Không chỉ chờ đến khi có lộ trình từ cơ quan chức năng, nhiều người dân cũng dần chuyển đổi để phù hợp với xu hướng và tiết kiệm trước thực tế giá nhiên liệu hóa thạch tăng cao.
UBND TP.HCM vừa phê duyệt kế hoạch hành động về kiểm soát ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2026 – 2030, tầm nhìn đến năm 2045 trên địa bàn. Kế hoạch tập trung vào hàng loạt giải pháp siết nguồn phát thải và thúc đẩy chuyển đổi sang năng lượng sạch.
Trước đó, trao đổi với Tuổi Trẻ về vấn đề kiểm soát khí thải, ông Bùi Hòa An – Phó giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM – cho biết Sở Xây dựng TP cùng các đơn vị liên quan đã có quá trình chuẩn bị tương đối đầy đủ các bước thẩm định đề án kiểm soát khí thải giao thông tại TP.HCM.
Cũng theo ông An, TP.HCM làm từng bước, có lộ trình bài bản dựa trên sự đồng thuận của bà con nhân dân.
Cụ thể kế hoạch hành động, TP.HCM đặt mục tiêu 100% phương tiện tham gia giao thông gồm ô tô, mô tô, xe máy sẽ được kiểm soát khí thải theo lộ trình áp dụng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. TP phấn đấu đến năm 2030, toàn bộ phương tiện giao thông công cộng sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh, thân thiện môi trường.
Cùng với đó là việc ban hành và triển khai các chính sách khuyến khích, hỗ trợ phương tiện vận tải hàng hóa và hành khách, bao gồm xe công nghệ, chuyển đổi sang sử dụng năng lượng sạch.
Sở Xây dựng TP.HCM được giao chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và đơn vị liên quan để thiết lập, triển khai “vùng phát thải thấp” (LEZ), tiến tới hạn chế các phương tiện không đáp ứng tiêu chuẩn khí thải lưu thông trong khu vực.
Đồng thời sở sẽ nghiên cứu quy hoạch các tuyến đường chuyên dụng dành cho xe tải trọng lớn, xe chở vật liệu xây dựng và tổ chức điều tiết giao thông tại các phường vào giờ cao điểm.
Bên cạnh đó, TP.HCM xây dựng các chính sách khuyến khích chuyển đổi phương tiện sang sử dụng năng lượng sạch đối với các tuyến vận tải hành khách liên tỉnh bằng xe buýt và các tuyến vận tải cố định. Hỗ trợ người dân và doanh nghiệp chuyển đổi mô tô, xe máy cũ.
Áp dụng chính sách miễn, giảm phí cho học sinh, sinh viên sử dụng giao thông công cộng và phát triển hệ thống xe đạp công cộng theo hướng xã hội hóa. TP cũng nghiên cứu, thí điểm việc lắp đặt thiết bị định vị và theo dõi phát thải đối với các phương tiện vận chuyển vật liệu phục vụ xây dựng.
Trong giai đoạn 2026 – 2030, TP.HCM đặt mục tiêu nồng độ bụi PM2.5 trung bình năm giảm dần qua từng năm. Tỉ lệ số ngày có chỉ số chất lượng không khí ở mức trung bình trở lên được duy trì trong khoảng 75 – 80%.
Đồng thời, 95% người dân được tiếp cận thông tin về chất lượng không khí thông qua các nền tảng công nghệ số của TP. Tầm nhìn đến năm 2045, TP.HCM hướng đến duy trì chất lượng không khí ở mức trung bình đến tốt, với chỉ số AQI dưới 100.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, anh Lê Đình Long (tài xế công nghệ, ngụ xã Bà Điểm, TP.HCM) cho hay sau khoảng 2 năm chạy xe xăng, anh đã chuyển hẳn sang dùng xe điện từ khoảng nửa năm nay.
Anh bắt đầu công việc từ 8h sáng và sẽ trở về nhà vào khoảng 18h – 19h tối. Di chuyển với quãng đường trung bình hơn 100km mỗi ngày, anh chi khoảng 20.000 – 30.000 đồng tiền sạc pin cho xe điện. Trong khi với tài xế xe xăng, nhiều người phải chi từ 70.000 – 100.000 đồng tiền nhiên liệu. Nhờ đó, anh có thể tiết kiệm thêm chút đỉnh chi phí mỗi ngày.
