Chiều 9/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng báo cáo Quốc hội tình hình thực kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội những tháng đầu năm 2026 và kế hoạch 5 năm.
Theo Thủ tướng, tình hình thế giới, khu vực tiếp tục biến động nhanh, phức tạp, nhất là việc điều chỉnh chính sách của nhiều quốc gia, xung đột quân sự leo thang. Cùng với đó, giá xăng, dầu tăng cao, kinh tế toàn cầu dự báo tăng trưởng chậm.
Năm nay, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số. Ông cho hay Chính phủ sẽ huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực để đạt mục tiêu này. Trong đó, Chính phủ yêu cầu thu ngân sách tăng 10%, tiết kiệm trên 10% và phấn đấu tiết kiệm chi thường xuyên thêm 5%; gỡ vướng nhanh cho các dự án tồn động kéo dài… Chỉ tiêu tăng trưởng với từng địa phương, tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước sẽ được Chính phủ giao cụ thể trong tháng 4.
“Kiên quyết không để xảy ra mất ổn định, khủng hoảng kinh tế trong mọi tình huống. Chính phủ sẽ tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, ngân sách và có giải pháp dự phòng để chủ động ứng phó với biến động”, Thủ tướng nói.
Xung đột Trung Đông khiến thị trường năng lượng toàn cầu, trong đó có Việt Nam chịu tác động lớn, giá nhiên liệu tăng vọt. Thủ tướng nói Việt Nam
sẽ đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia cả trước mắt và lâu dài, nhất là nguồn cung dầu thô, khí đốt. Ông cũng yêu cầu tăng tiết kiệm năng lượng, bảo đảm không để thiếu điện trong bất cứ tình huống nào và nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện.
Theo kế hoạch, Chiến lược dự trữ năng lượng quốc gia và Đề án phát triển hạ tầng công nghiệp ứng dụng năng lượng nguyên tử sẽ được hoàn thành trong quý III. Việt Nam sẽ hình thành hệ thống kho dự trữ dầu thô quy mô lớn, nhằm đa dạng và duy trì nguồn cung ổn định ít nhất 90 ngày.
Hiện Việt Nam chưa có kho dự trữ xăng dầu quốc gia riêng biệt. Hàng dự trữ đang được tồn trữ tại kho của doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu lớn thông qua hợp đồng, trả phí theo định mức với các đơn vị. Mức dự trữ này chỉ khoảng 7-10 ngày tiêu thụ. Vừa qua, Chính phủ đã giao Bộ Công Thương sớm làm việc với các đối tác nước ngoài để triển khai ngay việc xây dựng kho dự trữ xăng dầu chiến lược tại Nghi Sơn (Thanh Hóa).
Từ cuối tháng 2 đến nay, giá bán lẻ xăng dầu trong nước đã có 15 kỳ điều hành, hiện mỗi lít xăng RON 95-III là 23.540 đồng, dầu diesel 32.960 đồng. Trước đó, có thời điểm giá hai loại nhiên liệu này lên lần lượt gần 34.000 đồng và 45.000 đồng một lít.
Về phát triển các mô hình kinh tế mới, theo Thủ tướng, sàn giao dịch dữ liệu, tài sản mã hóa, tài sản kỹ thuật số sẽ được vận hành thí điểm từ quý III, sau khi nhà chức trách rà soát, bổ sung các chính sách, đề án phát triển.
Với các thị trường trọng yếu, trong đó có bất động sản, trái phiếu doanh nghiệp, tiền tệ… cũng phải được lành mạnh hóa. Ông cho biết đã trực tiếp chỉ đạo Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, yêu cầu cơ quan này phải có các biện pháp điều hành để ổn định mặt bằng lãi suất huy động và cho vay.
Thẩm tra báo cáo của Chính phủ, ông Phan Văn Mãi, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Tài chính nói kinh tế vĩ mô trong nước cơ bản ổn định nhưng dư địa chính sách còn hạn chế, trong khi rủi ro bên ngoài gia tăng. Theo ông Mãi, bối cảnh hiện tại đòi hỏi Chính phủ cần nâng cao năng lực dự báo và phản ứng chính sách kịp thời hơn.
Cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ theo dõi sát thị trường năng lượng và chính sách thuế, thương mại quốc tế nhằm kịp thời đánh giá tác động, xây dựng kịch bản điều hành phù hợp.
Sáng ngày 8/4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố thỏa thuận ngừng bắn tạm thời kéo dài 2 tuần. Điều kiện then chốt để duy trì thỏa thuận là Tehran phải mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động vận tải thương mại.
