Lâm thừa nhận, khó khăn lớn nhất không chỉ nằm ở thể chất mà còn là cảm giác tự ti. Suốt những năm qua, Lâm không tránh khỏi những ánh nhìn khác biệt và lời bàn tán. “Ban đầu mình cũng bị ảnh hưởng, nhưng rồi nghĩ họ nói xong rồi thôi, nếu cứ bận tâm thì chỉ làm mình buồn thêm. Vì vậy, mình chọn tập trung học và phát triển bản thân”, Lâm nói.
Bước ngoặt lớn đến vào những năm THPT, khi Lâm buộc phải tự lập nhiều hơn. Chàng trai kể nhà cách trường 7 km, mẹ không biết chạy xe máy nên một mình đến trường bằng chiếc xe điện 3 bánh. Từ đây, hành trình đến trường không còn bóng dáng mẹ bên cạnh mỗi ngày. Nhưng đổi lại, Lâm có thêm những người bạn đồng hành, bạn bè, thầy cô luôn sẵn sàng hỗ trợ khi cần.
Không chỉ dừng lại ở việc đến lớp, Lâm còn thi đỗ vào Khoa Công nghệ thông tin, Trường ĐH Ngoại ngữ – Tin học. Lâm kể ngày nhận tin trúng tuyển, cả gia đình vỡ òa trong hạnh phúc. Nhưng niềm vui ấy cũng đi kèm với nỗi lo của người mẹ. “Lúc nó ở gần mà tôi còn lo, phải đi theo sau mỗi lần đến trường, huống chi lên thành phố sống một mình”, bà Trang nói.
May mắn thay, Lâm có người chú ruột ở thành phố hỗ trợ trong suốt khoảng thời gian học đại học. Sau nhiều năm kiên trì đến lớp, Lâm đã có thể cầm trên tay tấm bằng cử nhân loại khá. “Mình muốn cùng mẹ cầm chung tấm bằng đại học vì hành trình này nếu không có mẹ có lẽ đã không có mình ngày hôm nay. Mình biết ơn bản thân vì không bỏ cuộc và cả những người đã luôn bên cạnh giúp đỡ”, Lâm bộc bạch.
Ngày nhìn thấy con trai trưởng thành, bà Trang không giấu được sự xúc động. Người mẹ ấy đã dành gần như toàn bộ thời gian của mình để chăm sóc con. Từ những ngày thuê trọ xa nhà để tập vật lý trị liệu, đến những năm tháng đưa đón con đi học, từng bữa ăn, bộ quần áo… tất cả đều xoay quanh đứa con trai đặc biệt.
Bà Trang nghẹn ngào chia sẻ: “Thấy con mình như vậy, tôi thương lắm. Hồi nhỏ, tay chân, cơ thể nó đã yếu ớt lại còn bệnh suốt nên cứ ai hỏi tới là tôi lại khóc. Có những lúc rất vất vả, nhưng tôi chưa bao giờ nghĩ sẽ dừng lại. Tôi chỉ sợ, nếu không cho con đi học thì sau này con biết làm gì để sống. Đến hôm nay, nhìn con trai cầm trên tay tấm bằng đại học, tôi mừng lắm. Trước đây, tôi chưa từng nghĩ sẽ có ngày này”.
Bên cạnh Lâm còn có sự hỗ trợ của những người bạn tốt. Trần Tuấn Kiệt, bạn học cùng khoa, người thường xuyên hỗ trợ Lâm trong những năm đại học, chia sẻ: “Những hôm học cùng, Lâm chạy xe đến trường rồi gọi mình xuống hỗ trợ đưa bạn lên lớp. Nhìn bạn đi học đều đặn như vậy, mình thật sự rất nể. Nếu là mình, chắc đã nản từ lâu rồi”.
