Sau một ngày thẩm vấn và nghị án, chiều 9-4 Tòa án nhân dân TP Hà Nội đã công bố bản án cáo buộc hai cựu cán bộ Đội cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an quận Cầu Giấy (cũ) phạm tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng liên quan vụ cháy nhà trọ làm 15 người chết trên phố Trung Kính.
Hội đồng xét xử tuyên phạt các ông: Đỗ Tuấn Anh, cựu Phó đội trưởng Đội cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an quận Cầu Giấy (cũ), 3 năm tù; Lê Quang Hưng, cựu cán bộ của đội này, lãnh 3 năm 6 tháng tù.
Tuy nhiên khi lượng hình, hội đồng xét xử xem xét vụ cháy có nguyên nhân do chập mạch ở xe máy điện, thuộc trách nhiệm của chủ nhà trọ. Tòa án cũng ghi nhận các tình tiết giảm nhẹ của hai cựu cán bộ công an để đưa ra mức hình phạt dưới khung truy tố.
Theo bản án, vụ cháy xảy ra rạng sáng 24-5-2024, do chập mạch trên đường dây điện của một xe máy điện trong lán sửa chữa xe dựng ở sân nhà trọ trên phố Trung Kính. Lửa sau đó lan nhanh sang hai ngôi nhà nằm đối diện nhau, bịt mất đường thoát nạn của những người bên trong.
Vụ cháy gây hậu quả nghiêm trọng, làm 15 người thiệt mạng, trong đó có 3 người nhà ông Quyết.
Kết quả điều tra xác định dãy nhà trọ của ông Quyết thuộc diện quản lý nhà nước về phòng cháy, chữa cháy của Đội cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ Công an quận Cầu Giấy (cũ).
Tuy nhiên ông Lê Quang Hưng là cán bộ Đội cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ đã không thực hiện điều tra cơ bản đối với loại hình nhà trọ trên địa bàn phường Trung Hòa nói chung và dãy nhà trọ của vợ chồng ông Quyết nói riêng.
Ông Hưng cũng không lập hồ sơ quản lý, không tiến hành kiểm tra các vi phạm về phòng cháy và chữa cháy đối với dãy nhà trọ này.
Cựu đội phó Đỗ Tuấn Anh bị cáo buộc đã không kiểm tra đôn đốc, chỉ đạo cán bộ, chiến sĩ cấp dưới thực hiện nghiêm túc, đầy đủ việc rà soát, điều tra cơ bản, báo cáo và kiểm tra, xử lý theo quy định pháp luật đối với các cơ sở cho thuê trọ trên địa bàn.
Do đó để dãy nhà trọ của ông Quyết tồn tại có nhiều vi phạm về an toàn phòng cháy chữa cháy, không được xử lý kịp thời, triệt để dẫn đến xảy ra vụ cháy gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng về người và tài sản.
Theo bản án, hai cựu cán bộ công an phạm tội với lỗi vô ý. Hưng có trách nhiệm phải đưa nhà trọ của ông Quyết vào danh sách quản lý nhà nước về phòng cháy chữa cháy.
Tuy nhiên Hưng đã không thực hiện đúng chức trách nhiệm vụ, dẫn đến khu nhà trọ nằm ngoài danh sách quản lý và là nguyên nhân gián tiếp gây ra vụ cháy có hậu quả nghiêm trọng nên mức hình phạt cần cao hơn Tuấn Anh, bản án nêu.
Về trách nhiệm của chủ nhà trọ trong vụ án này, cơ quan tố tụng xác định bà Nguyễn Thị Thảo (vợ ông Quyết) là người trực tiếp quản lý điều hành việc cho thuê trọ. Quá trình quản lý cho thuê trọ, bà Thảo không thực hiện đúng quy định đảm bảo an toàn, có dấu hiệu phạm tội vi phạm các quy định về phòng cháy chữa cháy.
Tuy nhiên do bà Thảo đã tử vong trong vụ cháy nên cơ quan điều tra không xem xét xử lý. Còn ông Quyết được xác định có tham gia hỗ trợ bà Thảo trong việc quản lý nhà trọ nhưng không phải vai trò chính.
Hành vi của ông Quyết có dấu hiệu phạm tội vi phạm các quy định về phòng cháy chữa cháy. Tuy nhiên mẹ, vợ và con ông Quyết đã tử vong trong vụ cháy, nhà bị hư hỏng hoàn toàn sau vụ cháy.
Ông Quyết được ghi nhận đã tích cực phối hợp với cơ quan điều tra khắc phục hậu quả, đại diện gia đình các bị hại có đơn xin miễn trách nhiệm hình sự nên cơ quan điều tra đã miễn truy cứu trách nhiệm hình sự với ông.
Tuy nhiên, hội đồng xét xử cho rằng việc không truy tố, miễn trách nhiệm hình sự đối với ông Nguyễn Kim Quyết “là chưa phù hợp với tính chất, mức độ hậu quả vụ án”.
