Tối 14-4, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) cho biết thời tiết cực đoan đang diễn ra với tần suất và cường độ ngày càng mạnh hơn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường, sức khỏe và đời sống con người.
Theo Ủy ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC), các cơn bão nhiệt đới có cường độ mạnh hơn, lượng mưa tập trung hơn dẫn đến lũ lụt nghiêm trọng, trong khi nắng nóng kéo dài gây hạn hán và làm gia tăng nguy cơ cháy rừng.
Không chỉ ảnh hưởng đến môi trường và kinh tế, thời tiết cực đoan còn tác động trực tiếp đến sức khỏe con người, đặc biệt là nhóm dễ bị tổn thương như người già, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và những người có bệnh lý nền.
Cụ thể, những đợt nắng nóng kéo dài không chỉ gây cảm giác khó chịu mà còn có thể dẫn đến mất nước, kiệt sức do nóng, thậm chí sốc nhiệt và tử vong. Nhiệt độ cao làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đột quỵ và suy hô hấp, đặc biệt là ở người già và những người có bệnh nền. Thời tiết nóng ẩm lại tạo điều kiện cho vi khuẩn, vi rút và côn trùng sinh sôi, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về da, mắt và các bệnh lây truyền do muỗi như sốt xuất huyết…
Theo HCDC, thời tiết cực đoan không chỉ là thách thức về môi trường hay kinh tế mà còn là mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe con người.
Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) vừa quyết định chấm dứt hoạt động chi nhánh Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, sau khi hoàn tất việc bàn giao sân bay này cho Công ty CP Cảng hàng không Mặt Trời (thuộc Sun Group).
Chi nhánh Phú Quốc, có trụ sở tại khu phố Dương Tơ, đặc khu Phú Quốc (Kiên Giang), sẽ chính thức ngừng hoạt động theo quyết định nêu trên.
Lý do chấm dứt hoạt động: theo Quyết định số 2405 của Bộ Xây dựng về việc hủy bỏ và cấp giấy phép kinh doanh cảng hàng không tại Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc.
Theo ACV, chi nhánh Phú Quốc có trách nhiệm hoàn tất các nghĩa vụ còn lại, bao gồm thực hiện hợp đồng, thanh toán công nợ và nghĩa vụ thuế. Đồng thời, doanh nghiệp phải tiếp tục sử dụng lao động hoặc giải quyết đầy đủ quyền lợi hợp pháp cho người lao động theo quy định.
Ngày 14-4, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Cần Thơ phát thông cáo báo chí về Hội sách thành phố Cần Thơ lần thứ 5 năm 2026 với chủ đề “Sách – Tri thức – Khát vọng phát triển đất nước” và triển lãm ảnh “Xứ Nam Kỳ”.
Theo đó, Hội sách thành phố Cần Thơ lần thứ 5 năm 2026 sẽ diễn ra tại công viên Tao Đàn (phường Ninh Kiều) từ ngày 15 đến 21-4.
Các hoạt động chính của hội sách gồm: không gian tri thức và công nghệ quy tụ hơn 20 gian hàng trưng bày, giới thiệu sách; triển lãm các bộ sưu tập sách quý; giao lưu, giới thiệu sách “Tây Nam Bộ kháng chiến lịch sử qua ống kính (1945 – 1975)” cùng các diễn giả;
Tọa đàm và giới thiệu sách “120 năm phong trào Đông Du ở miền Nam” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp cùng tạp chí Xưa và Nay và Công ty sách Omega thực hiện…
Trong khi đó, triển lãm ảnh “Xứ Nam Kỳ” có thời gian phục vụ từ ngày 15-4 đến hết ngày 15-6, với 120 hình ảnh quý giá giúp người xem hiểu sâu hơn về đời sống xã hội, phong trào văn hóa – giáo dục, tinh thần yêu nước và khát vọng của người dân Nam Kỳ đầu thế kỷ XX.
Chiều 14-4, Công an tỉnh Hưng Yên cho biết vừa triệt phá thành công nhóm sản xuất và buôn bán thuốc giả trên mạng xã hội.
Trước đó, vào ngày 10-4, Phòng An ninh chính trị nội bộ đã phối hợp cùng Cơ quan an ninh điều tra bắt giữ đối tượng cầm đầu là Nguyễn Văn Hải (sinh năm 1991, trú tại xã Bắc Tiên Hưng, tỉnh Hưng Yên).
