Viết trên mạng xã hội Truth Social vào sáng qua (10.4, theo giờ VN), Tổng thống Mỹ Donald Trump cáo buộc: “Iran đang làm rất tệ, thậm chí có người cho là thiếu trung thực, đối với việc cho phép tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz. Đó không phải là thỏa thuận mà chúng tôi đã đạt được!”.
Trước đó vài giờ, ông Trump viết: “Có thông tin cho rằng Iran đang thu phí từ các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz. Họ không nên làm vậy, và nếu có, họ nên dừng lại ngay lập tức!”.
Thực tế, sau khi lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran được công bố, thì theo số liệu được công bố bởi Công ty nghiên cứu dữ liệu hàng hải Lloyd’s List Intelligence, ngày 8.4 và 9.4 lần lượt chỉ có 6 và 3 tàu đi qua eo biển Hormuz. Tương tự, một nghiên cứu của BBC cũng chỉ ra hơn 12 tiếng sau khi lệnh ngừng bắn được công bố, đến 14 giờ ngày 8.4 chỉ có 3 tàu “thông chốt” qua eo biển này. Các con số vừa nêu vẫn quá thấp so với mức trung bình khoảng 130 tàu qua lại eo biển Hormuz mỗi ngày trước khi xung đột nổ ra. Thậm chí, mật độ tàu “thông chốt” vài ngày qua còn thấp hơn số lượng 71 tàu qua eo biển từ ngày 30.3 – 5.4 khi Iran nới lỏng một phần eo biển Hormuz.
Việc tàu qua eo biển Hormuz vẫn còn hạn chế là vì nhiều nguyên nhân. Trước hết, tuyên bố ngừng bắn được ban hành thì hầu hết tàu hàng vẫn chờ đánh giá từ các hãng bảo hiểm hàng hải đánh giá rủi ro. Phần lớn các tàu chỉ có thể “thông chốt” nếu các hãng bảo hiểm đồng ý chịu trách nhiệm sau khi đánh giá rủi ro. Quá trình này đòi hỏi thời gian.
Bên cạnh đó, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã công bố bản đồ hàng hải mới ở khu vực eo biển Hormuz. Theo đó, hải trình mà các tàu thường qua lại trước khi cuộc xung đột nổ ra sẽ gặp phải khu vực đã bị cài thủy lôi. Chính vì thế, các tàu phải lưu thông theo hải trình do IRGC hướng dẫn. Hải trình mới khá gần với các căn cứ hải quân của Iran, nên Tehran dễ dàng kiểm soát việc di chuyển của các tàu, thậm chí trở thành tiền đề quan trọng khi áp dụng thu phí. Các tàu phải làm thủ tục xin phép với Iran để có thể qua eo biển.
Giới phân tích lo ngại lưu lượng tàu qua Hormuz chỉ tăng nhanh trở lại sau khi Iran hoàn thiện chương trình thu phí đối với các tàu đi qua eo biển này. Việc Iran thu phí lại đặt ra một rắc rối khác cho các tàu. Đó là IRGC bị Mỹ và châu Âu đưa vào danh sách các nhóm khủng bố, nên nếu các tàu chi tiền cho IRGC để được “thông chốt” thì số tiền này không được các hãng bảo hiểm của Mỹ và châu Âu chi trả.
Với tình hình tàu qua eo biển Hormuz vẫn rất hạn chế, thì có lẽ cần một khoảng thời gian mới có thể giải tỏa hết khoảng hơn 800 tàu còn bị mắc kẹt tại vùng biển này. Không những vậy, ngay cả khi eo biển Hormuz dần bình thường hóa trở lại thì vẫn cần một khoảng thời gian nhất định để các quốc gia trong khu vực nối lại việc khai thác và chế biến dầu khí vốn bị ngưng trệ suốt thời gian qua. Thêm vào đó, việc đàm phán giữa Mỹ và Iran cũng đang gặp nhiều thách thức.
Trước thực tế trên, nguồn cung dầu và khí hóa lỏng vẫn chưa có những diễn biến thực sự khả quan. Cho nên, giá dầu Brent và WTI hôm qua (10.4) đã tăng trở lại lên mức xấp xỉ 100 USD/thùng sau khi xuống còn khoảng 90 USD/thùng nhờ lệnh ngừng bắn.
Ảnh hưởng của cuộc chiến Iran đối với kinh tế thế giới ngày càng thêm sâu sắc. Hôm qua, AFP dẫn lời Giám đốc điều hành Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva thông báo hạ mức dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm nay. Bà cho rằng cuộc chiến đã khiến cho chi phí năng lượng tăng vọt, thiệt hại cơ sở hạ tầng, gián đoạn nguồn cung và sự sụp đổ niềm tin thị trường dẫn đến đè nặng lên tăng trưởng. Điều này tạo ra những “vết xẹo” dài cho nền kinh tế toàn cầu. Bà Georgieva cũng cho biết dự kiến sẽ chuẩn bị từ 20 – 50 tỉ USD để hỗ trợ cán cân thanh toán khẩn cấp cho các quốc gia bị ảnh hưởng bởi chiến tranh. Thêm vào đó, là kế hoạch hỗ trợ khoảng 45 triệu người không được đảm bảo lương thực do cuộc xung đột.
