Thị trường chứng khoán ngày 9-4 quay đầu điều chỉnh mạnh sau phiên tăng bùng nổ trước đó, với áp lực bán lan rộng trên diện rộng dù vẫn xuất hiện một số điểm sáng đơn lẻ.
Kết phiên, VN-Index dừng tại 1.736,68 điểm, giảm 19,87 điểm, tương ứng 1,13%. HNX-Index giảm 2,34 điểm xuống 250,98 điểm, còn UPCoM-Index lùi nhẹ 0,2 điểm về 127,5 điểm. Chỉ số VN30-Index cũng không tránh khỏi xu hướng điều chỉnh khi giảm 16 điểm, tương đương 0,83%, xuống 1.915,01 điểm.
Độ rộng thị trường nghiêng hẳn về bên bán với 291 mã tăng giá, trong khi có tới 410 mã giảm, 21 mã tăng trần và 12 mã giảm sàn; bên cạnh đó có 832 mã đứng giá.
Thanh khoản toàn thị trường đạt hơn 27.045 tỉ đồng, giảm gần 20% so với phiên trước, phản ánh dòng tiền có dấu hiệu chững lại sau nhịp tăng mạnh.
Đáng chú ý trong phiên, giao dịch khối ngoại tiếp tục là điểm trừ khi nhà đầu tư nước ngoài mua vào 2.745 tỉ đồng nhưng bán ra tới 5.217 tỉ đồng, qua đó bán ròng 2.472 tỉ đồng trong phiên.
Áp lực xả tập trung mạnh nhất tại VPL với giá trị lên tới 3.284 tỉ đồng, bỏ xa các mã còn lại như VHM (103 tỉ đồng) và BID (88 tỉ đồng).
Ở chiều mua, HPG được gom mạnh 482 tỉ đồng, theo sau là VIX với 68 tỉ đồng và TCB với 67,8 tỉ đồng.
Xét về mức độ ảnh hưởng đến chỉ số, nhóm cổ phiếu nâng đỡ VN-Index gồm NVL đóng góp khoảng +0,49 điểm, HPG +0,42 điểm, LPB +0,32 điểm, TCB +0,31 điểm và GEX +0,26 điểm.
Ngược lại, áp lực giảm chủ yếu đến từ VIC lấy đi tới -6,82 điểm, tiếp đến là VPL -1,82 điểm, VCB -1,42 điểm, BID -1,26 điểm và VHM -0,88 điểm.
Diễn biến theo nhóm ngành cho thấy sự phân hóa nhưng xu hướng chung vẫn là điều chỉnh.
Ở nhóm bất động sản, diễn biến phân hóa mạnh. NVL gây chú ý khi tăng 6,03%, tiệm cận mức trần, cùng với DXG tăng 2,36% và một số mã midcap giữ sắc xanh. Tuy nhiên các cổ phiếu vốn hóa lớn lại kéo lùi thị trường với VIC giảm 2,74%, VHM giảm 0,81% và VRE đi ngang.
Nhóm ngân hàng giao dịch kém tích cực với nhiều mã giảm như VCB (-1,33%), BID (-2,05%), VPB (-1,81%), CTG (-1,41%), MBB (-0,38%), dù vẫn có điểm sáng từ SHB (+1,31%), TCB (+0,65%) và STB (+0,45%).
Nhóm chứng khoán cũng chịu áp lực bán rõ rệt khi SSI giảm 2,21%, VCI giảm 3,45%, HCM giảm 0,79%, VND giảm 1,75% và SHS giảm 3,23%.
Nhóm dầu khí và năng lượng nhìn chung suy yếu với BSR giảm 2,72%, PVS giảm 1,83%, PLX giảm 2,47% và GAS giảm 1,88%, góp phần gia tăng áp lực lên chỉ số. Trong khi đó nhóm bán lẻ cũng không tích cực khi MWG giảm 1,47%, VNM giảm 1,28% và nhiều mã tiêu dùng khác chìm trong sắc đỏ.
Điểm sáng hiếm hoi đến từ một số cổ phiếu công nghiệp và vật liệu như GEX tăng 3,32%, VCG tăng 3,15%, HHV tăng 5,31% và HPG tăng 0,89%.