“Nghe tin sắp tới TP có chủ trương kiểm soát lượng khí thải, khuyến khích giao thông xanh, cộng với gần đây giá xăng lên cao quá, nên tôi thấy việc mình chuyển sang xe điện là hợp lý”, anh Long nói.
Ngoài ra, anh cũng lên kế hoạch làm hồ sơ chuyển sang chạy loại xe điện có thể đổi pin, nhằm tối ưu hơn nữa quỹ thời gian. Theo anh Long, trước đây thời gian sạc lâu hoặc thiếu trạm sạc là những rào cản lớn khiến cánh tài xế như anh và nhiều người dân e ngại khi sử dụng xe điện.
Tuy nhiên, hạ tầng cho giao thông xanh ngày càng phát triển. Bằng chứng dễ thấy là hiện nay TP đã lắp đặt nhiều trụ đổi pin dọc vỉa hè, công viên, bãi đậu xe… giúp tài xế càng thêm dễ dàng tiếp cận.
Không chỉ mới sử dụng xe điện gần đây, chị Ngọc Tú (ngụ TP Thủ Đức cũ) cho biết cơ duyên khiến chị bắt đầu sử dụng xe điện là do năm 2019 thì được tặng 1 voucher giảm giá mua xe. Bản thân chị cũng khá quan tâm đến vấn đề bảo vệ môi trường nên đã mua và đi thử thì thấy rất ưng bụng, phù hợp với nhu cầu cá nhân.
“Đến nay đã gần 7 năm mình sử dụng xe điện, chi phí mỗi tháng cho xe điện của mình cũng khá ít nên rất tiết kiệm”, chị Tú kể.
Là một người sử dụng xe điện lâu năm, chị Tú kỳ vọng cơ sở hạ tầng dành cho xe điện sẽ được phát triển mạnh, các trạm sạc phủ cả ở ngoại thành. “Mình nghĩ trạm sạc pin mà phủ sóng như trạm xăng thì người dân sẽ dần chuyển đổi qua sử dụng xe điện nhiều”, chị Tú nói.
Về sự chuẩn bị cho kiểm soát khí thải mô tô, xe máy, Sở Xây dựng TP cho biết đã có văn bản triển khai thực hiện thông tư số 92 của bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường về ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe máy.
Theo đó sở đề nghị các cơ sở đăng kiểm chủ động tổ chức rà soát, sắp xếp lại toàn bộ mặt bằng cơ sở đăng kiểm hiện có, xem xét bố trí khu vực có diện tích phù hợp để tổ chức kiểm định và cấp giấy chứng nhận kiểm định khí thải cho mô tô, xe máy.
Đối với thiết bị đo khí thải phục vụ kiểm định mô tô, xe máy phải có phần mềm quản lý kiểm định. Đồng thời bố trí khu vực riêng biệt để phục vụ hoạt động này. Khuyến khích các cơ sở đăng kiểm xây dựng kế hoạch đầu tư, mua sắm phương tiện, trang bị đầy đủ các dụng cụ, thiết bị đo cần thiết phục vụ cho công tác kiểm định khí thải mô tô, xe máy ngoài cơ sở đăng kiểm theo quy định.
Báo cáo thị trường thương mại điện tử Đông Nam Á 2025 do công ty đầu tư mạo hiểm Momentum Works (Singapore) vừa phát hành cho biết Shopee vẫn duy trì "ngôi vương" thị trường sàn bán lẻ trực tuyến đa ngành ở Việt Nam năm qua, với doanh số giao dịch (GMV) hơn 11,8 tỷ USD, tương đương 58% thị phần.
Theo sau tiếp tục là TikTok Shop, chiếm 39% GMV thị trường, tương đương quy mô gần 8 tỷ USD. Lazada và Tiki cùng chia 3% miếng bánh còn lại.
Dù thứ hạng của hai sàn dẫn đầu thị trường không đổi, khoảng cách đã thu hẹp một nửa chỉ sau một năm. Vào 2024, thị phần Shopee và TikTok Shop lần lượt là chiếm 65% và 28%, tức khoảng cách 37 điểm phần trăm. Tuy nhiên, con số này rút ngắn còn 19 điểm phần trăm năm ngoái.
Báo cáo do YouNet ECI phát hành hồi tháng 3 cũng ghi nhận tương tự. Tính toán của công ty tư vấn tăng trưởng trên thương mại điện tử này cho rằng thị phần của Shopee năm 2025 ở Việt Nam là 57,5% trong khi TikTok Shop đạt 39,6%. Nguyên nhân do tốc độ tăng trưởng GMV của hai sàn chênh lệch lớn.
