Mặt Trăng đang trở thành chủ đề được quan tâm sau khi NASA phóng thành công tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II tới thiên thể này hôm 1/4. Bên cạnh hoạt động của Artemis, nhiều người cũng nhắc lại Apollo – chương trình vũ trụ được nhớ đến nhiều nhất của NASA với những cuộc đổ bộ Mặt Trăng mang tính lịch sử.
Ngày 20/7/1969, trong nhiệm vụ Apollo 11, hai phi hành gia Neil Armstrong và Buzz Aldrin dựng lá cờ Mỹ đầu tiên trên bề mặt Mặt Trăng trong chuyến đi bộ kéo dài 2,5 tiếng. Quá trình cắm cờ diễn ra khoảng 10 phút, trở thành một trong những cột mốc ấn tượng nhất của chuyến đổ bộ đầu tiên.
Ba năm tiếp theo, 5 lá cờ khác tiếp tục được dựng lên, khẳng định thành công của Mỹ trong cuộc đua khám phá vũ trụ. Tuy nhiên, chúng cũng làm dấy lên nghi ngờ về độ xác thực vì trông như bay phấp phới dù Mặt Trăng gần như không có khí quyển, do vậy cũng không có gió.
Thiết kế lá cờ ‘bay’
Khi còn chưa đầy ba tháng trước chuyến đổ bộ của Apollo 11, Robert Gilruth, Giám đốc Trung tâm Tàu vũ trụ có người lái (nay là Trung tâm Vũ trụ Johnson ở Houston), chọn Jack Kinzler, trưởng bộ phận Dịch vụ Kỹ thuật, để thiết kế lá cờ và cơ chế cho phép nó “bay” trong môi trường thiếu không khí trên Mặt Trăng. Kinzler cùng phó bộ phận David McCraw đã gấp rút hoàn thiện trong vài ngày.
Lá cờ vẫn là cờ nylon tiêu chuẩn kích thước 152 x 91 cm, nhưng may thêm đường viền dọc mép trên để lồng một thanh kim loại, giúp nó luôn vươn ra thay vì rủ xuống. Cột cắm cờ cao khoảng 2,4 m. Các thanh đỡ dọc và ngang là ống nhôm mạ vàng. Bộ cờ, bao gồm cả hộp thép không gỉ để bảo vệ khỏi nhiệt độ khắc nghiệt, nặng 4,3 kg. Thomas Moser, chuyên gia tại Bộ phận Cấu trúc và Cơ khí, tiến hành phân tích và đánh giá việc gắn bộ cờ vào chân đáp phía trước của khoang đổ bộ là an toàn.
Các chuyên gia sau đó cẩn thận gấp lá cờ, đặt vào hộp đựng. Ba ngày trước khi phóng tàu Apollo 11, Kinzler mang bộ cờ đến Trung tâm Vũ trụ Kennedy để các nhân viên gắn vào chân đáp của khoang đổ bộ.
Ngoài gắn thêm thanh ngang giúp cờ bay, các kỹ sư NASA cũng cân nhắc nhiều vấn đề khác. “Những yếu tố khác được tính đến khi thiết kế là trọng lượng, khả năng chịu nhiệt và tính dễ lắp ráp với phi hành gia bị hạn chế chuyển động và khả năng cầm nắm đồ vật do mặc bộ đồ vũ trụ”, Anne Platoff, nhà sử học kiêm chuyên gia nghiên cứu cờ tại Đại học California Santa Barbara, giải thích.
Trong cuộc họp kỹ thuật của phi hành đoàn, Armstrong và Aldrin báo cáo một số vấn đề với việc cắm cờ. Họ gặp sự cố khi kéo thanh ống lồng nằm ngang phía trên và không thể kéo dài nó hết cỡ. Tuy nhiên, điều này mang lại một chút “hiệu ứng gợn sóng” sống động. Các phi hành đoàn sau đó cố tình để thanh ngang thu vào một phần theo cách tương tự.
Giáo sư Anu Ojha, Giám đốc Trung tâm Khám phá Vũ trụ Quốc gia tại Anh, giải thích thêm: “Những nếp gấp là do lá cờ bị nhàu trong chuyến bay 4 ngày đến Mặt Trăng”.
