Vài ngày sau khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz, hai cửa hàng bán xe máy điện ở Pakistan cách đó 1.400 km, bất ngờ đắt khách. Haseeb Bhatti, người chuyên độ chế xe máy chạy xăng thành xe chạy bằng pin ở thành phố Rawalpindi, cho biết doanh số bán hàng tháng trước tăng vọt 70%.
Tương tự, Ali Gohar Khan, chủ cửa hàng xe máy điện đã hoạt động được 7 năm, chứng kiến doanh số tăng kỷ lục. “Mọi người lo có thể không thể mua được xăng trong tương lai gần”, ông nói.
Nguyên nhân do xung đột Trung Đông đẩy giá nhiên liệu toàn cầu tăng vọt, làm trầm trọng thêm tình hình lạm phát và suy thoái kinh tế hậu đại dịch ở Pakistan. Nước này nhập khẩu gần như toàn bộ dầu mỏ qua eo biển Hormuz và có 30 triệu xe 2-3 bánh chạy xăng, loại phương tiện giao thông đang chiếm ưu thế.
Tin đồn thiếu xăng lan rộng, bất chấp chính phủ tuyên bố đảm bảo nguồn cung. Sau đợt tăng giá 18% tuần trước, hộ gia đình Pakistan trung bình hiện phải trả 31% thu nhập hàng ngày cho một lít xăng, theo nền tảng dữ liệu Global Petrol Prices và Our World in Data.
“Lương tháng của tôi là 30.000 rupee (khoảng 107 USD), hầu như không đủ trang trải chi phí cho gia đình 6 người. Làm sao tôi có thể đổ đầy bình?, Zahoor Ahmed, nhân viên bảo vệ ở thành phố Karachi, cho biết.
Từ những người đi làm đến sinh viên đại học, ngày càng nhiều người chuyển sang xe điện. “Với tình hình lạm phát và giá nhiên liệu hiện nay, tôi đã tự mình mua chiếc xe điện”, cô Mehvish Qureshi, một luật sư ở Hyderabad, cho biết.
Trước đó, vào năm ngoái, giá xăng tăng đã đẩy doanh số bán xe điện ở Pakistan lên gần 3 lần, đạt 90.000 chiếc, chiếm 5% tổng số xe hai bánh bán ra, theo dữ liệu từ công ty tư vấn Renewables First.
Năm nay, xe điện lần đầu tiên chiếm hơn 10% doanh số xe hai bánh hàng tháng, theo Talha Khan, Giám đốc điều hành Orko. Ông dự đoán doanh số sẽ còn tăng tốc vì việc đổ xăng có thể tốn kém gấp 10 lần so với sạc điện.
Một chiếc xe máy điện điển hình ở nước này giá khoảng 250.000 rupee (895 USD) – hơn một nửa thu nhập bình quân đầu người Pakistan hàng năm và cao hơn 56% mẫu Honda CD 70 chạy xăng phổ biến, giá khoảng 160.000 rupee (570 USD).
Để kích cầu, chính phủ triển khai kế hoạch Điện khí hóa phương tiện giao thông Pakistan (PAVE), hiệu lực từ tháng 2, cung cấp trợ cấp cho 20% giá xe điện 2-3 bánh và trả góp không lãi suất phần còn lại.
Cố vấn Bộ Tài chính Adnan Pasha cho biết đã có khoảng 270.000 đơn đăng ký, gần gấp 7 lần mục tiêu giai đoạn đầu của PAVE, dự kiến kết thúc vào tháng 6. Tổng cộng, chính phủ đặt mục tiêu trợ giá cho 2 triệu xe điện trong vòng 5 năm. “Việc điện khí hóa chỉ 2 triệu xe có thể giúp tiết kiệm gần nửa tỷ USD mỗi năm tiền nhập khẩu lượng nhiên liệu”, ông Pasha, chỉ ra.
Nguồn năng lượng mặt trời dồi dào cũng là yếu tố thuận lợi. Nhiều gia đình ồ ạt lắp các tấm pin mặt trời Trung Quốc tại nhà, sau khi giá điện tăng năm 2023. Giờ đây, chính phủ muốn tận dụng sự bùng nổ này để thúc đẩy xe điện. “Dùng năng lượng mặt trời có thể giảm chi phí điện tại trạm sạc và sạc tại nhà trở nên tiết kiệm hơn”, ông Pasha nói.