"Trong khi Shopee vẫn giữ vững vị thế sàn thương mại điện tử dẫn đầu thị trường, tốc độ mở rộng của nền tảng này đã bước vào giai đoạn tăng trưởng ổn định hơn (6%). Ngược lại, TikTok Shop ghi nhận mức tăng trưởng vượt 90% trong năm thứ hai liên tiếp", YouNet ECI nhận định.
Tại 5 nước gồm Indonesia, Thái Lan, Philippines, Malaysia và Việt Nam, cuộc rượt đuổi của TikTok Shop với Shopee có xu hướng tương tự, với khoảng cách thị phần dao động 15-20 điểm phần trăm, theo Momentum Works.
Riêng ở Singapore, Shopee thống trị với 52% thị phần, kế đến là Lazada, Amazon còn TikTok Shop chiếm 6%.
Tính chung Đông Nam Á, Shopee tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu, chiếm 53% thị trường năm qua, tương đương 83,2 tỷ USD GMV, nhờ các nỗ lực liên tục nhằm bảo vệ vị thế trước sự cạnh tranh ngày càng tăng từ "á vương".
TikTok Shop tăng trưởng hơn gấp đôi GMV năm 2025. Khoảng cách thị phần với "sàn cam" càng thu hẹp hơn vào cuối năm. Cả hai sàn dẫn đầu đều đang chạy đua đầu tư vào thương mại nội dung (content commerce) ở định dạng video và phát trực tuyến (livestream).
"Với sự bứt phá của TikTok Shop và việc Shopee gia tăng đầu tư, nội dung không còn chỉ là kênh marketing mà trở thành động lực chính tạo ra nhu cầu", báo cáo của Momentum Works nhận định.
Trong khi, Lazada chuyển hướng sang tập trung gian hàng chính hãng, có thương hiệu, bước đầu ghi nhận tín hiệu tích cực tại Singapore, Thái Lan và Philippines.
Momentum Works cho biết thị trường sàn thương mại điện tử Đông Nam Á 2025 đạt quy mô 157,6 tỷ USD, tăng 22,8% so với 2024. Tăng trưởng khu vực dẫn dắt bởi Thái Lan và Malaysia, lần lượt mức 51,8% và 47,6%.
Việt Nam, Philippines, Singapore cùng tăng trưởng trên 20%, trong khi Indonesia vẫn là thị trường lớn nhất (chiếm 37%) nhưng chỉ mở rộng 2,2%. Đáng chú ý, Philippines (21,1 tỷ USD) đã vượt Việt Nam (20,4 tỷ USD) trở thành thị trường lớn thứ ba khu vực, sau Indonesia (57,7 tỷ USD) và Thái Lan (35,5 tỷ USD).
Trong tài liệu họp cổ đông thường niên cuối tháng này, Hội đồng quản trị Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) nhận định năm nay "có nhiều khó khăn, thách thức hơn thuận lợi". Do đó, doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu tăng 2%, lên 315.000 tỷ đồng; còn lợi nhuận sau thuế dự kiến giảm 7%, xuống 3.380 tỷ đồng - mức thấp nhất bốn năm qua.
Theo ban lãnh đạo Petrolimex, sản lượng tiêu thụ năm nay và năm sau dự kiến tăng 8,5-10%. Xe điện bắt đầu tác động rõ hơn nhưng chưa chiếm lĩnh thị trường, do số lượng phương tiện động cơ đốt trong vẫn rất lớn. Kế hoạch hạn chế xe xăng vào nội đô từ năm sau sẽ ảnh hưởng đến sản lượng tại các thành phố lớn.
Sang giai đoạn 2028-2030, sản lượng bán xăng dầu truyền thống có thể đạt đỉnh hoặc bắt đầu đi ngang. Doanh nghiệp dự đoán khi đó tác động của xe điện, nhiên liệu xanh và chính sách hạn chế phương tiện rõ nét hơn.
Cụ thể, giá xe điện có thể giảm, hạ tầng sạc và các chính sách khuyến khích phát huy hiệu quả. Việc hạn chế phương tiện sử dụng xăng dầu ở các thành phố lớn cũng được thực thi đầy đủ hơn, gây áp lực lên sản lượng bán hàng tại những khu vực này.
