Đặc biệt tại các khu vực có tỷ lệ nhập cư cao hoặc biến động dân số lớn, tiềm ẩn nguy cơ quá tải hoặc thiếu học sinh (HS) tại một số trường.
Theo kết quả khảo sát hệ thống giáo dục công lập của 168 phường, xã, đặc khu của Sở GD-ĐT TP.HCM cho thấy TP.HCM sau khi sáp nhập có 1.245 trường, trong đó có 781 trường tiểu học và 464 trường THCS…
Đối với việc phân bổ các trường theo từng địa phương, qua khảo sát ghi nhận ở cấp tiểu học đảm bảo phân bổ đầy đủ tại 168/168 đơn vị hành chính, mỗi địa phương có tối thiểu một trường. Đối với cấp THCS, sở này ghi nhận có 4 phường, xã thuộc TP.HCM cũ và Bình Dương cũ chưa bố trí trường mặc dù vẫn duy trì 3 trường tiểu học/phường.
Đó là P.Phú Thuận (thuộc địa bàn Q.7 cũ), P.Tân Sơn (thuộc địa bàn Q.Tân Bình cũ), P.Tây Nam và xã Phước Thành (Bình Dương cũ). Đáng chú ý, cả 2 phường thuộc TP.HCM cũ đều nằm trong danh sách địa phương có nhiều lao động trên địa bàn TP.HCM” theo điều 75 Nghị định số 145/2020/NĐ-CP ngày 14.12.2020 của Chính phủ do UBND TP.HCM công bố vào ngày 16.3 vừa qua.
Khảo sát của phóng viên Thanh Niên trên địa bàn P.Phú Thuận cho thấy tại đây bậc mầm non có 2 trường công lập là Hoa Hồng, Phú Thuận. Bậc tiểu học có 3 trường công lập là Nguyễn Văn Hưởng, Phú Thuận, Lê Anh Xuân. Kế bên P.Phú Thuận là P.Tân Hưng, P.Tân Mỹ, P.Tân Thuận, những phường này đều có nhiều trường THCS.
Còn tại P.Tân Sơn có các trường mầm non Phường 15, tiểu học Tân Trụ, tiểu học Nguyễn Văn Kịp, tiểu học Phan Huy Ích.
Chị N.Y có con gái út đang học tại Trường tiểu học Nguyễn Văn Hưởng (P.Phú Thuận). Hai năm trước, con gái lớn của chị (cũng học tại Trường tiểu học Nguyễn Văn Hưởng) khi lên lớp 6 được phân bổ vào Trường THCS Nguyễn Thị Thập, P.Tân Hưng. Khoảng cách từ nơi ở của chị tới trường học của 2 con đều khá cân đối. “Phụ huynh không phải lo lắng, nguyên tắc thì mầm non 5 tuổi, bậc tiểu học, THCS sẽ luôn đảm bảo HS có đủ chỗ học trong các trường công lập”, chị chia sẻ.
Trong tháng 3, tại các buổi tiếp xúc cử tri của đại biểu HĐND TP.HCM, phụ huynh Nguyễn Quang Linh, cư trú tại P.Tây Thạnh, phản ánh trên địa bàn phường này hiện có ít trường mầm non và chỉ có một trường tiểu học, do đó chưa đáp ứng được nhu cầu học bán trú của HS trên địa bàn. Hay phụ huynh Nguyễn Hùng Tráng (P.An Phú) phản ánh trên địa bàn phường hiện chỉ có một trường THCS nên chưa bảo đảm chất lượng công tác giảng dạy và học tập của HS. Cử tri kiến nghị thành phố quan tâm xem xét, bố trí nguồn lực đầu tư bổ sung, mở rộng cơ sở trường, lớp học, nhằm đáp ứng nhu cầu học tập, học bán trú của HS và từng bước nâng cao chất lượng giáo dục.
