Nhiều vụ bạo lực gia đình gần đây gây bức xúc dư luận khi người chồng đánh vợ tàn bạo giữa ban ngày.
Đây không phải là chuyện mới vì đã có rất nhiều vụ tương tự xảy ra. Có nhiều vụ nạn nhân im lặng chịu đựng. Nhiều vụ đã thành án nhưng những anh chồng vẫn “thoát án” vì chính nạn nhân bãi nại.
Và bạo lực tái diễn từ sự im lặng, xuê xoa cho nhau. Làm gì để hạn chế tình trạng bạo lực gia đình? Tuổi Trẻ giới thiệu ý kiến của bạn đọc về vấn đề này.
Thẩm phán Lê Thiết Hùng (Quảng Trị):
Đã có không ít vụ bạo lực gia đình hành vi rõ ràng, hậu quả có thật nhưng cuối cùng chỉ dừng lại ở mức xử phạt hành chính hoặc hòa giải, bởi nạn nhân không yêu cầu hoặc rút đơn yêu cầu khởi tố.
Thực trạng này đặt ra vấn đề đáng suy ngẫm: sự im lặng, cam chịu hoặc rút lui của nạn nhân có vô tình trở thành “lá chắn” cho hành vi bạo lực tiếp diễn?
Trong một số trường hợp nhất định, việc xử lý hình sự phụ thuộc vào yêu cầu của bị hại. Quy định này nhằm tôn trọng quyền tự định đoạt của cá nhân. Tuy nhiên sự lựa chọn của nạn nhân không phải lúc nào cũng xuất phát từ ý chí của họ.
Nhiều phụ nữ phụ thuộc kinh tế, chịu áp lực từ con cái, gia đình hai bên hoặc tâm lý “giữ gìn tổ ấm”. Nỗi sợ bị trả thù, bị kỳ thị hoặc mất đi chỗ dựa khiến họ chọn cách im lặng, thậm chí rút đơn sau khi đã tố cáo.
Không ít người tin rằng “nhịn một lần cho yên chuyện” nhưng sự nhượng bộ này hiếm khi chấm dứt bạo lực. Trái lại, nó có thể khiến hành vi bạo hành lặp lại với mức độ nghiêm trọng hơn.
Bạo lực gia đình thường diễn ra theo chu kỳ: căng thẳng – bùng phát – hối lỗi rồi lại tái diễn. Sự im lặng của nạn nhân, dù xuất phát từ thiện chí hay bất lực, có thể vô tình củng cố chu kỳ đó.
Không ít vụ án cố ý gây thương tích được khởi tố, điều tra, truy tố và đưa ra xét xử. Nhưng đến giai đoạn phúc thẩm, bị hại lại rút đơn yêu cầu khởi tố.
Theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự, tòa án buộc phải đình chỉ vụ án. Dù ở thời điểm đó hành vi vi phạm đã được làm rõ qua chứng cứ, lời khai, kết luận giám định; các cơ quan tiến hành tố tụng đã dành nhiều thời gian, công sức để giải quyết vụ án.
Nhưng chỉ với việc rút đơn, toàn bộ quá trình xử lý hình sự phải dừng lại. Tòa án, dù nhận thấy tính chất nguy hiểm của hành vi, cũng không thể tiếp tục xét xử.
Việc rút đơn ở giai đoạn này thường không đơn thuần là sự thay đổi ý chí tự nguyện. Nhiều trường hợp bị chi phối bởi sức ép gia đình, mong muốn hàn gắn, sự phụ thuộc kinh tế hoặc lo lắng cho con cái. Hành vi bạo lực đáng lẽ phải bị xử lý nghiêm minh lại không đi đến cùng. Điều này vô hình trung tạo ra một “khoảng lặng pháp lý”.
Người gây bạo lực có thể nhận thức rằng hậu quả pháp lý không nghiêm khắc nếu nạn nhân rút lui. Sự răn đe của pháp luật vì thế bị suy giảm.
Bạo lực gia đình không chỉ là vấn đề của riêng một cá nhân hay một gia đình. Mỗi hành vi đánh đập, chửi bới hay hành hạ không chỉ gây tổn thương trực tiếp cho nạn nhân mà còn để lại hệ lụy lâu dài cho những người xung quanh, đặc biệt là trẻ em.