Ảnh chụp những năm 2010 từ Tàu quỹ đạo Trinh sát Mặt Trăng (LRO) của NASA cho thấy lá cờ do phi hành đoàn Apollo 12, 16 và 17 để lại có vẻ vẫn đứng vững. Các chuyên gia không thể xác định chắc chắn tình trạng lá cờ của nhiệm vụ Apollo 14 và 15, nhưng có vẻ cờ Apollo 14 chịu hư hại khá nặng do khí xả động cơ từ khoang đổ bộ trong quá trình cất cánh.
LRO cũng không quan sát được lá cờ đầu tiên mà phi hành đoàn Apollo 11 cắm trên Mặt Trăng. Camera bên trong khoang đổ bộ bắt đầu ghi hình sau khi tàu đã bay lên khỏi bề mặt thiên thể và lá cờ không xuất hiện trong video, nhưng Aldrin khẳng định ông thoáng thấy lá cờ bị đổ trong quá trình cất cánh. Trong những nhiệm vụ Apollo sau này, phi hành gia cắm cờ cách xa khoang đổ bộ hơn.
Trái: Ảnh chụp từ quỹ đạo năm 2012 của tàu LRO về địa điểm tàu Apollo 12 hạ cánh cho thấy bóng lá cờ (góc trên bên trái). Phải: Charles Conrad, chỉ huy nhiệm vụ Apollo 12, đứng cạnh lá cờ, được cố định với thanh ngang để nó không rủ xuống, trên bề mặt Mặt Trăng năm 1969. Ảnh: NASA
Theo Space, kể cả vẫn đứng vững khi phi hành đoàn phóng tàu rời khỏi Mặt Trăng, các lá cờ hiện nay gần như chắc chắn không còn giống lúc mới cắm. “Nhiều khả năng phần nylon của chúng đã xuống cấp do tiếp xúc lâu với ánh sáng Mặt Trời”, Platoff nhận định. Hiện tượng này gọi là “sun rot” (mục nát do Mặt Trời).
“Điều tôi thường xuyên thấy trong các bài phân tích là cờ sẽ bị tẩy trắng do tiếp xúc với ánh sáng Mặt Trời. Dù điều này xảy ra với một số cờ trên Trái Đất, tôi không chắc quá trình hóa học liên quan và liệu điều đó có xảy ra trong môi trường Mặt Trăng hay không”, Platoff nói thêm.
Tuy nhiên, các lá cờ trên thiên thể này có thể đã trở nên giòn và phân rã theo thời gian. Một mối đe dọa khác với chúng là những thiên thạch dội xuống Mặt Trăng, nơi không có khí quyển dày để bảo vệ như Trái Đất.
Dữ liệu từ CoinMarketCap và TradingView cho thấy giá Bitcoin hôm nay quay đầu giảm 0,27% so với hôm qua. Tính đến 10 giờ ngày 17.4 (giờ Việt Nam), mỗi Bitcoin (BTC) được giao dịch quanh mốc 74.701 USD.
Vốn hóa toàn thị trường tiền mã hóa gần như không biến động so với hôm qua, ước đạt 2.540 tỉ USD. Ethereum, tiền mã hóa lớn thứ hai thế giới không vượt qua được mốc 2.400 USD, giảm 1,38% về còn 2.327 USD.
Dữ liệu cho thấy trước khi cuộc xung đột ở Trung Đông nổ ra, giá Bitcoin và cổ phiếu các công ty phần mềm (IGV) gần như biến động song song. Tuy nhiên, khi chiến tranh nổ ra từ cuối tháng 2, Bitcoin đã tăng hơn 11% trong khi IGV giảm khoảng 2%. Nhiều chuyên gia nhận định diễn biến giá Bitcoin bắt đầu tách khỏi lĩnh vực phần mềm công nghệ. Khi đó, cơn sốt AI càn quét khắp các công ty giải pháp phần mềm, cổ phiếu liên tục lao dốc. Nhà đầu tư lo ngại Bitcoin cũng là một dạng phần mềm - tiền được lập trình - nên có thể bị AI "càn quét".
Tuy nhiên, trong những ngày qua, IGV đang phục hồi, tăng 11% trong khi Bitcoin gần như không thay đổi. Điều này cho thấy có thể Bitcoin không hẳn tách rời cổ phiếu phần mềm mà chỉ đơn giản là phản ứng chậm hơn và giờ đang thu hẹp khoảng cách.