Cổ phiếu DGC của Công ty cổ phần Tập đoàn Hóa chất Đức Giang giao dịch tiêu cực trong phiên 9-4 khi giảm 4,67%, xuống còn 53.100 đồng/cổ phiếu.
Áp lực bán gia tăng trong bối cảnh mã này vừa bị Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM (HoSE) đưa vào danh sách không đủ điều kiện giao dịch ký quỹ (margin), nâng tổng số cổ phiếu thuộc diện này lên 69 mã tính đến ngày 8-4.
Nguyên nhân xuất phát từ việc doanh nghiệp chậm công bố báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 quá 5 ngày làm việc so với thời hạn quy định.
Việc đóng cửa eo biển Hormuz khiến nhiều nước gặp khó khăn. Nhưng Trung Quốc, nước nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới qua eo biển Hormuz, bằng tổng lượng dầu nhập khẩu của Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc cộng lại, vẫn ít bị ảnh hưởng.
Ông Lauri Myllyvirta, đồng sáng lập Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch (CREA) ở Phần Lan, cho biết vị thế này rất gần với những gì các nhà hoạch định Trung Quốc hình dung trong nhiều thập kỷ.
Với xe điện, cuối năm 2020, Bắc Kinh đặt mục tiêu thị phần phương tiện này chiếm 20% tổng số xe mới vào năm 2025. Vào năm ngoái, tỷ lệ xe điện họ đạt được là khoảng 50%.
Theo công ty nghiên cứu thị trường Benchmark Mineral Intelligence (BMI), doanh số xe điện Trung Quốc năm 2025 là 12,9 triệu chiếc, chiếm 62% lượng xe toàn cầu. Tính riêng dòng xe chở khách, hơn một nửa số xe mới bán ra là phương tiện chạy bằng năng lượng mới (NEV). Tức là, phương tiện giao thông trên đà phụ thuộc vào pin nhiều hơn xăng.
Sự bùng nổ bất ngờ này giúp mức tiêu thụ nhiên liệu của Trung Quốc trên đà giảm dần sau nhiều thập kỷ tăng trưởng chóng mặt. Theo ước tính của CREA, số xe điện này giúp họ giảm tiêu thụ xăng dầu tương đương lượng nhập khẩu từ Arab Saudi.
Trong khi đó, ngày càng nhiều hãng xe điện Trung Quốc công bố có lãi, thay vì "đốt tiền" và hoãn chiến lược xe điện như đối thủ. Tính đến cuối tháng 3, Leapmotor, Nio, Xpeng đã công bố có lời sau nhiều quý thua lỗ.
Leapmotor, được Stellantis hậu thuẫn, đạt lợi nhuận 78 triệu USD vào năm 2025, trong khi năm ngoái lỗ 410 triệu USD. Nio đạt lợi nhuận ròng điều chỉnh 104 triệu USD trong quý IV. Cùng quý này, Xpeng cũng đạt lãi ròng khoảng 55 triệu USD, trong khi cùng kỳ lỗ 190 triệu USD. Họ đã nối dài danh sách hãng xe điện thoát lỗ cùng với những tên tuổi kỳ cựu như BYD, Xiaomi và Li Auto.
Bên cạnh đó, nguồn điện sạch cho nền kinh tế cũng đang trên đà tăng nhanh, vượt quá mục tiêu Bắc Kinh đặt ra. Nguồn điện của Trung Quốc chủ yếu dựa vào than và năng lượng tái tạo. Trong đó, tỷ trọng điện than giảm mạnh. Hầu hết lượng điện phục vụ tăng trưởng kinh tế mỗi năm đều có thể bù đắp bằng công suất mới của điện gió hoặc mặt trời, giúp giảm nhập khẩu than đá và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Theo tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember, chỉ riêng năm 2024, điện tái tạo đã cung cấp khoảng 80% nhu cầu điện tăng thêm của nền kinh tế.
Bà Muyi Yang, nhà phân tích năng lượng cấp cao khu vực châu Á của Ember, nhận định cú sốc năng lượng từ xung đột Iran có thể càng củng cố hướng đi mà Trung Quốc đang theo đuổi. "Tình thế này bộc lộ những rủi ro khi phụ thuộc quá nhiều vào dầu khí nhập khẩu. Đó là lý do quá trình chuyển đổi năng lượng không chỉ gồm hoạt động xây thêm nhà máy điện gió và mặt trời, mà còn cần khử carbon trên toàn nền kinh tế", bà nói.
