Tôi có một nỗi sợ mỗi khi nhìn người khác ăn phở và húp cạn nước dùng. Nghe thì có vẻ lạ lùng, bởi lâu nay ai cũng mặc định cái “chất” của những món nước như bún, phở nằm ở nước dùng. Nước phải đậm, phải ngọt, phải “đã miệng” thì mới gọi là đúng điệu. Nhưng với tôi, bát phở ngon không nằm ở việc phải húp đến giọt cuối cùng.
Trước đây, tôi cũng từng có thói quen uống nhiều nước dùng mỗi khi ăn món nước. Sau đó, tôi thấy cổ họng khô rát, uống bao nhiêu nước vẫn không hết khát. Cảm giác háo nước cứ đeo bám đến tận chiều. Tôi biết trong phần nước dùng ấy chứa không ít muối, gia vị, bột ngọt… và cơ thể mình phản ứng rất rõ.
Sau này đọc thêm, tôi mới hiểu cảm giác ấy không phải là ngẫu nhiên. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, một bát phở trung bình có khoảng 400-500 ml nước dùng. Lượng nước này có thể chứa từ 2,5 đến 5 gram muối, tương đương khoảng 1.000-2.000 mg natri.
Trong khi đó, Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5 gram muối mỗi ngày. Nghĩa là chỉ cần húp cạn một bát phở vào buổi sáng, cơ thể gần như đã “dùng hết” hạn mức muối của cả ngày, chưa kể phần muối từ những bữa ăn sau.
>> Tôi tiếc cho những người ăn phở chất đầy gia vị nhưng bỏ nửa bát nước dùng
Kể từ khi nhận ra điều đó, tôi thay đổi thói quen ăn uống của mình. Tôi vẫn ăn phở, vẫn thưởng thức phần bánh và thịt, nhưng thường chỉ ăn vừa đủ nước, không bao giờ uống cạn (thường tôi sẽ bỏ lại một nửa bát nước dùng). Nhiều người bạn đi cùng nhìn tôi rồi đùa: “Ăn phở mà không húp nước thì còn gì là ngon”. Tôi chỉ cười, vì mỗi người một lựa chọn.
Không chỉ phở, mà nhiều món ăn khác trong đời sống hàng ngày của chúng ta cũng chứa lượng muối cao hơn tưởng tượng. Nếu cộng dồn cả ngày, từ bữa sáng, bữa trưa đến bữa tối, lượng muối nạp vào cơ thể có thể vượt xa mức khuyến nghị. Có thể chúng ta không cảm nhận ngay lập tức. Nhưng về lâu dài, những thói quen nhỏ như vậy lại âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe.
Có thể ai đó vẫn thấy tôi “ăn uống lãng phí”, nhưng tôi chấp nhận điều đó để đổi lấy cảm giác nhẹ nhõm suốt cả ngày. Và biết đâu, nếu bớt đi một chút muối từ những thói quen rất nhỏ như vậy, tôi sẽ tránh được những vấn đề lớn hơn về sức khỏe trong tương lai.
Văn phòng công ty của tôi nằm ở trung tâm thành phố. Dọc tuyến đường dài hơn một km có rất nhiều tòa nhà văn phòng. Bên cạnh đó cũng có nhiều quán cơm, quán cà phê phục vụ đông đảo nhân viên văn phòng.
Tháng trước có một quán cơm văn phòng khai trương, tôi và nhiều đồng nghiệp gọi vui là quán "bình ổn giá": Suất cơm một món giá 40.000 đồng, có trà đá, trái cây... rất đông khách tới ăn.
Suốt chục năm làm việc ở đây, tôi thấy có nhiều quán khai trương rồi đóng cửa. Giá một phần ăn từ 35.000 - 45.000 rồi tăng lên 50.000 đồng theo thời gian. Nhưng kỳ lạ là, dù mặt bằng giá thay đổi, số phận của nhiều quán vẫn giống nhau: mở ra vài tháng, rồi vắng khách dần và biến mất.
Duy chỉ có một quán bún chả và một quán cà phê trụ lại, dù giá của họ không hề rẻ. Ban đầu, tôi cũng nghĩ đơn giản: Giá rẻ thì đông khách, đông khách thì sống được. Nhưng dường như hai quán kia đã đi ngược lại điều này?
Hạnh phúc vốn không nằm ở mâm cao cỗ đầy. Thế nhưng, thực tế đáng buồn là ngày nay đôi khi giá trị của một ngày vui lại bị đem ra đong đếm qua lăng kính của những chiếc phong bao.
Không khó để tôi bắt gặp những tiếng thở dài hay sự so sánh sau mỗi tiệc cưới: "Bỏ 500.000 đồng mà ăn chán quá". Phải chăng, vô hình trung, chúng ta đang biến mình thành những "thực khách" khó tính đi mua dịch vụ, thay vì là những người bạn thân tình đến sẻ chia khoảnh khắc hạnh phúc thiêng liêng với cô dâu, chú rể? Khi chiếc cân tiểu ly của sự thực dụng được đặt lên bàn tiệc, sự chân thành của lời chúc phúc bỗng trở nên nhẹ tênh.
