Ngày 10.4, UBND xã Hòa Vang (thành phố Đà Nẵng) công bố triển khai chính sách cung cấp sách giáo khoa miễn phí cho toàn bộ học sinh trên địa bàn, từ bậc tiểu học đến THPT, bắt đầu từ năm học 2026 – 2027. Đây là địa phương đầu tiên trong cả nước hiện thực hóa chủ trương lớn của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo theo Nghị quyết số 71-NQ/TW.
Chính sách này mang ý nghĩa hỗ trợ thiết thực cho hàng nghìn gia đình, thể hiện cách làm chủ động, sáng tạo của chính quyền địa phương trong việc đưa nghị quyết vào cuộc sống một cách nhanh chóng và hiệu quả.
Theo kế hoạch, hơn 7.000 học sinh tại các trường trên địa bàn xã Hòa Vang sẽ được cấp sách giáo khoa miễn phí.
Trước đó, xã Hòa Vang đã triển khai mô hình “Tủ sách giáo khoa dùng chung” nhằm huy động nguồn lực xã hội, khuyến khích tinh thần tiết kiệm và chống lãng phí. Từ mô hình này, hàng chục ngàn lượt mượn sách đã được ghi nhận, góp phần giảm đáng kể chi phí học tập cho phụ huynh.
Ông Lê Phú Nguyện, Chủ tịch UBND xã Hòa Vang, cho biết việc triển khai chính sách là bước tiến quan trọng, giúp địa phương hoàn thành mục tiêu cung cấp sách giáo khoa miễn phí sớm hơn 4 năm so với yêu cầu của Nghị quyết số 71-NQ/TW. Đồng thời, ông Nguyện cũng nhấn mạnh vai trò của nhà trường, giáo viên, phụ huynh và học sinh trong việc giữ gìn, bảo quản sách để mô hình được duy trì bền vững.
Theo ông Nguyện, giai đoạn đầu, xã huy động 551 triệu đồng mua hơn 6.000 sách giáo khoa cho hơn 1.200 học sinh 8 thôn vùng đồi núi (thuộc xã Hòa Phú cũ), ưu tiên đối tượng khó khăn, đáp ứng khoảng 31% nhu cầu năm học 2025 – 2026.
Sau khi có Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị và bộ sách “Kết nối tri thức” được thống nhất toàn quốc, xã Hòa Vang tiếp tục huy động gần 1,5 tỉ đồng, bổ sung 74.676 quyển. Đến nay, tổng số 91.060 quyển sách đã đủ phục vụ miễn phí gần 7.000 học sinh tại 6 cơ sở giáo dục.
Dự kiến từ năm học 2026 – 2027, địa phương sẽ đáp ứng 100% nhu cầu, trở thành nơi đầu tiên trong cả nước thực hiện miễn phí sách giáo khoa sớm hơn 3 năm.
Ông Trần Anh Tuấn, Phó chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, đánh giá cao nỗ lực của địa phương, đồng thời đề nghị cần xây dựng quy chuẩn cụ thể trong việc quản lý, sử dụng sách nhằm đảm bảo hiệu quả lâu dài.
Ông Trần Anh Tuấn, Phó chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, đánh giá mô hình tại xã Hòa Vang là bước cụ thể hóa Nghị quyết số 71-NQ/TW, vừa nâng cao giáo dục, vừa bảo đảm an sinh cho học sinh ở các khu vực còn khó khăn sau sáp nhập.
“Chỉ trong thời gian ngắn, mô hình đã phát huy hiệu quả, trở thành điểm sáng để thành phố nghiên cứu nhân rộng”, ông Trần Anh Tuấn nói.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng, đại diện Hội phụ huynh Trường tiểu học An Phước (xã Hòa Vang), chia sẻ: “Chúng tôi rất phấn khởi khi con em mình được hỗ trợ sách giáo khoa miễn phí. Đây là chính sách rất nhân văn, giúp giảm bớt gánh nặng chi phí đầu năm học. Không chỉ vậy, mô hình “Tủ sách giáo khoa dùng chung” còn giúp các cháu hình thành ý thức giữ gìn tài sản chung, biết trân trọng sách vở hơn. Phụ huynh chúng tôi sẵn sàng phối hợp cùng nhà trường để nhắc nhở các cháu sử dụng sách cẩn thận, góp phần duy trì mô hình lâu dài”.