Những đứa trẻ lớn lên trong môi trường có bạo lực dễ bị ảnh hưởng tâm lý, mất cảm giác an toàn, thậm chí hình thành nhận thức sai lệch về cách giải quyết mâu thuẫn.
Ở góc độ xã hội, việc dung thứ hoặc bỏ qua bạo lực gia đình góp phần duy trì một vòng luẩn quẩn: người bị hại hôm nay có thể trở thành người gây bạo lực trong tương lai. Cần nhìn nhận rằng bạo lực không chỉ là vấn đề thương tích mà còn là sự xâm phạm nhân phẩm, danh dự và quyền được an toàn của con người.
Những hành vi tưởng như nhẹ nhưng lặp đi lặp lại có thể gây tổn thương tâm lý sâu sắc và dễ leo thang thành hậu quả nghiêm trọng.
Một rào cản khác trong phòng, chống bạo lực gia đình là tâm lý “chuyện nhà người ta”. Sự thờ ơ của cộng đồng vô hình trung tạo điều kiện để hành vi bạo lực tiếp diễn. Nếu có sự can thiệp kịp thời từ hàng xóm, tổ dân phố hoặc các tổ chức địa phương, hậu quả có thể đã được hạn chế.
Ngược lại, sự im lặng kéo dài khiến nạn nhân ngày càng bị cô lập, mất niềm tin vào khả năng được bảo vệ.
Luật sư Nguyễn Thị Thu Tâm (Đoàn luật sư TP.HCM):
Theo quy định của Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022, tùy thuộc vào mức độ, tính chất, hậu quả của hành vi, người có hành vi bạo lực gia đình (chồng đánh vợ hoặc ngược lại) có thể bị phạt tiền, buộc xin lỗi công khai hoặc nặng hơn là bị phạt tù theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Theo điều 134 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025), hành vi đánh vợ của người chồng có thể bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự về “tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác”.
Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỉ lệ tổn thương cơ thể từ 11-30% hoặc dưới 11% thuộc một trong các trường hợp quy định thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.
Đó là dùng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn có khả năng gây nguy hại cho nhiều người; dùng a xít nguy hiểm hoặc hóa chất nguy hiểm; đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ; có tính chất côn đồ…
Trường hợp gây tổn thương cơ thể từ 31-60% thì bị phạt tù từ 2-6 năm. Nếu phạm tội như gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỉ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên thì bị phạt tù từ 5-10 năm…
Với trường hợp xem xét xử lý hình sự là trường hợp khởi tố theo yêu cầu của người bị hại. Nếu hành vi đánh vợ của người chồng nhưng bị hại (người vợ) không có yêu cầu thì cơ qun chức năng không khởi tố vụ án hình sự.
Nếu việc chồng đánh vợ diễn ra thường xuyên khiến nạn nhân bị đau đớn về thể xác, tinh thần… người chồng có thể bị xem xét xử lý về “tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình” theo điều 185 Bộ luật Hình sự.
Tội này không thuộc trường hợp chỉ được khởi tố vụ án hình sự khi có yêu cầu của bị hại.
Ngày 10/4, phiên tòa xét xử vụ sai phạm trong chuyển nhượng hơn 6.000 m2 đất "vàng" tại 39-39B Bến Vân Đồn (quận 4 cũ, TP HCM) gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng tiếp tục phần tranh luận. Hầu hết các luật sư đều xin tòa xem xét tuyên miễn hình phạt cho thân chủ.
Trước đó, bào chữa cho bà Nguyễn Thị Như Loan (Tổng giám đốc, nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty Quốc Cường Gia Lai), luật sư Nguyễn Thị Đinh Hương thống nhất với tội danh truy tố nhưng cho rằng mức án VKS đề nghị 2 năm 6 tháng đến 3 năm tù treo vẫn còn nghiêm khắc.
Bà Loan bị cáo buộc "biết khu đất là tài sản Nhà nước" nhưng vẫn thông qua công ty chuyển tiền, giúp sức cho Lê Y Linh và Đặng Phước Dừa mua không qua định giá, đấu giá. Từ giao dịch này, bà Loan hưởng lợi 297,8 tỷ đồng. Bà bị truy tố theo khoản 3 Điều 219 Bộ luật Hình sự có khung hình phạt 10-20 năm tù. Tuy nhiên, VKS đánh giá bị cáo đã nhận thức sai phạm, chủ động khắc phục gần hết hậu quả và có nhiều tình tiết giảm nhẹ, nên đề nghị tòa áp dụng khoản 2 Điều 54, xử phạt 2-2,5 năm tù treo.