Ammar Habib, cố vấn của Bộ trưởng Năng lượng Pakistan, cho rằng xe điện cũng “rất tốt cho lưới điện”, vì nhu cầu cắm sạc giúp góp phần giải quyết lượng điện mặt trời dư thừa ban ngày.
Các hãng xe máy điện Trung Quốc như Yadea, Jinpeng, cùng xe đạp điện lắp ráp nội địa từ pin và linh kiện của AIMA và Sunra, đang tranh thủ đáp ứng nhu cầu. Với ôtô, BYD đã hợp tác HUBCO Green của Pakistan xây dựng trạm sạc. Ông Pasha nói chính phủ dự kiến duy trì chính sách giảm 45% giá điện cho hạ tầng này.
Ông Ahtasam Ahmad, Trưởng bộ phận tài chính năng lượng tại Renewables First, lưu ý thiếu hụt hạ tầng trạm sạc và trình độ chuyên môn kỹ thuật tại chỗ có thể cản trở quá trình chuyển đổi xe điện của Pakistan.
Chuyên gia này cho rằng các thương hiệu bán xe điện ở Pakistan cần củng cố mạng lưới hậu mãi, bảo trì, vì đường sá nước này nhiều ổ gà. Ở láng giềng Ấn Độ, xe máy điện hư hỏng vì di chuyển trên đường xuống cấp đang thiếu chỗ sửa chữa.
Quy mô tài sản tài chính cá nhân tại Việt Nam được dự báo có thể đạt khoảng 600 tỈ USD vào năm 2027, tăng trưởng khoảng 11%/năm, theo McKinsey.
Sự gia tăng nhanh chóng này đang kéo theo một thay đổi lớn: nhà đầu tư không còn chỉ tìm kiếm sản phẩm, mà cần một hệ thống giúp vận hành tài sản hiệu quả hơn.
Cùng với sự phát triển của thị trường và công nghệ, nhà đầu tư cá nhân - đặc biệt là nhóm khách hàng trung và cao cấp, đang phải xử lý đồng thời nhiều bài toán tài chính: dòng tiền, tích lũy và đầu tư.
Tuy nhiên, phần lớn các giải pháp hiện nay vẫn được triển khai theo từng kênh riêng lẻ, dẫn đến tình trạng tài sản bị phân mảnh, khó tối ưu hiệu quả tổng thể.
Điều này tạo ra một nhu cầu mới: thay vì chỉ lựa chọn sản phẩm, khách hàng cần một mô hình giúp kết nối và vận hành toàn bộ tài sản trong một hệ thống thống nhất.
Trên nền tảng đó, Chứng khoán Kafi hợp lực cùng Ngân hàng Quốc Tế (VIB) triển khai hướng tiếp cận khác: xây dựng hệ sinh thái tài chính tích hợp, thay vì cung cấp các giải pháp rời rạc.
Với VIB Privilege Banking dành cho khách hàng ưu tiên, VIB cung cấp nền tảng trong việc quản lý dòng tiền và tích lũy, trong khi Kafi là một trong những đối tác chiến lược với lớp đầu tư tăng trưởng, nơi tài sản được đưa vào vận động để tạo ra lợi suất.
Khác với cách tiếp cận truyền thống, hệ thống này được xây dựng dựa trên dữ liệu và cá nhân hóa. Cụ thể, trên nền tảng số MyVIB, hệ thống Ownrora cho khách hàng ưu tiên được thiết kế như một không gian tài chính riêng - nơi tài sản, dòng tiền và các gợi ý sẽ dịch chuyển theo từng nhu cầu của khách hàng.
Từ phân bổ tài sản theo nhu cầu ngắn, trung, dài hạn đến giúp khách hàng nhìn rõ dòng tiền và ra quyết định ngay khi cơ hội xuất hiện.
Trong đó, các giải pháp đầu tư từ Kafi được tích hợp như một phần của hệ thống, giúp các quyết định đầu tư không còn tách rời, mà trở thành một bước trong chiến lược tài chính tổng thể.
Trong cấu trúc đó, Kafi không chỉ là một nền tảng giao dịch, mà đóng vai trò kích hoạt dòng tiền tham gia thị trường.
