Thế nhưng, ngày càng có những trường hợp chỉ cần cầm điện thoại lên đã thấy choáng, buồn nôn hoặc mệt mỏi, thậm chí sợ cầm vào điện thoại.
Chị N.T.M. (40 tuổi, nhân viên văn phòng tại Hà Nội) chia sẻ khoảng vài tháng gần đây, chị bắt đầu gặp tình trạng rất khó chịu: “Cứ cầm điện thoại lên là tôi thấy buồn nôn, chóng mặt, tay tê như kiến bò, nhiều lúc còn sợ không dám dùng nữa”.
Trước đó, chị M. có tiền sử đau cột sống cổ do đặc thù công việc phải ngồi máy tính nhiều giờ mỗi ngày. Ngoài thời gian làm việc, chị vẫn thường xuyên sử dụng điện thoại để trao đổi công việc và giải trí.
“Ban đầu chỉ là mỏi cổ, rồi dần dần mỗi lần nhìn vào điện thoại lâu là thấy choáng nhẹ. Sau này chỉ cần cầm lên thôi cũng đã thấy khó chịu”, chị chia sẻ.
Tình trạng này khiến công việc của chị bị ảnh hưởng đáng kể, khi nhiều lúc chị phải trì hoãn trả lời tin nhắn, hạn chế sử dụng điện thoại dù công việc yêu cầu liên tục.
BS Ngô Văn Quốc – trưởng khoa ngoại chấn thương Bệnh viện Lê Văn Thịnh (TP.HCM) – cho biết hiện nay số lượng bệnh nhân bị đau cổ vai gáy đến phòng khám xương khớp tăng dần theo từng năm và có xu hướng trẻ hóa.
Nếu quan sát kỹ sẽ thấy việc đau cổ, đau lưng do dùng máy tính, điện thoại trong tư thế xấu còn ảnh hưởng đến cả dáng đi, dáng ngồi. Những bệnh nhân này thường kèm theo gù lưng và người có xu hướng cúi người ra phía trước.
BS Nguyễn Tiến Lộc – khoa ngoại chấn thương Bệnh viện Lê Văn Thịnh – cũng giải thích cầm điện thoại trong thời gian dài khiến mắt đã quen với khoảng cách nhìn gần, nên khi vừa ngưng dùng để làm việc khác, mắt người dùng cần khoảng thời gian ngắn để thích nghi với sự thay đổi khoảng cách nhìn, dẫn đến tình trạng chóng mặt, buồn nôn do não bộ đang thích nghi với sự thay đổi.
Ngoài ra, trong thời gian dài cầm điện thoại ở một tư thế cũng khiến các gân ở cổ bàn tay phải gồng cứng liên tục để giữ màn hình ổn định. Điều này góp phần làm tăng áp lực ở cổ tay, gây ra tình trạng tê tay như người bị bệnh “hội chứng ống cổ tay”.
Đây là loại bệnh thường gặp ở những người phải lao động bằng bàn tay liên tục như thợ hớt tóc, nghệ sĩ dương cầm.
Với một số người bệnh có cảm giác khó chịu ngay khi cầm điện thoại, BS Lộc cho hay cảm giác “khó chịu” này có thể đến từ nhiều nguyên nhân. Tuy nhiên nếu “khó chịu” đến từ bàn tay thì nguyên nhân lớn nhất là do người bệnh mắc phải bệnh hội chứng ống cổ tay như đề cập.
Khi cúi đầu nhìn điện thoại, các cơ ở vùng cổ sẽ phải gồng cứng liên tục để đảm bảo đầu và cổ được giữ ổn định. Sau nhiều giờ dùng điện thoại, người dùng sẽ có cảm giác mỏi cổ do các cơ kể trên bị quá tải.
Đáng lưu tâm, với các video ngắn thường đánh vào tâm lý “thỏa mãn nhanh” của người dùng, chúng ta dễ dồn sự tập trung vào màn hình trong thời gian dài mà quên mất mình đang sử dụng điện thoại ở tư thế không tốt.
Với hiện tượng “cứ cầm điện thoại lên là buồn nôn, mệt, tê tay, thậm chí sợ sử dụng điện thoại” – chia sẻ với Tuổi Trẻ, ThS Hoàng Trọng Lân, chuyên gia tâm lý lâm sàng, cho rằng bên cạnh vấn đề bệnh lý cơ thể, tình trạng này có thể còn do yếu tố tâm lý.
