Thế nhưng, ngày càng có những trường hợp chỉ cần cầm điện thoại lên đã thấy choáng, buồn nôn hoặc mệt mỏi, thậm chí sợ cầm vào điện thoại.
Chị N.T.M. (40 tuổi, nhân viên văn phòng tại Hà Nội) chia sẻ khoảng vài tháng gần đây, chị bắt đầu gặp tình trạng rất khó chịu: “Cứ cầm điện thoại lên là tôi thấy buồn nôn, chóng mặt, tay tê như kiến bò, nhiều lúc còn sợ không dám dùng nữa”.
Trước đó, chị M. có tiền sử đau cột sống cổ do đặc thù công việc phải ngồi máy tính nhiều giờ mỗi ngày. Ngoài thời gian làm việc, chị vẫn thường xuyên sử dụng điện thoại để trao đổi công việc và giải trí.
“Ban đầu chỉ là mỏi cổ, rồi dần dần mỗi lần nhìn vào điện thoại lâu là thấy choáng nhẹ. Sau này chỉ cần cầm lên thôi cũng đã thấy khó chịu”, chị chia sẻ.
Tình trạng này khiến công việc của chị bị ảnh hưởng đáng kể, khi nhiều lúc chị phải trì hoãn trả lời tin nhắn, hạn chế sử dụng điện thoại dù công việc yêu cầu liên tục.
BS Ngô Văn Quốc – trưởng khoa ngoại chấn thương Bệnh viện Lê Văn Thịnh (TP.HCM) – cho biết hiện nay số lượng bệnh nhân bị đau cổ vai gáy đến phòng khám xương khớp tăng dần theo từng năm và có xu hướng trẻ hóa.
Nếu quan sát kỹ sẽ thấy việc đau cổ, đau lưng do dùng máy tính, điện thoại trong tư thế xấu còn ảnh hưởng đến cả dáng đi, dáng ngồi. Những bệnh nhân này thường kèm theo gù lưng và người có xu hướng cúi người ra phía trước.
BS Nguyễn Tiến Lộc – khoa ngoại chấn thương Bệnh viện Lê Văn Thịnh – cũng giải thích cầm điện thoại trong thời gian dài khiến mắt đã quen với khoảng cách nhìn gần, nên khi vừa ngưng dùng để làm việc khác, mắt người dùng cần khoảng thời gian ngắn để thích nghi với sự thay đổi khoảng cách nhìn, dẫn đến tình trạng chóng mặt, buồn nôn do não bộ đang thích nghi với sự thay đổi.
Ngoài ra, trong thời gian dài cầm điện thoại ở một tư thế cũng khiến các gân ở cổ bàn tay phải gồng cứng liên tục để giữ màn hình ổn định. Điều này góp phần làm tăng áp lực ở cổ tay, gây ra tình trạng tê tay như người bị bệnh “hội chứng ống cổ tay”.
Đây là loại bệnh thường gặp ở những người phải lao động bằng bàn tay liên tục như thợ hớt tóc, nghệ sĩ dương cầm.
Với một số người bệnh có cảm giác khó chịu ngay khi cầm điện thoại, BS Lộc cho hay cảm giác “khó chịu” này có thể đến từ nhiều nguyên nhân. Tuy nhiên nếu “khó chịu” đến từ bàn tay thì nguyên nhân lớn nhất là do người bệnh mắc phải bệnh hội chứng ống cổ tay như đề cập.
Khi cúi đầu nhìn điện thoại, các cơ ở vùng cổ sẽ phải gồng cứng liên tục để đảm bảo đầu và cổ được giữ ổn định. Sau nhiều giờ dùng điện thoại, người dùng sẽ có cảm giác mỏi cổ do các cơ kể trên bị quá tải.
Đáng lưu tâm, với các video ngắn thường đánh vào tâm lý “thỏa mãn nhanh” của người dùng, chúng ta dễ dồn sự tập trung vào màn hình trong thời gian dài mà quên mất mình đang sử dụng điện thoại ở tư thế không tốt.
Với hiện tượng “cứ cầm điện thoại lên là buồn nôn, mệt, tê tay, thậm chí sợ sử dụng điện thoại” – chia sẻ với Tuổi Trẻ, ThS Hoàng Trọng Lân, chuyên gia tâm lý lâm sàng, cho rằng bên cạnh vấn đề bệnh lý cơ thể, tình trạng này có thể còn do yếu tố tâm lý.