Hiệu trưởng một trường tiểu học trên địa bàn P.Tân Sơn, TP.HCM hiện nay cho biết trước khi sáp nhập và còn Q.Tân Bình, để chuẩn bị cho quá trình tuyển sinh đầu cấp thì sẽ có các buổi họp. Tại đây, hiệu trưởng các trường tiểu học và THCS trên địa bàn phường cùng ngồi lại, báo cáo, thống nhất số liệu HS lớp 5 chuẩn bị ra trường, nhu cầu cần bao nhiêu chỗ học của HS lớp 6… Dựa trên các số liệu này, bộ phận tuyển sinh đầu cấp của phòng GD-ĐT quận sẽ phân bổ số HS tương ứng vào các trường THCS, làm sao đảm bảo tất cả HS đều có chỗ học. Nếu cần thiết, để việc học tập thuận lợi, các em cũng có thể được bố trí học tập ở những trường THCS ở phường giáp ranh, căn cứ theo bản đồ GIS để HS đều được học gần nhà nhất có thể.
Đáng chú ý, vị hiệu trưởng này cũng cho hay việc phân bổ, sắp xếp chỗ học đảm bảo liền mạch, xuyên suốt chương trình học tập của các em. Song hiện nay địa bàn P.Tân Sơn không có trường THCS, nhiều phụ huynh không biết sắp tới các con sẽ học lớp 6 tại trường nào.
Hiệu trưởng này cho hay đến nay chưa có thông báo, hướng dẫn chính thức từ UBND phường về vấn đề này, song luôn nhấn mạnh nguyên tắc là đảm bảo đủ chỗ học, quyền lợi học tập của HS, không nhất thiết là cư trú ở địa bàn phường nào thì chỉ đi học THCS ở phường đó.
Lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM cho hay theo phân cấp, UBND 168 phường, xã, đặc khu chịu trách nhiệm tổ chức quy hoạch và phân bổ HS theo đúng chỉ tiêu và kế hoạch tuyển sinh tại địa phương bảo đảm công khai, minh bạch và phù hợp năng lực tiếp nhận của từng cơ sở giáo dục. Với những khu vực đặc thù hoặc những khu vực quy mô trường lớp ở các cấp học còn chưa có sự đồng đều, sở sẽ có những hướng dẫn cụ thể trong quá trình phân bổ linh hoạt.
Theo ông Nguyễn Văn Phong, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, đối với xã, phường không có trường THCS công lập, Sở GD-ĐT sẽ đóng vai trò điều phối, hướng dẫn các phường, xã lân cận phối hợp tiếp nhận HS. Cụ thể, HS hoàn thành chương trình tiểu học tại các địa bàn này sẽ được phân bổ vào các trường THCS ở khu vực giáp ranh. Sở sẽ trực tiếp làm việc với từng địa phương để có sự thống nhất chung, hỗ trợ các phường, xã tuyển sinh một cách hợp lý nhất.
Đối với xã, phường đang chịu áp lực dân số lớn, đông HS nhưng chỉ có một trường THCS công lập hoặc một trường tiểu học công lập, ông Phong cho biết phương án được đưa ra là trường sẽ ưu tiên tuyển HS ở khu vực địa bàn trước. Trong trường hợp vượt quá khả năng tiếp nhận, những HS ở khu vực xa trường hơn sẽ được bố trí sang các trường ở phường kế bên để học tập, đảm bảo quyền lợi và thuận lợi trong quá trình học tập.
“Bản đồ GIS kết hợp với dữ liệu cư trú từ hệ thống VNeID sẽ giúp xác định chính xác nơi ở hiện tại của từng HS. Quan điểm của Sở GD-ĐT TP là công tác tuyển sinh khách quan, minh bạch, công bằng, đảm bảo HS được học tại ngôi trường gần nơi cư trú nhất có thể, nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho HS và gia đình”, ông Nguyễn Văn Phong nhấn mạnh.
Đối với riêng ý kiến cử tri là phụ huynh ở những khu vực quy mô trường lớp còn hạn chế, Sở GD-ĐT cho hay việc chủ động rà soát quỹ đất, lập quy hoạch và đề xuất đầu tư xây dựng mới hoặc mở rộng các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học và THCS thuộc thẩm quyền và trách nhiệm trực tiếp của chính quyền địa phương cấp xã.
Từ đó, Sở GD-ĐT đề nghị UBND các phường Tây Thạnh, An Phú trực tiếp chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan xử lý theo thẩm quyền khẩn trương rà soát lại tình hình thực tế về mạng lưới trường lớp, quỹ đất giáo dục và nhu cầu học tập, học bán trú của HS trên địa bàn để có phương án bố trí nguồn lực đầu tư phù hợp.