Giới phân tích từ ngân hàng OCBC nhận định về lâu dài, quá trình điện khí hóa giao thông và tăng cường tỷ trọng năng lượng tái tạo tiếp tục giúp nền kinh tế này ít chịu ảnh hưởng hơn trước các cú sốc giá dầu.
Thực tế, cả ba công ty dầu khí lớn nhất Trung Quốc đều chứng kiến lợi nhuận giảm trong năm 2025, do cuộc chuyển đổi năng lượng. Trong đó, Sinopec - công ty lọc dầu công suất lớn nhất thế giới - giảm 36,8% lợi nhuận so với năm 2024. Năm ngoái, sản lượng xăng và dầu diesel của họ giảm lần lượt 2,4% và 9,1%, xuống còn 62,6 triệu tấn và 52,6 triệu tấn.
Ngoài ra, rủi ro năng lượng của Trung Quốc cũng được giảm thiểu nhờ chiến lược đa dạng nguồn cung. Họ mua dầu từ nhiều nhà cung ứng, không phụ thuộc quá 20% lượng nhập khẩu vào một quốc gia, khác với nhiều nước châu Á. Ví dụ, Nhật Bản mua gần 80% lượng dầu từ Arab Saudi và UAE. Với tỷ trọng tương đương, Trung Quốc mua từ 8 quốc gia, gồm lượng lớn dầu từ Nga, Venezuela và Iran - những quốc gia chịu lệnh cấm vận của Mỹ.
Thêm vào đó, họ dự trữ lượng dầu lên tới 1,4 tỷ thùng, nhiều hơn lượng dự trữ chiến lược của Mỹ với 414 triệu thùng dầu, theo công ty nghiên cứu thương mại toàn cầu Kpler. Giới phân tích ước tính Trung Quốc có thể duy trì trong bảy tháng nếu eo biển Hormuz tiếp tục đóng cửa. Để so sánh, Hàn Quốc phụ thuộc 70% lượng dầu qua eo biển này, với lượng dự trữ không đủ dùng trong hai tháng.
Họ cũng tăng cường xây dựng các đường ống khí đốt, giảm nhập khẩu qua đường biển. Nhờ vị thế địa lý, họ dễ dàng nhập khẩu LNG qua đường ống từ Nga, Myanmar và khu vực Trung Á - lợi thế mà Nhật Bản hay Hàn Quốc khó có được.
Nhờ nhiều thập kỷ hoạch định chính sách cùng sự bùng nổ của xe điện, điện tái tạo, Trung Quốc đang dần tách động lực tăng trưởng khỏi nguồn cung nhiên liệu hóa thạch từ nước ngoài. Chen Lin, Phó chủ tịch công ty nghiên cứu thị trường năng lượng Rystad Energy, dự báo nhu cầu dầu mỏ của Trung Quốc có khả năng đạt đỉnh trong năm nay, sau đó giảm dần. "Tình hình nước này khó có thể xấu đi, dù tỷ trọng nhập khẩu dầu thô vẫn cao", ông Chen nói.
Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ ngày 4/4, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho rằng bối cảnh thế giới biến động nhanh, phức tạp cũng là thời cơ để Việt Nam xoay chuyển tình thế và quản lý rủi ro tốt hơn. Theo ông, Việt Nam cần biến rủi ro, thách thức thành cơ hội tái cơ cấu nền kinh tế, nâng năng lực cạnh tranh.
Lãnh đạo Chính phủ khẳng định nhà điều hành kiên định mục tiêu tăng trưởng hai chữ số gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Ông yêu cầu các bộ ngành, địa phương, doanh nghiệp xác định rõ những động lực đột phá, giải pháp để đạt mục tiêu này.
Ba tháng đầu năm, tổng sản phẩm trong nước (GDP) tăng 7,83%, cao hơn mức 7,07% cùng kỳ 2025, với cả ba khu vực kinh tế đều tăng trưởng tích cực. Có 23 trên 34 địa phương đạt GRDP từ 8% trở lên, trong đó Hà Tĩnh (12,42%), Ninh Bình (11,63%), Hải Phòng (11,21%) và Hưng Yên (10,43%) tăng hai con số.
