Andy Cole và Dwight Yorke gần như không hề biết nhau khi Yorke cập bến Man Utd hè 1998, nhưng sự kết hợp giữa họ sau đó đã đi vào huyền thoại. Trên sân tập, hai người miệt mài cùng nhau tập luyện các bài chạy chỗ, hoán đổi vị trí, bỏ bóng “chim mồi” và đập nhả. Khi mùa 1998-1999 hạ màn, bộ đôi này ghi tổng cộng 53 bàn, góp công lớn giúp CLB giành cú ăn ba lịch sử. Yorke đồng sở hữu Chiếc Giày Vàng Ngoại hạng Anh cùng Jimmy Floyd Hasselbaink và Michael Owen với 18 bàn, Cole chỉ kém họ đúng một pha lập công. Cả 10 chân sút hàng đầu của giải đấu năm đó đều là những tiền đạo thực thụ.
Nhưng sân tập và bảng xếp hạng ghi bàn ngày nay lại vẽ nên một bức tranh hoàn toàn khác. Các bài tập dứt điểm ít được chú trọng, kiểm soát bóng là ưu tiên tối thượng, và những người dẫn đầu danh sách ghi bàn giờ thường là các tiền đạo cánh, những số 10 hoặc số 9 ảo. Những trung phong truyền thống đang dần biến mất.
Dữ liệu từ Opta cho thấy sự sụt giảm nghiêm trọng về tầm ảnh hưởng của họ. Hai thập kỷ trước, các số 9 ghi được 41,6% tổng số bàn tại Ngoại hạng Anh (387 trên 931 bàn). Mùa này, con số đó chỉ còn 25,9% (291 trên 845 bàn).
Những màn trình diễn cá nhân để đời của các trung phong cũng dần thưa thớt. Trong giai đoạn 2007-2012, có tới 4 trong 5 mùa giải ghi nhận từ 10 cú hat-trick trở lên được thực hiện bởi các số 9. Nhưng trong 9 mùa gần nhất, cột mốc đó chỉ được chinh phục duy nhất một lần.
Ở tuyển Anh, ngoài Harry Kane – người sẽ sang tuổi 33 ngay sau World Cup 2026, các lựa chọn còn lại đều hạn chế và chưa thuyết phục. Dominic Solanke mới ghi ba bàn trong một mùa giải bị ám ảnh bởi chấn thương. Dominic Calvert-Lewin, với 10 bàn, đã được trao cơ hội trong danh sách cuối cùng của Thomas Tuchel trước khi ông chốt đội hình đến Bắc Mỹ. Cả hai đều chưa để lại ấn tượng. Ollie Watkins là cái tên tiếp theo trong danh sách chờ, nhưng cũng mới có 9 bàn tại giải quốc nội.
Vắng Kane trong các trận giao hữu gần đây, “Tam Sư” chỉ ghi được một bàn vào lưới Uruguay nhờ công của một hậu vệ, và hoàn toàn bất lực trước Nhật Bản. 8 cú dứt điểm trúng đích trong hai trận đấu đó chỉ như tô điểm cho những màn trình diễn nghèo nàn.
Từ khi ra mắt vào năm 2015, Kane đã góp 78 bàn và 19 kiến tạo, in dấu giày vào 32% số bàn thắng của tuyển Anh. Nếu anh dính chấn thương trước thềm World Cup 2026, tập thể của Tuchel sẽ thực sự lâm nguy. Và khi anh giải nghệ, kế hoạch kế thừa vị trí này sẽ trở nên báo động.
“Đó không còn là một vị trí hấp dẫn nữa”, Emile Heskey, một trung phong cổ điển từng 62 lần khoác áo tuyển Anh, chia sẻ. Ông lớn lên khi chứng kiến những tiền đạo như Cyrille Regis và Gary Lineker tung hoành. “Giờ đây bóng đá chú trọng kiểm soát, những số 9 thường không được tham gia vào lối chơi chung. Công việc của họ, đặc biệt trong khâu triển khai bóng, là tạo khoảng trống cho các số 10, các số 8 hoặc các tiền đạo cánh”.