Thông qua công tác trinh sát và nắm tình hình trên không gian mạng, Phòng An ninh chính trị nội bộ phát hiện từ cuối năm 2025, Nguyễn Văn Hải đã trực tiếp thiết lập và điều hành 4 trang Facebook gồm “Đông y gia truyền – Ông Hiền”, “Điều trị vẩy nến – Đông y Ông Hiền”, “Ông Hiền – Đặc trị các bệnh ngoài da” và “Ông Hiền – Da liễu số 1 Thái Bình”.
Để thu hút sự tin tưởng, nhóm này đã thuê người quen đóng giả bệnh nhân và dàn dựng các video khám chữa bệnh tại cơ sở “Đông y gia truyền – chuyên điều trị vảy nến, viêm da cơ địa” (địa chỉ tại thôn Thượng Phúc Xanh, xã Thụy Anh, tỉnh Hưng Yên).
Các video này sau đó được đăng tải lên Facebook kèm theo những lời quảng cáo tự xưng là thầy thuốc sở hữu bài thuốc gia truyền 4 đời, cam kết chữa khỏi hoàn toàn các bệnh ngoài da như vảy nến, hắc lào, lang ben, tổ đỉa và viêm da cơ địa.
Xác định tính chất nguy hiểm của đường dây này, cơ quan công an xác lập chuyên án nhằm ngăn chặn hành vi sản xuất, buôn bán thuốc giả trên không gian mạng.
Công an đã tiến hành khám xét khẩn cấp hai địa điểm là nơi làm việc và kho cất giấu hàng hóa của nhóm đối tượng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên. Tại đây, cơ quan chức năng thu giữ nhiều thiết bị điện tử, phương tiện sản xuất cùng các sản phẩm “thuốc đông y” vốn được quảng cáo chuyên trị các bệnh ngoài da như vảy nến, hắc lào, lang ben, tổ đỉa, viêm da cơ địa…
Hiện Cơ quan an ninh điều tra Công an tỉnh Hưng Yên đã ra quyết định khởi tố bị can đối với nhóm người trên về tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo quy định tại Khoản 4, Điều 174 Bộ luật Hình sự. Đồng thời, lực lượng chức năng đang tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan để mở rộng điều tra và xử lý nghiêm minh hành vi phạm tội của các đối tượng trước pháp luật.
Hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân 7-4, báo Sức Khỏe & Đời Sống phối hợp tổ chức chương trình tọa đàm trực tuyến với chủ đề "Sàng lọc ung thư phổi - Từ câu chuyện người bệnh đến nhu cầu chính sách quốc gia".
Theo PGS.TS Đỗ Hùng Kiên - Phó giám đốc Bệnh viện K, thực tế điều trị cho thấy chỉ khoảng 20% bệnh nhân ung thư phổi đến viện ở giai đoạn sớm có thể phẫu thuật.
Phần lớn còn lại đã ở giai đoạn 3 hoặc 4. Khoảng 40 - 50% bệnh nhân ở giai đoạn 4; 25 - 30% ở giai đoạn 3. Khi đó mục tiêu điều trị không còn là chữa khỏi, mà chủ yếu kiểm soát bệnh, kéo dài sự sống.
Trong khi đó nếu phát hiện sớm, cơ hội sống thay đổi hoàn toàn. Tỉ lệ sống trên 5 năm ở giai đoạn 1 có thể lên tới 70 - 90%, thậm chí 92% ở giai đoạn rất sớm. Nhưng con số này giảm mạnh còn khoảng 10% ở giai đoạn 4.
Theo PGS Kiên, không chỉ khác biệt về cơ hội sống, phát hiện sớm còn giúp giảm đáng kể chi phí điều trị. Trường hợp người bệnh phát hiện ở giai đoạn rất sớm, chi phí phẫu thuật chỉ khoảng 20 - 30 triệu đồng nhờ có bảo hiểm. Nếu phát hiện muộn, chi phí điều trị kéo dài, có thể cao hơn rất nhiều lần.
Bên cạnh đó, PGS Kiên cũng cho rằng hiện nay với sự tham gia ngày càng lớn của trí tuệ nhân tạo (AI) trong y tế giúp phát hiện sớm tổn thương phổi.
Tại nhiều quốc gia như Nhật Bản, Malaysia, AI đã được ứng dụng trong phân tích hình ảnh X-quang, CT để phát hiện sớm tổn thương phổi.
AI có thể giúp phát hiện những tổn thương nhỏ mà mắt thường khó nhận ra, đồng thời rút ngắn thời gian đọc phim và hỗ trợ tuyến dưới.