Một số quốc gia châu Âu đang trải qua một đợt nắng nóng sớm bất thường, đến sớm hơn so với mọi năm.
Tại Pháp, Cơ quan khí tượng quốc gia (Météo-France) đánh giá nhiệt độ hiện tại tương đương giữa mùa hè, khẳng định đây là đợt nóng "đặc biệt bất thường" đối với giai đoạn đầu mùa xuân. Nhiều khu vực tại Pháp ghi nhận nhiệt độ cao hơn mức trung bình theo mùa từ 10 độ C đến 14 độ C. Một số vùng còn có mức nhiệt cao hơn cả tháng 7, theo tờ Le Monde.
Cụ thể, trong hai ngày 7 và 8.4, nhiệt độ tại các khu vực phía tây nam nước Pháp đã vượt ngưỡng 30 độ C. Các thành phố như Le Mans, Ussel và Sées cũng ghi nhận các mức nhiệt cao chưa từng thấy trong cùng kỳ nhiều năm.
Không chỉ ban ngày, nhiệt độ ban đêm tại vùng Finistère (tây bắc Pháp) cũng duy trì ở mức 16 độ C, tương đương với một đêm mùa hè oi ả.
Tại Anh, Cơ quan khí tượng Anh (Met Office) xác nhận nước này vừa trải qua những ngày đầu tháng 4 nóng nhất kể từ năm 1946. Khu vực Kew Gardens ở tây nam London ghi nhận mức nhiệt lên tới 26,6 độ C vào chiều 8.4. Năm ngoái, phải đến cuối tháng 4 nhiệt độ tại London mới chạm đến mức 25 độ C, cho thấy đợt ấm này đến sớm hơn.
Nhiệt độ tại London hiện tại thậm chí còn cao hơn cả các điểm du lịch nổi tiếng như Ibiza (Tây Ban Nha), Rome (Ý) hay Marrakech (Morocco), theo tờ The Guardian.
Các chuyên gia khí tượng châu Âu khẳng định đây là một đợt nóng bất thường vì thông thường, ngưỡng nhiệt 30 độ C tại Pháp hoặc 26 độ C tại Anh hiếm khi xuất hiện trước tháng 6.
Tuy nhiên, trong bối cảnh khí hậu đang ấm lên do khí thải nhà kính từ các hoạt động của con người, Météo-France nhắc lại rằng: "Kể từ những năm 2000, ngưỡng nhiệt này xuất hiện thường xuyên hơn ngay từ tháng 4, thậm chí là cuối tháng 3".
Cột mốc 30 độ C từng được ghi nhận sớm nhất vào ngày 24.3.2001 tại đảo Corsica. Tuy nhiên, hiện tượng này đã lặp lại liên tục trong những năm gần đây: năm 2023 đạt 30,4 độ C tại Orthez vào ngày 29.3 và năm 2024 đạt tới 32 độ C tại Pau vào ngày 6.4. Hai địa phương này nằm ở vùng tây nam Pháp.
Nhà khí tượng Tom Morgan tại Met Office nói: "Ngay cả nhiệt độ ở mức khoảng 25 độ C cũng là rất bất thường vào thời điểm này của năm".
Theo Met Office, nguyên nhân là do một hệ thống áp suất cao đang hút luồng không khí nóng từ phía nam (Bắc Phi) lên phía bắc, bao trùm Anh và các nước lân cận. Tuy vậy, Anh sẽ có mưa và thời tiết trở nên mát mẻ hơn từ ngày 9.4 trở đi. Tương tự, nhiều vùng tại Pháp cũng sẽ mát hơn trong ngày 9 và 10.4.
Bộ Giao thông vận tải Mỹ vừa công bố một chiến dịch tuyển dụng mới, hướng tới cộng đồng game thủ nhằm giải quyết tình trạng thiếu kiểm soát viên không lưu đang kéo dài tại nhiều sân bay trên toàn quốc, theo CBS News ngày 10.4.
Bộ trưởng Giao thông vận tải Mỹ Sean Duffy và Cơ quan Hàng không liên bang (FAA) là những cơ quan đứng ra thực hiện chiến dịch này.
Chính phủ Mỹ muốn thu hút những người trẻ thường xuyên chơi trò chơi điện tử tham gia vào nghề kiểm soát viên không lưu. Theo ông Duffy, kỹ năng của game thủ như phản xạ nhanh, tập trung cao và khả năng xử lý nhiều thông tin cùng lúc rất phù hợp với công việc điều phối máy bay.
Thông báo được đưa ra vào ngày 10.4, trong bối cảnh ngành hàng không nước này đã thiếu nhân lực kiểm soát không lưu trong suốt hơn một thập niên qua.
