Vào những năm 50, 60 của thế kỷ XX, việc ông bà nội hoặc ngoại có một mảnh vườn cách trung tâm đô thị khoảng vài km là điều không quá khó. Các cụ vừa làm nông nghiệp, vừa chạy chợ để mưu sinh. Dù khó nghèo nhưng 5-6 đứa con lần lượt ra đời rồi lớn lên theo thời gian. Khi các cậu, các dì lập gia đình, ông ngoại tôi cho mỗi người một mảnh đất khoảng 200 m2 trong khuôn viên khu vườn rộng khoảng 1.500 m2 để làm nhà ở. Thời đất nước còn chiến tranh thì làm nhà tranh vách đất, sau năm 1975 cuộc sống ổn định dần rồi khá lên thì được thay thế bằng nhà xây gạch kiên cố.
Theo suy nghĩ lúc ấy, ông tôi chừa một cái sân to ở giữa làm nơi sinh hoạt chung. Nhà của các cậu, dì đều quay mặt vào hướng sân to đó, mỗi nhà đều có cái sân riêng, lưng nhà đều quay ra đường, tất cả ra vào chung một cái cổng. Theo ông bà, ở như vậy để cả gia đình luôn đoàn tụ, sum vầy; anh em, con cháu có điều kiện đỡ đần nhau lúc khó khăn, nhất là vào những năm khi đất nước vừa thống nhất, những năm 80, 90 của thế kỷ XX kinh tế còn rất khó khăn. Nhiều người góp ý nên cho các con ra ở riêng hoặc ở trong cùng một khu vườn nhưng mỗi nhà làm trên một lô đất, có cổng đi riêng hướng ra phía đường nhưng ông tôi không nghe. Cả gia đình ở quây quần trong khu vườn như vậy để ông yên tâm.
Lúc ông bà còn sống, nhìn chung vẫn giữ được ổn định vì có ông bà ở giữa làm trung gian hòa giải các xích mích nảy sinh từ tiếng ồn, con gà, con chó… sang nhà nhau. Hơn nữa khi ông bà còn sống thì còn tiếng nói, không ai dám qua mặt. Mọi việc chỉ phát sinh thành vấn đề lớn hơn khi ông bà tôi không còn nữa. Những việc từ trước kia tưởng đã được giải quyết xong nhưng thực ra vẫn âm ỉ cháy, cộng với những việc phát sinh hiện tại nên bùng lên thành ngọn lửa lớn. Từ việc góp ý cho nhau đến mặt nặng mày nhẹ, rồi nhắc lại chuyện cũ, to tiếng, thậm chí chửi bới nhau, khích bác, gây gổ, có lúc còn xúc phạm nhau. Việc ra vào chung một cái cổng, người thích khóa cho an toàn, người muốn mở thường xuyên để tiện ra và; rồi đời sống khấm khá hơn con cháu có xe máy, ôtô thỉnh thoảng về đỗ xe cũng gây cự cãi, to tiếng…
Vậy là từ ý tưởng để cho gia đình đoàn kết, con cháu tối lửa tắt đèn có nhau thành ra ngày càng xa nhau hơn. Có người góp ý nên đập hết nhà, quy hoạch lại, chia ra mỗi người một lô đất làm nhà quay ra đường, có cổng ngõ lối đi riêng để gia đình êm ấm hơn. Nhưng đâu phải dễ vì hiện tại ở đó chỉ những người là bố mẹ, cậu, dì, tuổi đời cũng đã U70, U80 không có điều kiện kinh tế. Hơn nữa trước đó nhà nước đã cấp giấy quyền sử dụng đất (sổ đỏ) cho mỗi nhà theo hiện trạng, bây giờ muốn quy hoạch, tách thửa lại cũng phải liên quan nhiều thủ tục pháp lý. Con cháu đều đã có nơi ở riêng nên không thể đầu tư hay can thiệp vào việc của các cụ được.
