Sáng nay 9.4, T.Ư Đoàn tổ chức hội nghị rà soát công tác triển khai “Đề án Tuổi trẻ Việt Nam đồng hành với thanh thiếu nhi vùng biên giới giai đoạn 2025 – 2030” với sự chủ trì của anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam.
Đồng chủ trì có anh Nguyễn Kim Quy, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Công tác Thanh thiếu nhi T.Ư Đoàn, Phó chủ tịch thường trực Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam.
Phát biểu khai mạc hội nghị, anh Nguyễn Tường Lâm cho biết, “Đề án Tuổi trẻ Việt Nam đồng hành với thanh thiếu nhi vùng biên giới giai đoạn 2025 – 2030” được ban hành vào tháng 11.2025 không chỉ là một kế hoạch hành động, mà là sự cam kết của tổ chức Đoàn trong việc huy động sức mạnh toàn xã hội để chăm lo cho thế hệ tương lai nơi phên giậu Tổ quốc.
Tuy nhiên, sau hơn 4 tháng triển khai, dự án chưa có nhiều tiến triển đột phá. Trong đó, việc tổ chức “kết nghĩa” hiện nay chưa phát huy hiệu quả thực chất.
Theo anh Nguyễn Tường Lâm, kết nghĩa không phải là việc ký kết một văn bản trên giấy mà phải là sự đồng hành thực chất. Khi đơn vị đã kết nghĩa với một xã biên giới, họ phải cùng địa phương chia sẻ khó khăn, tìm giải pháp để hoàn thành 16 nhóm chỉ tiêu định lượng mà đề án đã xác lập.
Đặc biệt, anh Nguyễn Tường Lâm khẳng định nhiệm vụ này không chỉ dành riêng cho các cơ quan tỉnh đoàn, mà phải huy động sự vào cuộc của cả khối Hội, Đội, các đơn vị báo chí, doanh nghiệp trẻ và thầy thuốc trẻ.
“Tất cả các đơn vị trực thuộc, từ công an, quân đội đến các cơ quan báo chí, sự nghiệp của Đoàn đều phải có đơn vị kết nghĩa cụ thể”, anh Nguyễn Tường Lâm yêu cầu.
Hướng tới Chiến dịch tình nguyện hè năm nay, anh Nguyễn Tường Lâm xác định đây là thời điểm “vàng” để tạo ra sự bứt phá và yêu cầu xác lập 248 xã biên giới là địa bàn trọng tâm duy nhất của chiến dịch năm nay.
“Làm sao là tất cả hệ thống Đoàn, Hội, Đội đều phải tham gia và hướng tới mỗi tổ chức đoàn ở các cấp phải có công trình, có phần việc, có dự án cụ thể để tham gia thực hiện 16 nhóm chỉ tiêu của đề án”, anh Nguyễn Tường Lâm mong muốn.
Nhấn mạnh bài học về tinh thần “thần tốc”, anh Nguyễn Tường Lâm đề nghị các đơn vị thường xuyên họp đôn đốc, chỉ rõ nơi nào yếu, nơi nào vướng mắc để tháo gỡ kịp thời; mỗi đơn vị biết mình phải “làm cái gì, làm ở đâu và làm với ai” để đạt được hiệu quả công việc tốt nhất.
Tại hội nghị, các đại biểu đã nêu thực trạng và giải pháp để giải quyết những khó khăn, vướng mắc hiện nay. Chị Nguyễn Ny Hương, Bí thư Tỉnh đoàn Hà Tĩnh, cho rằng, hiện khó khăn ở địa bàn là thiếu nguồn lực và nhân lực thực hiện.
Theo đó, chị Hương kiến nghị T.Ư Đoàn điều phối các đội hình sinh viên tình nguyện từ các trung tâm lớn như Hà Nội, Huế, Đà Nẵng về hỗ trợ các xã biên giới tại những tỉnh thiếu hụt hệ thống trường đại học.
Tỉnh đoàn Hà Tĩnh mong muốn T.Ư chỉ đạo Đoàn khối trực thuộc tăng cường nguồn lực an sinh và hỗ trợ chuyển đổi số. Đặc biệt, cần thúc đẩy việc chuyển giao các cơ sở Đoàn thuộc ngân hàng, doanh nghiệp T.Ư về địa phương quản lý để thuận tiện trong việc kết nghĩa và huy động nguồn lực tại chỗ.