Theo ThS Lân, ở những người có tiền sử đau cột sống cổ, việc duy trì tư thế cúi đầu trong thời gian dài khi dùng điện thoại có thể gây chèn ép thần kinh, rối loạn tuần hoàn vùng cổ – đầu. Hệ quả là xuất hiện các triệu chứng như tê tay, chóng mặt, buồn nôn.
Đáng chú ý, khi những trải nghiệm khó chịu này lặp lại nhiều lần, não bộ có thể hình thành một “liên kết có điều kiện”. Ông Lân cho biết từng tiếp nhận một trường hợp điển hình, một nhân viên văn phòng sau thời gian dài bị đau cổ vai gáy, mỗi lần dùng điện thoại đều thấy choáng nhẹ và buồn nôn.
Ban đầu đây là phản ứng sinh lý do tư thế. Tuy nhiên về sau dù đã điều chỉnh tư thế và chỉ sử dụng trong thời gian ngắn, người này vẫn xuất hiện cảm giác khó chịu và dần né tránh việc sử dụng điện thoại.
“Điều này cho thấy yếu tố thể chất có thể là nguyên nhân khởi phát nhưng yếu tố tâm lý lại góp phần duy trì và làm trầm trọng thêm triệu chứng”, ông Lân phân tích. Theo đó, một “vòng xoắn” có thể hình thành trải nghiệm khó chịu khiến não ghi nhớ, từ đó sinh ra lo âu dự đoán; lo âu lại làm tăng phản ứng sinh lý khiến triệu chứng rõ hơn và dẫn đến né tránh.
Theo chuyên gia, nếu không được can thiệp kịp thời, tình trạng này có thể tiến triển thành rối loạn lo âu. Người gặp vấn đề sẽ dần hạn chế hoặc sợ sử dụng thiết bị, thậm chí né tránh công việc, giao tiếp trực tuyến, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất làm việc và chất lượng cuộc sống.
Người có các dấu hiệu như triệu chứng kéo dài nhiều tuần không giảm, mức độ khó chịu tăng dần, xuất hiện hành vi né tránh hoặc lo lắng rõ rệt khi nghĩ đến việc sử dụng điện thoại nên tìm đến chuyên gia để được thăm khám. Việc đánh giá sớm giúp phân biệt rõ yếu tố thể chất và tâm lý, từ đó có hướng can thiệp.
Về nguyên tắc xử lý, ông Lân ví cột sống cổ như “nền tảng vật lý”. Nếu nền tảng này gặp vấn đề như sai tư thế, căng cơ hay chèn ép nhẹ cần điều chỉnh tư thế, tập vật lý trị liệu để loại bỏ tín hiệu khó chịu từ cơ thể.
Song song đó cần can thiệp vào “cách não đã học và ghi nhớ trải nghiệm”. Liệu pháp tâm lý, đặc biệt theo hướng nhận thức – hành vi, giúp người bệnh điều chỉnh lại nhận thức và hành vi. Người bệnh có thể tập tiếp xúc lại với điện thoại từng bước, bắt đầu từ thời gian ngắn, ở tư thế đúng và trong trạng thái thư giãn, sau đó tăng dần.
“Hiểu đơn giản là vừa chỉnh lại cơ thể, vừa “dạy lại” não rằng việc sử dụng điện thoại là an toàn. Khi hai quá trình này diễn ra song song, triệu chứng sẽ giảm bền vững”, ông Lân nói.
Để duy trì sức khỏe dẻo dai, bên cạnh việc khám định kỳ, chế độ ăn uống hàng ngày cũng là yếu tố quan trọng. Chuyên gia dinh dưỡng Sun Yu-ying tại Đài Loan (Trung Quốc) cảnh báo một số thực phẩm tưởng chừng bình dân lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây hại nếu tiêu thụ quá mức trong thời gian dài. Trong bài chia sẻ trên trang cá nhân hôm 1/4, cô chỉ ra "3 nhóm thực phẩm" cần hạn chế tối đa nếu muốn ngăn ngừa ung thư hiệu quả.
Thịt chế biến sẵn
Các loại thịt chế biến sẵn như xúc xích, thịt xông khói và thịt muối thường được bổ sung nitrit nhằm kéo dài thời gian bảo quản. Tuy nhiên, khi chế biến ở nhiệt độ cao, hoạt chất trên có khả năng chuyển hóa thành các tác nhân gây hại cho sức khỏe. Bên cạnh đó, nhóm thực phẩm này thường chứa hàm lượng chất béo cao, việc tiêu thụ thường xuyên sẽ tạo áp lực lớn cho cơ thể.