Các dự án phát triển mạng lưới cao tốc, tăng trưởng kinh tế và nhu cầu vận tải hàng hóa được doanh nghiệp kỳ vọng bù đắp một phần sự sụt giảm sản lượng.
Trong báo cáo tài chính kiểm toán, ban lãnh đạo Petrolimex cho biết xung đột Trung Đông cũng gây ảnh hưởng bất lợi đến môi trường kinh doanh bình thường. Do phụ thuộc lớn vào nguồn dầu từ Trung Đông nên từ khi xung đột xảy ra, giá thế giới đã tăng mạnh, đặc biệt đối với dầu DO. Chi phí vận chuyển quốc tế cũng tăng theo giá nhiên liệu, cộng thêm mức phụ phí vận tải tăng bất thường.
5 năm tới, Petrolimex đặt mục tiêu tăng trưởng doanh thu bình quân không thấp hơn tăng trưởng sản lượng, dự kiến đạt 7% mỗi năm. Lợi nhuận kỳ vọng tăng 6-7% mỗi năm, còn cổ tức bình quân đạt 8-10%.
Petrolimex là nhà bán lẻ xăng dầu lớn nhất Việt Nam. Doanh nghiệp ước tính chiếm 50% thị phần tính theo sản lượng xuất bán và có mạng lưới 5.500 cửa hàng xăng dầu khắp cả nước. Năm ngoái, doanh thu tăng hơn 9% lên xấp xỉ 310.000 tỷ đồng, nhưng lãi trước thuế giảm khoảng 8% còn 3.643 tỷ đồng.
Trên sàn chứng khoán, cổ phiếu Petrolimex đang ở vùng giá 39.000 đồng, tăng khoảng 10% so với đầu năm.
Tại họp báo chiều 14/4, ông Đào Xuân Tuấn, Vụ trưởng Quản lý ngoại hối (Ngân hàng Nhà nước) cho biết, việc xét duyệt hồ sơ xin cấp phép sản xuất vàng miếng được thực hiện chặt chẽ. Ngân hàng Nhà nước đang xem xét và sẽ công bố các đơn vị được đủ điều kiện được cấp phép sản xuất vàng miếng, nhập khẩu nguyên liệu.
Theo ông Tuấn, việc bổ sung thêm các đơn vị được cấp phép sản xuất vàng miếng và nhập khẩu nguyên liệu sẽ giúp tăng nguồn cung, góp phần bình ổn thị trường và thu hẹp chênh lệch giá vàng trong nước với thế giới.
Theo Nghị định 232 sửa đổi, bổ sung Nghị định 24 về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, cơ chế độc quyền vàng miếng được xóa bỏ. Ngân hàng Nhà nước sẽ giao quyền nhập khẩu và sản xuất vàng miếng cho một số ngân hàng và doanh nghiệp đủ điều kiện.
Ngân hàng, doanh nghiệp muốn được cấp phép sản xuất vàng miếng phải có giấy phép mua bán, kinh doanh mặt hàng này. Họ cũng phải đáp ứng điều kiện về vốn, với doanh nghiệp là từ 1.000 tỷ đồng trở lên, ngân hàng từ 50.000 tỷ. Dự kiến có khoảng 8 ngân hàng và 3 doanh nghiệp gồm PNJ, DOJI và SJC đáp ứng yêu cầu về vốn điều lệ để sản xuất vàng miếng.
Cũng tại họp báo, Phó thống đốc Phạm Thanh Hà cho biết đến hết tháng 3, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt trên 19,18 triệu tỷ đồng, tăng hơn 3% so với cuối năm ngoái.
Năm nay, Ngân hàng Nhà nước định hướng tăng trưởng tín dụng khoảng 15%. Chỉ tiêu này có thể điều chỉnh theo diễn biến thực tế nhằm kiểm soát lạm phát, hỗ trợ tăng trưởng và đảm bảo an toàn hệ thống.
"Nhu cầu tín dụng cho sản xuất và tiêu dùng có xu hướng tăng, trong khi huy động vốn có thể chịu cạnh tranh từ các kênh đầu tư khác như bất động sản, chứng khoán, tạo thêm sức ép lên hệ thống ngân hàng", ông Phạm Thanh Hà nhận định.
Trong bối cảnh đó, Phó thống đốc cho biết Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp với chính sách tài khóa.
Cơ quan này theo dõi sát diễn biến lãi suất huy động và cho vay, sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản khi cần thiết. Chính sách tỷ giá cũng được điều hành linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường, góp phần ổn định thị trường ngoại hối.
