Theo báo Times of Israel, quân đội Mỹ vừa công bố đoạn video cho thấy tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ nổ súng vào một tàu chở hàng của Iran vào ngày 19-4 khi tàu này tìm cách vượt qua lệnh phong tỏa mà Washington đang áp đặt xung quanh các cảng của Iran.
“Tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Spruance đã chặn tàu M/V Touska khi con tàu này di chuyển qua khu vực phía bắc Biển Ả Rập với tốc độ 17 hải lý/giờ trên hành trình tới Bandar Abbas, Iran. Lực lượng Mỹ đã đưa ra nhiều cảnh báo và thông báo cho con tàu treo cờ Iran rằng tàu đang vi phạm lệnh phong tỏa của Mỹ” – Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thuật lại.
CENTCOM cáo buộc thủy thủ đoàn của tàu Touska “không tuân thủ các cảnh báo lặp đi lặp lại trong suốt 6 giờ”. Tàu Spruance đã yêu cầu thủy thủ đoàn trên tàu Iran sơ tán khỏi phòng máy.
Theo CENTCOM, tàu khu trục Mỹ đã vô hiệu hóa hệ thống đẩy của tàu chở hàng Iran bằng cách bắn nhiều phát đạn từ pháo MK 45 của tàu vào khoang máy của tàu Touska.
“Lính thủy đánh bộ Mỹ thuộc Đơn vị Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 31 sau đó đã lên boong con tàu không chấp hành này, và hiện Mỹ đang giữ con tàu” – CENTCOM cập nhật.
CENTCOM nhấn mạnh các lực lượng của họ “đã hành động một cách thận trọng, chuyên nghiệp và tương xứng nhằm bảo đảm việc tuân thủ (lệnh phong tỏa)”.
Đoạn video do tài khoản “Phản ứng nhanh” chính thức của Bộ Chiến tranh Mỹ đăng tải – Video: X/DOW Rapid Response
Phía Iran xác nhận Mỹ đã tấn công tàu thương mại của Iran tại vùng biển Oman khi nổ súng vào tàu và vô hiệu hóa hệ thống điều hướng, đồng thời triển khai một số lính thủy đánh bộ lên boong con tàu nói trên. Họ cho biết con tàu đã bị bắt giữ.
Đầu ngày 20-4, truyền thông nhà nước Iran dẫn lời người phát ngôn Bộ Tư lệnh trung tâm Khatam al-Anbiya của nước này cho biết con tàu đang trên hành trình từ Trung Quốc tới Iran.
“Chúng tôi cảnh báo rằng các lực lượng vũ trang của Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ sớm phản ứng và trả đũa hành vi cướp biển có vũ trang này của quân đội Mỹ” – vị này tuyên bố.
Trên nền tảng Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết sau khi tàu Touska phớt lờ cảnh báo dừng lại, tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Spruance “đã chặn đứng nó ngay lập tức bằng cách bắn thủng khoang máy”.
Ông Trump nói rằng tàu Touska hiện nằm trong danh sách trừng phạt của Bộ Tài chính Mỹ “do trước đây từng hoạt động bất hợp pháp”.
Vụ việc xảy ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại eo biển Hormuz. Iran đã mở lại eo biển này trong thời gian ngắn vào hôm 17-4 sau khi Israel – Lebanon đạt được lệnh ngừng bắn, nhưng họ đã đóng cửa eo biển trở lại vào ngày hôm sau để đáp trả việc Mỹ vẫn duy trì phong tỏa đối với các tàu ra vào cảng của Iran.
Vụ xả súng xảy ra lúc 6h ngày 19/4 (18h giờ Hà Nội) tại thành phố Shreveport thuộc bang Louisiana, miền nam nước Mỹ. Danh tính và động cơ của nghi phạm chưa được công bố, nhưng các quan chức địa phương cho biết người này đã bị cảnh sát bắn hạ.
Trong cuộc họp báo sau sự việc, sĩ quan cảnh sát Chris Bordelon nói rằng hiện trường khá rộng, bao trùm 3 ngôi nhà và các điều tra viên đang thu thập bằng chứng. 8 trẻ em thiệt mạng ở độ tuổi 1-14 và một số là con của nghi phạm.
Kênh KTBS đưa tin hai phụ nữ trúng đạn vào đầu và chưa rõ tình trạng. Một bé trai cũng bị thương khi nhảy từ mái nhà xuống đất.
Hạ sĩ Bordelon cho biết nghi phạm đã cướp một chiếc xe để chạy trốn trước khi bị các sĩ quan cảnh sát bắn hạ. "Chúng tôi tin rằng người đàn ông này là thủ phạm duy nhất của vụ xả súng. Đó là một vụ bạo lực gia đình", ông cho hay.
"Đây là buổi sáng kinh hoàng ở Shreveport, tất cả chúng tôi xin chia buồn với các nạn nhân", thị trưởng Tom Arceneaux phát biểu tại cuộc họp báo. Thượng nghị sĩ Bill Cassidy gọi đây là "vụ bạo lực kinh hoàng", trong khi Thống đốc bang Louisiana Jeff Landry bày tỏ đau lòng trước vụ xả súng.
Gun Violence Archive, tổ chức thống kê về bạo lực súng đạn tại Mỹ, nhận định sự việc tại Louisiana là vụ xả súng gây chết nhiều người nhất trong hơn hai năm qua. Theo định nghĩa của tổ chức này, một vụ nổ súng được coi là xả súng khi có ít nhất 4 người thương vong, không tính kẻ tấn công.
Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 8.4 thông báo ủng hộ quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc tạm ngừng tấn công Iran trong 2 tuần nhưng nhấn mạnh việc ngừng bắn không áp dụng cho Lebanon, theo Reuters.
"Việc ngừng bắn 2 tuần không bao gồm Lebanon", Văn phòng Thủ tướng Israel tuyên bố.
Văn phòng này cho biết ủng hộ động thái của Washington nếu Tehran mở cửa eo biển Hormuz ngay lập tức và ngừng tấn công Mỹ, Israel và các nước khác tại khu vực.
Bên cạnh đó, Israel cũng ủng hộ nỗ lực của Mỹ nhằm đảm bảo Iran không còn gây đe dọa hạt nhân và tên lửa đối với Mỹ, Israel và các đồng minh trong khu vực. Tel Aviv cho biết Mỹ đã đảm bảo sẽ đạt được mục tiêu chung trong cuộc đàm phán sắp tới với Iran.
Lập trường của Israel về Lebanon trái ngược với tuyên bố trước đó của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, bên trung gian đàm phán. Ông Sharif cho rằng thỏa thuận ngừng bắn bao trùm tất cả mọi nơi, gồm Lebanon.
Bất chấp tuyên bố đó, tờ The Times of Israel cho rằng chưa có dấu hiệu nào cho thấy Israel đã dừng chiến dịch quân sự chống Hezbollah. Truyền thông khu vực đưa tin lực lượng Israel đã nã pháo về phía thị trấn Baraachit ở miền nam Lebanon sau thông báo của Văn phòng Thủ tướng Netanyahu.
Israel tấn công Lebanon từ đầu xung đột với Iran và các đợt oanh tạc đến nay đã làm ít nhất 1.530 người thiệt mạng, khiến hơn 1 triệu người sơ tán, theo giới chức Lebanon. Chiến dịch quân sự của Israel tại Lebanon được khôi phục sau khi Hezbollah phóng rốc két về phía lãnh thổ Israel nhằm báo thù cho cái chết của cố Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei.
"Chúng tôi đang nói chuyện với họ. Họ muốn đóng eo biển lần nữa. Nhưng như các bạn biết đó, như đã làm trong nhiều năm, họ không thể tống tiền chúng tôi", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với phóng viên tại Phòng Bầu dục ngày 18/4.
Ông cho biết sẽ có "một số thông tin" về Iran được công bố vào cuối ngày và thêm rằng "mọi chuyện đang diễn ra rất tốt". Ông cũng cho biết Mỹ vẫn giữ lập trường cứng rắn với Iran.
Bình luận của lãnh đạo Mỹ được đưa ra sau khi Iran ngày 18/4 thông báo tái áp đặt hạn chế ở eo biển Hormuz, đảo ngược quyết định mở cửa hoàn toàn với tàu thương mại mà Tehran đưa ra ngày hôm trước.
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran (SNSC) nhấn mạnh Tehran sẽ tiếp tục giám sát và kiểm soát chặt chẽ eo biển cho đến khi cuộc chiến của Mỹ - Israel hoàn toàn kết thúc và nền hòa bình lâu dài được thiết lập.
Họ giải thích rằng phần lớn sự hỗ trợ hậu cần cho các căn cứ quân sự của Mỹ ở vịnh Ba Tư được cung cấp thông qua eo biển Hormuz và điều này gây ra mối đe dọa đối với an ninh quốc gia của Iran cùng khu vực.
Việc kiểm soát eo biển được thực hiện bằng cách thu thập đầy đủ thông tin từ các tàu thuyền đi qua, cấp giấy chứng nhận quá cảnh theo các quy định do Iran ban hành, phù hợp với điều kiện thời chiến. Đồng thời, các tàu cũng phải thanh toán các khoản phí liên quan đến dịch vụ an ninh, an toàn và bảo vệ môi trường, cũng như di chuyển dọc theo các tuyến đường do Iran chỉ định.
Tuyên bố cũng nhấn mạnh "chừng nào đối thủ còn tìm cách gây gián đoạn lưu thông tàu thuyền hoặc áp đặt các biện pháp như phong tỏa đường biển", Iran sẽ coi đây là hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn và sẽ không để eo biển Hormuz mở cửa trở lại.
Trung tâm Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) đã ghi nhận ít nhất 2 vụ tấn công vào tàu ở eo biển Hormuz sau khi Iran thông báo tái áp đặt hạn chế.
SNSC cho biết các cuộc đàm phán chấm dứt xung đột gần đây thất bại vì phía Mỹ đưa ra thêm các yêu cầu mà Iran bác bỏ, khẳng định Tehran sẽ không thỏa hiệp về các lập trường cốt lõi. Do đó, các cuộc đàm phán tiếp theo bị hoãn lại cho tới khi Washington điều chỉnh lập trường phù hợp với thực tế trên chiến trường.
Tuyên bố của SNSC thêm rằng Iran gần đây đã nhận các đề xuất mới thông qua bên trung gian Pakistan và đang xem xét. Họ nhấn mạnh nhóm đàm phán của Iran sẽ không nhượng bộ về lợi ích quốc gia và sẽ tiếp tục "bảo vệ quyền lợi cùng sự hy sinh của người dân nước này".