Theo ThS Lân, ở những người có tiền sử đau cột sống cổ, việc duy trì tư thế cúi đầu trong thời gian dài khi dùng điện thoại có thể gây chèn ép thần kinh, rối loạn tuần hoàn vùng cổ – đầu. Hệ quả là xuất hiện các triệu chứng như tê tay, chóng mặt, buồn nôn.
Đáng chú ý, khi những trải nghiệm khó chịu này lặp lại nhiều lần, não bộ có thể hình thành một “liên kết có điều kiện”. Ông Lân cho biết từng tiếp nhận một trường hợp điển hình, một nhân viên văn phòng sau thời gian dài bị đau cổ vai gáy, mỗi lần dùng điện thoại đều thấy choáng nhẹ và buồn nôn.
Ban đầu đây là phản ứng sinh lý do tư thế. Tuy nhiên về sau dù đã điều chỉnh tư thế và chỉ sử dụng trong thời gian ngắn, người này vẫn xuất hiện cảm giác khó chịu và dần né tránh việc sử dụng điện thoại.
“Điều này cho thấy yếu tố thể chất có thể là nguyên nhân khởi phát nhưng yếu tố tâm lý lại góp phần duy trì và làm trầm trọng thêm triệu chứng”, ông Lân phân tích. Theo đó, một “vòng xoắn” có thể hình thành trải nghiệm khó chịu khiến não ghi nhớ, từ đó sinh ra lo âu dự đoán; lo âu lại làm tăng phản ứng sinh lý khiến triệu chứng rõ hơn và dẫn đến né tránh.
Theo chuyên gia, nếu không được can thiệp kịp thời, tình trạng này có thể tiến triển thành rối loạn lo âu. Người gặp vấn đề sẽ dần hạn chế hoặc sợ sử dụng thiết bị, thậm chí né tránh công việc, giao tiếp trực tuyến, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất làm việc và chất lượng cuộc sống.
Người có các dấu hiệu như triệu chứng kéo dài nhiều tuần không giảm, mức độ khó chịu tăng dần, xuất hiện hành vi né tránh hoặc lo lắng rõ rệt khi nghĩ đến việc sử dụng điện thoại nên tìm đến chuyên gia để được thăm khám. Việc đánh giá sớm giúp phân biệt rõ yếu tố thể chất và tâm lý, từ đó có hướng can thiệp.
Về nguyên tắc xử lý, ông Lân ví cột sống cổ như “nền tảng vật lý”. Nếu nền tảng này gặp vấn đề như sai tư thế, căng cơ hay chèn ép nhẹ cần điều chỉnh tư thế, tập vật lý trị liệu để loại bỏ tín hiệu khó chịu từ cơ thể.
Song song đó cần can thiệp vào “cách não đã học và ghi nhớ trải nghiệm”. Liệu pháp tâm lý, đặc biệt theo hướng nhận thức – hành vi, giúp người bệnh điều chỉnh lại nhận thức và hành vi. Người bệnh có thể tập tiếp xúc lại với điện thoại từng bước, bắt đầu từ thời gian ngắn, ở tư thế đúng và trong trạng thái thư giãn, sau đó tăng dần.
“Hiểu đơn giản là vừa chỉnh lại cơ thể, vừa “dạy lại” não rằng việc sử dụng điện thoại là an toàn. Khi hai quá trình này diễn ra song song, triệu chứng sẽ giảm bền vững”, ông Lân nói.
Bệnh tim mạch là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới và phần lớn nguyên nhân nằm ngay trên bàn ăn. Những thực phẩm như khoai tây chiên, nước ngọt, thịt chế biến sẵn và các bữa ăn nhiều bơ ngon miệng lại là kẻ thù của trái tim. Trong bản cập nhật vừa được công bố trên tạp chí khoa học Circulation, Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) đã đưa ra 9 điểm quan trọng của mô hình ăn uống bảo vệ tim mạch.
Theo tuyên bố cập nhật, mô hình ăn uống tốt cho tim bao gồm tất cả 9 điểm sau, theo trang tin nghiên cứu Study Finds.
Các nhà nghiên cứu dẫn đầu bởi Giáo sư - tiến sĩ Alice H. Lichtenstein, Chủ tịch Ủy Ban Dinh Dưỡng của Hiệp hội Tim mạch Mỹ, giải thích rằng ngũ cốc nguyên hạt và trái cây (ăn cả quả thay vì ép nước) cung cấp chất xơ và dưỡng chất giúp cải thiện huyết áp, cholesterol và đường huyết. Thay thế bơ và mỡ động vật bằng dầu thực vật giúp giảm cholesterol "xấu".
