Trong ba năm qua, thị trường xe điện hóa tại Việt Nam phát triển liên tục cả về doanh số lẫn lượng sản phẩm được giới thiệu. Bên cạnh loại hybrid tự sạc (HEV), ngày càng nhiều mẫu xe thuần điện (EV), xe hybrid sạc ngoài (PHEV) ra mắt, tạo thêm lựa chọn cho người dùng.
Giữa làn sóng điện hóa của thị trường, trạm sạc vẫn là một trong những yếu tố khiến người dùng cân nhắc nhất trước khi lựa chọn một mẫu xe nào đó. Cuộc đua hạ tầng trạm sạc trở nên sôi động hơn khi ngoài VinFast, nhiều hãng khác cũng đang đẩy mạnh đầu tư trong 2026 để xe EV, PHEV trở nên dễ tiếp cận hơn với người dùng.
Các mô hình trạm sạc phổ biến
Mạng lưới trạm sạc cho ôtô điện hóa tại Việt Nam hiện chia làm ba nhóm chính: hãng tự đầu tư, đơn vị phân phối đầu tư và công ty cung cấp (bên thứ ba) đầu tư.
Hình thái do hãng triển khai hiện chỉ có VinFast thông qua V-Green, công ty được tách ra từ bộ phận phát triển trạm sạc và giờ đây hoạt động độc lập, đóng vai trò tạo dựng mạng lưới, cung ứng sạc cho người dùng cá nhân hãng xe Việt. Bên cạnh đó là đội xe dịch vụ của Xanh SM, một công ty do tỷ phú Phạm Nhật Vượng sáng lập.
Tính đến hết 2025, VinFast cho biết đã lắp đặt tổng cộng 150.000 cổng sạc (hãng không nói rõ số trạm) cho ôtô, xe máy trên toàn quốc. Đây là con số lớn nhất xét về hạ tầng sạc mà một hãng thiết lập Việt Nam. VinFast chưa có ý định mở cho xe các thương hiệu khác sạc chung.
Hình thái thứ hai là đại lý bán lẻ hoặc đơn vị phân phối tự đầu tư. Đây là mô hình khá phổ biến trên thị trường bởi trừ VinFast, các hãng xe bán ở Việt Nam đều không tự xây trạm sạc.
Đại lý các hãng bán xe điện như BYD, Ford, Geely, Omoda & Jaecoo, Audi, Porsche, Mercedes, BMW… đều tự đầu tư và vận hành trạm sạc với quy chuẩn từ hãng mẹ. Có hãng (thông qua đại lý) cho phép xe thương hiệu khác sạc chung, số khác chưa mở.
Ngoài đại lý, chủ xe có thể sạc ở trạm công cộng do các công ty cung ứng dịch vụ sạc (gọi tắt là bên thứ ba) cung cấp. Số ít hãng xe sang như Porsche, Mercedes phối hợp với các công ty này để xây dựng trạm sạc với yêu cầu về mặt bằng, chỗ đỗ, nơi dừng, nghỉ theo tiêu chuẩn cho khách cao cấp.
Số lượng trạm sạc công cộng tại Việt còn khá ít ỏi. Theo số liệu của Trạm EV, một ứng dụng về tìm kiếm trạm sạc cho xe điện tại Việt Nam, hiện có gần 620 trạm sạc công cộng cho người dùng ôtô cần sạc điện. Với VinFast, con số gấp gần 22 lần với khoảng 13.577 trạm sạc trên toàn quốc.
Số lượng trạm sạc, cổng sạc cho xe điện hóa dự kiến sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới khi các hãng tiếp tục mở rộng quy mô. Ví dụ như VinFast, thương hiệu bán nhiều xe điện nhất tại Việt Nam, cho biết kế hoạch đầu tư 99 “siêu trạm sạc” dọc các tuyến quốc lộ trong 2026. Mỗi trạm trang bị 100 súng sạc công suất 150 kW.
