Tại các khu phố sầm uất như Akihabara, Tokyo hay Nipponbashi, Osaka, du khách dễ bắt gặp nhiều quán cà phê hoạt động dựa trên hình thức cà phê theo chủ đề. Cà phê hầu gái là một nhánh của mô hình cà phê theo chủ đề, nơi nhân viên phục vụ mặc trang phục cách điệu từ hình tượng hầu gái phương Tây, hoặc các nhân vật trong anime, manga.
Khác với các quán cà phê thông thường, mô hình cà phê hầu gái tập trung vào trải nghiệm tương tác và “nhập vai”. Khi bước qua cánh cửa, khách hàng không còn là “khách” mà là “chủ nhân”, “cậu chủ”, “tiểu thư”, trở về dinh thự của mình.
Ngay khi khách bước qua cửa, nhân viên sẽ thực hiện nghi thức chào đón bằng câu khẩu hiệu kinh điển “Okaerinasaimase!” (Mừng chủ nhân về nhà) để xác lập vai trò của khách hàng trong không gian giả tưởng. Trước khi thưởng thức, khách hàng thực nghi thức “Omajinai” (phép thuật món ăn).
Nhân viên hướng dẫn khách cùng làm các động tác tay hình trái tim và đọc những câu thần chú như “Moe moe kyun”, một cụm từ trong văn hóa đại chúng Nhật Bản biểu thị sự dễ thương và năng lượng tích cực, với mục đích tượng trưng là giúp món ăn trở nên ngon miệng hơn. Nhân viên vẽ tương cà trực tiếp tại bàn, tạo hình thú cưng hoặc viết tên khách hàng theo yêu cầu lên các món ăn.
Mô hình cà phê hầu gái ra đời vào tháng 3/2001 tại khu phố Akihabara, Tokyo, với cơ sở đầu tiên tên Cure Maid Cafe. Sự xuất hiện của cà phê hầu gái gắn liền với bối cảnh kinh tế Nhật Bản sau giai đoạn đình trệ kéo dài, được các nhà kinh tế gọi là “Thập niên mất mát” (The Lost Decade).
Đến cuối những năm 1990 và đầu 2000, hệ quả từ thị trường lao động đóng băng đã tạo ra một thế hệ thanh niên Nhật Bản mất phương hướng, dẫn đến sự gia tăng của trạng thái Hikikomori (những người rút lui hoàn toàn khỏi xã hội) và sự bùng nổ của cộng đồng Otaku (người hâm mộ văn hóa đại chúng Nhật Bản).
Mô hình cà phê chủ đề nhập vai kiểu cà phê hầu gái ra đời như một không gian giải tỏa tâm lý. Những tương tác trực tiếp, sự lắng nghe và chăm sóc từ nhân viên giúp khách hàng tạm rời xa những áp lực từ đời sống thực tế để bước vào một thế giới giải trí nhẹ nhàng, mang tính giả tưởng.
Mô hình này lan tỏa sang nhiều quốc gia, nhưng vẫn vấp phải những định kiến. Tại một số nơi, nhiều ý kiến chỉ trích mô hình này thúc đẩy sự phục tùng của phụ nữ và “vật hóa” nhân viên. Tại Trung Quốc, mô hình này từng đối mặt với lệnh cấm sau những biến tướng độc hại.
Cuối năm 2023, từ một vụ án tấn công tình dục xảy ra tại một cơ sở giải trí theo mô hình cà phê hầu gái ở thành phố Nghĩa Ô, tỉnh Chiết Giang, cơ quan kiểm sát đã điều tra hơn 800 doanh nghiệp liên quan.
Kết quả cho thấy nhiều cơ sở đã ép buộc nhân viên nữ quỳ gối phục vụ trà, đút ăn và massage cho khách nam trong những bộ trang phục hở hang. Tháng 4/2024, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Trung Quốc đã xếp vụ án Nghĩa Ô vào danh sách án lệ điển hình để chấn chỉnh trên toàn quốc. Tòa án phán quyết các dịch vụ này là bất hợp pháp vì vi phạm nghiêm trọng “quyền nhân phẩm” của phụ nữ.