Tuy nhiên, thực tế trên biển lại đang diễn biến theo một kịch bản khác. Theo ghi nhận của WSJ, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển có nhích lên nhẹ vào ngày 9/4 nhưng vẫn ở mức cực kỳ khiêm tốn.
Dữ liệu từ Kpler cho thấy chỉ có 10 tàu đi qua eo biển kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, bao gồm 4 tàu chở dầu và 6 tàu chở hàng rời.
Trước khi những biến động bùng phát vào cuối tháng 2, mỗi ngày tuyến đường này đón nhận hơn 100 lượt tàu qua lại. Nơi đây vốn gánh vác việc luân chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của toàn thế giới.
Sự sụt giảm đột ngột này đã tạo ra một "nút thắt cổ chai" trên biển. Theo báo cáo của Lloyd's List, khoảng 800 con tàu vẫn đang mắc kẹt, neo đậu chờ đợi tại vùng biển xung quanh khu vực này. Lưu lượng hiện tại vẫn thấp hơn 90% so với mức bình thường và gần như hoàn toàn do thương mại liên quan đến Iran chi phối.
"Luật chơi" mới và lời đồn tiền mã hóa
Sự thận trọng của các doanh nghiệp vận tải là hoàn toàn có cơ sở khi những "luật chơi" mới đang dần thành hình. Phía Iran đã phát đi thông điệp qua các bên trung gian rằng họ sẽ giới hạn số lượng tàu được phép đi qua ở mức khoảng một chục tàu mỗi ngày.
Theo thông tin từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, tàu thuyền giờ đây chỉ được phép đi qua khi có sự phối hợp chặt chẽ với hải quân nước này. Iran cũng đã chủ động công bố các tuyến hàng hải thay thế, chủ yếu đi gần khu vực đảo Larak để tránh rủi ro.
Đi kèm với đó là những điều kiện mang tính chọn lọc khắt khe. Các tàu muốn qua eo biển phải nằm trong một danh sách đã được phê duyệt từ trước. Những quốc gia được xem là "thân thiện" với Tehran có thể sẽ được ưu tiên cấp phép di chuyển.
Gây chú ý nhất trong giới tài chính lúc này là thông tin về khả năng thu phí trung chuyển. Theo tờ Financial Times, Iran có thể sẽ yêu cầu mức phí 1 USD cho mỗi thùng dầu đi qua eo biển.
Điểm độc đáo là khoản phí này có thể được yêu cầu thanh toán bằng tiền mã hóa. Nếu thành sự thật, đây là một chi tiết mang tính bước ngoặt, buộc các tập đoàn năng lượng phải tính toán lại toàn bộ bài toán chi phí logistics và phương thức thanh toán.
Bài toán rủi ro của giới chủ tàu
Trước những rào cản và rủi ro khó lường, các hãng vận tải biển lớn trên thế giới vẫn chọn cách quan sát. Tập đoàn vận tải khổng lồ Hapag-Lloyd của Đức cho biết họ chưa có kế hoạch nối lại tuyến đường đi qua Hormuz.
Hiệp hội vận tải biển quốc tế BIMCO cũng phát đi thông điệp cảnh báo tới các hội viên. Tổ chức này nhấn mạnh việc rời khỏi khu vực Vịnh lúc này là hành động không nên thực hiện nếu thiếu đi sự phối hợp chặt chẽ với cả phía Mỹ và Iran.
Những lo ngại về an ninh hàng hải vẫn luôn hiện hữu. Dữ liệu từ Tổ chức Hàng hải Quốc tế chỉ ra rằng, kể từ đầu tháng 3, đã có tới 30 tàu thương mại bị tấn công hoặc gặp sự cố tại khu vực này, trong đó có 13 chiếc là tàu chở dầu.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế đánh giá những biến động hiện tại đã tạo ra một cú sốc nguồn cung nghiêm trọng đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu. Tuy nhiên, giới đầu tư vẫn đang giữ thái độ bình tĩnh, chờ đợi những tín hiệu rõ ràng hơn từ các bên liên quan.
Tình hình tại eo biển Hormuz hiện tại vẫn còn nhiều ẩn số đối với chuỗi cung ứng toàn cầu. Biên tập viên Richard Meade của Lloyd’s List nhận định: “Eo biển hiện vẫn mở, hoặc đóng, giống như trước khi kế hoạch ngừng bắn được đưa ra”.
Ngày 7-4, UBND tỉnh Gia Lai có báo cáo gửi Bộ Tài chính và Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp kiến nghị về việc thoái vốn nhà nước tại Công ty cổ phần Dược - Trang thiết bị y tế Bình Định (Bidifar).