Omoda & Jaecoo Việt Nam, liên doanh giữa Chery (Trung Quốc) và tập đoàn Geleximco, nói sẽ lắp đặt 80 trạm sạc trên toàn quốc trong 2026, tăng hơn 5 lần so với hiện nay. Công ty này mới bán xe PHEV với số lượng nhỏ, chưa có EV, nhưng đang xây dựng trạm sạc để chuẩn bị cho các sản phẩm điện hóa mới sắp phân phối.
TMT, công ty hiện phân phối xe điện của các thương hiệu thuộc liên doanh SAIC – GM – Guangxi Auto (SGMW) cho biết kế hoạch triển khai 30.000 trạm sạc trên cả nước và chia thành hai giai đoạn, trong 5 năm, bắt đầu từ tháng 6/2025. Công ty E-Green (thuộc TMT) triển khai việc này và hiện một số đại lý bán xe Wuling đã có trụ sạc.
Không chỉ thực hiện riêng lẻ, các hãng còn liên kết với nhau để chia sẻ trạm sạc. Ví dụ như Ford Việt Nam và Tasco Auto, đơn vị đang phân phối các hãng thuộc tập đoàn Geely như Geely, Lynk & Co, Volvo và sắp tới là Zeekr, Lotus, vừa ký biên bản ghi nhớ (MOU) hôm 8/4 về chia sẻ hạ tầng trạm sạc, cho phép chủ xe có thể sạc ở các đại lý khác nhau dù không chung thương hiệu. Tasco Auto sở hữu Savico, một ông lớn phân phối ôtô tại Việt Nam, trong đó có nhiều đại lý Ford.
Tính đến tháng 4, các đại lý của Ford và Tasco có tổng cộng 32 trạm sạc nhanh DC đang vận hành. Đến hết năm 2026, Tasco Auto dự kiến hoàn tất hơn 55 trụ sạc DC. Cùng 34 trụ sạc từ phía Ford, mạng lưới chia sẻ, dùng chung cho người dùng các thương hiệu thuộc liên minh này tăng lên 89 điểm sạc.
Hạ tầng trạm sạc cho xe điện tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc. Không chỉ kẻ dẫn dắt cuộc chơi VinFast, trạm sạc còn thu hút nhiều hãng khác tham gia khi người dùng có xu hướng ngày càng dễ chấp nhận xe điện như một phương tiện thay thế xe xăng, dầu, đặc biệt ở các đô thị lớn.
“Tôi nghĩ giai đoạn làm quen với xe điện của khách hàng đã qua”, ông Nguyễn Quang Khải, tổng giám đốc Phú Mỹ Ford, đánh giá. “Bây giờ là thời điểm thích hợp để các công ty đầu tư vào trạm sạc. Mạng lưới vận hành tốt, độ phủ rộng và tiện dụng thì xe điện sẽ dễ bán hơn”.
Theo ông Khải, việc các hãng, đại lý bắt tay chia sẻ trạm sạc là một xu hướng tự nhiên nhằm tận dụng sức mạnh của nhau. Một chiếc xe của một thương hiệu có thể sạc ở bất cứ đại lý của thương hiệu nào khác luôn là điều khách hàng mong muốn. Cái họ cần là sự đa dạng về điểm sạc, giảm bớt thời gian tìm kiếm, chờ đợi.
Với mô hình trạm sạc được đầu tư bởi đại lý hoặc đơn vị phân phối hãng xe đó, việc tối ưu chi phí vận hành và tạo ra nguồn thu từ nhu cầu sạc của người dùng các hãng khác là nguyên nhân khiến nhiều nơi “mở cửa”. Như trạm sạc tại các đại lý Omoda, Jaecoo, Wuling hiện không chỉ xe của hãng, mà những thương hiệu khác cũng có thể sử dụng. Việc ký kết giữa FVN và Tasco Auto cũng mở ra mô hình tương tự trong thời gian tới.