Việc tái định nghĩa vai trò của một số 9 có thể bắt nguồn một phần từ khi Jose Mourinho đến Chelsea năm 2004. Ông thành công vang dội cùng sơ đồ 4-2-3-1 sử dụng một tiền đạo độc lập tác chiến. Pep Guardiola còn đi xa hơn khi vẽ lại bóng đá mà không cần một tiền đạo thực thụ. Ở Barca, ông tạo nên lối đá mê hoặc với Lionel Messi trong vai trò số 9 ảo, một kiểu tiền đạo chơi ở trung tâm và thường xuyên lùi sâu.
Trên hành trình tiến đến chung kết Champions League 2020-2021, Guardiola thậm chí còn sử dụng tới hai số 9 ảo cho Man City. Erling Haaland hiện là ngoại lệ hiếm hoi vẫn mang hơi thở của một kỷ nguyên đã qua, nhưng ngay cả anh cũng phải thích nghi trong những mùa gần đây để phù hợp với triết lý của Guardiola.
Sự thay đổi này làm đảo lộn toàn bộ diện mạo các buổi tập và các đội trẻ. Rene Meulensteen nhớ lại việc dành 15-30 phút mỗi ngày để tập dứt điểm với các tiền đạo, dưới thời Sir Alex Ferguson tại Man Utd từ 2007-2013. Giờ đây, theo ông, ngoại trừ vị trí thủ môn, khâu tập luyện đã trở nên quá “phổ quát”. Lịch thi đấu dày đặc và sự chú trọng thái quá vào sức mạnh, thể lực đã bóp nghẹt thời gian trên sân tập, nơi mà việc kiểm soát bóng được ưu tiên.
“Các số 9 không được đào tạo bài bản, đơn giản là vậy”, Meulensteen chia sẻ trên podcast Sacked. “Ai cũng tập những bài giống hệt nhau. Chúng ta cần nhiều hơn những bài tập chuyên biệt cho vị trí này”.
Câu hỏi được đặt ra là khi Kane giải nghệ, có ai đủ sức thay thế anh. Ngay cả các học viện cũng dần thay đổi cách họ nhào nặn thế hệ kế cận. Các đội trẻ có xu hướng mô phỏng sơ đồ của đội một, thường là một hệ thống cố định do các CEO quyết định, để về lý thuyết, bất kỳ học viên nào tốt nghiệp cũng có thể lắp ghép ngay vào đội một.
“Rất nhiều sơ đồ chiến thuật đang làm mất đi sự kết nối giữa các bộ đôi”, Dean Whitehouse, người có 23 năm làm việc tại học viện Man Utd với những cầu thủ như Marcus Rashford, nhận định. “Họ không còn tập những quả tạt sớm, và ở một mức độ nào đó, sự quá tải về chiến thuật đã triệt tiêu tính ngẫu hứng, bản năng của những cặp trung phong mà chúng ta thường thấy trong lối đá tấn công toàn diện”.
“Có phải chúng ta đang cầm bóng chỉ để cầm bóng và mất đi những cú đấm trực diện?”, Whitehouse tự đặt câu hỏi. “Với tôi, nếu không huấn luyện các số 9 kỹ năng chơi quay lưng với khung thành, phối hợp đôi, chạy chỗ ngược hướng, nhận bóng sớm và chạy chỗ hút người sớm, khâu triển khai bóng sẽ trở nên quá máy móc và rập khuôn. Chúng ta sẽ không bao giờ tạo ra được những số 9 sát thủ. Tôi nghĩ đó chính là vấn đề”.
Tuy nhiên, vẫn có niềm tin rằng những số 9 vẫn chưa hết thời. Năm 2011, trong vai trò đứng đầu bộ phận phát triển trẻ của LĐBĐ bóng đá Anh (FA), Gareth Southgate đã thúc đẩy các trận đấu sân nhỏ ở cấp độ trẻ. Southgate nhận ra rằng những cầu thủ nhỏ con, kỹ thuật đang bị gạt ra khỏi bóng đá phong trào bởi những cầu thủ thiên về thể chất.
Thời điểm đó, ông gợi ý rằng nước Anh “có lẽ đã bỏ lỡ” những Xavi, Iniesta hay Messi tiếp theo. Thế là một loạt những số 10 kỹ thuật được thành hình, đến mức không thể “nhét” hết vào tuyển Anh. Thực tế cho thấy chỉ cần FA và các học viện Ngoại hạng Anh đồng lòng, mọi thứ đều có thể xoay chuyển. Chỉ cần một HLV đội một bắt đầu gặt hái danh hiệu với một cặp tiền đạo sát thủ, nhu cầu về vị trí này sẽ lập tức quay lại.
