Theo báo cáo ASEAN SAF 2050 Outlook, Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia ASEAN có nguồn nguyên liệu sinh khối dồi dào nhất, cùng với Indonesia, Malaysia, Philippines và Thái Lan. Các nguồn nguyên liệu chính bao gồm dầu ăn đã qua sử dụng, phụ phẩm lúa gạo, phụ phẩm sắn và tàn dư lâm nghiệp.
Đây đều là các loại sinh khối có chi phí thấp và sẵn có, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển sản xuất SAF quy mô lớn. Đặc biệt, với đặc thù là quốc gia nông nghiệp, Việt Nam có lợi thế vượt trội trong việc hình thành chuỗi cung ứng nguyên liệu ổn định và lâu dài.
Báo cáo cũng chỉ ra rằng tổng tiềm năng cung SAF từ sinh khối nông nghiệp và lâm nghiệp trong ASEAN có thể đạt khoảng 7,5 triệu thùng/ngày vào năm 2030 và tăng lên tới 8,5 triệu thùng/ngày vào năm 2050. Trong tổng thể đó, Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia đóng góp đáng kể.
Một trong những điểm đáng chú ý của ASEAN SAF 2050 Outlook là nhận định tất cả các quốc gia ASEAN, bao gồm Việt Nam, đều có khả năng trở thành nhà xuất khẩu ròng SAF.
Cụ thể, đến khoảng năm 2040, Việt Nam được dự báo có thể cùng với Indonesia, Philippines và Thái Lan trở thành các quốc gia xuất khẩu SAF trong khu vực.
Điều này xuất phát từ thực tế rằng tiềm năng cung của ASEAN “vượt xa nhu cầu nội khối”, tạo dư địa lớn cho xuất khẩu. Ước tính nhu cầu SAF tại ASEAN sẽ tăng từ 15.000 thùng/ngày vào năm 2030 lên hơn 700.000 thùng/ngày vào năm 2050. Trong khi đó, các nền kinh tế phát triển tại châu Á như Nhật Bản, Singapore và Hàn Quốc được xác định là các thị trường nhập khẩu SAF lớn trong tương lai.
Mặc dù Indonesia, Malaysia và Philippines được đánh giá có lợi thế hơn về chi phí logistics đến các thị trường nhập khẩu lớn, Việt Nam vẫn có vị trí quan trọng trong chuỗi giá trị khu vực nhờ nguồn nguyên liệu phong phú; vị trí địa lý thuận lợi trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương; khả năng kết nối với các thị trường tiêu thụ lớn.
Những yếu tố này giúp Việt Nam có thể tham gia sâu vào chuỗi cung ứng SAF, từ sản xuất đến thương mại.
Ngành hàng không hiện đóng góp khoảng 2 – 3% tổng phát thải CO2 toàn cầu, nhưng lại là lĩnh vực khó khử carbon do đặc thù kỹ thuật. Máy bay thương mại chưa thể dùng pin điện hay hydro ở quy mô lớn trong ngắn hạn, trong khi nhu cầu bay ngày càng tăng.
Trong bối cảnh đó, SAF nổi lên như một phương pháp khả thi nhất cho mục tiêu trung hòa carbon. SAF có thể giúp cắt giảm 80% lượng khí thải carbon so với nhiên liệu truyền thống. Song, hiện nay, giá thành của SAF cao gấp 2 – 3 lần so với nhiên liệu hóa thạch, có thời điểm cao gấp 5 – 6 lần.
Tại Việt Nam, Vietnam Airlines là hãng hàng không đi đầu trong việc đưa SAF vào khai thác thực tế. Chuyến bay thương mại đầu tiên sử dụng nhiên liệu SAF được hãng khai thác thành công từ 27.5.2024. Từ 1.1.2025, tất cả các chuyến bay của Vietnam Airlines khởi hành từ các sân bay tại Châu Âu đều sử dụng SAF với tỷ lệ phối trộn ít nhất 2%. Hãng dự kiến nâng tỷ lệ này lên 6% vào năm 2030 và đạt 70% vào năm 2050. Riêng các chuyến bay từ Anh, tỷ lệ SAF sẽ tăng lên 10% vào năm 2030.
Lộ trình cụ thể mà Cục Hàng không đặt ra là từ năm 2027 – 2030, nghiên cứu sử dụng nhiên liệu thay thế để bổ sung một phần trong nhiên liệu hàng không. Từ năm 2035, Cục yêu cầu sử dụng tối thiểu 10% nhiên liệu bền vững cho một số chuyến bay ngắn. Giai đoạn sau năm 2050, chuyển đổi sử dụng 100% năng lượng xanh, nhiên liệu hàng không bền vững cho tàu bay để giảm tối đa lượng phát thải khí nhà kính.