Ở góc nhìn học sinh, em Nguyễn Thị Hà Lan (lớp 7/1, Trường THCS Ông Ích Đường, xã Hòa Vang) bày tỏ sự hào hứng: “Em cảm thấy rất vui vì từ năm sau sẽ được mượn sách giáo khoa miễn phí. Điều này giúp bố mẹ em đỡ vất vả hơn mỗi khi vào năm học mới. Em và các bạn sẽ cố gắng giữ gìn sách thật cẩn thận để các anh chị, các em khóa sau cũng có thể sử dụng. Em nghĩ đây là việc làm rất ý nghĩa và giúp chúng em ý thức hơn trong việc tiết kiệm”.
Theo kế hoạch, đến ngày 16-4, Đại học Quốc gia TP.HCM sẽ hoàn thành công tác chấm thi đánh giá năng lực đợt 1 năm 2026.
Kết quả kỳ thi đợt 1 dự kiến sẽ được công bố vào ngày 17-4, thông qua tài khoản cá nhân của thí sinh lúc đăng ký dự thi.
Ngày 14-4, hội đồng thi đánh giá năng lực Đại học Quốc gia TP.HCM đã phát đi thông báo khẩn lưu ý thí sinh đã dự thi đợt 1.
Theo đó, đối với các thí sinh tham dự kỳ thi đánh giá năng lực Đại học Quốc gia TP.HCM đợt 1 năm 2026 không có bản chính căn cước/căn cước công dân và đã được giải quyết dự thi bằng VNeID phải khẩn trương gửi bổ sung giấy tờ theo quy định về Trung tâm Khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo trước ngày 17-4.
Thí sinh chưa gửi bổ sung hồ sơ đầy đủ sẽ không được xem kết quả thi.
Theo quy định mới của Đại học Quốc gia TP.HCM lần đầu áp dụng trong kỳ thi đánh giá năng lực năm nay, trường hợp bị mất giấy tờ vì lý do bất khả kháng, thí sinh có thể sử dụng căn cước điện tử trên ứng dụng VNeID, đồng thời thực hiện các thủ tục xác nhận theo quy định tại hội đồng thi.
Tuy nhiên trong vòng 7 ngày kể từ ngày thi, các thí sinh này phải gửi giấy tờ xác minh về Trung tâm Khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo (Đại học Quốc gia TP.HCM) qua đường bưu điện, gồm có: Bản chính giấy xác nhận của chính quyền địa phương (trường hợp bị mất giấy tờ tùy thân) hoặc bản sao y chứng thực căn cước/hộ chiếu (thời gian chứng thực không quá 7 ngày kể từ ngày thi).
Sau khi dự thi, thí sinh không gửi giấy tờ theo yêu cầu về Trung tâm Khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo thì sẽ không nhận được kết quả thi.
Kỳ thi đánh giá năng lực đợt 1 năm 2026 do Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức sáng 5-4 tại 57 cụm thi, 119 địa điểm với 133.489 thí sinh, đạt tỉ lệ 98,33% so với số thí sinh đăng ký dự thi.
Trong đợt 1 có hai trường hợp thí sinh đem điện thoại vào phòng thi, bị đình chỉ thi.
Rời phòng thi ở trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP HCM lúc hơn 11h, Thành Công, học sinh trường THPT Bình Chiểu, lập tức tìm nhóm bạn bàn về câu hỏi niêm luật (quy tắc về thanh điệu, gieo vần) trong khổ thơ Đường.
"Em chưa từng gặp câu hỏi này nên khoanh may rủi, xác định mất điểm", Thành Công nói.
