Chiều 7.4, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM tổ chức tọa đàm với chủ đề “Đánh giá năng lực học sinh lớp 9: Thước đo chuẩn hóa và cầu nối chuyển cấp theo chương trình giáo dục phổ thông”.
GS-TS Huỳnh Văn Sơn, Hiệu trưởng nhà trường, cho hay Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã chính thức được triển khai và đến nay đang bước vào một giai đoạn rất đặc biệt. Những học sinh đầu tiên học theo chương trình mới từ lớp 1 đến lớp 12 đã hoàn thành chương trình vào năm học 2024–2025, đánh dấu một chu kỳ triển khai quan trọng. Đây không chỉ là cột mốc về mặt thời gian, mà còn là thời điểm cần thiết để chúng ta có những nhìn nhận, đánh giá sâu sắc hơn về hiệu quả của chương trình, đặc biệt là về việc đánh giá năng lực học sinh – một trong những trụ cột cốt lõi của chương trình giáo dục mới.
Cũng theo GS Huỳnh Văn Sơn, khác với cách tiếp cận trước đây chủ yếu dựa trên việc kiểm tra, đánh giá kiến thức, chương trình Giáo dục phổ thông 2018 hướng đến phát triển phẩm chất và năng lực người học. “Tuy nhiên, trên thực tế, việc hiểu đúng và triển khai đúng đánh giá năng lực vẫn còn nhiều thách thức. Không ít nơi, việc đánh giá vẫn mang nặng tính kiểm tra, chấm điểm, chưa thực sự phản ánh được năng lực vận dụng, tư duy và khả năng giải quyết vấn đề của học sinh”, GS Huỳnh Văn Sơn nói.
Chính vì vậy, theo GS Huỳnh Văn Sơn, việc củng cố nhận thức đúng đắn về đánh giá năng lực là hết sức cần thiết, không chỉ đối với đội ngũ giáo viên mà còn đối với cán bộ quản lý giáo dục các cấp. Đánh giá năng lực không chỉ là “đo lường” kết quả học tập, mà bản chất sâu xa của nó là một hoạt động học tập, góp phần thúc đẩy sự tiến bộ của học sinh, giúp người học hiểu rõ mình, định hướng phát triển và thích ứng với các yêu cầu học tập tiếp theo.
Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm TP.HCM cũng cho hay từ năm 2022, trường đã tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực chuyên biệt dành cho học sinh THPT. Trên cơ sở đó, trường tiếp tục mở rộng hướng nghiên cứu ở cấp THCS, đặc biệt là đối với học sinh lớp 9 – giai đoạn chuyển tiếp quan trọng từ THCS lên THPT. Từ đầu năm 2025, trường đã thành lập các nhóm nghiên cứu chuyên môn, tiến hành xây dựng định dạng bài thi và ngân hàng câu hỏi nhằm đánh giá năng lực chuyên biệt của học sinh lớp 9. Dự kiến từ năm học 2026–2027, hoạt động đánh giá này sẽ được triển khai rộng rãi, từng bước trở thành một công cụ hỗ trợ hữu hiệu cho việc đánh giá năng lực của học sinh khi tốt nghiệp THCS và chuyển cấp.
Tại tọa đàm, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM giới thiệu bài thi đánh giá năng lực chuyên biệt dành cho học sinh lớp 9 do trường nghiên cứu và phát triển, bao gồm định dạng bài thi, cấu trúc đề thi và cách thức xây dựng ngân hàng câu hỏi theo hướng chuẩn hóa, hiện đại. Đồng thời, thảo luận về khả năng triển khai và sử dụng kết quả đánh giá năng lực, đặc biệt trong việc hỗ trợ tuyển sinh, phân luồng và định hướng học tập cho học sinh trong giai đoạn chuyển cấp.
Cơ quan Giáo dục New Zealand (ENZ) vừa chính thức công bố tiếp tục triển khai chương trình Học bổng Chính phủ New Zealand bậc đại học (NZUA) dành riêng cho học sinh Việt Nam với 15 suất cho năm 2026.
Được Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon công bố lần đầu vào năm 2025 trong chuyến viếng thăm chính thức đến Việt Nam, chương trình Học bổng Chính phủ New Zealand bậc đại học (NZUA) đã trao các suất học bổng cho thế hệ sinh viên Việt Nam đầu tiên vào cuối năm 2025.
Năm 2026, chương trình nâng số suất học bổng lên 15 suất, với tổng giá trị gần 3,4 tỉ đồng, đồng thời tiếp tục mở rộng cơ hội tiếp cận cho học sinh Việt Nam thông qua cơ chế ứng tuyển sáng tạo và linh hoạt.