Dù có tiềm năng lớn, song, ASEAN SAF 2050 Outlook nhận diện thách thức lớn về chi phí sản xuất SAF. Công nghệ phổ biến nhất hiện nay là HEFA, có chi phí khoảng gấp đôi nhiên liệu phản lực truyền thống, trong khi các công nghệ khác như Gasification + FT, ATJ và HTL có thể cao hơn từ 4 – 7 lần.
Tuy nhiên, khoảng cách chi phí này được dự báo sẽ thu hẹp khi công nghệ phát triển và được mở rộng quy mô. Đây là cơ hội để các quốc gia như Việt Nam “đi tắt đón đầu” nếu có chính sách hỗ trợ phù hợp.
Để tận dụng cơ hội này, Chính phủ cần phát triển chuỗi cung ứng nguyên liệu sinh khối bền vững; thu hút đầu tư vào công nghệ sản xuất SAF; xây dựng khung pháp lý và cơ chế thị trường cho SAF và tăng cường hợp tác quốc tế trong thương mại và chuyển giao công nghệ.
Tin Gốc: Thanh Niên
Ăn thắng dền ngũ sắc ban đêm ở Hà Giang
Buổi tối ở Hà Giang, lựa chọn ăn uống không nhiều, đặc biệt là các món ăn vặt. Dù vậy, du khách vẫn có thể tìm thấy một số hàng bán thắng dền - món ăn đặc trưng của Hà Giang, thường chỉ bán vào mùa lạnh.
"Giữa cảnh núi rừng hút gió mùa đông, ăn bát thắng dền tráng miệng sau bữa tối với thịt gác bếp, xúc xích lợn là lựa chọn hợp lý", ông Minh Huỳnh, lái xe người địa phương nói khi đang nhâm nhi bát thắng dền màu sắc sặc sỡ, thoạt nhìn như những viên kẹo nhỏ.
Thắng dền có ngoại hình tương đồng bánh trôi tàu Hà Nội hay bánh cống phù Lạng Sơn, được chế biến từ bột gạo nếp với nhân chay hoặc đậu đỗ. Bà Đặng Thị Hà Nga, người có hơn 10 năm bán món này tại đường Trần Hưng Đạo, phường Hà Giang 1, cho biết viên thắng dền chỉ to hơn đầu ngón tay, nhỏ hơn nhiều so với bánh trôi tàu nên mỗi bát thường có hơn 10 viên.
Bên cạnh màu trắng truyền thống, các quán hiện nay phục vụ thêm thắng dền ngũ sắc để tăng tính thẩm mỹ. Màu sắc này được tạo hoàn toàn từ nguyên liệu tự nhiên như gấc, nghệ, thanh long và hoa đậu biếc.
Quy trình làm món ăn này gần giống bánh trôi: gạo nếp ngon xay thành bột, sau đó giã lại để vỏ bánh đạt độ dai, không bị bở. Nước dùng được nấu từ đường, nước cốt dừa và gừng đun nóng. Bà Nga chia sẻ bí quyết quan trọng là gừng phải nướng chín, rửa sạch rồi mới đập dập đem đun để nước dùng dậy mùi thơm và không bị tanh như gừng sống. Tại cửa hàng, người bán luôn chuẩn bị hai nồi riêng biệt để luộc bánh và nấu nước đường gừng.
Khi có khách, chủ quán thả những viên bột vào nồi nước sôi, đợi khoảng 5-7 phút cho đến khi bánh nổi lên mặt nước. Bánh chín được vớt ra bát, chan nước đường gừng nóng hổi, sau đó rắc thêm vừng hoặc lạc rang.
Thực khách thường ngậm viên bánh nhỏ trong miệng để cảm nhận trọn vẹn vị ngọt béo của nước dùng, chút cay nồng của gừng nướng và vị bùi của vừng lạc.
Nghề bán thắng dền mang tính thời vụ, chủ yếu nhộn nhịp vào mùa đông. Bà Nga cho biết gia đình thường chuẩn bị nguyên liệu và nặn bánh vào buổi sáng để kịp mở hàng từ 18h đến 23h. Trung bình mỗi ngày, quán tiêu thụ khoảng 3 kg gạo nếp, những ngày rét đậm tăng lên 5 kg.
Đến khoảng sau tháng 2 âm lịch, khi thời tiết bắt đầu ấm lên, các hàng thắng dền sẽ nghỉ bán và chuyển sang phục vụ các loại chè truyền thống như chè đậu xanh, đậu đen hay đậu đỏ để phù hợp nhu cầu giải nhiệt.
