Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường (Hong Yongxiang), chuyên gia Thận học tại Đài Loan, chia sẻ nhiều trường hợp bệnh nhân đã bỏ thuốc lá, rượu bia, chuyển sang uống “sinh tố xanh” và ăn yến mạch mỗi sáng nhưng chức năng thận vẫn suy giảm nghiêm trọng đến mức phải chạy thận. Nguyên nhân chính là do họ đã áp dụng sai “công thức sức khỏe” dành riêng cho người suy thận.
Dựa trên kinh nghiệm lâm sàng và các nghiên cứu dinh dưỡng mới nhất, Bác sĩ Hồng đã tổng hợp danh sách 7 nhóm bữa sáng là “địa lôi” đối với người suy thận mãn tính:
Top 7: Sủi cảo, bánh bao và thực phẩm có nhân
Để phần nhân mọng nước, các cửa hàng thường sử dụng thịt ba chỉ với tỷ lệ mỡ lên đến 50%. Những món ăn “vỏ tinh bột bao bọc mỡ” này không chỉ chứa calo khổng lồ mà còn giàu chất béo bão hòa, gây viêm nhiễm mãn tính toàn thân, từ đó làm tổn thương các vi mạch máu ở tiểu cầu thận.
Top 6: Mỳ xào trên chảo gang (Mỳ sắt)
Các loại sốt tiêu đen hoặc sốt nấm trong mỳ xào chứa lượng muối, dầu, đường và tinh bột biến tính rất lớn, kèm theo nhiều chất phụ gia làm đặc. Một phần mỳ xào có thể chứa hơn 1.200 mg natri (chiếm hơn nửa hạn mức cả ngày), gây tích tụ nước, tăng huyết áp và tấn công trực tiếp vào cầu thận.
Top 5: Yến mạch và ngũ cốc ăn sáng
Để cải thiện hương vị, ngũ cốc thương mại thường được thêm phosphate. Ngoài ra, ngũ cốc nguyên hạt tự nhiên cũng có hàm lượng phospho rất cao. Với người bình thường, đây là thực phẩm tốt, nhưng với bệnh nhân thận, cơ thể không thể đào thải phospho dư thừa, dẫn đến ngứa da, xương giòn và vôi hóa mạch máu.
Top 4: Bánh quẩy và bánh nướng
Quẩy là thực phẩm chiên đi chiên lại, cao dầu và calo. Trong quá trình chế biến, người ta thường cho thêm chất tạo nở chứa nhôm hoặc phospho để tạo độ giòn, khiến chức năng thận suy giảm nhanh hơn.
Top 3: Cháo trắng ăn kèm dưa muối, đồ hộp
Bản thân cháo có chỉ số đường huyết (GI) rất cao, không khác gì “nước đường”. Các món ăn kèm như dưa muối, chà bông (ruốc), chao, trứng muối đều là thực phẩm chế biến sẵn chứa cực kỳ nhiều natri, gây giữ nước và tăng áp lực bài tiết cho thận.
Top 2: Sinh tố xanh (Green Latte) và đồ uống năng lượng
Dù được coi là thức uống “thải độc”, nhưng các loại rau quả như rau bina (chân vịt), chuối, kiwi và bơ đều là thực phẩm giàu kali. Khi thận suy yếu, kali không được đào thải tốt, nồng độ kali trong máu cao có thể trực tiếp gây rối loạn nhịp tim, thậm chí khiến tim ngừng đập đột ngột.
Lưu ý: Người bệnh thận nếu muốn ăn rau xanh phải chần qua nước sôi để loại bỏ bớt kali trước khi chế biến.
Top 1: Combo hamburger, xúc xích và trà sữa
Sự kết hợp này hội tụ đầy đủ các yếu tố gây hại nhất cho thận:
Thịt chế biến sẵn: Chứa hàm lượng natri, nitrit và phụ gia phosphate cực cao, làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch, bệnh thận và ung thư đại trực tràng.
Gia vị và bánh mì: Lượng natri thường vượt ngưỡng 1.000 mg, làm trầm trọng thêm tình trạng cao huyết áp và suy thận.
Đồ uống có đường: Tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường type 2 và bệnh tim mạch.
Đối với bệnh nhân suy thận, việc kiểm soát các chỉ số như natri, kali, phospho và acid uric là ưu tiên hàng đầu. Một bữa sáng an toàn nên được tư vấn trực tiếp bởi bác sĩ chuyên khoa dựa trên tình trạng bệnh thực tế của mỗi cá nhân.