“Ngay khi có người thành công với sơ đồ hai tiền đạo, mọi người sẽ đổ xô học theo”, Whitehouse tin tưởng. “Khi đó, họ sẽ nghĩ ‘Làm sao để thành công? Hãy thiết kế các bài tập để nâng tầm những cầu thủ này’. Và chẳng mấy chốc, chúng ta sẽ lại thấy những số 9 xuất hiện tràn ngập một lần nữa”.
Sau thất bại nặng nề trước SHB Đà Nẵng, HLV Lê Đức Tuấn thẳng thắn nhìn nhận những vấn đề của đội nhà, đặc biệt là yếu tố tâm lý và sai lầm cá nhân. Trong khi đó, chiến thắng đậm giúp CLB Công An Hà Nội (CAHN) thêm phần tự tin, nhưng HLV Alexandre Polking vẫn giữ sự thận trọng cần thiết trong cuộc đua đường dài.
Trận đấu tối 4.4 khép lại với tỷ số 5-1 nghiêng về CLB CAHN nhưng diễn biến trên sân lại phản ánh rõ sự khác biệt về tâm lý thi đấu giữa hai đội. HLV Lê Đức Tuấn cho biết việc để thủng lưới sớm đã khiến các cầu thủ Đà Nẵng bị ảnh hưởng nặng nề: “Chúng tôi để thua sớm nên các cầu thủ bị tác động tâm lý. Nhiều người không giữ được phong độ như thường lệ. Kết thúc hiệp 1 đã thua 0-3, đó là một bất lợi rất lớn”, ông nói.
Dù vậy, nhà cầm quân này không đổ lỗi cho cá nhân nào mà nhấn mạnh tinh thần tập thể: “Chúng tôi là một tập thể, thắng thua đều là trách nhiệm chung. Điều quan trọng là phải nhanh chóng sốc lại tinh thần, chuẩn bị tốt nhất cho trận tới. Tôi tin mình có thể truyền được sự tự tin trở lại cho các cầu thủ”.
Ở phía đối diện, HLV Polking tỏ ra hài lòng với màn trình diễn của các học trò khi giành chiến thắng đậm. Tuy nhiên, ông vẫn giữ sự tập trung cao độ cho chặng đường phía trước: "Khi thắng 5-1, bạn luôn cảm thấy hạnh phúc. Nhưng chúng tôi vẫn cần tập trung cho từng trận đấu, duy trì khoảng cách với các đội phía sau”.
Thắng trận này, CLB CAHN vững ngôi đầu trên BXH V-League với 44 điểm, tạo cách biệt lớn 10 điểm với đội xếp nhì là CLB Thể Công Viettel trong bối cảnh giải còn 9 vòng đấu nữa. Nếu duy trì phong độ hủy diệt như những vòng đấu gần đây, ngôi vương rất khó tuột khỏi tay thầy trò HLV Polking.
Đáng chú ý, chiến lược gia này cũng dành sự tôn trọng cho đối thủ khi đánh giá SHB Đà Nẵng không phải đội bóng yếu: “SHB Đà Nẵng là một đội bóng tốt. Tôi không nghĩ họ sẽ xuống hạng. Họ đã có những thời điểm chơi rất ổn trong trận này”.
Bên cạnh kết quả trận đấu, tình hình chấn thương của Nguyễn Quang Hải cũng nhận được nhiều sự quan tâm. Theo thông tin mới nhất, tiền vệ của CLB CAHN không gặp chấn thương nghiêm trọng. Anh chỉ bị lật cổ chân trong trận đấu và đã có thể tự đi bộ vào tối cùng ngày, cho thấy khả năng hồi phục tích cực.
Dù vậy, phía đội bóng vẫn sẽ theo dõi thêm để đảm bảo trạng thái tốt nhất cho Quang Hải trong các trận đấu sắp tới, khi anh vẫn là nhân tố quan trọng trong lối chơi của đội bóng ngành công an.