Các chuyên gia khuyến nghị người dân ưu tiên sử dụng thực phẩm tươi sống trong thực đơn hàng ngày. Thịt chế biến sẵn chỉ nên được coi là món ăn thay đổi khẩu vị nhất thời, không sử dụng như món chính trên bàn ăn.
Đồ uống có cồn
Việc sử dụng đồ uống có cồn liên quan trực tiếp đến nhiều rủi ro về sức khỏe, đặc biệt là thói quen tiêu thụ quá mức và kéo dài, gây áp lực lớn lên chức năng gan cùng hệ tiêu hóa. Những người có thói quen uống rượu bia cần kiểm soát chặt chẽ tần suất và liều lượng.
Các chuyên gia khuyến cáo chỉ nên sử dụng một lượng nhỏ vào những dịp thực sự cần thiết để tránh tình trạng tích tụ độc tố trong cơ thể trong thời gian dài. Nguyên tắc quan trọng nhất là sự điều độ và tính tự giác, thay vì chủ quan trước những nguy cơ tiềm ẩn mà chất cồn gây ra cho cơ thể.
Các loại hạt và đậu phộng biến chất hoặc hết hạn
Đậu phộng, nếu không được bảo quản đúng cách, có thể sản sinh aflatoxin, một loại độc tố tự nhiên gây hại nghiêm trọng cho sức khỏe. Không chỉ hạt đậu phộng tươi, các sản phẩm liên quan như bơ đậu phộng, hạt hỗn hợp và một số loại ngũ cốc cũng tiềm ẩn nguy cơ tương tự. Nếu phát hiện thực phẩm có mùi lạ, nấm mốc hoặc quá hạn sử dụng, người tiêu dùng tuyệt đối không tiếp tục tiêu thụ.
Bác sĩ Sun khuyến nghị mọi người nên ưu tiên thực phẩm toàn phần như rau củ, các loại đậu và thịt tươi sống, đồng thời cắt giảm tối đa thực phẩm chế biến sẵn. Bên cạnh đó, người dùng cần chú ý đến hạn sử dụng và phương thức bảo quản nhằm ngăn chặn tình trạng thực phẩm biến chất. Riêng với đồ uống có cồn, chuyên gia nhấn mạnh đến sự điều độ, nhằm tạo điều kiện cho cơ thể có thời gian phục hồi và tự điều chỉnh.
Nhiều nghiên cứu trước đây cho thấy cà phê có thể góp phần giảm nguy cơ mắc các bệnh như tiểu đường, tim mạch, bệnh gan và một số loại ung thư.
Mới đây, một nghiên cứu công bố trên Journal of Affective Disorders tiếp tục bổ sung thêm một lợi ích đáng chú ý của cà phê, đặc biệt trong bối cảnh cuộc sống hiện đại nhiều áp lực: Hỗ trợ cải thiện sức khỏe tâm thần.
Các nhà khoa học từ Bệnh viện Zhongshan, Đại học Fudan, Thượng Hải (Trung Quốc) đã phân tích dữ liệu của 461.586 người, độ tuổi trung bình 57, từ UK Biobank. Tất cả đều có sức khỏe tâm thần ổn định khi bắt đầu và được theo dõi trong khoảng 13,4 năm, đồng thời báo cáo lượng cà phê tiêu thụ hằng ngày.
Kết quả cho thấy những người uống cà phê ở mức vừa phải, khoảng 2 - 3 tách mỗi ngày, có tâm trạng tốt hơn, giảm căng thẳng hiệu quả và ít nguy cơ gặp các vấn đề sức khỏe tâm thần so với nhóm không uống hoặc uống quá nhiều, theo trang tin khoa học Science Alerti.
Ngược lại, những người tiêu thụ từ 5 tách cà phê trở lên mỗi ngày lại có nguy cơ rối loạn tâm trạng cao hơn. Điều này cho thấy việc lạm dụng cà phê không những không mang lại lợi ích mà còn có thể gây tác động tiêu cực đến tinh thần.
Điểm đáng chú ý là cả cà phê rang xay, cà phê hòa tan và cà phê khử caffeine đều cho thấy những tác động tích cực, thậm chí hiệu quả rõ hơn ở nam giới. Các nhà nghiên cứu cho rằng cà phê chứa nhiều hợp chất sinh học có khả năng chống viêm và tác động đến các vùng não liên quan đến cảm xúc và căng thẳng.