Thông qua các giải pháp đầu tư, Kafi giúp dòng tiền:
•Không bị "đóng băng" ở trạng thái tích lũy
•Có thể tham gia thị trường đúng thời điểm
•Và vẫn gắn với mục tiêu tài chính dài hạn
Định hướng của Kafi trong thời gian tới là phát triển các mô hình đầu tư theo mục tiêu tài chính, kết hợp với số hóa trải nghiệm, nhằm đơn giản hóa quá trình ra quyết định và duy trì kỷ luật đầu tư - yếu tố vốn được xem là điểm yếu của nhà đầu tư cá nhân.
Trong bối cảnh thị trường ngày càng phức tạp, lợi thế không còn nằm ở việc lựa chọn đúng một kênh đầu tư, mà ở khả năng vận hành tài sản một cách có hệ thống.
Vai trò của Kafi tại VIB Privilege Banking cho thấy một xu hướng rõ ràng: tài chính đang chuyển từ mô hình sản phẩm sang mô hình hệ sinh thái, nơi dòng tiền, tích lũy và đầu tư được kết nối để tạo ra tăng trưởng bền vững.
Quyết định được Ngân hàng United Overseas Bank (UOB) công bố trong báo cáo vừa phát hành, nguyên nhân bởi "cú sốc năng lượng phát sinh từ Trung Đông đang tạo ra áp lực ngắn hạn đối với Việt Nam cũng như nhiều nền kinh tế châu Á khác".
Theo nhà băng Singapore, trong bối cảnh giá dầu Brent liên tục dao động trong khoảng 100-110 USD mỗi thùng, chi phí năng lượng gia tăng tác động trực tiếp đến các ngành vận tải và logistics.
Bên cạnh yếu tố giá, tắc nghẽn ở eo biển Hormuz còn ảnh hưởng đến nguồn cung nhiều đầu vào quan trọng cho các ngành từ nông nghiệp, xây dựng đến nhựa, bán dẫn và y tế. Do đó, nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng trên diện rộng gia tăng.
Ngoài ra, chính sách thương mại của Mỹ cũng là yếu tố cần theo dõi, khi Việt Nam cùng nhiều nước khác, có thể phải đối diện với các cuộc điều tra thương mại, chẳng hạn theo Điều khoản 301 và các quy định liên quan.
Ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu UOB, đánh giá xung đột Trung Đông đang ảnh hưởng đến giá năng lượng và khả năng bảo đảm nguồn cung. "Điều này khiến doanh nghiệp phải chịu chi phí năng lượng và đầu vào khác cao hơn, làm gia tăng chi phí vận hành và đặt hoạt động sản xuất - kinh doanh trước nhiều rủi ro", ông nói.
UOB đánh giá tăng trưởng GDP quý I của Việt Nam ở mức 7,83% là "vượt kỳ vọng", cao hơn dự báo của ngân hàng này (7%) và của Bloomberg (7,6%). Ba tháng đầu năm, hoạt động kinh tế tiếp tục được hỗ trợ từ các lĩnh vực sản xuất chế biến, xây dựng và dịch vụ. Nhưng do ảnh hưởng của chiến sự, ngân hàng quyết định giảm dự báo tăng trưởng quý II, III và IV lần lượt còn 6,5%, 6,8% và 7%.
Năm nay, Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng 10%. Theo UOB, để đạt được, nền kinh tế sẽ phải tăng trưởng tối thiểu 10% trong từng quý còn lại. Ông Suan Teck Kin đánh giá mặt tích cực là Chính phủ đã xác định rõ một trong những "nút thắt" lớn nhất kìm hãm tăng trưởng là hạ tầng.
"Đây là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất, hiệu quả và đồng thời thúc đẩy tổng cầu của nền kinh tế. Vì vậy, đầu tư công đang được đẩy mạnh trong nhiều lĩnh vực", ông nhận định. Hôm 10/4, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) dự báo GDP Việt Nam 2026 tăng 7,2%.
Với chính sách tiền tệ, UOB kỳ vọng Ngân hàng Nhà nước giữ nguyên lãi suất tái cấp vốn duy trì ở mức 4,5%. Lạm phát được dự báo tiếp tục tăng các tháng tới, nhưng chủ yếu bắt nguồn từ các yếu tố phía cung, nên việc thắt chặt chính sách tiền tệ không được xem là phản ứng phù hợp.