Luật sư cho rằng bà Loan chỉ tham gia thương vụ vào cuối năm 2013, khi các sai phạm của nhóm bị cáo thuộc Tập đoàn Cao su Việt Nam cùng Lê Y Linh, Đặng Phước Dừa đã diễn ra trước đó khoảng 4 năm. Theo lập luận bào chữa, bà không biết và không tham gia giai đoạn chuyển nhượng khu đất từ các công ty thuộc Tập đoàn Cao su sang Công ty Phú Việt Tín; nếu biết rõ có sai phạm, bị cáo sẽ không thực hiện giao dịch vì rủi ro pháp lý quá lớn.
Theo hồ sơ và lời khai tại tòa, toàn bộ quá trình chuyển nhượng vốn từ năm 2010 đã được các bị cáo khác thực hiện theo cấu trúc được thiết lập sẵn. Khi tìm hiểu dự án, bà Loan được cung cấp hồ sơ pháp lý thể hiện Công ty Retro Harvest Finance do Linh đại diện nắm 80% vốn tại Công ty Phú Việt Tín, còn phần vốn nhà nước chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ.
Từ đó, bị cáo tin đây là giao dịch chuyển nhượng vốn bình thường giữa các doanh nghiệp, không biết dự án vẫn còn vướng các thủ tục liên quan đến đất đai và đầu tư.
"Với hồ sơ đăng ký kinh doanh và tài liệu do phía Linh, Dừa cung cấp, bất kỳ nhà đầu tư nào cũng có thể tham gia nếu đạt thỏa thuận về giá", luật sư trình bày.
Luật sư cho rằng điểm mấu chốt của vụ việc là bà Loan ký hợp đồng dựa trên giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp của Công ty Phú Việt Tín, trong đó thể hiện Công ty Retro sở hữu 80% vốn. Tuy nhiên, theo cáo trạng, hồ sơ thay đổi đăng ký kinh doanh được lập từ hợp đồng và xác nhận thanh toán khống, khiến giấy tờ này không đúng pháp luật.
Từ đó, luật sư lập luận bà Loan đã bị các bị cáo khác dùng thông tin sai lệch dẫn dắt ký hợp đồng, chuyển tiền; nếu nhận thức đầy đủ hơn và kiểm tra kỹ hơn, bị cáo có thể đã không vướng vào vụ án. Việc cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp thiếu thẩm định chặt chẽ, theo luật sư, cũng là một nguyên nhân dẫn tới sai phạm.
Theo quan điểm bào chữa, "lằn ranh giữa thực hiện hợp đồng và vi phạm pháp luật trong vụ án này là rất mong manh", đồng thời cho rằng toàn bộ hành vi của bà Loan diễn ra trong trạng thái ngay tình.
Dù vậy, luật sư cho biết trong quá trình điều tra, bị cáo đã nhận thức rõ trách nhiệm và chủ động khắc phục hậu quả. Vai trò của bà trong sai phạm chung được đánh giá là không đáng kể. Trước khi bị khởi tố, bà đã chỉ đạo công ty nộp khắc phục 100 tỷ đồng; đến giai đoạn xét xử tiếp tục nộp thêm 106 tỷ đồng. Cá nhân bà cũng nộp lại toàn bộ hơn 28 tỷ đồng tiền cổ tức.
Luật sư còn viện dẫn Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 198 của Quốc hội về phát triển kinh tế tư nhân, cho rằng cần ưu tiên biện pháp dân sự, kinh tế, hành chính và khuyến khích doanh nghiệp chủ động khắc phục sai phạm. Theo luật sư, bà Loan tuổi cao, sức khỏe hạn chế nhưng vẫn điều hành doanh nghiệp, tạo việc làm cho nhiều lao động và góp phần bảo đảm an sinh xã hội.
Từ đó, luật sư đề nghị HĐXX miễn hình phạt cho bà Loan để bị cáo tiếp tục điều hành doanh nghiệp, triển khai các dự án liên kết quốc tế.