Bên cạnh đó, lãnh đạo Sở GD-ĐT cho hay sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các địa phương trong việc thẩm định chuyên môn, hướng dẫn quy chuẩn về cơ sở vật chất và phân bổ đội ngũ giáo viên.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 93/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Nhà giáo. Theo đó, những nhà giáo là giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ hoặc nhà giáo làm việc trong lĩnh vực chuyên sâu đặc thù được nghỉ hưu ở tuổi cao hơn tuổi nghỉ hưu thông thường.
Những người trong diện này có thể kéo dài thời gian làm việc từ 5-10 năm kể từ thời điểm đến tuổi nghỉ hưu, với điều kiện cơ sở giáo dục có nhu cầu, nhà giáo có đủ sức khỏe, tự nguyện và đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện của cơ sở giáo dục.
Cụ thể, với nhà giáo có trình độ tiến sĩ, thời gian nghỉ hưu ở độ tuổi cao hơn không quá 5 tuổi. Tương tự không quá 7 tuổi với nhà giáo là phó giáo sư và không quá 10 tuổi với nhà giáo là giáo sư. Trong thời gian kéo dài công tác, nhà giáo thuộc diện này không giữ chức vụ quản lý.
Tại Điều 19 của Nghị định 93 cũng có hướng dẫn thêm về việc nghỉ hưu ở tuổi cao hơn đối với nhà giáo làm việc trong ngành, lĩnh vực chuyên sâu đặc thù.
Theo đó, trường hợp không có chức danh giáo sư, phó giáo sư hoặc không có trình độ tiến sĩ nhưng có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ phù hợp với đặc thù của ngành, lĩnh vực chuyên sâu đặc thù như lĩnh vực y tế, văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao có thể được hưởng chế độ nghỉ hưu ở tuổi cao hơn. Thời gian kéo dài trong nhóm này không quá 5 năm.
Với nhóm này, Bộ trưởng Bộ Y tế và Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ quy định chi tiết về đối tượng, tiêu chuẩn và điều kiện áp dụng.
Theo quy định mới, mỗi năm các cơ sở giáo dục công lập có thể căn cứ vào nhu cầu nhân lực và định hướng phát triển để thông báo chủ trương, nhu cầu sử dụng nhà giáo nghỉ hưu muộn.
Hồ sơ đề nghị được nghỉ hưu ở tuổi cao hơn bao gồm: Đơn đề nghị được nghỉ hưu ở tuổi cao hơn, hồ sơ nhà giáo theo quy định của pháp luật về viên chức. Ngoài ra còn có các tài liệu, minh chứng đáp ứng điều kiện nghỉ hưu ở tuổi cao hơn.
Những nhà giáo đáp ứng điều kiện có thể gửi hồ sơ trực tiếp hoặc trực tuyến trước thời điểm nghỉ hưu ít nhất 6 tháng.
Theo Nghị định, trong vòng 30 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ sở giáo dục phải xem xét, đánh giá và quyết định việc kéo dài thời gian công tác.
Trường hợp không chấp thuận, các đơn vị cũng phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Quyết định nghỉ hưu muộn được gửi trước ít nhất 3 tháng và cập nhật vào hồ sơ điện tử của nhà giáo.
Theo đó, cơ sở giáo dục sẽ ký thỏa thuận hoặc phụ lục hợp đồng làm việc, quy định cụ thể về chế độ, chính sách đối với nhà giáo trong thời gian kéo dài.
Ngày 6.4, tại thành phố Đà Nẵng, Viện Khoa học giáo dục Việt Nam phối hợp với Vụ Giáo dục mầm non, Ngân hàng Thế giới và Sở GD-ĐT thành phố Đà Nẵng tổ chức hội thảo "Hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục mầm non".
Hội thảo thu hút gần 100 cán bộ quản lý đến từ các Sở GD-ĐT khu vực miền Trung cùng nhiều chuyên gia, tập trung trao đổi về nhu cầu và giải pháp phát triển giáo dục mầm non trong bối cảnh đô thị hóa và phát triển các khu công nghiệp.