Cũng nêu ý kiến, anh Nguyễn Nhất Linh, Bí thư Đoàn Thanh niên Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể T.Ư, cho rằng nếu chỉ dừng lại ở các công trình dân sinh hay tặng quà mang tính thời điểm, thì mới chỉ giải quyết được phần ngọn.
Để giúp thanh thiếu nhi vùng biên thực chất, theo anh Linh, cần tập trung vào 3 trụ cột cốt lõi: sinh kế, năng lực và hệ sinh thái nâng đỡ.
Về sinh kế, anh Linh khẳng định kinh tế hộ gia đình yếu là nguyên nhân gốc rễ khiến trẻ em phải bỏ học sớm để phụ giúp cha mẹ. Do đó, các Tỉnh đoàn cần nghiên cứu sâu đặc điểm thổ nhưỡng, khí hậu để đề xuất mô hình cây trồng, vật nuôi phù hợp, từ đó T.Ư Đoàn có căn cứ kêu gọi các hiệp hội, doanh nghiệp hỗ trợ bài bản.
Về năng lực, anh Linh đề xuất cần trang bị cho các em “năng lực cạnh tranh” và tư duy vươn lên, tránh tâm lý ỷ lại vào hỗ trợ. Anh đưa ra quan điểm “chọn nguồn”: tập trung bồi dưỡng những cá nhân xuất sắc để họ trở thành hình mẫu thành công, từ đó lan tỏa tinh thần hiếu học cho cả vùng quê. Đồng thời, cần tạo cơ hội để các em tiếp cận công nghệ số, tham quan thực tế tại thủ đô và các nhà máy để mở rộng thế giới quan.
Đặc biệt, anh Linh cho rằng, cần có chiến lược huy động nguồn lực. Với vai trò công tác tại Mặt trận Tổ quốc, anh gợi mở việc tận dụng nguồn quỹ khổng lồ từ “Quỹ Vì người nghèo” (hơn 1.000 tỉ đồng/năm) và phối hợp với các chương trình của Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam (Mẹ đỡ đầu), Hội Nông dân Việt Nam hay Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam.
Anh Linh nhấn mạnh, các bí thư tỉnh Đoàn thường đồng thời là phó chủ tịch Mặt trận Tổ quốc cấp tỉnh, đây là lợi thế rất lớn để phối hợp nguồn lực an sinh xã hội cho đề án.
Cuối cùng, anh Linh đề xuất mô hình “can thiệp theo chuỗi”. Thay vì dàn trải, các hoạt động như Xuân tình nguyện, Tháng ba biên giới, Chiến dịch hè xanh nên tập trung vào cùng một địa bàn trong ít nhất 5 -10 năm.
“Sự tác động liên tục, toàn diện này sẽ tạo nên một “gói can thiệp” đủ mạnh để thay đổi diện mạo đời sống và tương lai của thanh thiếu nhi vùng biên giới một cách thực chất nhất”, anh Linh khẳng định.
Mỗi tuần 700.000 đồng tiền ‘lương nội trợ’, chàng trai dành dụm làm nên kho báu không ngờ
Anh Đinh Phước Tấn (31 tuổi, ngụ hẻm 36 đường Kinh Dương Vương, P. Phú Lâm, TP.HCM), hào hứng khoe "kho báu" lên mạng xã hội: "Mình là chàng trai 9X có bộ sưu tập mô hình Doraemon nho nhỏ và mảng tường Doraemon muốn chia sẻ với mọi người" và "Hành trình gấp hạc giấy của mình từ năm 2021 - năm đại dịch Covid-19, đến nay đã được gần 20.000 con. Mình vẫn đang gấp tiếp, gấp đến khi nào không gấp được nữa thì ngưng".
Anh Tấn chào đời với những khiếm khuyết bẩm sinh. Ngoài dị tật ở chân, anh còn nói lắp và không lanh lợi. Dù cố gắng nhưng anh chỉ học được đến hết lớp 9. Thi lớp 10 không đậu, cha mẹ định hướng cho anh học nghề. Anh học nghề cắt tóc, in lụa… và đi thực tập, làm thử vài chỗ.