Hành trình của Lâm là câu chuyện của những nỗ lực lặp đi lặp lại mỗi ngày, từ việc tập ngồi, tập đi, đến kiên trì đến lớp, vượt qua ánh nhìn và cả những giới hạn của bản thân. Lâm bộc bạch: “Ai cũng có những khó khăn riêng, nhưng điều quan trọng là đừng để nó định nghĩa cuộc đời mình. Cứ kiên trì, tin vào bản thân và đừng ngại khác biệt vì đôi khi chính những điều tưởng là điểm yếu lại trở thành sức mạnh”.
Trong chuyến công tác tham gia "Hành trình đỏ" tại vùng lưỡng quảng Quảng Đông và Quảng Châu (Trung Quốc) vào cuối năm 2025, đoàn đại biểu các nhà báo chúng tôi đã có cơ hội tiếp xúc với nhiều bạn trẻ của Trung Quốc và Việt Nam. Họ đã chia sẻ những trải nghiệm quý giá của mình khi tham gia hành trình ý nghĩa này.
"Tôi rất nhớ Hà Nội, nhớ hồ Gươm, nhớ hồ Tây thơ mộng, nhớ những món ăn rất ngon, nhớ những người bạn Việt Nam thân thiện…", chị Lư Kim Linh, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Học viện Quan hệ quốc tế, ĐH Trung Sơn, đồng thời là giảng viên tại Trường ĐH Dân tộc Quảng Tây, đã bộc bạch khi được hỏi về cảm nhận của mình với Việt Nam. Là một người Trung Quốc từng học tập tại Việt Nam và có vốn tiếng Việt lưu loát, chị Linh là một nhịp cầu sống động trong giao lưu văn hóa giữa hai nước.
Trong chuyến tham gia Hành trình hữu nghị Việt - Trung, chị Linh được đặt chân đến nhiều di tích lịch sử in đậm tình hữu nghị của Việt Nam - Trung Quốc, trong đó có Di tích Lớp huấn luyện chính trị thanh niên Việt Nam tại Trụ sở Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên ở Quảng Châu. Đây là điểm lịch sử quan trọng, gắn liền với các hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Chính tại nơi này, trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc tháng 8.2024, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã viết lưu bút, bày tỏ xúc động khi trở lại địa điểm gắn với những năm tháng hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đồng thời khẳng định giá trị của tình hữu nghị truyền thống, đoàn kết và gắn bó giữa hai Đảng, hai nước và nhân dân Việt Nam - Trung Quốc.
Lần đầu tiên được đến thăm, chị Linh bày tỏ sự ngưỡng mộ Chủ tịch Hồ Chí Minh và hiểu hơn về tình hữu nghị giữa hai Đảng cộng sản Việt Nam và Trung Quốc, cũng như mối quan hệ giữa nhân dân hai nước. Theo chị, việc kết nối giữa quá khứ và hiện tại là vô cùng quan trọng. Chị nhấn mạnh rằng tình hữu nghị truyền thống Việt - Trung được xây dựng từ nền móng vững chắc của các nhà lãnh đạo tiền bối như Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Mao Trạch Đông - một di sản quý báu "không hề dễ dàng có được".
Từ góc độ của một nhà nghiên cứu quan hệ quốc tế, chị Linh cho rằng thế hệ trẻ hôm nay đang đứng trước những cơ hội và thách thức mới trong việc định nghĩa lại cách thức giao lưu trong thời đại số.
"Đối với thế hệ trẻ chúng tôi, việc tiếp tục kế thừa và phát huy tình cảm hữu nghị này là trách nhiệm của mỗi người dân hai nước. Đặc biệt là với những sinh viên đã từng sang Việt Nam học tập và học tiếng Việt như tôi, việc tìm hiểu nhiều hơn về Việt Nam và giúp các bạn Việt Nam hiểu thêm về Trung Quốc là một trách nhiệm xã hội mà chúng tôi nhất định phải gánh vác", chị Linh bày tỏ.