Tại Nhật Bản, chính quyền nỗ lực “làm sạch” bằng cách siết chặt quy định quản lý. Cảnh sát Tokyo thường xuyên truy quét các quán “núp bóng” hầu gái để chèo kéo khách trái phép hoặc cung cấp dịch vụ nhạy cảm tại Akihabara.
Tại các chuỗi lớn như Home cafe, quy tắc “không chạm” được thực thi tuyệt đối. Nhân viên không được ngồi cùng bàn, cấm tiếp xúc thân thể và không được phép tiết lộ thông tin cá nhân cho khách hàng.
Mô hình cà phê này cũng có mặt tại Hà Nội, tiệm đầu tiên đi vào hoạt động từ tháng 12/2023. Đại diện quán cà phê Soru Maid Cafe, Hà Nội cho biết quán có quy định không tự ý chụp ảnh các “hầu gái”, việc ghi hình phải nhận được sự cho phép của nhân viên.
Để duy trì môi trường lành mạnh, bộ quy tắc ứng xử được đặt công khai tại từng bàn như một “cam kết” giữa khách và quán. Mọi biểu hiện thiếu chuẩn mực đều có thể dẫn đến việc bị từ chối phục vụ. Quán ưu tiên cách xử lý kín đáo, đảm bảo an toàn cho nhân viên nhưng không làm phá vỡ không gian trải nghiệm của khách.
Tại Nhật, có nhiều phiên bản biến tấu từ mô hình cà phê hầu gái. Quán Slo-maid ở Kamakura, tỉnh Kanagawa, từng gây chú ý khi chỉ tuyển “nhân viên hầu gái” trên 65 tuổi. Mô hình này thay thế sự năng động của giới trẻ bằng sự điềm tĩnh, ấm áp của các cụ bà, tạo không gian “chữa lành” cho những người trẻ kiệt sức vì áp lực. Tại đây, khách hàng tìm thấy sự kết nối thế hệ thay vì dịch vụ giải trí đơn thuần.
Một số quán ở Tokyo cung cấp trải nghiệm cho du khách nhập vai thành hầu gái và phục vụ nhân viên. Thực khách trả khoảng phí 4.000 yen (khoảng 25 USD) cho 90 phút mặc trang phục người hầu, quản gia, phục vụ trà bánh cho nhân viên đóng vai “tiểu thư”.
Mô hình cà phê hầu gái trở thành ngành công nghiệp dịch vụ hái ra tiền, thuộc nhóm ngành dịch vụ trong thị trường Otaku. Theo đánh giá từ Viện Nghiên cứu Yano, đơn vị khảo sát thị trường hơn 50 năm hoạt động tại Tokyo, doanh thu từ mô hình này cùng các dịch vụ hóa trang (cosplay) đã chạm mốc hàng trăm tỷ yen vào năm 2025.
Thay vì chỉ bán đồ ăn, đồ uống, các mô hình bán trải nghiệm cảm xúc. Khách hàng sẵn sàng chi trả từ phí vào cửa theo giờ, thực đơn giá cao cho đến các dịch vụ cộng thêm như chụp ảnh lấy liền hay xem biểu diễn sân khấu.
Để góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong ngành xây dựng, Cục Hàng không Việt Nam yêu cầu Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị phổ biến nội dung Chỉ thị 09 ban hành ngày 19.3 của Thủ tướng Chính phủ đến cán bộ, công chức và người lao động.
Theo đó, các phòng thuộc Cục căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao thực hiện rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung các chiến lược, quy hoạch, chương trình, đề án, văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực quản lý để thực hiện lồng ghép mục tiêu sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Đồng thời, triển khai các giải pháp hiệu quả, tăng cường kiểm soát tiêu thụ năng lượng tại trụ sở làm việc, công trình do cơ quan, đơn vị quản lý.