Trong phần tự bào chữa, bà Loan không nói về hành vi của mình mà "xin phép" HĐXX được nêu một băn khoăn, dù theo lời bà là "có thể gây tác dụng phụ cho mình".
Bà cho biết không quen các bị cáo trong Hội đồng định giá, song "rất thương" họ vì cho rằng việc định giá thấp "cũng không sai". Theo bà, giá trị khu đất tăng lên chủ yếu nhờ phương án phát triển dự án do mình đề xuất.
Cụ thể, bà nói đã chuyển đổi mô hình từ căn hộ sở hữu lâu dài, diện tích lớn sang căn hộ 50 năm, diện tích 30-40 m2, qua đó giúp tăng khả năng bán hàng và nâng giá trị dự án.
Chiều 6/4, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an Hà Nội cho biết đã bắt Thủy cùng 24 người để điều tra hành vi Mua bán, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Trong số này có 3 nghi phạm là bệnh nhân đang điều trị tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương.
Theo công an, Thủy có 5 tiền án về ma túy, đang được áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương, theo quyết định của VKSND thành phố Hà Nội. Hồ sơ bệnh án tâm thần thể hiện Thủy bị rối loạn trầm cảm tái diễn.
Thế nhưng thực tế, bị can này trong lúc ở Viện đã có quan hệ thân thiết với một số y tá, bác sĩ, nhân viên phục vụ. Thủy được tạo điều kiện để sử dụng điện thoại liên lạc với đàn em chỉ đạo việc mua bán ma túy.
Theo dặn dò của Thùy, Đặng Hoàng Long và Phùng Anh Nguyệt sẽ mang "hàng trắng" bán cho khách ở địa bàn giáp ranh với tỉnh Hưng Yên và Hà Nội. Ai có nhu cầu sẽ đặt hàng, hẹn lịch trước qua điện thoại hoặc mạng xã hội, ứng dụng tin nhắn Zangi.
Quá trình điều tra, công an thu gần 100 kg ma túy các loại, một khẩu súng dạng côn và nhiều tài liệu đồ vật khác.
Ngày 10/4, Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk đã mở phiên tòa xét xử lưu động đối với bị cáo Võ Quốc Toại (36 tuổi, trú tại phường Tuy Hòa) về tội Tổ chức cho người xuất cảnh trái phép.
Ngày 18/4/2025, Toại làm thuyền trưởng tàu cá PY-96896-TS và cùng 4 thuyền viên xuất bến tại cảng cá Đông Tác (phường Phú Yên) để đánh bắt cá xa bờ.
Ngày 24/4/2025, khi đang đánh bắt trong vùng biển Việt Nam, Toại đã tự ý tháo thiết bị giám sát hành trình của tàu cá mà mình đang điều khiển để chuyển qua tàu cá do em ruột của Toại làm thuyền trưởng.
Việc làm này nhằm mục đích tránh sự giám sát, định vị của lực lượng chức năng Việt Nam và Toại đã điều khiển tàu vào vùng biển Philippines để đánh bắt cá trái phép.
Ngày 9/5/2025, tàu cá của Toại bị lực lượng chức năng Philippines bắt giữ và áp giải về cảng biển của nước này.
Ngày 20/5/2025, Ủy ban xét xử của Cục Nghề cá và Nguồn lợi thủy sản khu vực 1 của Philippines kết luận tàu cá PY-96896-TS đã vi phạm khi đánh bắt bất hợp pháp trong vùng biển Philippines. Do đó, đã xử phạt tiền tương đương 230 triệu đồng và tịch thu tàu cá PY-96896-TS cùng các tài sản trên tàu.
Ngày 20/2, Toại cùng 4 thuyền viên được đưa lên máy bay trục xuất về Việt Nam. Sau đó, Toại đã đến cơ quan công an đầu thú.
Kết thúc phiên tòa, Hội đồng xét xử tuyên phạt Võ Quốc Toại 1 năm 6 tháng tù về tội Tổ chức cho người xuất cảnh trái phép.
Việc xử lý nghiêm các hành vi khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo, không theo quy định (IUU) nhằm cảnh tỉnh, răn đe, giáo dục, phòng ngừa chung đối với ngư dân. Qua đó, giảm tình trạng ngư dân vi phạm các quy định về IUU, góp phần gỡ "thẻ vàng" của Ủy ban châu Âu đối với lĩnh vực hải sản của Việt Nam.