Tại Trung Quốc, có một "địa chỉ đỏ" vô cùng ý nghĩa về tình hữu nghị giữa hai quốc gia Việt - Trung, đó là ĐH Trung Sơn. Cách đây hơn một thế kỷ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sắp xếp cho 8 thiếu niên Việt Nam sang theo học tại Trường trung học và tiểu học thuộc ĐH Quảng Đông, tiền thân của ĐH Trung Sơn ngày nay.
Câu chuyện "gieo mầm hữu nghị" ấy đến nay vẫn là ký ức chung, được hai bên trân trọng giữ gìn. Trong suốt những năm qua, ĐH Trung Sơn luôn coi trọng giao lưu và hợp tác với Việt Nam và đã đào tạo cho nước ta nhiều thế hệ nhân tài ưu tú, thông thạo ngôn ngữ hai nước, am hiểu sâu sắc văn hóa lẫn nhau. Hiện ở đây có khoảng 60 lưu học sinh Việt Nam.
Chị Hoàng Thị Ngọc Minh là một nghiên cứu sinh Việt Nam đang theo học năm thứ 2 chuyên ngành quan hệ quốc tế tại ĐH Trung Sơn. Chia sẻ về lý do chọn học tại nơi đây, chị Minh cho biết muốn "đến để hiểu, hiểu để yêu". Đối với chị, khi đến đây thì tình hữu nghị Việt - Trung không chỉ nằm trong sử sách hay những tuyên bố ngoại giao, mà hiện hữu sống động qua từng trải nghiệm thực tế và sự kết nối giữa con người với con người.
Chị Minh chia sẻ, trước đây cái nhìn của chị về Trung Quốc phần lớn qua phim ảnh, âm nhạc và những thông tin đa chiều trên mạng xã hội, đôi khi chưa thực sự toàn diện. Chỉ khi sống và học tập tại đây, chị mới cảm nhận rõ nét sự ấm áp của tình người.
Câu chuyện về một người phụ nữ lớn tuổi Trung Quốc không ngần ngại giúp đỡ chị xách những chiếc va li nặng nề trên tàu điện ngầm trong những ngày đầu bỡ ngỡ đã để lại ấn tượng sâu đậm. Với chị Minh, đó là minh chứng rõ nhất cho việc lòng tốt và sự thân thiện không có biên giới. Chị nhận ra rằng, dù ở đâu, sự cởi mở và đối thoại trực tiếp chính là chìa khóa để phá vỡ những rào cản hay định kiến do thông tin sai lệch tạo ra.
Từ những trải nghiệm cá nhân, chị Minh cho rằng mỗi người trẻ là một "sứ giả" mang hình ảnh Việt Nam ra thế giới. Chị Minh thực hiện trách nhiệm ấy bằng những hành động thiết thực: sử dụng mạng xã hội WeChat để chia sẻ những video ngắn về đời sống hiện đại, vẻ đẹp đất nước và con người Việt Nam đến bạn bè quốc tế. Chị cũng cùng các bạn Việt Nam thường xuyên tham gia các buổi giao lưu văn hóa, mang hơi thở và bản sắc dân tộc giới thiệu đến thầy cô và bạn bè Trung Quốc.
Là một trong những người trẻ tham gia Hành trình hữu nghị Việt - Trung năm 2025, anh Nguyễn Hoài Đảm, Bí thư Đoàn thanh niên Đài Truyền hình Việt Nam, đã cảm nhận sâu sắc về sứ mệnh của thế hệ trẻ trong việc kế thừa, phát huy tình hữu nghị giữa hai quốc gia. "Qua hành trình này, chúng tôi càng cảm nhận sâu sắc nền tảng của tình hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc, được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Mao Trạch Đông đặt nền móng, được các thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước kiên trì vun đắp qua năm tháng", anh nói.