Học bổng NZUA 2026 chính thức nhận hồ sơ ứng tuyển trực tuyến từ ngày 15-4 đến hết ngày 12-7. Kết quả học bổng dự kiến được công bố vào đầu tháng 9-2026. Lễ vinh danh và trao chứng nhận học bổng sẽ được tổ chức vào tháng 10-2026.
Thông tin chi tiết về học bổng được đăng tải tại website chính thức: https://hocbongnzua.com/
ENZ cho biết học bổng dành riêng cho học sinh Việt Nam, NZUA mang đến lợi thế rõ rệt khi ứng viên Việt Nam không cần phải cạnh tranh với các thí sinh từ các quốc gia khác, đồng thời có thể ứng tuyển vào tất cả các ngành học ở bậc cử nhân của các đại học tại New Zealand.
Các suất học bổng NZUA được phân bổ cụ thể như sau: Đại học Auckland (2 suất), Đại học Waikato (3 suất), Đại học Massey (3 suất), Đại học Lincoln (3 suất), Đại học Canterbury (2 suất), Đại học Otago (2 suất). Mỗi suất học bổng trị giá 15.000 đô la New Zealand, áp dụng cho năm học đầu tiên trong chương trình cử nhân.
Bên cạnh đó, phần lớn các đại học thuộc chương trình NZUA 2026 còn cho phép sinh viên Việt Nam ứng tuyển thêm các học bổng riêng của trường và có thể cộng gộp giá trị học bổng NZUA và học bổng riêng của trường.
Chương trình NZUA 2026 tiếp tục duy trì hình thức nộp hồ sơ hoàn toàn trực tuyến, giúp giảm thiểu rào cản địa lý và chi phí, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận trên toàn quốc.
Ngoài bảng điểm, chứng chỉ tiếng Anh, thư mời nhập học từ đại học New Zealand, ứng viên thể hiện bản sắc, sự sáng tạo và năng lực cá nhân qua video 90 giây để chinh phục ban giám khảo.
Ứng viên cần đạt trình độ tiếng Anh tương đương IELTS 7.0, nhưng không bắt buộc điểm tối thiểu cho từng kỹ năng. Thay đổi này mở rộng cánh cửa cho những học sinh có năng lực học thuật tốt nhưng chưa đồng đều giữa các kỹ năng ngôn ngữ vẫn có thể tự tin ứng tuyển.
Các trường đại học New Zealand cũng chủ động tạo điều kiện cho học sinh Việt Nam thuận tiện xin thư mời nhập học.
Phần lớn các đại học New Zealand cho phép học sinh Việt Nam nộp đơn xin nhập học ngay khi có kết quả lớp 12 mà không cần phải đợi đến khi có chứng nhận tốt nghiệp phổ thông trung học quốc gia, hoặc nộp đơn ngay khi có điểm dự đoán nếu theo học chương trình IB hoặc A-level mà không cần phải đợi kết quả chính thức.
Ông Ben Burrowes, Giám đốc khu vực châu Á của ENZ, nhấn mạnh: "Chúng tôi luôn chủ động điều chỉnh quy trình ứng tuyển để học bổng NZUA trở nên gần gũi và thực tế hơn với học sinh Việt Nam. Sự tham gia tích cực của các trường đại học với cơ chế học bổng kép thể hiện rõ mong muốn của New Zealand trong việc chào đón các học sinh Việt Nam tài năng".
1. Đọc giải thích nghĩa của từ mới bằng tiếng Anh (trừ từ chuyên ngành khó hiểu)
Thay vì dùng từ điển Anh-Việt (dịch từ tiếng Anh sang tiếng Việt), hãy chuyển qua dùng từ điển Anh-Anh (như Dictionary, Oxford, Cambridge,...). Cách khác là dùng cú pháp sau trên Google tìm kiếm: Từ cần tra + meaning, hoặc dùng AI của Google hay ChatGPT.
Việc đọc giải nghĩa của từ bằng tiếng Anh là cách giúp bạn luyện nghĩ bằng chính ngôn ngữ này. Đồng thời, từ điển hay AI đều cho bạn ví dụ dễ hiểu.
Ví dụ, khi đã quen đọc định nghĩa của từ bằng tiếng Anh, bạn sẽ không còn nghĩ từ "upset" là "thất vọng, bực bội, buồn phiền" nữa, thay vào đó bạn nghĩ từ này có nghĩa giống "disappointed, unhappy".
2. Nghĩ đơn giản - tìm cách khác
Để bỏ qua thói quen dịch cố hữu, bạn phải học cách diễn đạt nghĩa của một từ bằng nhiều cách.
Ví dụ, khi định mô tả bộ phim "kịch tính" mà không biết diễn đạt sao, hãy vận dụng toàn bộ vốn từ bạn đang có. Thay vì nghĩ "Kịch tính tiếng Anh nói thế nào?", hãy NGHĨ ĐƠN GIẢN, cố gắng giải thích trong khả năng vốn từ có thể.