Theo đó tỉnh Gia Lai kiến nghị không thoái vốn nhà nước khỏi Bidifar, mà cần giữ lại và đầu tư thêm vốn vì doanh nghiệp đang phát triển hiệu quả.
Theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt kế hoạch sắp xếp lại doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp có vốn nhà nước giai đoạn 2022-2025, tỉnh Gia Lai có 2 doanh nghiệp thuộc danh mục thực hiện thoái vốn trong giai đoạn 2024 - 2025 gồm:
Công ty cổ phần Dược - Trang thiết bị y tế Bình Định (Nhà nước nắm 13,34% vốn điều lệ) và Công ty cổ phần Khoáng sản Bình Định (Nhà nước nắm 25% vốn điều lệ).
Theo UBND tỉnh Gia Lai, thực hiện quyết định của Thủ tướng, tỉnh đã rà soát, đánh giá vai trò của Công ty cổ phần Dược - Trang thiết bị y tế Bình Định đối với sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Cùng với đó là xem xét tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh và khoản thu từ cổ tức được chia đối với phần vốn nhà nước tại công ty.
Trên cơ sở đánh giá, tỉnh Gia Lai đã kiến nghị Trung ương cho phép giãn thời gian thực hiện thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Cụ thể trong giai đoạn 2026-2030, tỉnh Gia Lai kiến nghị giữ lại phần vốn nhà nước tại Công ty cổ phần Dược - Trang thiết bị y tế Bình Định, đề xuất cấp thẩm quyền không chuyển nhượng vốn nhà nước tại công ty.
Đồng thời xem xét đầu tư bổ sung vốn nhà nước tại công ty để thúc đẩy phát triển thành doanh nghiệp thương hiệu quốc gia có uy tín, phấn đấu nâng tỉ lệ phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Theo báo cáo tài chính hợp nhất đã kiểm toán, kết thúc năm 2025 tổng tài sản Công ty cổ phần Dược - Trang thiết bị y tế Bình Định là hơn 2.596 tỉ đồng. Trong đó tài sản ngắn hạn 1.400 tỉ đồng, tài sản dài hạn đạt 1.116 tỉ đồng, nợ phải trả 860 tỉ đồng.
Năm qua, doanh thu doanh nghiệp đạt 1.946 tỉ đồng, lợi nhuận sau thuế 291 tỉ đồng.
Theo kênh CNBC, trong phiên giao dịch ngày 15-4 (giờ Việt Nam), giá dầu thô WTI của Mỹ giao tháng 5 đã giảm 0,81% xuống còn 90,48 USD/thùng, còn dầu Brent chuẩn quốc tế giao tháng 6 giảm nhẹ 0,14% lên 94,70 USD/thùng.
Diễn biến này xuất hiện khi một quan chức Nhà Trắng ngày 14-4 cho biết Washington đang cân nhắc tổ chức vòng đàm phán thứ hai với Tehran nhưng chưa có lịch cụ thể.
Tổng thống Mỹ Donald Trump sau đó cho biết các cuộc gặp có thể diễn ra "trong hai ngày tới" tại Islamabad, dù trước đó ông từng nói tiến trình thương lượng còn chậm và có thể tổ chức ở châu Âu.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh có thông tin các cuộc đàm phán về Trung Đông có thể được nối lại trước khi lệnh ngừng bắn mong manh kéo dài hai tuần hết hiệu lực.
Trong báo cáo mới nhất, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) nhấn mạnh việc khôi phục dòng chảy qua eo biển Hormuz là yếu tố then chốt để giảm áp lực lên nguồn cung, giá năng lượng và kinh tế toàn cầu.
Theo Goldman Sachs, lưu lượng dầu qua eo biển chiến lược này hiện chỉ đạt khoảng 10% so với mức bình thường, tương đương 2,1 triệu thùng/ngày tính theo trung bình bốn ngày.
Việc Mỹ phong tỏa các cảng của Iran cũng tiếp tục gây sức ép lên hoạt động vận chuyển, khi nhiều tàu đã quay đầu chỉ trong 24 giờ đầu tiên, dù dòng chảy qua các cảng không thuộc Iran vẫn được duy trì.
Dù vậy, Goldman Sachs lưu ý rằng mức độ gián đoạn sản xuất dầu tại Trung Đông không nghiêm trọng như lo ngại ban đầu.
Ngân hàng này ước tính lượng dầu bị gián đoạn tại vịnh Ba Tư rơi vào khoảng 8 triệu thùng/ngày trong tháng 3, thấp hơn dự báo trước đó và dưới mức 10 triệu thùng/ngày mà IEA đưa ra, nhờ tăng sử dụng kho dự trữ và dầu lưu trên các tàu chở.