Thế là đành để nguyên trạng, anh em họ hàng gần với nhau mà phần ai nấy sống, cũng chẳng buồn chào hay hỏi thăm lúc gặp nhau. Gia đình có sự kiện giỗ chạp buộc phải ngồi chung mâm nhưng ánh nhìn mỗi người một hướng. Đa số con cháu đi ra làm ăn có hiểu biết hơn nhưng cũng không tránh khỏi sứt mẻ tình cảm do “tình trạng chiến tranh” của các cụ. Con cháu dù có hiểu biết nhưng đôi lúc bức xúc quá cũng có nặng lời với bề trên nên tình cảm càng phai nhạt, thậm chí ngại gặp mặt, không tham gia các sự kiện của họ hàng. Tôi cũng thuộc hàng con cháu trong đại gia đình, chỉ biết góp ý, giải hòa khi mọi người có va chạm.
Xin mượn trang viết để tâm sự cho nhẹ lòng chứ tôi không đủ sức để giải quyết những việc do lịch sử để lại. Hi vọng cũng góp được chút kinh nghiệm trong việc tổ chức gia đình cho con cháu nếu có khả năng. Cảm ơn quý độc giả đã đọc tâm sự của tôi.
Vợ chồng tôi kết hôn vào những năm cuối thập niên 90 của thế kỷ XX, đến nay có hai con đủ nếp tẻ đang học đại học, nhà cửa ổn định ở ven thành phố thuộc tỉnh nhỏ. Mọi việc cơ bản tốt đẹp cho đến khi vợ tôi không làm được nghề may nữa. Sau khi cưới, chúng tôi đều làm công nhân may, thu nhập mỗi tháng đủ trang trải cuộc sống. Việc nhà và đưa đón con, có bà dì bên vợ không chồng con ở cùng gia đình tôi chăm lo, nên sau giờ làm việc, vợ chồng tôi tương đối thoải mái.
Nhờ vậy, tôi có thời gian học đại học từ xa, học online, học sử dụng vi tính văn phòng, lúc rảnh tranh thủ gặp các anh làm bên kỹ thuật máy, kỹ năng quản lý may mặc, quản lý công nhân. Vậy nên sau 35 tuổi, tôi không còn làm công nhân may nữa mà chuyển sang làm văn phòng, quản lý. Do là người cũ có nhiều năm gắn bó với công ty, lại có chí tiến thủ nên được ông bà chủ cho làm quản lý công nhân và kỹ thuật may mặc ở một số công đoạn. Vì vậy thu nhập ngày càng ổn định, khoảng 20 triệu đồng một tháng.
Riêng bà xã, tôi khuyên nên tranh thủ học thêm gì đó để có cơ hội phát triển hoặc chuyển việc khi đã lớn tuổi nhưng cô ấy không nghe. Đăng ký học được mấy tháng rồi nghỉ; công việc thì cứ thích làm một công đoạn, không chịu khó quan sát học hỏi thêm, bảo phụ nữ như vậy là ổn rồi. Khuyên không được nên tôi không đề cập nữa. Những lúc rảnh rỗi, bà xã chủ yếu nằm nghỉ, xem tivi, máy tính, điện thoại hoặc sang hàng xóm nói chuyện.
Thấm thoát 30 năm trôi qua, đến U50, công việc của tôi vẫn ổn định nhưng bà xã phải nghỉ việc do bị bệnh cổ vai gáy, tê bì tay chân, thị lực giảm không ngồi chuyền may mặc được nữa. Làm nghề khác thì không có bằng cấp, kỹ năng cũng không có, nghề nặng nhọc thì làm không được, nhận hàng gia công về nhà làm lại chê thù lao quá thấp; còn phụ quán, bán hàng thì sĩ diện sợ xấu hổ. Trong khi đó lương hưu chưa được nhận do chưa đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định. Bà xã chỉ ở nhà quanh quẩn cùng dì nấu ăn, dọn nhà... Chỉ mình tôi đi làm, thu nhập không như trước nên cuộc sống chật vật, khó khăn hơn. Tuy vậy chúng tôi vẫn cố gắng tiết kiệm nuôi hai con ăn học đại học, nếu mạnh khỏe bình an chắc cũng ổn thôi. Tôi không trách gì vợ vì đã khuyên, đã nói nhiều từ lúc còn trẻ, bây giờ lớn tuổi rồi không nói nữa.