Anh Tấn cho biết thêm thời gian sau đó, anh được một cơ sở chuyên hỗ trợ người khuyết tật nhận vào làm. Anh làm việc ở đây được 3 tháng thì phải nghỉ do xa nhà, điều kiện sức khỏe không cho phép.
Cũng theo anh Tấn, ở nhà anh không chán nản mà tự tìm việc để lấp vào thời gian trống. Anh chủ động phụ giúp việc nhà cho cha mẹ như: lau dọn nhà cửa, giặt quần áo, nấu ăn… Thấy con trai không ngại bất tiện, chăm chỉ quán xuyến nhà cửa, cha mẹ động viên anh bằng những khoản "tiền lương" nho nhỏ.
"Tôi không ngại làm nội trợ. Cha mẹ kêu làm gì, tôi cũng làm hết. Mình không ra ngoài làm việc được thì ở nhà phụ cha mẹ", anh Tấn tâm sự.
Làm xong việc nhà, anh Tấn thường tự tìm niềm vui cho mình qua đam mê gấp giấy thủ công, sưu tầm Doraemon. Năm 2018, anh từng gấp 1.000 con hạc giấy, 1.000 ngôi sao, vài trăm con bướm để tặng bạn bè.
Anh Tấn kể đến tháng 11.2021, để quên đi không khí ngột ngạt mùa dịch Covid-19, anh quay lại với sở thích xếp hạc giấy. Anh dùng tất cả các loại giấy có thể tìm được ở nhà để gấp hạc. Vé số cũ, đơn thuốc, tờ rơi, giấy gói quà… đều biến thành những con hạc giấy nhỏ xinh. Xếp đến đâu, anh đều cẩn thận ghi số thống kê vào cuốn tập học trò. Gần 5 năm miệt mài, anh nhẩm tính còn 7 con nữa thì đạt mốc 20.000 con hạc giấy.
Anh Tấn nói: "Tôi còn xếp hạc theo các kích thước to nhỏ khác nhau. Xếp được con hạc có kích thước càng nhỏ, tôi càng thấy thích thú".
Trong khoảng thời gian này, anh cũng sưu tầm hình ảnh Doraemon theo kiểu "thập cẩm". Sau đó, anh nhượng lại bộ sưu tập này cho một người bạn và chuyển sang sưu tầm mô hình Doraemon.
Anh sưu tập mô hình Doraemon có trong hộp kẹo cao su, móc khóa hoặc mua tại các lễ hội Nhật Bản, buổi ra mắt phim...
Anh Tấn kể, lúc nhỏ anh ít ra ngoài chơi, chỉ làm bạn với chiếc tivi cũ thời còn dùng ăng-ten gắn cây tre. Cảm giác nôn nao chờ đến giờ phát sóng Doraemon cứ len lỏi trong ký ức của anh. Cho đến nay, anh vẫn luôn háo hức chờ phim ra rạp để đi xem.
Bên trong căn phòng nhỏ của anh Tấn mô hình Doraemon được sắp xếp gọn gàng ở cửa sổ, kệ gỗ, bàn máy tính, tủ nhựa. Hiện tại, anh đã sưu tầm được 549 mô hình và chưa dừng lại ở đó.
Ngoài mô hình, anh còn chọn mua quần áo, chăn màn, nệm, thú bông… có hình Doraemon. Tường, trần nhà của căn phòng cũng ngập tràn tranh ảnh chú mèo máy thông minh.
Thấy hình ảnh Doraemon ở đâu, anh cũng nhanh tay lưu về máy tính rồi đem in, treo lên trần nhà. Anh còn học cách xếp tên Doraemon dán ở đầu giường. Anh không thống kê số tiền đã chi ra để mua mô hình Doraemon. Tuy nhiên, nó chỉ chiếm một phần nhỏ của tiền lương nội trợ.
Hàng tuần, khi được cha mẹ "trả lương" khoảng 700.000 đồng, anh đều bỏ vào tiết kiệm. Anh dùng số tiền này để ăn sáng, tụ họp với các hội nhóm Origami, mô hình bò sát và sưu tầm Doraemon.