Ngoài ra, Cục cũng yêu cầu các Cảng vụ hàng không tuyên truyền, khuyến khích các doanh nghiệp trong lĩnh vực cảng hàng không, bảo đảm hoạt động bay, vận tải hàng không... chủ động xây dựng kế hoạch thực hiện chuyển đổi phương tiện mặt đất sang phương tiện sử dụng năng lượng điện, nhiên liệu xanh.
Lộ trình cụ thể, từ năm 2027 - 2030, nghiên cứu sử dụng nhiên liệu thay thế để bổ sung một phần trong nhiên liệu hàng không. Đồng thời, hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu về sử dụng năng lượng và tiêu thụ nhiên liệu của các doanh nghiệp hàng không.
Từ năm 2035, Cục yêu cầu sử dụng tối thiểu 10% nhiên liệu bền vững cho một số chuyến bay ngắn; 100% phương tiện chở khách và phương tiện khác trong sân bay đầu tư mới sử dụng điện, năng lượng xanh.
Từ năm 2040, tất cả các phương tiện hoạt động trong khu bay sử dụng điện, năng lượng xanh (trừ các phương tiện đặc thù chưa sử dụng năng lượng điện).
Giai đoạn sau năm 2050, chuyển đổi sử dụng 100% năng lượng xanh, nhiên liệu hàng không bền vững cho tàu bay để giảm tối đa lượng phát thải khí nhà kính. Tùy thuộc điều kiện công nghệ, lượng phát thải còn lại được thực hiện bằng cách bù đắp carbon để đạt phát thải ròng bằng “0”.
Tôi muốn được tư vấn những vấn đề sau: Đầu tiên, về việc kiểm tra thiết bị cá nhân, hải quan thường dựa trên cơ sở nào để yêu cầu hành khách mở điện thoại hoặc máy tính? Việc này diễn ra ngẫu nhiên hay chỉ khi hành khách bộc lộ những dấu hiệu bất thường cụ thể trong quá trình trả lời phỏng vấn?
Thứ hai, việc tôi kém tiếng Anh, được bạn bên Australia hỗ trợ toàn bộ ăn ở, đi lại có bị coi là dấu hiệu nghi vấn không?
Thứ ba, các yếu tố nào khác thường khiến nhân viên an ninh nghi ngờ mục đích nhập cảnh?
Cuối cùng, nếu không may bị đưa vào phòng thẩm vấn và không thể giải trình rõ ràng do rào cản ngôn ngữ, tôi có quyền yêu cầu gọi điện trực tiếp cho người bạn đang đón ở ngoài để đối chứng ngay tại chỗ không? Quy trình này thường diễn ra như thế nào và tôi cần lưu ý gì để không vô tình rơi vào tình thế bất lợi?
Độc giả Hoàng Hương
Ông Phạm Anh Vũ, Phó tổng giám đốc Công ty Du Lịch Việt trả lời:
Dưới góc độ doanh nghiệp lữ hành nhiều năm tổ chức tour Australia, tôi khẳng định nếu dùng visa 600 đúng mục đích du lịch, chuẩn bị kỹ và trả lời trung thực, khả năng bị hủy visa tại cửa khẩu là rất thấp. Rủi ro bị từ chối nhập cảnh chủ yếu đến từ việc lỡ lời, khai sai hoặc lộ bằng chứng vi phạm điều kiện lưu trú.
Luật pháp Australia cho phép sĩ quan nhập cảnh khám điện thoại nếu có nghi ngờ dựa trên dấu hiệu cụ thể. Bước này thường chỉ diễn ra khi hải quan phát hiện các điểm bất thường như lịch sử lưu trú dài, quay lại liên tục, tài chính yếu, trả lời lúng túng hoặc thông tin vé máy bay, phòng ở bất hợp lý.
Chắc chắn không có chuyện bị xem điện thoại là hủy visa mà do thiết bị này làm lộ bằng chứng vi phạm như làm chui, khai gian hay mang hàng cấm.