Ông Phan Duy, giám đốc kỹ thuật của Trạm EV nói rằng, việc đầu tư một trạm sạc DC (thường từ 2 trụ trở lên) tốn chi phí hàng tỷ đồng. Để khai thác hiệu quả, trạm sạc cần có lượng khách lớn và ổn định. Nếu bản thân một hãng nào đó còn yếu về tệp khách, cách mở rộng là bắt tay với hãng khác.
“Nếu chỉ duy trì sạc cho một thương hiệu khi lượng người dùng thường xuyên còn thấp thì đầu tư cho trạm sạc là không hiệu quả”, ông Duy nói. “Nhưng với những thương hiệu có doanh số lớn, sở hữu một đội xe sử dụng thường xuyên trạm sạc như VinFast thì lại khác”.
So với các hãng có quy mô doanh số xe điện nhỏ, VinFast hiện dẫn đầu thị trường Việt với thị phần gần 30% (số liệu 2025), tương đương hơn 175.000 xe bán ra. Vị thế số một doanh số của VinFast không chỉ ở mảng xe điện, mà còn toàn ngành xe nói chung.
VinFast đang tận dụng trạm sạc như một yếu tố cộng hưởng cho hệ sinh thái vận hành bằng điện. Và hãng hiện chưa có ý định chia sẻ cho hãng khác sử dụng khi dung lượng người dùng đủ lớn và tiếp tục tăng.
Mạng lưới trạm sạc phủ khắp Việt Nam và đang đầu tư thêm giúp hãng Việt tạo ra một thế mạnh áp đảo so với phần còn lại, xét về khả năng đáp ứng nhu cầu sạc. Chưa kể hãng đang miễn phí sạc cho người dùng đến hết tháng 2/2029, tối đa 10 lần sạc một tháng.
Theo các chuyên gia trong ngành, quy hoạch mạng lưới, ban hành các tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn cho trạm sạc, tiến tới mô hình dùng chung là hình thái lý tưởng cho một thị trường xe điện. Đây gần như là vai trò dành cho nhà nước. Nhưng khi chưa có, các hãng, đơn vị phân phối phải tự xây hệ sinh thái cho mình để thuyết phục người dùng sử dụng xe điện. Trong đó, trạm sạc đóng vai trò quan trọng, bên cạnh chất lượng sản phẩm, giá, dịch vụ hậu mãi.
Người dân sinh sống tại khu đô thị Trung Hoà - Nhân Chính đã quen thuộc với chiếc xe Mercedes-AMG S63 trên vỉa hè. Theo nhiều người, chiếc xe này đã nằm ở đó khoảng 10 năm.
Năm 2025, khi vỉa hè của khu phố được lát lại, công nhân dùng cẩu di chuyển xe sang một bên để thi công, sau đó lại đưa về đúng vị trí cũ, các bánh xe được kê cẩn thận.
Một số chuyên gia trong ngành ô tô cho rằng, chiếc S63 này thuộc đời 2011. Vào thời điểm mới ra mắt, mẫu sedan hiệu suất cao thuộc dòng S-Class hạng sang có giá ước tính khoảng 7-8 tỷ đồng. Hiện một số chiếc S63 cùng đời đang được chào bán trên thị trường với giá trên dưới 1 tỷ đồng, nhưng khá hiếm gặp.
Điều đáng chú ý là dù đã nhiều năm phơi mưa nắng ngoài trời, phần ngoại thất của chiếc xe vẫn gần như giữ được nguyên trạng.
Các chi tiết bên ngoài không bị phá hỏng hoặc thất lạc. Một số chủ garage chuyên xe sang tại Việt Nam cho rằng, dù bị bỏ lại trên vỉa hè khoảng 10 năm, mẫu xe này vẫn có khả năng phục hồi. Tuy nhiên, quá trình “dọn xe” sẽ tốn kém đáng kể cả về chi phí lẫn thời gian.