Đặc biệt, dữ liệu cho thấy những người trưởng thành nạp từ 25% calo hằng ngày trở lên từ đường bổ sung đối mặt với nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch cao gấp gần 3 lần, theo Study Finds.
Đối với rượu, các phân tích mới nhất cho thấy uống rượu ở bất kỳ mức độ nào cũng đều gây hại cho tim và làm tăng huyết áp ngay cả ở mức tiêu thụ thấp.
Các chuyên gia kết luận rằng mô hình ăn uống lành mạnh cho tim nên được bắt đầu áp dụng từ trẻ em mới 1 tuổi, vì thói quen được hình thành sớm có xu hướng tồn tại suốt đời.
Vì vậy: Hãy ăn nhiều thực phẩm nguyên chất, cắt giảm thực phẩm chế biến sẵn và bắt đầu càng sớm càng tốt để bảo vệ trái tim của bạn.
Ngày 7-4, Liên minh Du lịch y tế Việt Nam chính thức được ra mắt, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm đến du lịch y tế trong khu vực.
Phát biểu tại sự kiện, ông Hà Anh Đức - Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) - cho biết thế mạnh lớn của ngành y tế Việt Nam là trình độ chuyên môn. Hiện Việt Nam đã làm chủ nhiều kỹ thuật cao như ghép tim, ghép phổi, ghép gan… với năng lực không thua kém các nước phát triển.
Không chỉ vậy, hệ thống cơ sở vật chất cũng ngày càng được nâng cấp, nhiều bệnh viện đạt tiêu chuẩn chất lượng cao.
"Nếu du lịch có khách sạn 5 sao thì ngành y tế cũng đã hình thành các "bệnh viện 5 sao", với chất lượng dịch vụ và trình độ chuyên môn tiệm cận quốc tế", ông Đức nói.
Một lợi thế nữa của ngành y tế trong nước là chi phí. Giá dịch vụ y tế tại Việt Nam được đánh giá cạnh tranh. Đơn cử dịch vụ nha khoa có chất lượng tương đương nhưng chi phí chỉ bằng khoảng 1/5 so với nhiều nước.
Thêm nữa, thời gian chờ đợi điều trị cũng ngắn hơn đáng kể. Như thời gian chờ để phẫu thuật nội soi thay khớp, bệnh nhân có thể được mổ trong vòng một tuần, thay vì phải chờ hàng tháng, thậm chí cả năm như ở một số quốc gia.
Theo ông Đức, hiện người Việt mỗi năm chi hàng tỉ USD ra nước ngoài để khám, chữa bệnh tại các thị trường như Thái Lan, Nhật Bản…
Vì vậy, chủ trương phát triển dịch vụ du lịch y tế không chỉ nhằm thu hút khách quốc tế mà còn để "giữ chân" người bệnh trong nước.
Ông Nguyễn Trùng Khánh - Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) - cho biết du lịch y tế không chỉ dừng lại ở chăm sóc sức khỏe, khám chữa bệnh mà còn là trải nghiệm văn hóa, du lịch. Đây là nhu cầu thiết yếu, xu hướng tiêu dùng của người dân.
Trên thế giới, ngành du lịch y tế tạo nên hàng tỉ USD mỗi năm. Nên với nguồn tài nguyên thiên nhiên cùng với thế mạnh về kinh nghiệm và chuyên môn y tế, dịch vụ du lịch - y tế Việt Nam sẽ phát triển mạnh trong thời gian tới.
Về du lịch, Việt Nam là điểm đến an toàn, thân thiện. Đây là thế mạnh của chúng ta. Năm 2025, hơn 20 triệu lượt du khách quốc tế đến Việt Nam.
Ông Đúc cũng cho hay Bộ Y tế đang xây dựng đề án phát triển du lịch y tế, dự kiến trình Thủ tướng trong thời gian tới. Song song đó là kế hoạch chuẩn hóa hệ thống khám, chữa bệnh thông qua việc ban hành bộ tiêu chuẩn chất lượng nâng cao, giúp các cơ sở y tế từng bước tiệm cận chuẩn quốc tế.