Theo ban tổ chức, quá trình đô thị hóa nhanh, đặc biệt tại các khu công nghiệp, kéo theo sự gia tăng lực lượng lao động khiến nhu cầu gửi trẻ, chăm sóc và giáo dục mầm non cho con em người lao động, nhất là lao động nữ, tăng mạnh.
Tuy nhiên, việc tiếp cận các dịch vụ mầm non bảo đảm chất lượng, an toàn và phù hợp với điều kiện làm việc vẫn còn nhiều hạn chế, đặt ra yêu cầu cấp thiết về chính sách.
Tại hội thảo, các đại biểu được chia sẻ kết quả nghiên cứu đánh giá nhu cầu nhà trẻ, giáo dục mầm non tại các đô thị có khu công nghiệp; đồng thời giới thiệu chương trình nâng cao chất lượng giáo dục mầm non giai đoạn 2025 - 2035, định hướng đến năm 2045.
Nhiều ý kiến cũng tập trung đề xuất các giải pháp, khuyến nghị chính sách nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ trong thời gian tới.
Phát biểu tại hội thảo, ông Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học giáo dục Việt Nam, nhấn mạnh giáo dục mầm non là nền tảng cho sự phát triển lâu dài của trẻ. Giai đoạn từ 3 - 6 tuổi được xem là "thời điểm vàng", khi trẻ phát triển nhanh nhất về thể chất, nhận thức và kỹ năng sống.
Theo ông Vinh, nhiều nghiên cứu cho thấy việc tiếp cận giáo dục sớm giúp trẻ đạt kết quả học tập tốt hơn ở các cấp học sau, kéo dài thời gian học tập và hình thành năng lực học tập suốt đời. Do đó, đầu tư cho giáo dục mầm non không chỉ bảo đảm công bằng mà còn là chiến lược phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Thời gian qua, nhiều chính sách quan trọng đã được ban hành, trong đó Chiến lược phát triển giáo dục đến năm 2030 đặt mục tiêu mở rộng phổ cập cho trẻ từ 3 tuổi, tăng tỷ lệ trẻ đến trường và nâng cao chất lượng tại các địa bàn khó khăn, khu công nghiệp.
Đáng chú ý, năm 2026 bắt đầu triển khai thí điểm chương trình giáo dục mầm non mới với 7 điểm cải cách, theo hướng tiếp cận năng lực, liên thông với chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và chú trọng phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ. Chương trình khung cũng tăng quyền chủ động cho địa phương, phù hợp thực tiễn từng cơ sở, đồng thời bảo đảm chế độ dinh dưỡng và giảm áp lực cho giáo viên.
Tuy nhiên, theo các đại biểu, tại các đô thị đông dân, khu công nghiệp có tỷ lệ di cư lớn vẫn còn nhiều thách thức trong việc bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục mầm non. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ mà còn tác động đến việc làm của phụ nữ và sự ổn định xã hội.
Ông Lê Anh Vinh cho biết thêm, thông qua hội thảo, ban tổ chức mong muốn tiếp nhận thêm ý kiến từ cơ quan quản lý và cơ sở giáo dục để hoàn thiện mô hình giáo dục mầm non tại các khu công nghiệp, khu chế xuất theo hướng sát thực tiễn, đáp ứng nhu cầu của người dân.
Sau 30 năm hình thành và phát triển, Kỳ thi Olympic truyền thống 30/4 do Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong khởi xướng không chỉ trở thành sân chơi tri thức uy tín của học sinh mà còn chính thức được xác lập kỷ lục Việt Nam vào hôm nay, 5.4, với dấu ấn là kỳ thi có lịch sử tổ chức lâu năm, liên tục, do một trường THPT sáng lập và tổ chức.
Tại lễ tổng kết và phát thưởng, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) đã chính thức xác lập kỷ lục đến Kỳ thi Olympic truyền thống 30/4 của Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong với nội dung: Kỳ thi Olympic truyền thống 30 tháng 4: Kỳ thi học sinh giỏi dành cho học sinh chuyên lớp 10,11 do một trường THPT khởi xướng tổ chức thường niên liên tục và lâu năm nhất tại Việt Nam.