Anh Danh Hiển, chủ garage OtoZone (Hà Nội), đơn vị chuyên chăm sóc xe sang, nhận định: “Với tình trạng hiện tại, chiếc xe vẫn có thể phục dựng. Tuy nhiên, sẽ phải mất rất nhiều thời gian để tìm và đặt phụ tùng. Chi phí để thay thế đầy đủ các chi tiết cũng không hề rẻ".
Ngay cả với xe châu Âu đời sâu vẫn vận hành thường xuyên, việc chăm sóc đã khó, trong khi đây là một chiếc xe bị bỏ ngoài đường suốt 10 năm. Có lẽ chỉ khi mang giá trị kỷ niệm đặc biệt, chủ nhân mới sẵn sàng bỏ ra khoản tiền lớn để phục hồi”, anh Hiển nói.
Trong khi đó, anh Trường Vinh, quản lý xưởng CarPlus (Hà Nội), cho biết để phục dựng một chiếc xe đã bị bỏ không suốt 10 năm, trước tiên cần nhiều thời gian để kiểm tra toàn diện tình trạng thực tế.
Theo anh Vinh, bước đầu tiên là xác định những hạng mục nào trên xe vẫn còn khả năng hoạt động.
“Việc đầu tiên là phải kiểm tra xem xe còn có thể nổ máy hay không, sau đó mới có thể tính tiếp các phương án xử lý”, anh Vinh nói.
Đại diện xưởng chuyên xe châu Âu lâu năm này cũng cho biết rất khó ước tính chính xác chi phí phục dựng nếu chưa được kiểm tra trực tiếp.
“Nếu có cơ hội trực tiếp ‘thăm khám’ chiếc xe, tôi mới có thể đưa ra con số cụ thể. Một chiếc xe phơi mưa nắng, bụi bặm ngoài đường suốt 10 năm có nguy cơ hư hỏng lớn ở hệ thống dây điện hoặc các hộp điều khiển, do chuột cắn, nước mưa hoặc môi trường nồm ẩm”, anh Vinh chia sẻ.
Chi phí phục hồi có thể cao hơn giá trị còn lại của xe
Anh Lê Thượng Tiến, Giám đốc xưởng dịch vụ xe sang Auto’s Only ở TPHCM, đưa ra nhận định về động cơ của chiếc xe nằm vỉa hè 10 năm: “Động cơ xe Đức vốn dĩ có phần cơ khí rất bền bỉ, thậm chí, có thể nói là bền hơn cả xe Nhật nếu được bảo dưỡng đúng.
Tuy nhiên, cơ khí tốt bao nhiêu thì những chi tiết cao su, nhựa lại kém bền bấy nhiêu. Những mẫu xe hiệu năng cao như S63 trong điều kiện vận hành hằng ngày, có thể thường xuyên gặp những vấn đề về rò rỉ nhớt, nước làm mát. Đó là do cao su bị lão hóa do nhiệt trong khoang động cơ”.
Ngoài hiện tượng lão hóa do nhiệt, theo anh Tiến, các chi tiết cao su cũng xuống cấp theo thời gian. Với chiếc xe này, gần như phải thay thế toàn bộ những hạng mục như gioăng nắp dàn cò, phốt đầu hộp số, phốt đuôi động cơ, gioăng đáy các-te cùng toàn bộ hệ thống ống nước làm mát động cơ.
“Với tình trạng xe phơi mưa nắng suốt nhiều năm, khả năng cao là hệ thống gioăng cửa và gioăng cửa sổ trời đã mục nát, không còn độ kín, dẫn tới nguy cơ nước lọt vào khoang nội thất. Bên dưới sàn xe có hơn 20 hộp điều khiển, trong đó nhiều hộp giao tiếp điện tử có giá trị rất cao. Khi nước xâm nhập, các hộp này có thể đã bị hư hỏng.
Hơi ẩm cũng có thể gây oxy hóa, ảnh hưởng trực tiếp đến bo mạch điện tử. Quan trọng nhất là khi xác định phục hồi xe, phải tính trước kịch bản này và tiến hành vệ sinh toàn bộ mạch điện của các hộp điều khiển trước khi cấp nguồn.