Ngày trước, đám cưới là dịp để họ hàng, xóm giềng tụ họp. Người ta đến không chỉ để ăn, mà để chúc phúc, để chứng kiến một cột mốc quan trọng của đôi lứa. Còn bây giờ, nhiều khi đám cưới trở thành một nghĩa vụ. Đi cho xong, gửi phong bao cho phải phép, ăn nhanh rồi về. Thậm chí, có người còn chưa kịp nhớ mặt cô dâu chú rể.
Nếu chỉ nhìn vào giá trị thực đơn để đánh giá sự thành tâm của gia chủ, chúng ta đã vô tình đánh mất phần hồn cốt đẹp nhất của văn hóa cưới hỏi. Sự hiện diện của mỗi người đáng lẽ là để chứng kiến một khởi đầu mới, để sưởi ấm niềm vui của đôi lứa bằng tình yêu thương, chứ không phải để thẩm định tay nghề của người đầu bếp.
>> Bỏ 500 K dự đám cưới 'nhạt' ở nhà hàng
Khi đi dự đám cưới, tôi không còn để ý quá nhiều đến việc món ăn ngon hay dở? Thay vào đó, tôi nhìn cô dâu chú rể, nghe câu chuyện của họ, cảm nhận niềm vui lan tỏa trong không khí. Có những đám cưới rất giản dị, món ăn không có gì đặc biệt, nhưng tôi vẫn thấy ấm lòng khi ra về.
Thay vì soi xét mâm cỗ có xứng tầm với phong bao mình đã bỏ, tại sao không thử lắng nghe câu chuyện tình yêu được kể trên sân khấu? Đừng để 500.000 đồng trở thành rào cản ngăn cách những tâm hồn đồng điệu. Một đám cưới trọn vẹn là khi khách ra về không chỉ no bụng, mà còn ấm lòng bởi sự tử tế và niềm hy vọng về một tổ ấm hạnh phúc.
Hãy trả lại cho đám cưới sự hồn hậu vốn có: nơi niềm vui được lan tỏa bằng nụ cười, và lời chúc phúc luôn quý giá hơn mọi của ngon vật lạ.
Có nhiều ý kiến nói đạo hàm, tích phân dạy ở cấp ba là dư thừa vì nó chẳng bao giờ dùng tới, nhưng nếu đặt câu hỏi tương tự ở các môn học khác thì sao? Đã bao giờ bạn tự hỏi Truyện Kiều dùng lúc nào sau khi tốt nghiệp? Hay biết về các mỏ khoáng sản của đất nước giúp gì trong cuộc sống? Nhưng tại sao ta vẫn phải học?
Rõ ràng, câu trả lời là những kiến thức đó không sử dụng cho hầu hết chúng ta. Nhưng điều quan trọng của giáo dục phổ thông là dạy cho học sinh biết khái quát nhất những môn học để có thể định hướng sự nghiệp tương lai. Có điều, khâu này thật sự chúng ta còn rất yếu nên mới có nhiều hoài nghi học để làm gì?
Chúng ta chưa có công nghệ lõi nào để đủ điều kiện chạy đua trở thành một nước giàu. Nhưng muốn sở hữu công nghệ lõi thì việc đầu tiên là có nhiều người giỏi trong các ngành khoa học cơ bản, công nghệ, kỹ thuật cao. Mà muốn có chuyên gia thì bậc THPT cần dạy các kiến thức đủ phổ quát nhất để học sinh hình dung được muốn theo khoa học cơ bản thì cần bước qua những thứ gì, chứ không phải chỉ học mấy phép cộng, trừ, nhân, chia cho vui rồi nghĩ Toán học chỉ có thế.
>> Nhiều người chê Toán vô dụng nhưng dùng mỗi ngày
Vấn đề hiện tại là giáo dục Việt Nam còn yếu ở mảng hướng nghiệp cho học sinh. Việc phân ban KHTN, KHXH với mục tiêu cung cấp đủ kiến thức phổ thông và có thể tập trung chuyên sâu vào định hướng cho học sinh ở cấp ba là rất tốt. Nhưng cái chưa tốt là nội dung dạy trong các bộ sách hầu như chẳng có mấy khác nhau, chưa thể hiện được yếu tố chính và phụ.
Xu hướng giảng dạy của ta dường như vẫn đang cố gắng "Toán hóa" tất cả môn học khác, nên học sinh chỉ biết áp dụng công thức để làm bài tập chứ chẳng biết cái đó tồn tại chỗ nào ngoài thực tế? Cách tiếp cận đúng lẽ ra phải là đặt vấn đề định tính, và khi đi sâu vào mới đưa công thức và định lượng để làm cụ thể nêu bật vấn đề.
Thật sự, việc dạy các kiến thức Toán, Lý, Hóa ở cấp phổ thông và các cuộc thi Học sinh giỏi quốc gia là cực kỳ cần thiết để tìm nhân tài, tạo ra công nghệ lõi cho Việt Nam. Thế nên, thay vì cứ than phiền học nặng, thì điều cần làm là hãy dấn thân vào để xây dưng nó.