"Thế hệ trẻ hôm nay có thể chưa viết nên ngay lập tức những trang sử lớn, nhưng chính các bạn đang và sẽ góp phần định hình tương lai quan hệ Việt - Trung bằng tri thức, trải nghiệm và sự năng động, sáng tạo của mình. Các bạn chính là nguồn cảm hứng để tiếp tục kể những câu chuyện tốt đẹp về tình hữu nghị giữa hai đất nước, hai dân tộc trong kỷ nguyên mới", anh Đảm bày tỏ. (còn tiếp)
Sáng 14.4, trong khuôn khổ chương trình "Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập năm 2026 tại Trung Quốc", anh A Đông, Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn TNCS Trung Quốc đã tiếp xã giao đoàn đại biểu thanh niên Việt Nam. Dự buổi gặp mặt còn có chị Vương Nghệ, Bí thư T.Ư Đoàn TNCS Trung Quốc.
Về phía đoàn Việt Nam, có anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch T.Ư Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam; anh Bùi Minh Tuấn, Trưởng ban Công tác Đoàn T.Ư Đoàn; anh Nguyễn Thái An, Phó trưởng ban Công tác Đoàn T.Ư Đoàn…
Anh A Đông chào mừng đoàn đại biểu thanh thiếu nhi Việt Nam đã đến Trung Quốc tham gia chương trình Hành trình đỏ năm 2026 và cho biết, đầu năm 2025, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình đã có cuộc điện đàm rất thành công, sau đó thống nhất khởi động Năm giao lưu nhân văn Việt - Trung, trong đó tập trung tăng cường giao lưu hữu nghị nhân dân, đặc biệt giữa thanh niên 2 nước.
Chương trình "Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập của thanh niên Việt Nam tại Trung Quốc" chính là hoạt động tiêu biểu trong khuôn khổ năm giao lưu nhân văn này.
Theo Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn Trung Quốc, gần một năm qua, chương trình đã tổ chức được 9 chuyến hành trình đưa thanh niên Việt Nam đến nhiều địa danh ở Trung Quốc nghiên cứu, học tập.
Tiếp nối thành công này, anh A Đông đề nghị tiếp tục triển khai thực hiện tốt Hành trình đỏ, mở rộng phạm vi, đối tượng tham gia hơn nữa trong những đợt tiếp theo để thế hệ trẻ 2 nước kế thừa "nguồn gen đỏ", góp phần vun đắp tình hữu nghị Việt - Trung.
Tại chương trình, anh Nguyễn Tường Lâm gửi lời cảm ơn T.Ư Đoàn Trung Quốc đã dành cho đại biểu Việt Nam sự đón tiếp trọng thị, chu đáo và chân tình trong khuôn khổ chương trình.
Anh Lâm cho hay, chương trình "Hành trình đỏ" là hoạt động tiêu biểu, được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, nguyên Chủ tịch nước Lương Cường và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình thống nhất triển khai và khởi động vào tháng 4.2025, trong khuôn khổ gặp gỡ hữu nghị thanh niên Việt - Trung lần thứ 24.
"Đây là minh chứng sinh động cho chỉ đạo của lãnh đạo cao nhất hai đảng, hai nhà nước về việc củng cố nền tảng xã hội vững chắc hơn, trong đó có thanh niên 2 nước là lực lượng nòng cốt", anh Lâm nói.
Theo anh Lâm, đây là năm thứ 2 và là đoàn Hành trình đỏ thứ 3 do T.Ư Đoàn tổ chức. Chương trình ngày càng được mở rộng quy mô, nội dung và đa dạng về thành phần thanh thiếu nhi tham gia.
Điều này không chỉ khẳng định hiệu quả, sức lan tỏa của một mô hình hợp tác thanh niên giàu ý nghĩa, mà còn góp phần củng cố và phát triển quan hệ hữu nghị truyền thống "vừa là đồng chí, vừa là anh em" giữa hai đảng, hai nhà nước và nhân dân hai nước.
Theo anh Lâm, đoàn đại biểu năm nay là những thanh thiếu nhi, những cán bộ Đoàn, đoàn viên, sinh viên, thiếu nhi có thành tích học tập, công tác, nghiên cứu khoa học, sáng tạo nội dung số cũng như hoạt động trong lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật rất xuất sắc.