"Định hướng phát triển dịch vụ này không chỉ dừng ở khám, chữa bệnh mà còn mở rộng sang chăm sóc sức khỏe, nghỉ dưỡng, dưỡng lão cho cả du khách nước ngoài nữa.
Tuy nhiên để hiện thực hóa mục tiêu này, cần sự phối hợp liên ngành từ y tế, du lịch, công an đến tài chính - ngân hàng. Cụ thể là từ chính sách visa, xuất - nhập cảnh đến dịch vụ lưu trú và thanh toán…", ông Đức nói.
Đại diện Liên minh Du lịch y tế Việt Nam cho biết mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam sẽ thu hút thêm 1-2 triệu lượt khách du lịch y tế, tăng thời gian lưu trú lên 15-30 đêm và đạt doanh thu 3-5 tỉ USD mỗi năm.
Với vai trò thành viên sáng lập và đối tác tài chính, đại diện cho Ngân hàng SHB, bà Ngô Thu Hà - Tổng giám đốc - cho biết sẽ cung cấp các giải pháp thanh toán số, bảo lãnh viện phí và nền tảng tài chính tích hợp nhằm nâng cao trải nghiệm cho người bệnh và du khách.
Mức phạt này được quy định tại Nghị định 90/2026 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế vừa được Chính phủ ban hành. Theo đó, nhiều hành vi về uống rượu bia, kinh doanh hay quảng cáo mặt hàng sẽ bị xử phạt với mức tiền lên tới hàng chục triệu đồng nếu không tuân thủ quy định của nhà nước.
Thực tế, văn hóa tiệc tùng tại Việt Nam thường xuyên xuất hiện tình trạng ép những người không muốn hoặc không có tửu lượng phải dùng rượu bia. Cơ quan quản lý kỳ vọng chế tài trên xóa bỏ thói quen lôi kéo độc hại, hướng cộng đồng đến việc tiêu dùng tự nguyện và văn minh hơn.
Cùng mức phạt 1-3 triệu đồng, nhà chức trách sẽ xử lý các cơ sở bán đồ uống có cồn cho người dưới 18 tuổi hoặc không niêm yết thông báo cấm bán cho trẻ vị thành niên ở vị trí dễ quan sát. Người kinh doanh sẽ mất 5-10 triệu đồng nếu mở điểm bán tiêu thụ tại chỗ trong bán kính 100 mét quanh các cơ sở y tế, trường học hoặc kinh doanh tại những địa điểm cấm. Với nền tảng thương mại điện tử, chủ gian hàng phải nộp 10-20 triệu đồng nếu không tích hợp màng lọc ngăn chặn người dưới 18 tuổi tìm kiếm và mua hàng.
Chính quyền áp dụng khung hình phạt nặng nhất 20-30 triệu đồng đối với hành vi sử dụng sản phẩm từ 15 độ cồn trở lên để khuyến mại. Cơ quan chức năng cũng dùng mức phạt này để xử lý những doanh nghiệp thuê người chưa đủ 18 tuổi đóng quảng cáo, hoặc nhắm mục tiêu tiếp thị tới học sinh, sinh viên, thanh niên và phụ nữ mang thai.
Những biện pháp đánh mạnh vào túi tiền người vi phạm xuất phát từ hệ lụy nghiêm trọng của tình trạng lạm dụng thức uống có cồn. Dữ liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chỉ ra Việt Nam hiện đứng thứ hai Đông Nam Á và thứ ba châu Á về lượng tiêu thụ bình quân đầu người, "đốt" khoảng 3,4 tỷ USD mỗi năm cho rượu bia. Khoảng 44% nam giới trưởng thành tại Việt Nam đang duy trì thói quen uống ở mức nguy hại. Đặc biệt trong các dịp lễ Tết, số ca ngộ độc hoặc tai nạn liên quan đồ uống có cồn tăng nhanh tạo áp lực quá tải lên các bệnh viện và y bác sĩ.
PGS.TS Nguyễn Quang Dũng, Phó trưởng Bộ môn Dinh dưỡng và An toàn thực phẩm, Đại học Y Hà Nội, nói tác động tàn khốc của chất cồn lên cơ thể thường diễn ra âm thầm. Chất độc từ đồ uống này trực tiếp phá hủy hệ miễn dịch, gây cao huyết áp, bệnh tim mạch và hàng loạt bệnh ung thư nguy hiểm ở vòm họng, thực quản, gan hay đại trực tràng...