Từ kết quả nghiên cứu trên, các chuyên gia kết luận rằng tiêu thụ cà phê ở mức vừa phải có thể là một thói quen đơn giản nhưng hữu ích để cải thiện tâm trạng, giảm nguy cơ lo âu và trầm cảm. Trong nhiều trường hợp, chỉ 2 - 3 tách cà phê mỗi ngày đã đủ để mang lại lợi ích rõ rệt cho sức khỏe tinh thần.
Cảnh sát đã bắt giữ viên bác sĩ này tại Miramar Beach vào sáng 13/4 và áp giải đến nhà giam quận Walton chờ hầu tòa. Nếu tòa án kết tội, nghi phạm đối mặt mức án 15 năm tù cùng khoản tiền phạt 10.000 USD (hơn 263 triệu đồng). Ngay sau sự cố, Hội đồng Giám định Y khoa Alabama đã đình chỉ và chính thức thu hồi giấy phép hành nghề của ông, theo NBC News.
Bà Beverly Bryan, vợ của nạn nhân, chia sẻ: "Khi tôi kể cho mọi người chuyện xảy ra, nó vẫn nghe thật kinh khủng đến mức khó tin. Chính bản thân tôi cũng vẫn chưa thể tin nổi điều đó đã thực sự xảy đến".
Theo công ty luật Zarzaur Law, đại diện gia đình nạn nhân, ông Bryan, một cựu binh hải quân, và vợ đang đi nghỉ tại Florida thì đột ngột đau vùng hông trái, phải nhập viện Ascension Sacred Heart Emerald Coast. Kết quả chẩn đoán hình ảnh lúc đó cho thấy "nghi vấn lách to và có máu trong màng bụng nhưng không có tình trạng xuất huyết cấp tính".
Hồ sơ vụ việc cho thấy trong hai ngày tiếp theo, bác sĩ Shaknovsky đã khuyên người bệnh phẫu thuật, dù người này tha thiết muốn trở về Alabama. Đến ngày thứ ba, Shaknovsky tiếp tục "gây áp lực" khiến bệnh nhân cuối cùng phải miễn cưỡng chấp thuận.
Shaknovsky bị cáo buộc vẫn tiếp tục ca mổ ngay cả khi bệnh nhân rơi vào trạng thái ngừng tim. "Bác sĩ Shaknovsky đã cắt bỏ một cơ quan mà ông ta tin là lá lách nhưng do quá hoảng loạn và hỗn loạn, ông đã không thể xác định đúng cơ quan đó là gì", văn bản nêu.
Sau ca phẫu thuật, bác sĩ này khẳng định bệnh nhân tử vong do vỡ phình động mạch lách. Tuy nhiên, kết quả khám nghiệm tử thi cho thấy "không có bằng chứng nào về việc vỡ động mạch lách". Ngược lại, "lá lách của bệnh nhân vẫn còn nguyên vẹn ở vị trí bình thường, trong khi lá gan lại biến mất".
Các luật sư cũng cáo buộc Shaknovsky thậm chí còn dán nhãn mẫu gan đã cắt là "lá lách". Ông ta cũng nói với vợ bệnh nhân rằng lá lách của chồng bà bị bệnh nặng nên sưng to gấp 4 lần bình thường và đã "di chuyển" sang phía bên kia cơ thể.
Đây không phải lần đầu tiên bác sĩ Shaknovsky vướng vào các sai sót y khoa nghiêm trọng. Hội đồng y khoa cáo buộc ông liên quan đến hai vụ việc khác. Tháng 5/2023, bác sĩ này đã cắt bỏ một phần tuyến tụy của bệnh nhân thay vì tuyến thượng thận trái. Vụ việc sau đó đã được Shaknovsky dàn xếp bồi thường 400.000 USD vào năm 2024. Đến tháng 7/2023, ông ta lại cắt nhầm một phần ruột của người bệnh, gây thủng đường tiêu hóa khiến nạn nhân tử vong sau đó tại khoa hồi sức tích cực.
Đại diện Bệnh viện Ascension Sacred Heart Emerald Coast khẳng định an toàn của bệnh nhân là "ưu tiên hàng đầu", cho biết Shaknovsky "chưa từng là nhân viên của bệnh viện và đã ngừng hành nghề tại tất cả các cơ sở của chúng tôi kể từ tháng 8/2024".