"AI không thay thế bác sĩ, nhưng là công cụ rất quan trọng để mở rộng sàng lọc diện rộng, đặc biệt ở những nơi thiếu nhân lực", PGS Kiên chia sẻ.
Dù lợi ích rõ ràng nhưng theo các chuyên gia, việc phát hiện sớm ung thư phổi tại Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế. Nguyên nhân không chỉ nằm ở nhận thức người dân mà còn ở hệ thống. Hiện nay việc tầm soát chủ yếu diễn ra rải rác tại một số cơ sở y tế, hoặc dựa vào khám sức khỏe định kỳ tự phát.
TS Lê Thái Hà, Phó cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), cho rằng khó khăn lớn nhất là sự không đồng đều về năng lực y tế cơ sở, cả về nhân lực lẫn trang thiết bị.
"Sàng lọc cần triển khai từ tuyến cơ sở, nhưng hiện nay nhiều nơi còn thiếu thiết bị như X-quang, CT liều thấp, cũng như nhân lực được đào tạo bài bản. Bên cạnh đó chi phí cũng là rào cản. Các kỹ thuật sàng lọc hiệu quả như CT liều thấp vẫn còn đắt đỏ và chưa được bảo hiểm y tế chi trả rộng rãi", TS Hà nói.
Để triển khai hiệu quả tầm soát ung thư phổi, theo TS Hà, cần nhiều giải pháp đồng bộ như xây dựng chương trình sàng lọc ung thư phổi cấp quốc gia; ưu tiên nhóm nguy cơ cao; đầu tư trang thiết bị, đặc biệt tại y tế cơ sở; ứng dụng AI và kết nối tuyến trên - tuyến dưới. Ngoài ra cần có cơ chế hỗ trợ tài chính, mở rộng chi trả bảo hiểm và tăng cường truyền thông nâng cao nhận thức.
Mục tiêu không chỉ là phát hiện bệnh mà còn giúp người dân nhận diện nguy cơ và chủ động quản lý sức khỏe.
Dự kiến trong thời gian tới, Bộ Y tế đặt mục tiêu đến năm 2028 mỗi người dân sẽ có hồ sơ sức khỏe điện tử, làm nền tảng cho việc theo dõi và sàng lọc lâu dài. Đồng thời các hướng dẫn chuyên môn về khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc sẽ được chuẩn hóa trên toàn quốc.
Bác sĩ Tiêu Tiệp Kiện (Xiao Jiejian), chuyên gia quản lý cân nặng tại Phòng khám Tam Thụ Kim Oanh (New Taipei City), chia sẻ nhiều người gặp tình trạng "người gầy nhưng bụng phệ" (skinny-fat). Dù đã nhịn ăn tinh bột hay tập luyện quá sức khiến mặt và tay chân gầy đi, nhưng vòng eo vẫn không cải thiện.
Theo bác sĩ Tiêu, thủ phạm thực sự gây ra các bệnh mạn tính không phải lớp mỡ dưới da có thể cấu véo được, mà là mỡ nội tạng - lớp mỡ bao quanh gan và tụy. Mỡ nội tạng ẩn sâu bên trong cơ thể là mầm mống dẫn đến bệnh tim mạch, tiểu đường và gan nhiễm mỡ, nguy hiểm hơn nhiều so với mỡ dưới da.
Tin vui là bạn có thể giảm loại mỡ này mà không cần giảm tổng lượng calo hay sụt cân quá nhanh thông qua 4 phương pháp đã được khoa học chứng minh:
Bổ sung polyphenol thực vật
Polyphenol có nhiều trong các loại thực phẩm như trà xanh, matcha. Một nghiên cứu cho thấy những người thực hiện chế độ ăn giàu polyphenol có tốc độ giảm mỡ gan cao gấp đôi so với chế độ ăn thông thường. Thậm chí, khoảng 50% người tham gia nghiên cứu đã đảo ngược thành công tình trạng gan nhiễm mỡ.
Tăng cường chất xơ hòa tan
Chất xơ hòa tan thúc đẩy đường ruột sản sinh các axit béo chuỗi ngắn, từ đó kích thích tiết ra các hormone đường ruột tương tự GLP-1 (một loại hormone giúp no lâu). Điều này không chỉ giúp tăng cảm giác thèm ăn mà còn hỗ trợ ổn định đường huyết bền vững.
Trong một nghiên cứu lâm sàng, những bệnh nhân gan nhiễm mỡ được yêu cầu uống nước chứa 40 g "tinh bột kháng" mỗi ngày. Kết quả sau 4 tháng, lượng mỡ gan của nhóm này đã giảm trực tiếp 9%.