Do đó tòa kiến nghị cơ quan điều tra và Viện Kiểm sát nhân dân TP Hà Nội tiếp tục xem xét trách nhiệm hình sự đối với ông Quyết để xử lý theo đúng quy định pháp luật.
Tòa sơ thẩm cũng kiến nghị UBND TP Hà Nội chỉ đạo các địa phương, cơ quan chức năng tăng cường tuyên truyền, siết chặt quản lý phòng cháy chữa cháy, tránh tái diễn các vụ việc tương tự.
Cùng với đó, lực lượng cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ được đề nghị tăng cường công tác kiểm tra, từ đó xử lý nghiêm vi phạm, hướng dẫn cán bộ chiến sĩ thực hiện đúng chức trách nhiệm vụ được giao.
Chiều 6/4, Công an TP Hà Nội thông tin quá trình điều tra mở rộng vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương và một số địa phương.
Theo đó, Công an Hà Nội đã khởi tố bổ sung thêm 26 bị can về các tội Tàng trữ trái phép chất ma túy, Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, Đưa hối lộ, Nhận hối lộ, Môi giới hối lộ, Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ, Làm sai lệch hồ sơ vụ án, Đánh bạc.
Trong số đó có ông Ngô Văn Vinh, nguyên Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương.
Đến nay, vụ án này đã có 66 bị can.
Đại tá Trần Thanh Tùng, Chánh văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Hà Nội, cho biết quá trình điều tra, qua việc rà soát gần 1.300 hồ sơ giám định tâm thần có dấu hiệu nghi vấn trên toàn quốc (tại Viện Pháp y Tâm thần Trung ương, Trung tâm miền núi phía Bắc và Trung ương Biên Hòa), cơ quan điều tra đã phát hiện nhiều trường hợp được kết luận giám định sai lệch, không khách quan.
Trong số những đối tượng này, cá biệt có Bùi Thị Thanh Thủy, Nguyễn Hồng Vân - bị can phạm tội đặc biệt nghiêm trọng nhưng trong quá trình chữa bệnh bắt buộc vẫn tiếp tục mua bán trái phép chất ma túy với số lượng lớn.
Quá trình điều tra, Công an Hà Nội đã thu hồi hơn 10 tỷ đồng tiền mặt, gần 60.000 USD cùng nhiều bất động sản và phương tiện giá trị.
Về tính chất vụ án, nhà chức trách cho biết các bị can đã lợi dụng chính sách miễn, giảm trách nhiệm hình sự đối với những người có bệnh tâm thần.
Trong đó, các đối tượng vi phạm pháp luật đã móc nối với một số đối tượng là lãnh đạo, bác sĩ công tác tại Viện pháp y tâm thần Trung ương, Trung tâm giám định pháp y tâm thần Khu vực miền núi phía Bắc để làm kết luận giám định pháp y bị tâm thần sai sự thật để không bị xử lý hình sự và không phải thi hành án.
Các đối tượng có sự bàn bạc, thống nhất với nhau cùng thực hiện hành vi để phạm tội.
Công an Hà Nội đánh giá, đây là vụ án tổng hợp có nhiều hành vi phạm tội với nhiều chủ thể vi phạm thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, trong đó nổi lên nhất là tội phạm tham nhũng, chức vụ liên quan lĩnh vực quản lý, giám định tâm thần và chữa bệnh tâm thần bắt buộc có tính chất đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp.
"Hành vi vi phạm pháp luật, buông lỏng quản lý của các công chức, lãnh đạo tại Viện pháp y tâm thần Trung ương, Trung tâm pháp y tâm thần khu vực miền núi phía Bắc trong công tác khám chữa bệnh tâm thần là một trong những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc các đối tượng lợi dụng để làm giả hồ sơ bệnh án tâm thần, làm sai lệch kết luận giám định tâm thần cho các bị can, bị cáo, bị án với quy mô, tính chất đặc biệt nghiêm trọng", cơ quan điều tra nhấn mạnh.
Vụ án đã làm suy giảm hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực Giám định pháp y tâm thần, ảnh hưởng trực tiếp đến trật tự nhà nước trong công tác quản lý, khám và chữa bệnh tâm thần và công tác điều trị tâm thần bắt buộc, gây bức xúc trong dư luận xã hội; tác động tiêu cực đến niềm tin của người dân đối với các cơ quan tư pháp trực tiếp liên quan đến công tác đấu tranh phòng chống tội phạm.
Trong 66 bị can có 43 người thuộc Viện Pháp y tâm thần Trung ương, gồm 4 nguyên lãnh đạo Viện; 6 người là lãnh đạo cấp Phòng và tương đương; 29 cán bộ, điều dưỡng; 4 bảo vệ.
2 bị can thuộc Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa; 3 bị can thuộc Trung tâm Giám định pháp y tâm thần miền núi phía Bắc; 4 bị can là cán bộ công an, VKSND; 1 bị can là lãnh đạo khoa Bệnh viện tâm thần Hà Nội.