Một dữ liệu quan trọng của thị trường là lãi suất cho vay của Bitcoin hiện tại đã chạm mức âm thấp nhất kể từ năm 2023. Đây thường được xem là tín hiệu về việc thị trường chạm đáy. Dữ liệu từ Glassnode cho thấy, tính theo mức trung bình động 7 ngày, lãi suất cho vay đã giảm xuống khoảng -0,005%.
Lãi suất cho vay là các khoản thanh toán định kỳ được trao đổi giữa các nhà giao dịch mua và bán trong hợp đồng tương lai vĩnh cửu. Công cụ này được thiết kế để giữ cho giá phù hợp với thị trường giao ngay. Khi lãi suất dương, người mua trả tiền cho người bán, phản ánh vị thế mua. Khi lãi suất âm, người bán trả tiền cho người mua, cho thấy thị trường nghiêng về phía đặt cược giảm giá.
Bất chấp giai đoạn dài thiếu hụt nguồn vốn trong suốt tháng 3 và tháng 4, Bitcoin tiếp tục tăng trưởng từ vùng giá 60.000 USD lên 75.000 USD.
Trong lịch sử, lãi suất cho vay âm sâu thường trùng khớp với các điểm đáy cục bộ của diễn biến giá Bitcoin. Hiện tượng này phản ánh vị thế bán khống tập trung, tạo điều kiện cho sự tăng giá đột biến khi các lệnh bán khống được gỡ bỏ.
Mô hình này đã lặp lại qua nhiều chu kỳ thị trường. Vào tháng 3.2020, trong đợt sụp đổ do Covid-19, Bitcoin đã giảm xuống vùng giá 3.000 USD khi lãi suất cho vay chuyển sang âm mạnh. Tình huống tương tự đã xuất hiện vào giữa năm 2021 khi Trung Quốc ban hành lệnh cấm khai thác tiền điện tử, khiến giá Bitcoin giảm xuống còn 30.000 USD. Lãi suất cho vay cũng ở mức cực đoan nhất trong thời điểm sụp đổ của FTX vào tháng 11.2022, khi Bitcoin chạm đáy gần 15.000 USD.
Xu hướng này tiếp tục kéo dài đến năm 2023, khi lãi suất cho vay chuyển sang âm trong cuộc khủng hoảng ngân hàng Thung lũng Silicon. Sự kiện này trùng thời điểm Bitcoin giảm xuống dưới 20.000 USD trước khi phục hồi. Gần đây hơn, các sự kiện như việc đảo chiều giao dịch chênh lệch lãi suất đồng yen vào tháng 8.2024 và đợt bán tháo tháng 4.2025 cũng chứng kiến lãi suất cho vay âm với mức thấp cục bộ.
Việc lãi suất cho vay âm kéo dài cho thấy vị thế bán khống vẫn ở mức cao, ngay cả khi giá có xu hướng tăng. Sự phân kỳ này phát đi tín hiệu về việc thị trường đang vượt qua rào cản tâm lý, với vị thế bán khống tiềm năng đóng vai trò như động cơ cho đà tăng giá tiếp theo.
Theo Digital Trends, Intel vừa chính thức ra mắt AI Quiet Plus, một chuẩn chứng nhận mới hứa hẹn sẽ thay đổi hoàn toàn trải nghiệm của game thủ bằng cách sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giảm thiểu tiếng ồn và nhiệt độ.
Nếu thường xuyên chiến game nặng, chắc hẳn bạn không lạ gì cảnh chiếc laptop bắt đầu gào rú như một chiếc máy bay phản lực chỉ sau vài phút chinh chiến trong thế giới ảo. Tiếng quạt tản nhiệt không chỉ gây khó chịu cho người dùng mà còn là nỗi ám ảnh với những người xung quanh. Thấu hiểu nhược điểm này, chi nhánh Intel tại Trung Quốc đã giới thiệu một giải pháp mang tính đột phá mang tên AI Quiet Plus.
Đây không đơn thuần là một phần mềm tinh chỉnh, mà là một bộ tiêu chuẩn khắt khe buộc các nhà sản xuất máy tính phải tuân thủ để đạt được sự cân bằng hoàn hảo giữa hiệu năng và sự thoải mái của người dùng.