Các nguồn tinh bột kháng tự nhiên bao gồm gạo lứt, ngũ cốc nguyên hạt hoặc thực phẩm tinh bột đã được để nguội.
Nâng cao tỷ lệ protein trong bữa ăn
Chỉ cần nâng tỷ lệ protein trong khẩu phần ăn từ 10% lên 30%, ngay cả khi tổng lượng calo và cân nặng không đổi, lượng mỡ gan có thể giảm tới 42% chỉ sau 3 tuần.
Để giảm mỡ nội tạng hiệu quả, bác sĩ Tiêu Tiệp Kiện đưa ra lộ trình "tối ưu hóa" thực đơn hàng ngày như sau:
Thay đổi đồ uống: Thay các loại trà sữa, nước ngọt bằng trà xanh hoặc matcha nguyên chất.
Cải thiện hộp cơm trưa: Thay sườn chiên rán bằng cá hồi, hoặc bổ sung thêm hai quả trứng luộc. Trứng luộc rất giàu choline - một dưỡng chất cực kỳ tốt cho quá trình phục hồi tế bào gan.
Chọn tinh bột thông minh: Thay cơm trắng bằng cơm gạo lứt để tận dụng nguồn tinh bột kháng "miễn phí".
Cảnh giác với "kẻ thù" giấu mặt: Đường trong nước trái cây, sữa chua có đường, mỡ lợn và các loại thịt chế biến sẵn như thịt xông khói là những nguyên nhân hàng đầu khiến gan tích mỡ nhanh chóng.
Theo tiến sĩ Anju Sood, chuyên gia dinh dưỡng tại Ấn Độ, tỏi có tính sinh nhiệt nhẹ trong cơ thể. Khi thời tiết nóng, nếu ăn quá nhiều hoặc ăn sai cách, tỏi có thể làm tăng cảm giác nóng, gây ợ nóng hoặc khó chịu đường tiêu hóa. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh vấn đề nằm ở cách sử dụng chứ không phải bản thân thực phẩm, theo The Health Site (Ấn Độ).
Nguyên tắc đầu tiên là kiểm soát khẩu phần. Các chuyên gia khuyến nghị chỉ nên dùng khoảng 1 - 2 tép tỏi mỗi ngày. Tiêu thụ tỏi ở mức vừa phải giúp phát huy lợi ích chống oxy hóa và tim mạch, đồng thời hạn chế các tác dụng phụ như đầy hơi, ợ nóng, theo Healthline (Mỹ).
Một sai lầm phổ biến là ăn tỏi sống vào buổi sáng khi chưa ăn gì. Tiến sĩ Rupali Datta, chuyên gia dinh dưỡng ở Ấn Độ, cho biết ăn tỏi sống vào buổi sáng có thể làm tăng kích ứng niêm mạc dạ dày, gây nóng rát, buồn nôn hoặc khó chịu. Trong mùa nóng, tình trạng này dễ xảy ra hơn do hệ tiêu hóa nhạy cảm.
Tỏi - đặc biệt khi ăn sống - có thể gây kích ứng đường tiêu hóa ở một số người, dẫn đến cảm giác nóng rát, đầy hơi hoặc khó chịu dạ dày nếu dùng quá nhiều hoặc ăn khi bụng đói. Các hợp chất sulfur trong tỏi, dù có lợi cho sức khỏe, nhưng cũng có thể “khá mạnh” với niêm mạc tiêu hóa nhạy cảm, theo Cleveland Clinic (Mỹ).
Tỏi sống chứa nhiều allicin nhưng cũng dễ gây “nóng”. Để hạn chế điều này, các chuyên gia khuyên nên dùng tỏi đã nấu chín hoặc tỏi ngâm, vừa giảm độ hăng vừa dễ tiêu hóa hơn. Một mẹo nhỏ là đập dập tỏi và để khoảng 10 phút trước khi chế biến để tối ưu hoạt chất có lợi.
Để giảm cảm giác sinh nhiệt, tỏi nên được dùng cùng rau xanh, dưa leo, cà chua... Đồng thời, việc bổ sung đủ nước giúp cơ thể điều hòa thân nhiệt và hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn trong thời tiết nắng nóng, theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO).
Các chuyên gia nhấn mạnh, tỏi không gây “nóng” nếu được sử dụng đúng cách. Trong mùa nắng nóng, chỉ cần điều chỉnh lượng ăn, thời điểm và cách chế biến, bạn vẫn có thể tận dụng lợi ích của tỏi mà không lo ảnh hưởng đến sức khỏe.