Tôi kể câu chuyện để mong những người trẻ, cặp vợ chồng mới cưới dù đã có việc làm cũng cần phải nỗ lực phấn đấu, làm việc tích lũy nhưng cũng nên tranh thủ thời gian học tập, rèn luyện. Đừng chủ quan là chúng ta sẽ làm một việc ổn định cho đến lúc nghỉ hưu, vì cuộc sống có nhiều thay đổi, sức khỏe sẽ giảm dần theo tháng năm. Nếu lúc còn trẻ mà thiếu cố gắng, khi rảnh rỗi chỉ nghỉ ngơi, tám chuyện... đến tuổi U50 muốn học hoặc làm việc gì mới đều khó hơn nhiều lần. Đây chỉ là kinh nghiệm cá nhân sau gần 30 năm đi làm, mong được mọi người chia sẻ.
Tôi 30 tuổi, vợ 29 tuổi, quen nhau từ thời sinh viên, kết hôn được hai năm. Thời gian đầu mới cưới, vợ chồng thường xuyên cãi nhau, chủ yếu vì những chuyện nhỏ nhặt trong cuộc sống; tuy nhiên, tần suất ngày càng dày đặc. Mỗi lần cãi nhau, vợ thường đòi ly hôn, nổi giận, mất kiểm soát và có những lời lẽ khá nặng nề với tôi. Sau đó, cô ấy dọn đồ về nhà ba mẹ ruột. Vì không muốn ba mẹ hai bên phải lo lắng, tôi luôn là người chủ động xin lỗi và năn nỉ vợ quay về.
Gần đây, tính chất công việc của tôi thường xuyên phải đi nhậu với khách hàng, có tuần 3-4 lần, có tuần không lần nào. Tuy vậy, mỗi lần đi nhậu tôi đều cố gắng về sớm, thường là trước 18h. Sau khi về, tôi vẫn làm việc nhà như bình thường. Vợ không giỏi việc dọn dẹp nên hầu như tôi là người làm chính. Vợ chỉ nấu ăn khi rảnh, còn lại tôi sẽ phụ hoặc tự nấu vì cô ấy ăn uống khá đơn giản. Tuy nhiên, việc tôi phải đi nhậu khiến vợ không hài lòng và mâu thuẫn giữa chúng tôi ngày càng nhiều. Tôi nhiều lần giải thích đó là yêu cầu công việc, nhưng vợ cho rằng tôi chỉ lo ăn nhậu, không quan tâm gia đình. Vợ lại đòi ly hôn. Sau đó, tôi xin lỗi và đề xuất sẽ giảm xuống còn hai lần/tuần. Vợ đồng ý.
Vừa rồi vợ mang thai. Do bị ốm nghén nặng, cô ấy xin làm việc online tại nhà một tháng và muốn chuyển về nhà ba mẹ ruột để có người chăm sóc. Thấy vợ vất vả, tôi đồng ý chuyển sang ở cùng bên nhà vợ để tiện chăm sóc cô ấy. Hiện tại, sức khỏe của vợ đã tốt hơn nhiều. Tuy nhiên, thời gian gần đây, mỗi khi tôi đi nhậu, vợ thường nói những lời không hay ngay trước mặt ba mẹ vợ, kiểu như: "Suốt ngày chỉ biết đi nhậu, vợ đang bầu mà không quan tâm". Tôi có nhắc lại rằng hai vợ chồng đã thống nhất mỗi tuần tôi chỉ đi nhậu hai lần, tuần đó tôi đã đủ số lần nên sẽ không đi thêm nữa. Vợ vẫn nói: "Phải đi đủ như vậy anh mới chịu à? Làm chồng, làm cha như thế thì không được". Tôi chọn im lặng để tránh cãi nhau trước mặt ba mẹ vợ.