Chỉ số PMI ngành sản xuất tháng 3 đạt 51,2 điểm, duy trì xu hướng mở rộng 9 tháng liên tiếp. Kinh tế vĩ mô ổn định, CPI tháng 3 tăng 4,65%, bình quân quý I tăng 3,51%, trong khi nguồn cung xăng dầu được bảo đảm.
Thu ngân sách 3 tháng ước đạt 829.400 tỷ đồng, bằng 32,8% dự toán. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu gần 249,5 tỷ USD, tăng khoảng 23%. Trong quý I, khoảng 96.000 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 31,7% so với cùng kỳ và cao hơn số rút lui khỏi thị trường (91.800).
Tại cuộc họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính giao nhiệm vụ cho các bộ ngành, địa phương nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng trên 10% cả năm. Cụ thể, ông yêu cầu các cơ quan bảo đảm giải ngân đầu tư công 100%, không để tình trạng đã bố trí vốn mà không triển khai. Đồng thời, nhà điều hành sẽ đẩy nhanh khởi công các dự án thành phần 2, 3 của các tuyến đường sắt kết nối với Trung Quốc, gỡ vướng với các dự án tồn đọng kéo dài để giải phóng nguồn lực.
Thủ tướng cũng nhắc lại giải pháp về kích cầu tiêu dùng trong nước, phát triển thị trường nội địa, giảm thuế, phí, tăng khuyến mại và mở rộng đưa hàng hóa về nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Cùng với đó, các cơ quan cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính, tăng phân cấp, phân quyền.
Người đứng đầu Chính phủ cũng yêu cầu chuẩn bị sẵn sàng các kịch bản điều hành, có giải pháp đột phá để "xoay chuyển tình thế, chuyển đổi trạng thái, tận dụng cơ hội thúc đẩy tăng trưởng".
Về chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước chủ trì, không để lạm phát - mất tăng trưởng hoặc ngược lại. Cơ quan này phải có giải pháp đưa lãi suất huy động và cho vay xuống mức phù hợp, ổn định để hỗ trợ sản xuất kinh doanh, kiểm soát với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.
Về chính sách tài khóa, Bộ Tài chính phấn đấu thu ngân sách nhà nước tăng 10%, tiết kiệm trên 10% và tiết kiệm thêm 5% chi thường xuyên. Các bộ ngành, địa phương xử lý nghiêm vi phạm về giá, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Ngoài ra, Thủ tướng nhấn mạnh khó khăn, thách thức là cơ hội để chuyển đổi số - xanh, tái cấu trúc nền kinh tế bền vững, tiết kiệm xăng dầu, năng lượng, triển khai điện mặt trời áp mái, điện hạt nhân...
Vài ngày sau khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz, hai cửa hàng bán xe máy điện ở Pakistan cách đó 1.400 km, bất ngờ đắt khách. Haseeb Bhatti, người chuyên độ chế xe máy chạy xăng thành xe chạy bằng pin ở thành phố Rawalpindi, cho biết doanh số bán hàng tháng trước tăng vọt 70%.
Tương tự, Ali Gohar Khan, chủ cửa hàng xe máy điện đã hoạt động được 7 năm, chứng kiến doanh số tăng kỷ lục. "Mọi người lo có thể không thể mua được xăng trong tương lai gần", ông nói.
Nguyên nhân do xung đột Trung Đông đẩy giá nhiên liệu toàn cầu tăng vọt, làm trầm trọng thêm tình hình lạm phát và suy thoái kinh tế hậu đại dịch ở Pakistan. Nước này nhập khẩu gần như toàn bộ dầu mỏ qua eo biển Hormuz và có 30 triệu xe 2-3 bánh chạy xăng, loại phương tiện giao thông đang chiếm ưu thế.
Tin đồn thiếu xăng lan rộng, bất chấp chính phủ tuyên bố đảm bảo nguồn cung. Sau đợt tăng giá 18% tuần trước, hộ gia đình Pakistan trung bình hiện phải trả 31% thu nhập hàng ngày cho một lít xăng, theo nền tảng dữ liệu Global Petrol Prices và Our World in Data.