Bà Nguyễn Thị Bích Vân (55 tuổi, mẹ của anh Tấn) cho biết: "Tấn bị dị tật bẩm sinh, không lanh lợi như người khác. Vì không tìm được việc phù hợp với sức khỏe nên Tấn chỉ quanh quẩn ở nhà. Bình thường, cả nhà đi làm thì Tấn thay mọi người làm việc nhà. Chúng tôi xem đó là cách cháu lao động và động viên bằng cách cho ít tiền tiêu xài. Tôi biết Tấn có sở thích sưu tầm Doraemon và xếp hạc giấy. Tôi thấy đây là cách giải trí lành mạnh nên ủng hộ con trai".
Tranh cãi việc nhà trường yêu cầu học sinh phải quay video tự học mỗi ngày?
Trường được nhắc tới là Trường THPT Hàm Yên (xã Hàm Yên, Tuyên Quang; trước là TT.Tân Yên, H.Hàm Yên, Tuyên Quang). Trên fanpage của trường, một bài đăng ngày với trạng thái "video tự học ngày 6.4.2026" đã thu hút hàng ngàn lượt tương tác. Dưới phần bình luận có rất nhiều học sinh quay video tự học để nộp.
Chẳng hạn, có nữ sinh gửi video và bắt đầu bằng lời chào thầy hiệu trưởng, các thầy cô giáo bộ môn và nói "nộp video tự học môn lịch sử buổi tối ngày 6.4.2026". Nam sinh khác cũng "nộp bài tự học môn toán, lịch sử và tiếng Anh"… Không thể đếm xuể số lượng học sinh "gửi bài tự học". Tương tự, trạng thái "video tự học ngày 7.4.2026" cũng thu hút nhiều bình luận, có nhiều học sinh "nộp bài tự học" bằng những video.
Cách "nộp bài tự học" công khai lên mạng xã hội của học sinh Trường THPT Hàm Yên đã thu hút sự quan tâm của dân mạng, khiến nhiều người bất ngờ, tạo ra những tranh luận.
Tài khoản Tuan Anh Nguyen bình luận: "Nhà trường làm thế này không biết có học được cái gì không. Tôi thấy thế này vừa không hiệu quả vừa tốn thời gian. Tôi nghĩ nhà trường nên thay hoạt động này bằng cái khác hiệu quả và bớt giảm gánh nặng cho học sinh hơn".
Tài khoản Gia Huy viết: "Trường tạo ra cái trò tự học này không biết học sinh có học được gì không, chứ tôi thấy là rất tốn thời gian mà hiệu quả thì chả thấy. Đề nghị trường nên bỏ cái hoạt động này đi và thay bằng một cái khác hay và bổ ích hơn".
Ở chiều hướng ngược lại, có người ủng hộ cách làm của nhà trường. Tài khoản Hung Dinh Cong cho rằng: "Những phụ huynh như tôi rất nhất trí với những quyết định về quay video tự học như này".
Tài khoản Nguyễn Hoàng Dũng bình luận: "Tôi là phụ huynh và tôi thấy điều này rất đúng và rất cần thiết cho các cháu, để các cháu không lơ là việc học. Tôi thấy nên lan rộng tới tất cả các môn học nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục".
Anh Trần Trọng Ánh, phụ huynh học sinh Trường THPT Diên Hồng (TP.HCM) nói: "Tôi thấy cách làm này hay, giúp cho học sinh tập trung ôn bài, không chủ quan. Nếu trường của con tôi có áp dụng, tôi sẽ ủng hộ, đồng tình".
Ông Châu Thanh Hải, phụ huynh học sinh Trường THPT chuyên Hùng Vương (Gia Lai) cho rằng: "Cái gì mới cũng sẽ có nhiều những ý kiến trái chiều, để thấy có hiệu quả hay không thì cần thời gian. Nhưng nên lập nhóm riêng tư để học sinh nộp bài thay vì nộp công khai như vậy, kẻo dẫn đến những hệ lụy".