Nội dung chương trình năm nay được xây dựng phong phú, kết hợp hài hòa giữa các hoạt động nghiên cứu lý luận, giáo dục truyền thống với trải nghiệm thực tiễn và giao lưu quốc tế.
Đoàn đại biểu sẽ đi thăm nhiều "địa chỉ đỏ" gắn với lịch sử cách mạng của 2 nước; tìm hiểu về cuộc đời, sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Trung Quốc. Đồng thời tham gia các diễn đàn, tọa đàm, đối thoại thanh niên với nhiều chủ đề thiết thực.
Đặc biệt, trong chương trình lần này, đoàn đại biểu thanh niên 2 nước vinh dự được tham dự hoạt động gặp gỡ cấp cao giữa lãnh đạo cao nhất hai đảng, hai nhà nước.
"Đây là dấu ấn hết sức quan trọng, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của lãnh đạo hai nước đối với thế hệ trẻ. Đó cũng là nguồn động viên, cổ vũ to lớn để thanh niên hai nước tiếp tục phát huy vai trò, trách nhiệm trong việc gìn giữ và phát triển quan hệ hữu nghị truyền thống", anh Lâm nói.
Anh Lâm cũng đề xuất tiếp tục triển khai hiệu quả chương trình "Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập của thanh niên" giai đoạn 2025 - 2027 theo tinh thần chỉ đạo của lãnh đạo cấp cao nhất hai đảng, hai nhà nước. Qua đó góp phần giáo dục truyền thống, củng cố nhận thức chính trị và tăng cường sự gắn bó, hiểu biết lẫn nhau của thế hệ trẻ.
Đây là chặng đua hướng tới vòng chung kết Ngày hội Trạng Nguyên toàn quốc được tổ chức tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội).
Ngày hội Trạng Nguyên nhỏ tuổi, Trạng Nguyên Nét chữ - Nết người và Trạng Nguyên School Tour toàn quốc là hoạt động thường niên uy tín, năm nay sang tuổi thứ 24.
Đây là sân chơi kiến thức dành cho độc giả của Báo Chăm Học và Báo Thiếu niên Tiền phong cuối tháng (2 ấn phẩm của Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng), đồng thời là nơi tôn vinh những gương mặt học sinh ưu tú, nỗ lực trong học tập trên cả nước.
Qua hơn hai thập kỷ tổ chức, ngày hội đã nhận được sự đánh giá cao từ Bộ GD-ĐT, T.Ư Đoàn cũng như sự tin tưởng của đông đảo phụ huynh, giáo viên toàn quốc.
Tại hội thi diễn ra ở Hà Tĩnh, 115 học sinh của 28 trường tiểu học trong tỉnh đã tranh tài ở những nét chữ, nết người. Không khí tại trường Albert Einstein trở nên náo nhiệt khi các "sĩ tử nhí" thể hiện bản lĩnh và tinh thần hiếu học của vùng đất học miền Trung.
Kết thúc chương trình, ban tổ chức đã trao 4 giải Trạng Nguyên, 8 giải Bảng Nhãn, 12 giải Thám Hoa và các giải Hoàng Giáp. Đặc biệt, 8 gương mặt xuất sắc nhất (bao gồm 4 Trạng Nguyên cá nhân và 4 Trạng Nguyên School Tour) đã chính thức được vinh danh và nhận tấm vé đặc cách tham dự Vòng chung kết toàn quốc diễn ra vào cuối tháng 4.2026 tại thủ đô Hà Nội.
Lễ phát động tại Hà Tĩnh được xem là bước khởi đầu, trong khi vòng chung kết sắp tới tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám là nơi tranh tài, là cơ hội để các em trải nghiệm không gian văn hóa, lịch sử và tiếp nối truyền thống khoa bảng vẻ vang của dân tộc.
Ban tổ chức cũng bày tỏ kỳ vọng thế hệ "sĩ tử nhí" này sẽ tiếp tục tỏa sáng, góp phần xây dựng một thế hệ trẻ Việt Nam tài năng và giàu tri thức.