Bên cạnh đó, nhiều người đi đúng mục đích du lịch nhưng mang theo thực phẩm cấm như thịt heo, sản phẩm có nguy cơ lây dịch nhưng không khai báo, cũng có nguy cơ bị hủy visa và trục xuất.
Việc nhờ người quen tại Australia hỗ trợ chỗ ở, đưa đi chơi là việc bình thường của cộng đồng người Việt. Tuy nhiên, hải quan sẽ nghi ngờ nếu du khách không chứng minh được quan hệ rõ ràng với người bảo trợ, mù mờ về lịch trình với lý do bạn bè lo hết, hoặc tài chính quá yếu nhưng lưu trú dài ngày tại nhà người đang kinh doanh nông trại, nhà hàng.
Để tránh rắc rối, bạn cần chuẩn bị lịch sử trò chuyện bình thường, hình ảnh gặp gỡ, thư mời ghi rõ địa chỉ và cam kết chỉ hỗ trợ ăn ở, không làm việc. Kèm theo đó là sao kê tài chính cá nhân phù hợp với kế hoạch chuyến đi và một bản in lịch trình cơ bản bằng tiếng Anh hoặc tiếng Việt, nêu rõ ngày đi, ngày về và các điểm tham quan.
Du khách có thể bị đưa vào phòng riêng để thẩm vấn thêm nếu sĩ quan nghi ngờ. Tại đây, sĩ quan sẽ yêu cầu nộp hộ chiếu, ngồi chờ và hỏi chi tiết về mục đích chuyến đi, lịch sử lưu trú, người quen, tài chính cùng công việc ở Việt Nam. Nếu nghi ngờ, họ có thể khám hành lý kỹ hơn, kiểm tra tin nhắn, mạng xã hội trên các thiết bị điện tử.
Bạn có thể cung cấp số điện thoại đề nghị họ gọi cho người đón bên ngoài để đối chứng nhưng việc có gọi hay không hoàn toàn do sĩ quan quyết định. Vì vậy, bạn chỉ nên coi đây là một kênh hỗ trợ thêm. Nếu phát hiện vi phạm, họ sẽ cấp thông báo xem xét hủy visa và bạn có quyền giải trình trước khi có phán quyết cuối cùng.
Nếu bị mời vào phòng riêng, hãy giữ bình tĩnh, tuân thủ hướng dẫn và không tranh cãi. Bạn cứ dùng câu ngắn gọn, bám sát sự thật. Nếu không giỏi tiếng Anh, bạn cứ nói thẳng yêu cầu họ nói chậm lại, đồng thời dùng giấy bút hoặc các tài liệu in sẵn để giải thích thay vì cố nghe rồi trả lời sai. Chỉ cần mục đích thực sự là du lịch và không có dấu vết làm chui hay khai gian trong quá khứ, bạn hoàn toàn có thể tự tin qua cửa khẩu.
Theo số liệu công bố hôm 3/4 của Cục Thống kê, gần 2,1 triệu lượt khách quốc tế đến Việt Nam trong tháng 3, tăng 1,3% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung quý I, tổng lượng khách ước đạt 6,76 triệu lượt, tăng hơn 12% so với cùng kỳ 2025 và là mức cao nhất của quý I các năm từ trước đến nay.
Bên cạnh đó, lần đầu tiên ngành du lịch Việt đạt kỷ lục mới: ba tháng liên tiếp trong năm đón lượng khách trên 2 triệu lượt. Ở chiều ngược lại, số lượt khách Việt xuất cảnh quý I ước đạt 1,2 triệu lượt, giảm 55% so với cùng kỳ 2025.
Kết quả này phản ánh sức hấp dẫn, khả năng chống chịu và vị thế ngày càng vững chắc của du lịch Việt Nam trong một môi trường toàn cầu nhiều bất định, theo Cục Du lịch Quốc gia.