Thay vào đó, các chuyên gia ngân hàng này cho rằng gánh nặng ứng phó sẽ chủ yếu đặt lên vai Chính phủ, thông qua việc triển khai các biện pháp giảm thiểu tác động khi áp lực giá và tình trạng thiếu hụt nguồn cung lan tỏa trong nền kinh tế.
Tại Hội nghị UEH Partnerships Summit 2026 do Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) tổ chức ngày 18-4, ông Lâm Đình Thắng - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM - cho biết các nghiên cứu và tư vấn từ UEH đã giúp thành phố có cơ sở định lượng cụ thể về quy mô kinh tế số.
Đơn cử, tỉ trọng kinh tế số được ước tính chiếm khoảng 59,9% trong cơ cấu kinh tế TP.HCM đã trở thành dữ liệu quan trọng, được sử dụng xuyên suốt trong quá trình xây dựng và điều chỉnh chính sách phát triển.
Tuy nhiên, ông Thắng cũng chỉ ra nhiều quyết định hiện nay vẫn chủ yếu dựa trên báo cáo nội bộ của các cơ quan chức năng, trong khi nguồn dữ liệu nghiên cứu độc lập, đa chiều từ các trường đại học và viện nghiên cứu chưa được khai thác tương xứng.
Trong giai đoạn tới, ông Thắng kỳ vọng mối quan hệ hợp tác giữa Nhà nước và nhà trường sẽ đi sâu hơn vào những vấn đề thiết thực, những "bài toán lớn" của thành phố như câu chuyện tăng trưởng hai con số, phát triển kinh tế số, xây dựng đô thị thông minh, kiểm soát ô nhiễm môi trường,…
"Thay vì triển khai các đề tài rời rạc, cần phân rã những vấn đề vĩ mô thành các hợp phần cụ thể để đánh giá chính sách, phân tích tác động và đề xuất giải pháp một cách hệ thống, trở thành nền tảng hỗ trợ ra quyết định hiệu quả hơn", ông Thắng nhấn mạnh.
Tại hội nghị, vấn đề "đào tạo lại" sau tuyển dụng được các doanh nghiệp thảo luận sôi nổi. Bà Đào Khánh Chi, Trưởng ban nhân sự Tập đoàn Sun Group, cho biết trên thực tế, không ít sinh viên sau khi vào doanh nghiệp vẫn phải đào tạo lại từ đầu.
Đồng quan điểm, ông Phạm Hồng Hải - Tổng giám đốc Ngân hàng Phương Đông (OCB) - cho rằng sinh viên hiện nay có nhiều lợi thế về nền tảng học thuật và khả năng tiếp cận tri thức.
Tuy nhiên, hạn chế lớn nhất là chưa chuyển hóa hiệu quả kiến thức thành kỹ năng thực tiễn, và đây chính là "điểm nghẽn" trong kết nối giữa đào tạo và nhu cầu của doanh nghiệp.
Từ đó, ông Hải đề xuất cần đưa các bài toán thực tế của doanh nghiệp vào môi trường học tập để sinh viên không chỉ học lý thuyết mà còn trực tiếp tham gia giải quyết các tình huống thực tiễn. "Khi đó, sinh viên sẽ hiểu rõ hơn yêu cầu công việc, đồng thời hình thành tư duy ứng dụng ngay từ khi còn trên ghế nhà trường", ông Hải nói.
Ông Phạm Quang Chiến - Phó tổng giám đốc Công ty Giải pháp Công nghệ Toàn diện Citek, cho rằng cần tăng cường kết nối giữa nhà trường và doanh nghiệp từ sớm, thay vì chờ đến giai đoạn tuyển dụng.
"Sinh viên cần được tiếp cận môi trường doanh nghiệp từ năm thứ hai thông qua các chương trình tham quan, thực tập hoặc học kỳ doanh nghiệp. Việc tiếp xúc sớm với thực tiễn giúp các em hình dung rõ hơn về nghề nghiệp tương lai cũng như tích lũy kỹ năng trước khi gia nhập thị trường lao động", ông Chiến nói.