Trái tim của AI Quiet Plus chính là bộ xử lý thần kinh (NPU) tích hợp bên trong dòng chip Core Ultra 200HX Plus (vừa ra mắt tháng 3.2026). Thay vì hoạt động theo cách truyền thống là cứ cảm thấy nóng, quạt sẽ quay tối đa công suất, thì AI Quiet Plus sẽ sử dụng AI để giám sát thời gian thực các chỉ số như nhiệt độ, điện năng tiêu thụ và khối lượng công việc cụ thể của từng tựa game.
Hệ thống sẽ 'đọc' tình huống một cách thông minh để đưa ra quyết định làm mát chỉ khi thực sự cần thiết. Intel khẳng định: "Một chiếc quạt thông minh sẽ tốt hơn nhiều so với một chiếc quạt chỉ biết chạy nhanh".
Đối với game thủ, chuẩn chứng nhận này mang lại những lợi ích lớn như:
Dự kiến, những chiếc laptop đầu tiên mang nhãn AI Quiet Plus sẽ đổ bộ thị trường vào cuối năm 2026. Những tên tuổi lớn như Asus, MSI, Lenovo và Acer đã sẵn sàng vào cuộc để tích hợp chuẩn công nghệ này lên các dòng máy cao cấp sử dụng chip Core Ultra thế hệ mới nhất.
Sự xuất hiện của AI Quiet Plus cho thấy một bước chuyển mình của Intel khi AI giờ đây không chỉ dùng để chạy đua về con số hiệu năng mà còn để cải thiện trải nghiệm và sức khỏe của người dùng.
Đã bao giờ bạn tự hỏi tại sao mình lại mua những món đồ hoàn toàn không có trong danh sách khi bước vào siêu thị? Câu trả lời có thể nằm ở chính những chiếc camera an ninh đang âm thầm quan sát bạn từ phía trên trần nhà.
Theo đó, trong cuộc đua tăng doanh thu, các nhà bán lẻ hiện nay không còn chỉ dựa vào linh cảm. Họ đang sử dụng một 'vũ khí' vô cùng lợi hại, đó là hệ thống camera an ninh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI). Thay vì chỉ ghi lại hình ảnh để đề phòng mất trộm, những chiếc camera này giờ đây đóng vai trò như những chuyên gia phân tích tâm lý và hành vi khách hàng theo thời gian thực.
Bằng cách theo dõi luồng di chuyển của khách hàng, AI có thể tạo ra các 'bản đồ nhiệt' (heat map) chỉ ra đâu là khu vực thu hút nhiều người qua lại nhất. Nếu bạn thấy một gian hàng khuyến mãi xuất hiện ngay trên lối đi quen thuộc của mình đến quầy thanh toán, đó không phải là ngẫu nhiên. Đó là kết quả của việc AI đã tư vấn cho nhà quản lý vị trí 'vàng' để tối đa hóa khả năng khách hàng sẽ bỏ thêm sản phẩm vào giỏ.
Công nghệ này còn mang lại lợi ích thực tế cho người tiêu dùng. AI có thể đếm số người đang xếp hàng để cảnh báo quản lý mở thêm quầy thanh toán, giúp giảm thời gian chờ đợi. Tại các chuỗi lớn như Adidas, việc kết hợp dữ liệu camera với doanh thu tại quầy giúp họ tính toán chính xác tỷ lệ chuyển đổi và điều chỉnh chiến dịch marketing cho từng thị trường cụ thể.
Tất nhiên, nhiệm vụ chống trộm vẫn được ưu tiên. Tuy nhiên, thay vì cần nhân viên ngồi dán mắt vào màn hình, AI sẽ tự động nhận diện các hành vi bất thường và cảnh báo ngay lập tức. Thậm chí, công nghệ này còn giúp theo dõi kệ hàng; nếu một món đồ sắp hết, hệ thống sẽ tự báo để nhân viên bổ sung, đảm bảo bạn luôn tìm thấy thứ mình cần.
Với thị trường phân tích video dự kiến đạt gần 38 tỉ USD vào năm 2030, có thể khẳng định những 'con mắt' trên trần nhà sẽ ngày càng thông minh hơn. Chúng không chỉ bảo vệ hàng hóa mà còn đang định hình lại hoàn toàn cách chúng ta mua sắm trong tương lai.