Trong tổng số 6,76 triệu lượt khách quốc tế đến, khách đến bằng đường hàng không chiếm 82,3%, đường bộ chiếm 15,5% và đường biển chiếm 2,2%.
Cục Du lịch nhận định tỷ trọng vượt trội của vận tải hàng không cho thấy Việt Nam đang thu hút mạnh mẽ dòng khách từ các thị trường tầm trung và đường xa - những thị trường chịu tác động trực tiếp từ biến động địa chính trị và chi phí nhiên liệu.
Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông khiến giá dầu tăng vọt, gây gián đoạn một số tuyến bay quốc tế, số lượng khách đến bằng đường hàng không duy trì ở mức cao phản ánh năng lực kết nối, đồng thời khẳng định niềm tin của du khách quốc tế đối với một điểm đến an toàn, ổn định và dễ tiếp cận.
Đây là yếu tố có ý nghĩa đặc biệt, do khách từ thị trường đường xa quyết định lựa chọn điểm đến phụ thuộc không chỉ tài nguyên du lịch, mà còn mức độ an toàn và sự thuận tiện trong hành trình.
Tệp khách đường bộ chiếm 15,5% cũng cho thấy vai trò quan trọng của các thị trường láng giềng như Trung Quốc, Lào, Campuchia, Thái Lan.
Nhóm khách này có lợi thế về địa lý, dân đông, khả năng phục hồi nhanh và tính linh hoạt cao. Trong bối cảnh chi phí vận chuyển toàn cầu tăng giá, dòng khách di chuyển đường bộ được coi như điểm sáng, tạo nên lớp đệm ổn định, giúp du lịch Việt duy trì đà tăng trưởng, giảm thiểu tác động từ các biến động bên ngoài.
Trong quý I, Trung Quốc đại lục và Hàn Quốc tiếp tục là hai thị trường gửi khách lớn nhất đến Việt Nam, chiếm khoảng 40% tổng lượng khách quốc tế. Các thị trường Đông Nam Á ghi nhận mức tăng mạnh gồm Malaysia (21,5%), Singapore (30%), Campuchia (41%), Indonesia (44%), Philippines (69%) và Thái Lan (6,5%).
Tệp khách châu Âu với mức tăng chung hơn 55% cũng được coi là điểm nhấn trong bức tranh tăng trưởng ba tháng đầu năm của du lịch Việt. Trong tháng 3, dù ảnh hưởng gián đoạn nhiều đường bay quốc tế do chiến sự Trung Đông, các thị trường khách đường xa từ châu Âu như Anh, Pháp, Hà Lan, Thụy Điển, Đan Mạch, Ba Lan vẫn tăng so với cùng kỳ 2025, 3-19%. Riêng thị trường Nga tăng mạnh nhất, 163%, cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của du khách nước này đối với điểm đến Việt Nam.
Các thị trường đường xa như Mỹ, Canada, Australia, New Zealand cũng ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ trong quý I, từ 17-24% so với cùng kỳ năm ngoái.
Giải thích lý do Việt Nam tăng trưởng trong bối cảnh chính trị thế giới bất ổn, Cục Du lịch cho rằng Việt Nam đã và đang định vị được là một điểm đến an toàn. Việt Nam có môi trường chính trị ổn định, trật tự an toàn xã hội được đảm bảo và khả năng kiểm soát rủi ro hiệu quả, du khách có thể di chuyển, trải nghiệm với mức độ an toàn cao chính là lợi thế cạnh tranh rõ rệt.
Bên cạnh đó, sức hấp dẫn của du lịch Việt còn đến từ sự đa dạng về tài nguyên, bản sắc văn hóa, chi phí phải chăng và chính sách nới lỏng, miễn thị thực cho nhiều thị trường tiềm năng.
"Trong bối cảnh chi phí đi lại toàn cầu gia tăng, những điểm đến dễ đến, dễ đi và tối ưu chi phí đang có lợi thế rõ rệt, và Việt Nam đang tận dụng tốt xu hướng này", theo Cục Du lịch.