Tình trạng thiếu nhân sự diễn ra tại nhiều sân bay trên khắp nước Mỹ. Đặc biệt, sân bay quốc tế Newark Liberty phục vụ vùng đô thị New York từng gặp khó khăn lớn trong năm ngoái do thiếu nhân viên tại trung tâm kiểm soát không lưu ở Philadelphia.
Số lượng kiểm soát viên không lưu của Mỹ đã giảm khoảng 6% trong năm tài khóa 2025 so với năm 2015, dù số chuyến bay tăng khoảng 10% trong giai đoạn 2015 - 2024. Ngoài ra, đợt đóng cửa chính phủ kéo dài 44 ngày vào tháng 11 năm 2025 khiến nhiều nhân viên phải làm việc mà không được trả lương, dẫn đến một số người rời bỏ nghề, làm tình trạng thiếu nhân lực càng nghiêm trọng.
Chiến dịch mới sử dụng phong cách truyền thông sáng tạo, nhắm đến nhóm người trẻ yêu thích trò chơi điện tử. Theo chính phủ Mỹ, hơn 200 triệu người dân nước này thường xuyên chơi game và nhiều kiểm soát viên hiện tại cho biết việc chơi game giúp họ rèn luyện khả năng tư duy nhanh và xử lý tình huống phức tạp.
Dù không yêu cầu bằng đại học truyền thống, ứng viên vẫn phải vượt qua bài kiểm tra năng lực, khám sức khỏe và kiểm tra an ninh. Sau đó, họ sẽ tham gia khóa đào tạo từ 4 đến 6 tháng tại Học viện FAA ở thành phố Oklahoma, rồi tiếp tục đào tạo thực tế tại nơi làm việc. Tổng thời gian để trở thành kiểm soát viên chính thức có thể kéo dài từ 2 đến 6 năm.
Theo số liệu năm 2024, mức lương trung bình của kiểm soát viên không lưu tại Mỹ là khoảng 144.580 USD mỗi năm. Tuy nhiên, những người mới vào nghề tại các sân bay nhỏ thường có thu nhập khoảng 60.000 USD mỗi năm.
Chính phủ Mỹ cho biết họ đã tuyển hơn 2.000 kiểm soát viên trong năm 2025 và đang tiếp tục đẩy mạnh tuyển dụng để đạt mục tiêu năm 2026.
Bà Sharon Simmons, mặc áo có dòng chữ "DoorDash Grandma", bước đến cửa ngoài của Phòng Bầu dục và gõ cửa khi các máy quay truyền thông đang ghi hình. Khi đó, Tổng thống Trump bước ra và nói, "Chào. Rất vui được gặp bà".
Sau đó, ông Trump nhìn về phía một nhóm phóng viên gần đó, nói thêm: "Việc này trông không giống dàn dựng, phải không?".
Tất nhiên, đó là một màn dàn dựng, theo AP. Chỉ riêng việc vào khuôn viên Nhà Trắng đã cần phải được cấp phép trước và đi qua khu vực an ninh, trong khi việc vào Phòng Bầu dục, chưa kể đến việc được ở gần tổng thống - sẽ là điều không thể xảy ra nếu không có thêm các bước kiểm tra và xác minh lý lịch.
Tuy nhiên, Nhà Trắng vẫn đang cố gắng thu hút sự chú ý hơn nữa đến một phần trong gói chi tiêu và thuế do ông Trump ủng hộ. Gói này được thông qua vào mùa hè năm ngoái, cho phép người Mỹ tạm thời khấu trừ một số khoản thuế liên bang từ thu nhập kiếm được từ tiền boa.
Hôm 13.4, bà Simmons đã kể lại việc những thay đổi về thuế đã giúp giảm số tiền thu nhập mà bà phải khai báo. Sau đó, bà Simmons nói với các phóng viên rằng bà đã kiếm được hơn 11.000 USD tiền boa mỗi năm.
Ông Trump sau đó hỏi bà Simmons: "Bà có muốn tham gia một cuộc họp báo nhỏ với tôi không?" và đề nghị bà đứng cạnh ông trong tình huống khá gượng gạo khi nhà lãnh đạo Mỹ trả lời các câu hỏi về lời đe dọa phong tỏa eo biển Hormuz và việc ông từ chối xin lỗi Giáo hoàng Leo.
Khi một phóng viên sau đó hỏi liệu Nhà Trắng có hào phóng trong việc boa tiền hay không, bà Simmons ngập ngừng: "Ừm… có thể".
"Chờ đã", ông Trump nói, rồi thò tay vào túi lấy tờ 100 USD đưa cho bà Simmons. Bà nhận tiền, cười và nói thêm: "Vâng, rất hào phóng", khi Tổng thống Trump vỗ nhẹ vào lưng bà và mỉm cười.
Ông Trump cũng đã mời bà Simmons và chồng đến xem một trận đấu võ của công ty UFC mà ông đang hỗ trợ tổ chức trên bãi cỏ Nhà Trắng để kỷ niệm sinh nhật lần thứ 80 của mình vào tháng 6, theo AP.