Ngày 10/4, BS.CK2 Đỗ Châu Việt, Trưởng khoa Hồi sức tích cực Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết khoa vừa cứu sống hai bệnh nhi tay chân miệng độ 4 (mức nặng nhất) liên quan chủng EV71. Trường hợp đầu là bé trai một tuổi, ngụ TP HCM, khởi phát triệu chứng sốt, được chẩn đoán viêm họng nhưng uống thuốc không giảm. Khi xuất hiện các vết hồng ban kín đáo, bé nhanh chóng trở nặng với vã mồ hôi đầu, khó thở, suy hô hấp, phải đặt nội khí quản ở tuyến dưới trước khi chuyển đến Bệnh viện Nhi đồng 2.
Kíp cấp cứu lập tức cho bệnh nhi thở máy, lọc máu và dùng thuốc trợ tim. Sau hơn ba ngày điều trị tích cực, bé qua cơn nguy kịch, cai máy thở, chuyển sang thở CPAP, sinh hiệu tạm ổn và tiếp tục theo dõi di chứng thần kinh.
Ca thứ hai là bé trai 3 tuổi, ngụ Khánh Hòa, nhập viện địa phương khi sốt và nổi ban, nghi mắc tay chân miệng. Dù đáp ứng thuốc hạ sốt ban đầu, trẻ dần xuất hiện giật mình, đi đứng loạng choạng. Sau khi được truyền IVIg và theo dõi sát, bệnh nhi bất ngờ sốt cao liên tục 39 độ C, thở mệt, trào bọt hồng lẫn máu, phù phổi. Nhịp tim tăng vọt 230 lần mỗi phút - gấp đôi trẻ bình thường, huyết áp rối loạn đột ngột.
Khi nhập Nhi đồng 2, SpO2 của bé chỉ còn 75%, rơi vào suy hô hấp, suy tim cấp. Các bác sĩ khẩn trương lọc máu, thở máy, dùng thuốc vận mạch, giúp nhịp tim giảm sau 6 giờ. Đến ngày thứ ba, bệnh nhi được ngưng lọc máu, ngưng thuốc vận mạch, tiếp tục theo dõi di chứng.
Theo bác sĩ Việt, cả hai trường hợp "thập tử nhất sinh" đều mang đặc trưng của chủng EV71. Số liệu từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP HCM cho thấy chủng này chiếm 56% mẫu bệnh phẩm tay chân miệng đầu năm 2026, lây qua đường tiêu hóa và tiếp xúc dịch tiết.
Sự nguy hiểm của EV71 nằm ở chỗ dấu hiệu ngoài da như nổi ban, loét miệng thường rất ít hoặc kín đáo. Thay vì bộc lộ ra ngoài, virus có thể tấn công trực tiếp hệ thần kinh trung ương, gây tổn thương não cấp. Nhiều trẻ nhập viện trong tình trạng suy hô hấp, sốc tim, có thể tử vong nhanh trong 12-24 giờ. Khi đã chuyển độ 4, nguy cơ để lại di chứng thần kinh từ nhẹ đến nặng.
Phụ huynh cần đưa con đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu cảnh báo, kể cả khi không thấy ban đỏ hay loét miệng. Các biểu hiện gồm giật mình chới với (từ hai lần trở lên trong 30 phút), sốt trên 39 độ C kéo dài quá 48 giờ không đáp ứng thuốc, rối loạn vận động (đi loạng choạng, mất thăng bằng, run chi, ngồi không vững) hoặc nôn ói nhiều kèm bứt rứt, quấy khóc, lừ đừ.
Tuần qua, TP HCM ghi nhận thêm 1.347 ca mắc tay chân miệng, tăng 64% so với trung bình 4 tuần trước, nâng tổng số bệnh nhân từ đầu năm vượt 10.000. Triệu chứng thường gặp gồm sốt, loét miệng, phát ban kèm bóng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, đầu gối, mông.
Bệnh viện Đa khoa Bình Chánh vừa có báo cáo Sở Y tế TP.HCM và Sở An toàn thực phẩm TP.HCM về vụ việc 11 công nhân trong một công ty nhập viện cấp cứu sau bữa ăn trưa.
Trước đó trưa 14-4, các công nhân công ty B. (địa chỉ tại xã Hưng Long) dùng bữa trưa tại công ty với món cơm và cá biển chế biến sẵn.
Khoảng 1 - 2 giờ sau ăn, nhiều người xuất hiện triệu chứng khó chịu, bứt rứt, đỏ mặt, xây xẩm, nóng bừng, khó thở, hồi hộp, đánh trống ngực, nổi ban đỏ ở tay và ngực. Một số trường hợp kèm đau bụng, nôn ói và tiêu chảy nhiều lần.