Chiều 7.4, trao đổi qua điện thoại với PV Thanh Niên, ông Nguyễn Văn Hanh, Hiệu trưởng Trường THPT Hàm Yên, cho biết: "Câu chuyện học sinh trường tôi quay video tự học mỗi ngày để nộp lên fanpage của trường, thực chất chỉ là hoạt động nhằm giúp học sinh nâng cao ý thức tự học, đồng thời phát triển ngôn ngữ tư duy cho học sinh. Fanpage của trường là một trang học tập cộng đồng, không có gì quá đặc biệt".
Đề cập đến những ý kiến, quan điểm trái chiều của dân mạng, ông Hanh cho hay: "Tôi biết có những ý kiến trái chiều trên mạng và tôi chấp nhận những điều đó. Điều quan trọng là tôi chỉ cần học sinh của tôi ngoan ngoãn, học tốt và có tương lai tốt".
Ông Hanh cho biết hoạt động này được triển khai trên cơ sở có sự đồng thuận từ giáo viên, phụ huynh, học sinh ngay từ đầu. "Nhà trường đã họp đảng ủy, có thống nhất trong tập thể, sau đó tổ chức hội nghị với đầy đủ giáo viên, phụ huynh và học sinh để lấy ý kiến. Chúng tôi đưa ra nhiều ý kiến, sau đó cùng phân tích, đánh giá kỹ lưỡng trước khi tổ chức hoạt động này. Nhiều phụ huynh phản ánh rằng khi ở nhà, các em học rất qua loa, chỉ học 1 – 2 phút rồi chuyển sang chơi điện tử mà phụ huynh không kiểm soát được. Vì vậy, nhà trường xây dựng nghiên cứu và thống nhất với phụ huynh là đưa khung giờ tự học, trong đó học sinh không đi học thêm mà tự học theo nội dung giáo viên giao", ông Hanh nói.
Ông Hanh giải thích thêm: "Cần hiểu rõ về việc học sinh quay video tự học mỗi ngày rồi gửi video. Đó là sau quá trình tự học, học sinh dành khoảng 10 phút hoặc hơn thì càng tốt để quay video trình bày lại những nội dung đã nắm bắt, đã hiểu được trong khung giờ tự học đấy. Chứ không phải quay cả quá trình học vài tiếng đồng hồ. Mà là quay phần trình bày sau khi đã nắm kiến thức trong quá trình tự học. Ví dụ, với học sinh lớp 12, các em luyện tập, làm bài thi thử trong 90 phút theo đúng quy định. Sau đó, các em dành thời gian trình bày lại những câu khó mà mình đã phải suy nghĩ để giải. Có những nội dung các em mất cả tiếng để hiểu, nhưng sau đó có thể trình bày lại trong video vài phút. Đấy là cách giúp các em củng cố kiến thức và phát triển khả năng diễn đạt".
Hiệu trưởng Trường THPT Hàm Yên thông tin thêm: "Đảng ủy đồng thuận 100%, giáo viên trong trường đồng tình 100%, giáo viên, học sinh cũng thế. Nhưng chúng tôi có "mở ngoặc" là những trường hợp đặc biệt mà phụ huynh không muốn cho con mình bị áp lực bởi khung giờ học và phương pháp như thế này thì có ý kiến với giáo viên bộ môn, và giáo viên bộ môn sẽ không yêu cầu kiểm tra nội dung này nữa. Tới thời điểm này, chỉ có 2 ý kiến là không đồng ý. Hoạt động này nhận được sự đồng thuận gần như tuyệt đối từ giáo viên, phụ huynh và học sinh".
"Vì sao trường lại lựa chọn hình thức công khai trên mạng xã hội thay vì sử dụng những nhóm riêng tư?", ông Hanh cho biết: "Trước đây đăng trên Zalo các lớp. Sau đó chuyển sang Facebook do vấn đề về dung lượng quá nặng, không thể tiếp tục đăng trên Zalo".
Ông Hanh nhấn mạnh: "Mục tiêu cốt lõi của quy định là tạo ra một phong trào tự học cộng đồng, giúp học sinh tự giác có ý thức tự học thật tốt, không phụ thuộc vào học thêm. Thông qua việc tự học và trình bày lại bằng video, giúp chỉn chu về lời nói, về mọi mặt, cũng như giúp các em phát triển tư duy, kỹ năng nói, kỹ năng viết và hình thành thói quen tốt, kỹ năng sống tốt hơn".