Chân sút người Na Uy Erling Haaland đã chứng tỏ giá trị tuyệt vời của mình khi ghi 3 trong 4 bàn thắng cho Man City trước Liverpool ở tứ kết FA Cup. 3 bàn thắng đến từ 3 tư thế khác nhau là sút thắng phạt đền (phút 39), đánh đầu (phút 45+2) và sút nối bằng chân trái cực hiểm (phút 57). Anh đã kéo dài kỷ lục có duyên ghi bàn vào lưới đối thủ yêu thích này khi trước đó đã 2 lần lập công ở cả 2 trận thắng Liverpool 3-0 và 2-1 ở giải Ngoại hạng Anh.
Đáng nói 2 bàn thắng sau của Haaland đều từ những pha dàn xếp cực nhanh của đội chủ sân Etihad từ cả biên phải lẫn cánh trái với sự tham gia của "ngòi nổ" Antonie Semenyo. Chân sút này đã kiến tạo trực tiếp cho Haaland và chọc khe quá hay cho hậu vệ O' Reilly chuyền cho tiền đạo Haaland ghi bàn. Và chính Semenyo cũng trực tiếp ghi 1 bàn cũng sau pha chọc khe của đồng đội Cherki đóng góp vào chiến thắng vẻ vang 4-0 cho Man City.
Như vậy trong mùa giải này, Man City đã thắng Liverpool cả 3 trận, một thành tích phi thường của thầy trò HLV Guardiola, bất chấp việc ông không trực tiếp chỉ đạo chiến thắng này mà phải ngồi trên khán đài do án kỷ luật vì lỗi phản ứng ở trận trước đó. Man City rõ ràng đã tìm lại phong độ mạnh mẽ sau khi không còn vướng bận gì ở mặt trận cúp châu Âu nữa. Các học trò của Pep Guardiola đã thể hiện sự đa dạng và linh hoạt trong lối chơi với tâm lý vô cùng thoải mái, tự tin chứng tỏ hùng hồn như muốn quên đi thật nhanh thất bại trước Real Madrid ở Champions League.
Với việc vào bán kết FA Cup, Haaland và đồng đội tràn đầy hy vọng lập cú ăn 3 mùa này sau khi đã giành Cúp liên đoàn Anh. Họ sẽ tập trung cho 2 mặt trận còn lại là chiếc Cúp FA đã để mất về tay Crystal Palace ở chung kết mùa trước. Đặc biệt là cuộc chạy đua cùng Arsenal ở giải Ngoại hạng Anh. Chiến thắng 4 sao trước Liverpool chính là màn chạy đà không thể tốt hơn cho Man City cho 2 trận đại chiến quyết định ngôi vô địch Premier League. Đó là trận gặp Chelsea ngày 12.4 và gặp chính Arsenal ngày 19.4.
Xem Liverpool càng chơi ở mùa này cảm giác chung của nhiều người hâm mộ là rất thất vọng. Không chỉ tuột lại ở giải ngoại hạng Anh bởi phong độ thiếu ổn định mà đấu trường khác của nước Anh, đội bóng của HLV Arne Slot cũng chơi khá vật vờ. Không thể đổ lỗi bài toán nhân sự như thiếu hậu vệ Jeremie Frimpong dính chấn thương trong đợt tập trung đội tuyển quốc gia, hay sự vắng mặt của thủ môn Alisson Becker.
Cái chính là sự già cỗi và bế tắc trong lối chơi khi càng ngày những nghi ngại về thể lực và sự tinh quái của Mohamed Salah càng khiến Liverpool khi dựa vào mũi nhọn này càng cho thấy ở thế yếu. Chân sút người Ai Cập hầu như đã đánh mất bản năng sát thủ, chơi không còn bén nhạy khiến cho hàng công Liverpool chơi kém tự tin. Ngay khi có quả 11 m để tìm bàn an ủi cho Liverpool mà Salah còn sút hỏng thì không còn gì để nói về chân sút đang sa sút phong độ này.
Salah kém, các vệ tinh xung quanh cũng kém luôn. Chân sút người Pháp Etikite hoạt động nhiều nhưng rất đơn độc. Florian Wirts cũng không thể xốc lối đá Liverpool bật lên như cách anh chơi ở đội tuyển Đức, còn lại những Szoboszlai, Gravenberch hay Jones đều chơi dưới khả năng của mình. Họ hầu như không kiểm soát được bóng để cho tuyến giữa Man City pressing tranh chấp và chia cắt dễ dàng.