Nam sinh nói đề dài 16 trang, cấu trúc tương tự đề minh họa. 30 câu hỏi Tiếng Việt trong phần Sử dụng ngôn ngữ khiến em bất ngờ vì độ khó cao hơn nhiều so các đề từng luyện. Câu hỏi dài với ngữ liệu chủ yếu là thơ văn trung đại khiến nam sinh mất thời gian đọc.
Ngoài ra, phần Toán học thách thức vì một số câu cho nhiều ẩn để "chống" bấm máy tính. Tổng quan, em đánh giá đề thi đánh giá năng lực khó gấp rưỡi so với đề minh họa của Đại học Quốc gia TP HCM. Nam sinh ước chừng đạt hơn 700/1200 điểm, chưa an toàn nên sẽ tiếp tục thi lần hai vào cuối tháng 5.
Đồng tình, Thùy Dương, THPT Nguyễn Hữu Huân, nói câu hỏi Tiếng Việt dài và đáp án gây nhiễu, "na ná nhau". Bù lại, Dương giải quyết tốt phần Tiếng Anh và Tư duy khoa học. Nữ sinh kỳ vọng đạt 900 điểm trở lên để đăng ký xét vào Đại học Kinh tế TP HCM và trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn.
"Đề khó gấp rưỡi, đặc biệt phần Tiếng Việt, nhiều câu em không hiểu đề", Dương nói.
Anh Thư, THPT Thủ Đức, rầu rĩ vì mất nhiều thời gian cho các câu hỏi Tiếng Việt. Nữ sinh dự định dành 30 phút nhưng cuối cùng mất 45 phút vẫn không chắc chắn toàn bộ đáp án cho phần này. Điều này cũng khiến em không kịp đọc kỹ những câu cuối, ước chừng 30 câu phải khoanh đáp án một cách may rủi.
"Lẽ ra em nên phân phối thời gian hợp lý hơn", Thư tiếc nuối và cho biết sẽ dự thi đợt sau để cải thiện kết quả.
Khảo sát 10 thí sinh tại điểm trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP HCM, có 8 em nhận định phần Tiếng Việt dài và khó. Đặc biệt, câu hỏi niêm luật khiến nhiều em nhăn mặt vì ít phổ biến nên không để ý trong quá trình học.
Đề thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TP HCM gồm 120 câu, thời gian làm bài 150 phút. Phần Tư duy khoa học có 30 câu gồm Logic - Phân tích số liệu và Suy luận khoa học. Phần Sử dụng ngôn ngữ gồm Tiếng Việt và Tiếng Anh với 60 câu. Cuối cùng là Toán học với 30 câu.
Câu hỏi được xây dựng theo hướng cung cấp thông tin, số liệu, dữ kiện, từ đó yêu cầu thí sinh vận dụng, xác định kết quả thực nghiệm, dự đoán quy luật...
Theo thống kê của Đại học Quốc gia TP HCM, gần 133.500 thí sinh tham gia thi đánh giá năng lực sáng 5/4, tỷ lệ 98%. Công tác coi thi đúng quy chế, chưa ghi nhận trường hợp sai sót, sự cố. Kết quả sẽ được công bố vào ngày 17/4.
Đợt hai của kỳ thi sẽ diễn ra ngày 24/5. Kết quả kỳ thi được 118 trường đại học, cao đẳng dùng để xét đầu vào. Năm ngoái, em Mai Quang Minh Trí vượt qua 152.000 thí sinh giành vị trí thủ khoa với 1.122/1200 điểm.
Vụ việc 300 tấn thịt heo bệnh đã tuồn vào chợ, bếp ăn của 26 trường tiểu học cùng nhiều trường mầm non tư thục tại Hà Nội và các tỉnh lân cận đã khiến cộng đồng bức xúc tột độ.
Trước đó, dư luận cũng đã rúng động khi phụ huynh Trường mầm non Hòa Bình, xã Văn Lăng, Thái Nguyên phát hiện bếp ăn bán trú của trường dùng thịt lợn, qua xét nghiệm của cơ quan chức năng cho thấy: thịt này dương tính với dịch tả lợn châu Phi.