Tin Gốc: Vnexpress
Ngôi đền được ví như 'Địa ngục trần gian' ở Thái Lan thu hút du khách
Một trong những điều đầu tiên du khách nhìn thấy khi bước vào đền Trắng là những bàn tay. Chúng ở khắp mọi nơi. Hàng trăm bàn tay, trồi lên từ lòng đất, như thể chúng vừa xuyên qua một cánh cổng dẫn đến "Địa ngục trần gian".
Xung quanh du khách là những cổ tay và ngón tay nhợt nhạt cong lên giữa chừng như đang nắm lấy, một số vươn ra. Những bàn tay khác dường như có thể kéo khách thẳng xuống lòng đất nếu đến quá gần. Những bàn tay đang trồi lên từ các viên gạch trắng tinh khôi, lấp lánh dưới ánh nắng gay gắt của Thái Lan.
Đó là cảnh tượng ở Wat Rong Khun, hay còn được biết đến với tên gọi đền Trắng, nằm ngay ngoại ô Chiang Rai, phía bắc đất nước.
Từ bãi đậu xe, đền Trắng trông giống như ngôi chùa truyền thống của Thái Lan được tân trang lại theo phong cách hiện đại, với màu trắng sáng, trang trí công phu và vẻ đẹp dễ nhận biết.
Nhưng quần thể kiến trúc này không chỉ có màu trắng. Nó rực rỡ đến chói mắt, nhờ hàng ngàn mảnh gương nhỏ li ti được gắn vào lớp vữa và phản chiếu ánh nắng mặt trời tạo nên những tia sáng sắc nét. Hiệu ứng này thật chói lóa và có phần choáng ngợp.
Khi bước qua cánh cổng, mọi thứ càng trở nên khủng khiếp, nhất là ở lối vào cây cầu. Tại đây, những bàn tay gớm ghiếc vươn lên tứ phía. Một số xòe lòng bàn tay, số khác nắm chặt thành nắm đấm. Chúng được bao quanh bởi những chiếc đầu lâu ma quỷ, rắn và nhãn cầu rùng rợn, tất cả đều vướng vào những dây leo gai góc.
Theo kiến trúc sư - nghệ sĩ điêu khắc người Thái Lan Chalermchai Kositpipat, những hình thù đáng sợ này đại diện cho mặt tiêu cực của dục vọng con người như lòng tham, cám dỗ và sự ràng buộc, tất cả những điều bạn nên buông bỏ khi tiến vào bên trong ngôi đền.
Điều đó chắc chắn phá hỏng bầu không khí, và phản ứng của mọi người rất dễ nhận thấy. Tiếng trò chuyện im bặt trong giây lát và mọi thứ trở nên tĩnh lặng đến rợn người, ngoại trừ tiếng loa phát ra mệnh lệnh yêu cầu mọi người tiếp tục di chuyển theo hàng một. Nó tạo thêm một cảm giác kỳ lạ, bị kiểm soát cho toàn bộ trải nghiệm.
Khi đến gần phía bên kia cầu, những bức tượng khổng lồ tượng trưng cho cái chết và sự phán xét canh giữ nơi được mô tả là "cổng thiên đường".
Và xa hơn nữa là lối vào chính điện, sạch sẽ và trắng tinh, được bao quanh bởi những họa tiết uốn lượn như ngọn lửa đóng băng.
Tuy nhiên, bên trong chùa là một sự tương phản rõ rệt với vẻ ngoài trắng tinh khôi và những bàn tay đáng sợ vừa xuất hiện. Nhiều bức tranh tường khổng lồ trên các bức tường tối tăm, rực lửa và đầy ắp hình ảnh ma quỷ, quái vật và cảnh hủy diệt.
Nhưng nếu nhìn kỹ hơn, bạn sẽ nhận thấy một số nhân vật quen thuộc như Michael Jackson, Harry Potter hay Pikachu.
Bạn sẽ phải nhìn đi nhìn lại nhiều lần khi cố gắng tìm ra những chi tiết liên quan đến văn hóa đại chúng được lồng ghép khéo léo bên cạnh những cảnh chiến tranh, sự sụp đổ môi trường và thảm họa toàn cầu.
Một phần khiến đền Trắng trở nên hấp dẫn là vì nó không hề cổ kính. Không giống như hầu hết các ngôi chùa nổi tiếng của Thái Lan, Wat Rong Khun chính thức mở cửa vào năm 1997.
Ngôi đền ban đầu trên khu đất này đang xuống cấp, vì vậy nghệ sĩ Chalermchai Kositpipat đã xây dựng lại nó như một tác phẩm nghệ thuật sống động, tự mình tài trợ mọi thứ để không ai có thể làm giảm đi góc nhìn của ông.