Được thành lập từ năm 1927 với tiền thân là Collège Petrus Ký, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong là một trong những cơ sở giáo dục có lịch sử lâu đời và giàu truyền thống bậc nhất tại TP.HCM. Không chỉ dừng lại ở thành tích học tập xuất sắc, nhà trường còn là đơn vị tiên phong tổ chức nhiều hoạt động học thuật quy mô lớn, trong đó nổi bật nhất là Kỳ thi Olympic truyền thống 30/4.
Ra đời từ năm 1995, Kỳ thi Olympic truyền thống 30/4 là sáng kiến của Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong nhằm tạo nên một sân chơi tri thức dành cho học sinh chuyên lớp 10 và lớp 11.
Từ một kỳ thi quy mô nhỏ với 15 đoàn và 109 thí sinh, Olympic 30/4 đã nhanh chóng phát triển thành sự kiện thường niên có quy mô lớn. Đây được xem là sân chơi học thuật uy tín, nơi các đội tuyển đến từ các trường THPT chuyên trên toàn quốc có cơ hội giao lưu, cọ xát, trao đổi kinh nghiệm giảng dạy giữa các thầy cô đồng thời nâng cao năng lực học tập của học sinh. Bên cạnh đó, cuộc thi còn góp phần phát hiện, bồi dưỡng và phát triển những học sinh tiềm năng, làm nền tảng để thành lập các đội tuyển tham gia các kỳ thi lớn hơn.
Đến năm 2026, kỳ thi lần thứ 30 quy tụ 131 đoàn với khoảng 3.829 thí sinh tham dự, cho thấy sức hút ngày càng mạnh mẽ và vị thế ngày càng được khẳng định của kỳ thi.
Trải qua 30 năm, kỳ thi đã trở thành "bệ phóng" cho nhiều học sinh trước khi bước vào các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia và quốc tế. Không ít thí sinh từng tham dự đã tiếp tục đạt thành tích cao, đóng góp vào nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước. Với TP.HCM, đây là một hoạt động học thuật tiêu biểu, góp phần củng cố vị thế trung tâm giáo dục của cả nước. Trên bình diện rộng hơn, mô hình Olympic 30/4 đã tạo hiệu ứng lan tỏa, thúc đẩy phong trào học tập và kết nối hệ thống các trường chuyên trên toàn quốc.
Phát biểu tại lễ tổng kết, bà Phạm Thị Bé Hiền, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong đã điểm qua quá trình hình thành và phát triển của cuộc thi; tri ân Ban giám hiệu, các thầy giáo, cô giáo qua các thời kỳ đã có công sáng lập kỳ thi. Cô chia sẻ: "Có những giai đoạn vì dịch bệnh, kỳ thi buộc phải tạm dừng nhưng tinh thần của kỳ thi chưa bao giờ gián đoạn, nhờ sự ủng hộ, chỉ đạo sát sao của Sở GD-ĐT TP.HCM, sự quyết tâm của lãnh đạo nhà trường; sự kiên trì, trách nhiệm và ngọn lửa đam mê trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi của các thầy cô đã giúp kỳ thi giữ vững giá trị và niềm tin... Olympic truyền thống 30/4 không chỉ là một kỳ thi mà là một phần ký ức được gìn giữ, một phần truyền thống được tiếp nối và là niềm tự hào lớn lao của các thế hệ thầy và trò suốt 30 năm".
Phát biểu trước khi công bố quyết định trao tặng Kỷ lục Việt Nam, bà Nguyễn Thị Quỳnh Ngọc, Tổng thư ký Hội đồng Xác lập Kỷ lục Việt Nam, cho biết: "Việc Kỳ thi Olympic truyền thống 30/4 được xác lập Kỷ lục Việt Nam là sự ghi nhận xứng đáng cho hành trình 30 năm bền bỉ của Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong. Đây không chỉ là sự tôn vinh, mà còn là minh chứng cho giá trị thực tiễn của một mô hình giáo dục hiệu quả, góp phần phát hiện và bồi dưỡng nhân tài, đồng thời xây dựng môi trường học tập tích cực, truyền cảm hứng. Chúng tôi tin tưởng rằng, trên nền tảng đã được xây dựng, Kỳ thi Olympic truyền thống 30/4 sẽ tiếp tục phát triển, thích ứng và lan tỏa mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới, đóng góp tích cực cho sự nghiệp giáo dục của TP.HCM nói riêng và cả nước nói chung".