Hồi cuối tháng 1-2026, rất nhiều phụ huynh ở TP.HCM đã "đứng ngồi không yên" khi hàng loạt trường tiểu học, THCS trên địa bàn TP dùng suất ăn bán trú từ doanh nghiệp bị tố sử dụng thực phẩm "bẩn".
Những vụ việc trên như một lời cảnh tỉnh các cơ quan chức năng, rằng thực phẩm "bẩn" không chỉ xuất hiện ở chợ mà đã len lỏi vào trường học - nơi được yêu cầu phải kiểm soát nghiêm ngặt để bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Nhưng cũng có một lời cảnh tỉnh khác cho những người có trách nhiệm ở nhà trường.
Đúng là trách nhiệm của hiệu trưởng các trường từ mầm non đến THPT ngày càng nặng nề. Bởi họ không chỉ lo dạy học mà phải quản lý cả bữa ăn bán trú của học sinh, nhất là trong bối cảnh nhu cầu gửi con học bán trú của phụ huynh ngày càng tăng lên.
Tuy nhiên, nói đi cũng phải nói lại. Nếu người đứng đầu nhà trường làm hết sức mình, thể hiện cái "tâm" của mình đối với bữa ăn của học sinh thì chắc chắn tình hình sẽ không tệ như thế.
Không cần đợi đến phiên tòa của TAND tỉnh Bắc Ninh (xét xử công khai vụ án đưa, nhận hối lộ xảy ra tại một số cơ quan quản lý giáo dục và các trường mầm non trên địa bàn, liên quan việc cung cấp thực phẩm phục vụ bữa ăn bán trú, diễn ra từ 6 đến 10-4), người ta mới biết đến việc đưa "hoa hồng" cho cán bộ quản lý giáo dục từ các đơn vị cung cấp thực phẩm.
Bởi việc này nhiều khi đã thành "luật bất thành văn", chỉ khác là có trường nhận "hoa hồng" như một lẽ đương nhiên, có trường không nhận mà yêu cầu làm bữa ăn tươm tất hơn, có trường đòi "hoa hồng" rất cao và ngược lại.
Doanh nghiệp kinh doanh phải thu lợi nhuận. Trong khi đó, tiền ăn thì phụ huynh đóng theo mức cố định. Lẽ thường, khi "hoa hồng" cho nhà trường nhiều lên thì chất lượng bữa ăn của học sinh sẽ giảm xuống.
Thế mới có chuyện cùng một mức tiền ăn nhưng ở trường A ăn ngon hơn, phần ăn nhiều đạm hơn; còn trường B thì ngược lại. Xin thưa, đó là do cái "tâm" của người hiệu trưởng và người chủ doanh nghiệp cung cấp suất ăn bán trú.
Nhưng sức khỏe thể chất của thế hệ mai sau - những chủ nhân tương lai của đất nước - không thể để phụ thuộc vào cái "tâm" của những người có trách nhiệm.
Những vụ việc đã bị đưa ra ánh sáng như là một lời nhắc nhở nghiêm khắc: "luật bất thành văn", khoản chi "hoa hồng", "lại quả" làm giảm chất lượng bữa ăn sẽ không còn đất sống, sẽ bị xử lý nghiêm khắc. Cái lệ xấu ấy đang và sẽ bị xóa sổ.
Đừng để rơi vào cảnh "những người chưa bị lộ". Nhân đây cũng rất cần có một quy chế cụ thể và rõ ràng về việc phối hợp kiểm tra giữa các ban ngành cùng biện pháp chế tài thật nặng.
Rất cần có một quy trình kiểm soát chặt chẽ để thực phẩm "bẩn" không thể lọt vào trường học. Để bữa ăn bán trú của học sinh đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, đủ chất dinh dưỡng và tương ứng với số tiền mà phụ huynh đã đóng cho con em mình.