Hàng công "cùn" gây áp lực lên thế thủ của Liverpool. Trung vệ kỳ cựu như Van Dijk cũng ngày càng sơ hở và chậm chạp một cách khó hiểu, liên tục mắc lỗi vị trí để cho Man City khai thác dễ dàng. Các cộng sự như Konate hay Gomes cũng tỏ ra mệt mỏi, chập chờn trước những pha tuôn xuống tốc độ của đội chủ sân Etihad. Nhiều khi xem thấy họ như những con rối bị đối thủ tra tấn một cách dễ dàng mà cứ mãi loay hoay không tìm ra giải pháp để làm cho thế thủ tốt hơn.
Có lẽ Liverpool thất bại một phần cũng vì họ đang nghĩ đến 2 trận tứ kết Champions League giữa tuần sau với PSG nên đánh mất sự tập trung. Nhưng thực lòng nếu cứ chơi như thế này thì cơ hội để đi xa ở mặt trận châu Âu là vô cùng khó. Bởi với những con người hiện hữu đã trở nên già cỗi, đánh mất phong độ và sự chỉ đạo ngày càng xuống tay của HLV Slot cho thấy đội bóng này đang chưa tìm lại bản sắc vốn có của mình và rất khó để bật lên trong thời gian tới.
Trong dịp FIFA Days vừa qua, nếu như Nhật Bản gây ấn tượng với hai chiến thắng trước Scotland (1-0), tuyển Anh (1-0) thì Hàn Quốc lại gây thất vọng khi thảm bại 0-4 trước Bờ Biển Ngà và thua Áo 0-1. Một số người cho rằng sự sa sút phong độ của các ngôi sao như Son Heung Min là nguyên nhân dẫn đến phong độ kém cỏi của tuyển Hàn Quốc.
Nhưng vấn đề lớn hơn là chiến thuật của HLV Hong Myung Bo hoàn toàn không hiệu quả. Báo Chosun bình luận: "HLV 57 tuổi khăng khăng sử dụng hệ thống ba hậu vệ mà ngay cả các CLB cũng không sử dụng. Và điều này đã tạo ra những phản ứng từ các cầu thủ.
Khi Hàn Quốc để thủng lưới bốn bàn trước Bờ Biển Ngà, ông ấy cũng không có sự điều chỉnh nào cho trận đấu. Ở trận thua Áo cũng vậy, khi đội nhà chơi tệ, HLV Hong Myung Bo hoàn toàn bất lực! Hàn Quốc để thủng lưới năm bàn trong hai trận đấu và không ghi được bàn thắng nào. Việc đội trưởng Son Heung Min không ghi được bàn nào sau một thời gian phong độ sa sút làm dấy lên tranh luận về sự xuống dốc theo tuổi tác".
Các chuyên gia bóng đá Hàn Quốc cũng cho rằng HLV Hong Myung Bo "quá yếu về năng lực". Chuyên gia Kim Young Gwang bình luận trên kênh YouTube: "Nếu Hàn Quốc tiếp tục đá như thế này, tôi dự đoán họ sẽ thua cả ba trận vòng bảng World Cup 2026 với tỉ số cách biệt lớn. Trong những trận gần đây, Hàn Quốc không có một pha phối hợp nào được chuẩn bị kỹ lưỡng.
HLV Hong Myung Bo thiếu chiến thuật bài bản và đang chơi thứ bóng đá dựa vào một số ngôi sao nhất định. Ông ấy quá phụ thuộc vào Son Heung Min, Lee Kang In và Kim Min Jae. Không có cầu thủ thay thế nào khi ba người này vắng mặt. Không có kế hoạch nào khác khi họ bị đối thủ bắt chết".
Dù HLV Hong Myung Bo bị chỉ trích như thế nhưng theo các nghiên cứu gần đây, khả năng Hàn Quốc vượt qua vòng bảng ở World Cup 2026 là rất cao. Theo dữ liệu được công bố bởi chuyên trang thống kê Football Meets Data, Hàn Quốc có 77% cơ hội giành vé đi tiếp ở bảng A - bảng đấu gồm Mexico, Cộng hòa Czech, Nam Phi và Hàn Quốc.
Kết quả mô phỏng cho thấyxác suất Hàn Quốc xếp thứ hai là 30,8% và vị trí đầu bảng là 25,6%. Điểm số trung bình kỳ vọng của Hàn Quốc là 4,5 điểm.