"Lương tháng của tôi là 30.000 rupee (khoảng 107 USD), hầu như không đủ trang trải chi phí cho gia đình 6 người. Làm sao tôi có thể đổ đầy bình?, Zahoor Ahmed, nhân viên bảo vệ ở thành phố Karachi, cho biết.
Từ những người đi làm đến sinh viên đại học, ngày càng nhiều người chuyển sang xe điện. "Với tình hình lạm phát và giá nhiên liệu hiện nay, tôi đã tự mình mua chiếc xe điện", cô Mehvish Qureshi, một luật sư ở Hyderabad, cho biết.
Trước đó, vào năm ngoái, giá xăng tăng đã đẩy doanh số bán xe điện ở Pakistan lên gần 3 lần, đạt 90.000 chiếc, chiếm 5% tổng số xe hai bánh bán ra, theo dữ liệu từ công ty tư vấn Renewables First.
Năm nay, xe điện lần đầu tiên chiếm hơn 10% doanh số xe hai bánh hàng tháng, theo Talha Khan, Giám đốc điều hành Orko. Ông dự đoán doanh số sẽ còn tăng tốc vì việc đổ xăng có thể tốn kém gấp 10 lần so với sạc điện.
Một chiếc xe máy điện điển hình ở nước này giá khoảng 250.000 rupee (895 USD) - hơn một nửa thu nhập bình quân đầu người Pakistan hàng năm và cao hơn 56% mẫu Honda CD 70 chạy xăng phổ biến, giá khoảng 160.000 rupee (570 USD).
Để kích cầu, chính phủ triển khai kế hoạch Điện khí hóa phương tiện giao thông Pakistan (PAVE), hiệu lực từ tháng 2, cung cấp trợ cấp cho 20% giá xe điện 2-3 bánh và trả góp không lãi suất phần còn lại.
Cố vấn Bộ Tài chính Adnan Pasha cho biết đã có khoảng 270.000 đơn đăng ký, gần gấp 7 lần mục tiêu giai đoạn đầu của PAVE, dự kiến kết thúc vào tháng 6. Tổng cộng, chính phủ đặt mục tiêu trợ giá cho 2 triệu xe điện trong vòng 5 năm. "Việc điện khí hóa chỉ 2 triệu xe có thể giúp tiết kiệm gần nửa tỷ USD mỗi năm tiền nhập khẩu lượng nhiên liệu", ông Pasha, chỉ ra.
Nguồn năng lượng mặt trời dồi dào cũng là yếu tố thuận lợi. Nhiều gia đình ồ ạt lắp các tấm pin mặt trời Trung Quốc tại nhà, sau khi giá điện tăng năm 2023. Giờ đây, chính phủ muốn tận dụng sự bùng nổ này để thúc đẩy xe điện. "Dùng năng lượng mặt trời có thể giảm chi phí điện tại trạm sạc và sạc tại nhà trở nên tiết kiệm hơn", ông Pasha nói.
Ammar Habib, cố vấn của Bộ trưởng Năng lượng Pakistan, cho rằng xe điện cũng "rất tốt cho lưới điện", vì nhu cầu cắm sạc giúp góp phần giải quyết lượng điện mặt trời dư thừa ban ngày.
Các hãng xe máy điện Trung Quốc như Yadea, Jinpeng, cùng xe đạp điện lắp ráp nội địa từ pin và linh kiện của AIMA và Sunra, đang tranh thủ đáp ứng nhu cầu. Với ôtô, BYD đã hợp tác HUBCO Green của Pakistan xây dựng trạm sạc. Ông Pasha nói chính phủ dự kiến duy trì chính sách giảm 45% giá điện cho hạ tầng này.
Ông Ahtasam Ahmad, Trưởng bộ phận tài chính năng lượng tại Renewables First, lưu ý thiếu hụt hạ tầng trạm sạc và trình độ chuyên môn kỹ thuật tại chỗ có thể cản trở quá trình chuyển đổi xe điện của Pakistan.
Chuyên gia này cho rằng các thương hiệu bán xe điện ở Pakistan cần củng cố mạng lưới hậu mãi, bảo trì, vì đường sá nước này nhiều ổ gà. Ở láng giềng Ấn Độ, xe máy điện hư hỏng vì di chuyển trên đường xuống cấp đang thiếu chỗ sửa chữa.