11 bệnh nhân được đưa đến bệnh viện cấp cứu từ 14-15h ngày 14-4. Sau khi xử trí ban đầu, 6 người được xuất viện, 5 người nhập viện theo dõi.
Đến chiều 15-4, toàn bộ bệnh nhân đã ổn định và xuất viện.
Các bệnh nhân trên được chẩn đoán phản vệ độ 1 nghi liên quan đến thức ăn, trong đó có một bệnh nhân được theo dõi tổn thương thận cấp và nghi ngộ độc thực phẩm.
Cơ quan chức năng đang tiếp tục xác minh nguyên nhân, truy xuất nguồn thực phẩm và lấy mẫu xét nghiệm để làm rõ vụ việc.
Trước đó, TP.HCM cũng ghi nhận 202 học sinh tại Trường tiểu học Bình Quới Tây xuất hiện biểu hiện nghi ngộ độc thực phẩm.
Theo ghi nhận của Sở Y tế TP.HCM, có 202 học sinh tại Trường tiểu học Bình Quới Tây xuất hiện biểu hiện nghi ngộ độc thực phẩm, trong đó có 57 học sinh phải nhập viện điều trị nội trú.
Kết quả cấy phân tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định và xét nghiệm PCR do OUCRU thực hiện cho thấy tác nhân liên quan đến vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại trường có sự hiện diện của Salmonella enteritidis.
Ngày 13/4, đại diện CDC Cà Mau cũng xác nhận trường hợp nghi ngờ thứ ba có kết quả xét nghiệm âm tính với não mô cầu.
Bệnh nhân dương tính đầu tiên vào Bệnh viện Đa khoa Cà Mau chiều 7/4 trong tình trạng lơ mơ, nôn nhiều, cổ gượng và xuất huyết dưới da. Bác sĩ chẩn đoán người này sốt chưa rõ nguyên nhân, theo dõi viêm não - màng não kèm sốc nhiễm khuẩn, đang tiếp tục điều trị.
Tối 8/4, ca dương tính thứ hai nhập viện với biểu hiện sốt cao, lơ mơ, thở nhanh rồi nhanh chóng rơi vào hôn mê sâu. Người bệnh mang nhiều bệnh lý nền, trải qua cơn sốc nhiễm khuẩn đường tiêu hóa và không qua khỏi sáng hôm sau.
Bệnh nhân có kết quả âm tính vào viện ngày 9/4 sau nhiều ngày sốt cao, ho, đau cơ, tụt huyết áp, tràn dịch màng phổi và xuất huyết dưới da. Tuyến y tế cơ sở ban đầu chẩn đoán người bệnh nhiễm trùng huyết, sốt xuất huyết Dengue, viêm phổi nên tiếp tục theo dõi sát sao. Như vậy, ca này được loại trừ bệnh não mô cầu.
Điều tra dịch tễ cho thấy ba người trên cùng trú tại ấp 6, xã Khánh An, từng tiếp xúc với một ca tử vong hồi giữa tháng 3. Bệnh nhân tử vong này cũng có biểu hiện sốt cao, xuất huyết dưới da, tụt huyết áp nhưng bác sĩ chưa kịp lấy mẫu xét nghiệm não mô cầu.
Ngành y tế tỉnh ngay lập tức điều tra dịch tễ, khoanh vùng và xử lý ổ dịch. Lực lượng chức năng yêu cầu những người tiếp xúc gần theo dõi sức khỏe trong 10 ngày, đồng thời khử khuẩn môi trường khu vực có yếu tố dịch tễ. Hiện địa phương chưa ghi nhận thêm ca mắc mới.
Hai ca não mô cầu tại Cà Mau trong số 24 người mắc bệnh này, 4 ca tử vong, tính từ đầu năm đến nay trên cả nước. Bộ Y tế ghi nhận số ca não mô cầu đang cao bất thường so với cùng kỳ năm ngoái (nhiều hơn 14 ca), cảnh báo nguy cơ dịch và khuyến cáo người dân áp dụng các biện pháp phòng bệnh.
Vi khuẩn não mô cầu gây bệnh nhiễm khuẩn cấp tính, tiến triển rất nhanh. Bệnh nhân đối mặt nguy cơ tử vong cao hoặc chịu nhiều di chứng nặng nề nếu bác sĩ không phát hiện và can thiệp kịp thời. Bệnh xuất hiện quanh năm tại Việt Nam, thường gia tăng vào các mùa thu, đông và xuân.
Phòng bệnh bằng cách giữ vệ sinh cá nhân và môi trường, đeo khẩu trang. Khi có các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh như sốt cao, đau đầu, buồn nôn, cổ cứng, nổi ban xuất huyết, cần đến cơ sở y tế điều trị kịp thời.