Nếu kỹ thuật viên xử lý đúng quy trình, vẫn có thể cứu được một số hộp. Ngược lại, nếu chỉ xử lý phần cơ khí rồi cấp điện để nổ máy ngay, nguy cơ hư hỏng các hộp điều khiển gần như xảy ra tức thì”, Giám đốc Auto’s Only nhận định.
Theo anh Tiến, việc phục hồi chiếc Mercedes-AMG S63 là hoàn toàn khả thi, nhưng chi phí có thể cao gấp nhiều lần giá trị của một chiếc xe cũ cùng đời.
“Dù là xe cũ, đây vẫn là mẫu xe hiệu suất cao nên giá phụ tùng rất đắt đỏ. Kể cả khi phục hồi thành công, xe vẫn có thể phát sinh nhiều lỗi vặt trong quá trình vận hành, đòi hỏi sự kiên nhẫn từ cả chủ xe lẫn garage đảm nhận. Theo tôi, không nên phục hồi chiếc xe này”, anh Thượng Tiến nói.
Việc bị bỏ lại trên vỉa hè suốt 10 năm cũng cho thấy chủ nhân có lẽ không còn quá mặn mà với chiếc S63 đã nhiều năm tuổi. Dù từng là mẫu xe mơ ước của nhiều người đam mê ô tô, quá trình phục dựng chiếc xe này sẽ đối mặt với không ít trở ngại.
Trước đó, lãnh đạo Công an phường Yên Hòa (TP Hà Nội) cho biết, đơn vị đang xác minh, tìm chủ nhân chiếc xe sang Mercedes-AMG S63 bị "bỏ quên" trên vỉa hè, sau phản ánh của phóng viên Dân trí.
"Chúng tôi đã cử lực lượng xuống nơi chiếc xe đỗ trên vỉa hè để xác minh, sau đó sẽ thông báo tìm chủ phương tiện. Sau thời gian thông báo, nếu không có người đến nhận, sẽ tiến hành cẩu xe đi", lãnh đạo Công an phường Yên Hòa cho biết.
Đầu tháng 4, tại thành phố Tương Dương, tỉnh Hồ Bắc, độ cảnh sát giao thông số 1 thuộc Sở Công an thành phố Tương Dương, cùng các em học sinh trường Tiểu học Kinh Châu thực hiện một bài học giáo dục an toàn giao thông độc đáo và ý nghĩa tại một ngã tư. Các em nhỏ trở thành những cố vấn văn minh cùng cảnh sát giao thông sử dụng ngôn ngữ hài hước để thuyết phục những người đi xe máy, xe đạp điện không đội mũ bảo hiểm phải đội mũ.
Trong video, các em nhỏ đứng trên hè, cầm biển nhắc nhở cùng cảnh sát và khuyên những người đi xe đạp điện đi ngang qua. Khi gặp những người đi xe đạp điện không đội mũ bảo hiểm, bọn trẻ lập tức đồng thanh lớn. Không chỉ như cô gái trong video, nhiều thanh niên khác cho đến người lớn tuổi cũng không đội mũ bảo hiểm dù có mang theo.
Những câu nhắc nhở được nhóm trẻ hô lớn như "Anh/chị ơi, anh/chị ơi, anh/chị đẹp trai/xinh đẹp quá, đội mũ bảo hiểm còn đẹp hơn nữa!", hay "Ông ơi, ông ơi, dừng lại một chút, mũ bảo hiểm của ông đâu?".
Khi bị dừng xe và nhắc nhở, người lái xe nhanh chóng đội mũ bảo hiểm. Bọn trẻ sau đó hô vang những câu động viên như: "Anh/chị ơi, anh/chị tuyệt vời quá! Anh/chị là tấm gương tốt của chúng em!" và những câu nói ấm áp khác.