4 bị can là đối tượng chữa bệnh bắt buộc tâm thần; 9 người là lao động tự do.
Ngày 15/4, Công an thành phố Hà Nội cho biết Công an phường Hồng Hà đang điều tra hành vi của Dương, 27 tuổi, quê Thanh Hóa.
Theo công an, chị gái của Dương và chồng cũ trước đó có phát sinh mâu thuẫn. Tối 13/4, trong lúc đánh nhau, Dương bị xác định đã dùng dao đâm tử vong anh rể cũ tại số 99 ngõ 374/20 đường Âu Cơ.
Nhận tin báo, công an có mặt tại hiện trường khống chế nghi phạm và ổn định tình hình. Hai con dao là tang vật của vụ án và nghi phạm được bàn giao ngay sau đó cho Công an phường Hồng Hà.
Ngày 19/4, Công an tỉnh Quảng Trị cho biết, đang thu thập hồ sơ, tài liệu để làm rõ dấu hiệu Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và Hành nghề mê tín, dị đoan thông qua hoạt động "Hội thánh của Đức Chúa Trời Mẹ" trái phép. Nhóm này do Nguyễn Duy Cường, quê xã Phật Tích, tỉnh Bắc Ninh cầm đầu, trực tiếp điều hành hoạt động với khoảng 50 người tham gia.
"Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ" có nguồn gốc từ Hàn Quốc, xuất hiện tại Việt Nam từ khoảng năm 2001. Tổ chức hoạt động có hệ thống, với sự chỉ đạo từ bên ngoài, thường núp bóng dưới các hình thức như kinh doanh, từ thiện, nhân đạo để tiếp cận, lôi kéo người tham gia, đặc biệt là học sinh, sinh viên hoặc người gặp khó khăn.
Theo Công an tỉnh Quảng Trị, nhóm này sử dụng các luận điệu như "ngày tận thế", "cứu rỗi linh hồn", kết hợp hỗ trợ ban đầu để tạo niềm tin, sau đó từng bước chi phối tư tưởng. Khi đã tham gia, các "tín đồ" bị tác động tâm lý, cô lập khỏi gia đình, xã hội; buộc sinh hoạt thường xuyên tại các điểm nhóm (gọi là "Sion"), thực hiện các nghi lễ và đóng góp tài chính khoảng 10% thu nhập, với lời hứa "ban phước", nếu không sẽ bị "trừng phạt".
Mới đây, qua công tác nắm tình hình và tin báo của người dân, Phòng An ninh nội địa Công an tỉnh Quảng Trị phát hiện một nhóm sinh hoạt "Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ" tại phường Đồng Hới. Những người này thường xuyên thay đổi địa điểm để đối phó lực lượng chức năng. Họ không đăng ký tạm trú, lựa chọn nơi kín đáo, có người cảnh giới. Khi sinh hoạt, các "tín đồ" phải tắt điện thoại, giao nộp cho người quản lý, hạn chế đi lại và tuân thủ quy định "bảo mật".
Tổ chức này được phân cấp, trong đó Nguyễn Duy Cường giữ vai trò "chấp sự" (ký hiệu CS). Dưới Cường là các quản lý khu vực (ký hiệu là Q) và quản lý nhóm gia đình (ký hiệu K), thấp nhất là các tín đồ tham gia sinh hoạt.
Nhóm nhắm đến những người có hoàn cảnh khó khăn, gặp vấn đề về tâm lý, sức khỏe để tiếp cận, sau đó sử dụng tài liệu, video tuyên truyền nhằm lôi kéo tham gia.
Đầu tháng 4, Cường tổ chức "Lễ vượt qua" để kết nạp thành viên tại nhiều điểm ở Quảng Trị, mỗi điểm từ 5-6 người. Phòng An ninh nội địa phối hợp phường Đồng Hới, Đồng Thuận, Đồng Sơn và xã Quảng Ninh phát hiện 8 địa điểm sinh hoạt trái phép.
Cảnh sát đã làm việc với người cầm đầu Nguyễn Duy Cường, 7 người hỗ trợ tích cực và làm việc với 41 người liên quan. Tang vật thu giữ gồm 8 máy tính xách tay, 31 điện thoại di động, một máy tính bảng, 7 cuốn kinh, 33 loại tài liệu thuyết giảng liên quan đến "Lễ vượt qua", tiền dâng lễ cùng nhiều tài liệu khác.
Những người liên quan thừa nhận việc tổ chức, tham gia sinh hoạt "Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ" là hành vi vi phạm pháp luật. Tài liệu thu giữ cho thấy nhóm có dấu hiệu lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để trục lợi và tuyên truyền yếu tố mê tín dị đoan.
Công an tỉnh Quảng Trị khuyến cáo người dân không tin, không tham gia các hội nhóm có dấu hiệu mê tín, trục lợi; kịp thời thông báo cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn.