Ví dụ: The movie made me feel very nervous. I kept wondering what would happen next (Bộ phim khiến tôi cảm thấy rất hồi hộp. Tôi cứ tự hỏi chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo).
Hoặc đơn giản là dùng từ exciting/interesting trong khả năng có thể: The movie was really exciting/interesting (Bộ phim thực sự rất hấp dẫn/thú vị).
3. Học CỤM TỪ, thay vì học từ lẻ
Ví dụ trong câu: I feel guity about lying to my brother (Tôi cảm thấy có lỗi vì đã nói dối anh trai mình). Thay vì học "guilty" (tội lỗi), hãy học cả cụm "to feel guilty about something/doing something" (cảm thấy áy náy/có lỗi) và đặt câu với cả cụm này.
Như vậy, khi nói, bạn sẽ không nghĩ từ lẻ, mà nghĩ theo cả cụm từ, tránh việc dịch trong đầu.
4. Nói dưới áp lực thời gian
Nếu phải nói về công việc của mình trong 5 phút, bạn dễ ậm ờ, vừa nói vừa nghĩ.
Nhưng nếu phải nói ngắn gọn những gì bạn đang làm để kiếm sống trong đúng 45 giây, và tưởng tượng đây là bài thi, bạn sẽ lập tức thấy não bộ linh hoạt hơn nhiều. Bạn không còn thời gian để nghĩ bằng tiếng Việt nữa.
Tại Hội thảo “hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục mầm non”, do Viện Khoa học Giáo dục tổ chức ngày 8/4, GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam cho biết, thời gian qua, Nhà nước đã có rất nhiều chế độ hỗ trợ phát triển giáo dục mầm non.
Tuy vậy, giáo viên mầm non vẫn đang quá tải, thời gian dành cho công việc trên trường rất lớn.
“Theo khảo sát cho thấy, họ làm việc khoảng 10 tiếng/ngày, đến trường từ khi mới mở cửa và ra về khi đã đóng cửa trường. Nhiều thầy cô phản ánh họ chỉ chăm sóc con người khác, không có thời gian chăm sóc con mình và gia đình”, theo lời GS Lê Anh Vinh.
Vì vậy ông cho rằng, cần phải thiết kế chế độ làm việc linh hoạt, phù hợp với nhóm giáo viên mầm non trên cả nước.
Hiện các tỉnh có điều kiện kinh tế tốt đề xuất đón trẻ linh hoạt, trả tiền trông trẻ ngoài giờ, đón muộn nhưng điều này không thể áp dụng với học sinh vùng khó khăn, các khu công nghiệp, khu chế xuất bởi phụ huynh không thể đáp ứng.
Theo GS.TS Lê Anh Vinh, giáo dục mầm non cần được nhìn nhận không chỉ là lĩnh vực giáo dục mà còn là câu chuyện chăm sóc, nuôi dưỡng và bảo vệ trẻ trong những năm đầu đời, bởi giai đoạn 0-6 tuổi được xem là giai đoạn vàng.
Chuyên gia này cho rằng, đây là giai đoạn nền tảng có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển của mỗi con người. Những gì trẻ được tiếp cận trong giai đoạn này sẽ ảnh hưởng lâu dài đến kết quả học tập, khả năng học tập suốt đời và năng suất lao động khi trưởng thành.
"Giáo dục mầm non phải là câu chuyện của tiếp cận sớm, cơ hội sớm và đầu tư sớm, không chỉ trong ngành giáo dục mà trong tổng thể chiến lược phát triển kinh tế - xã hội", ông Vinh nhấn mạnh.
Trao đổi thêm về vấn đề trên, ông Lê Quang Tuấn, chủ Nhóm lớp mầm non độc lập Hoa Huệ Minh Hằng, Phú Thọ cho biết, giáo dục mầm non vô cùng khó khăn. Họ vừa làm cô, vừa làm bác sĩ vì nhiều bố mẹ gửi thuốc cho con uống hàng ngày, vừa thay vai trò bố mẹ, vừa làm lao công. Ngược lại, mức thu nhập cho giáo viên chưa xứng đáng, đặc biệt giai đoạn dịch bệnh hoặc giá cả tăng cao.
Tại hội thảo, bà Hoàng Thị Dinh, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Mầm non, Bộ GD&ĐT, cho biết đang triển khai chương trình nâng cao chất lượng giáo dục mầm non tại khu đô thị, khu công nghiệp, với mục tiêu đến năm 2035, 100% trẻ từ 6 đến 36 tháng tuổi là con công nhân, người lao động có nhu cầu sẽ được đến trường.
Dưới góc độ quản lý, bà nhấn mạnh sự cần thiết của việc triển khai đồng bộ chương trình quốc gia, chú trọng tại các địa phương có khu công nghiệp lớn.