Trong quá trình này, nhiều người sau khi được nhắc nhở cũng tham gia chiến dịch, thay phiên nhau đưa biển nhắc nhở và chờ người lái xe đạp điện tiếp theo không đội mũ bảo hiểm chia sẻ kinh nghiệm của họ. Trong video, những người lái xe đạp điện bị bắt gặp giơ ngón tay cái lên cho bọn trẻ và hứa với chúng cũng như cảnh sát: "Lần sau nhất định tôi sẽ đội mũ bảo hiểm!".
Một câu chuyện gây bức xúc trong giới chơi xe tại Mỹ đang thu hút sự chú ý khi một khách hàng nhận lại chiếc xe phục chế trong tình trạng "tan tác" sau nhiều năm chờ đợi, dù đã chi hơn 24.312 USD (640,4 triệu đồng) cho dịch vụ.
Theo Đài WATE, ông Kevin Bickley đã mang chiếc Ford Mustang Mach 1 đời 1969 đến xưởng Miller's Performance and Restoration (bang Tennessee) vào tháng 10-2020 để làm gói phục chế toàn diện. Kế hoạch ban đầu bao gồm thay hộp số, lắp mâm mới, nâng cấp nội thất với vô lăng mới và sơn màu cam Grabber Orange, dự kiến hoàn tất trước lễ Phục sinh năm 2021.
Tuy nhiên thay vì hoàn thành đúng hẹn, chiếc xe gần như bị "bỏ quên" tại xưởng trong nhiều năm. Đến năm 2023, ông Bickley nhiều lần trực tiếp đến xưởng để thúc đẩy tiến độ, thậm chí tự tham gia sửa chữa nhưng không đạt kết quả. Dù phía xưởng từng cam kết hoàn thiện sau khi có sự can thiệp của luật sư, lời hứa này cũng không được thực hiện.
Cuối cùng, ông Bickley buộc phải khởi kiện để đòi lại tài sản và đã thắng kiện. Tuy nhiên khi nhận lại xe, tình trạng còn tệ hơn ban đầu: nhiều bộ phận quan trọng như cửa xe, nắp ca pô, trục sau và hệ thống treo trước đều đã bị tháo rời và không được trả lại.
"Chiếc xe bị tháo tung. Tôi không nhận lại bất kỳ bộ phận nào đã bị tháo. Thậm chí không biết chúng đang ở đâu", ông Bickley cho biết.
Trong khi đó, ông Corey Miller - chủ xưởng - lại đưa ra quan điểm trái ngược. Người này cho rằng quá trình phục chế cần nhiều thời gian hơn dự kiến do phát sinh hư hỏng, đồng thời cáo buộc khách hàng chưa thanh toán đầy đủ chi phí phụ tùng. Ông Miller cũng khẳng định đã yêu cầu khách đến nhận xe từ năm 2023 và cho rằng trách nhiệm không thuộc về mình.
Không chỉ riêng ông Bickley, một khách hàng khác là Jeff Ratliff cũng gặp tình trạng tương tự khi mang chiếc Ford F-100 đời 1956 đến cùng xưởng để thực hiện dự án nâng cấp.
Sau khi chi khoảng 25.000 USD (658,5 triệu đồng), chiếc xe của ông cũng chỉ bị tháo rời mà không được phục hồi. Ông Ratliff sau đó đã khởi kiện để đòi lại xe và yêu cầu hoàn tiền cho một động cơ chưa từng được mua.
Đáng chú ý, vào tháng 10-2023, một đại bồi thẩm đoàn đã truy tố ông Corey Miller với 5 tội danh liên quan đến việc chiếm giữ trái phép tài sản cá nhân, bao gồm xe của 3 khách hàng khác nhau. Ông này bị bắt giữ cùng năm, nhưng phiên tòa hiện vẫn chưa diễn ra và dự kiến sẽ được xét xử vào tháng 4-2026.
Vụ việc đang làm dấy lên nhiều tranh luận về tính minh bạch và trách nhiệm trong ngành dịch vụ phục chế xe cổ tại Mỹ.