Có lần tôi đi nhậu về rất mệt nhưng vẫn cố gắng nấu ăn, rửa bát như mọi ngày. Căng thẳng lên đến đỉnh điểm khi vợ bắt đầu kiểm soát và nghi ngờ tôi ngoại tình. Cô ấy yêu cầu mỗi lần tôi đi nhậu phải check-in địa điểm, chụp ảnh những người có mặt, nếu có phụ nữ thì không được tham gia. Một lần tôi quên không thực hiện. Trong buổi nhậu đó, phía đối tác có một đồng nghiệp nữ đi cùng. Sau buổi gặp, người đó kết bạn zalo với tôi để tiện trao đổi công việc sau này. Vợ vào zalo và phát hiện ra chuyện này. Sáng hôm sau, trước khi tôi đi làm, vợ hỏi: "Hôm qua đi nhậu có phụ nữ không". Tôi đoán là vợ đã kiểm tra điện thoại nên thẳng thắn thừa nhận. Tôi cũng giải thích rõ đó chỉ là mối quan hệ công việc, không có gì mờ ám. Tuy nhiên, vợ tôi không chấp nhận.
Vì quá bức xúc khi bị nghi ngờ, tôi đã phản ứng lại. Lúc đó, vợ hét lớn, gọi ba mẹ vào và yêu cầu họ phải mắng, dạy dỗ, bắt tôi thừa nhận lỗi, thế nhưng ba mẹ vợ chỉ im lặng. Điều này khiến tôi cảm thấy không được tôn trọng. Tôi nói rằng mình phải đi làm và không muốn tiếp tục tranh cãi. Khi tôi đứng dậy, vợ yêu cầu tôi ngồi xuống, không được đi khi chưa nói rõ mọi chuyện. Tôi vẫn đeo ba lô và đi, vợ giật lấy ba lô và ném xuống trước mặt ba mẹ. Cô ấy nói tôi là người không tử tế, nếu không biết nhận sai thì cứ đi luôn đi. Tôi im lặng, nhặt ba lô và rời đi.
Sau đó, vợ nhắn tin bảo tôi đừng bao giờ xuất hiện trước mặt cô ấy và con nữa. Cô ấy muốn chấm dứt hoàn toàn vì cho rằng hai người không có tiếng nói chung, sợ sau này con sẽ bị ảnh hưởng xấu từ tôi. Về đứa con, vợ nói sẽ cho theo họ mẹ và tự nuôi dạy, tôi không được gặp con, nếu ông bà nội muốn thăm cháu thì có thể sang thăm. Mong mọi người cho tôi lời khuyên.
Tôi và chồng cùng chơi trong một nhóm thể thao nhỏ có cả nam, nữ, già, trẻ. Ban đầu chồng đi theo vốn chỉ để khích lệ tôi chơi để giảm cân. Tôi dần chơi tốt, đi ra chơi thêm với nhiều đội mạnh hơn. Cũng từ đó vài tiếng nói mát mẻ bảo tôi bữa nay chơi cho đội tuyển này kia, bỏ đội rồi...
Tôi chơi tốt lên thì vài người bảo thích thể hiện nên tôi cũng ghim. Trong đội, có cô tính nhiều chuyện, thích bàn đời tư người khác, cũng có chút vui vẻ, chơi dở nhưng hay nói khó nghe khi người khác chỉ ra chỗ chưa đúng. Cô ta cũng là một trong những người xì xào về tôi trong thời gian tôi thi đấu cho đội trên. Khi hết giải, về lại, tôi tự dưng có cái nhìn không thiện cảm với cô ta.
Tôi phát hiện cô ta rất hứng thú trêu ghẹo chồng tôi trên sân. Tôi tỏ vẻ khó chịu, một thời gian thường dùng lời nói dồn ép cô ta cho hả giận. Sau đó tôi nói thẳng với chồng rằng anh hưởng ứng lời trêu ghẹo của cô ta nhiệt tình như vậy là vô duyên, làm xấu mặt tôi, làm tôi phải khó xử trên sân.
Chồng tôi ngớ người bảo mình vô tư và không chịu tham gia chơi nữa. Tôi thấy chồng ở nhà buồn nên lôi kéo đi cùng. Cô ta thấy chồng tôi lại rất thích thú, chồng tôi cũng vui vẻ hưởng ứng. Điều đó làm tôi gai mắt, tôi nói: sao thấy chồng tôi lại cứ hớp hớp? Cô ta cay cú.
Tôi bảo "nếu chồng chị ra đây mà đẹp trai ưu tú thì tôi cũng cười giả lả như vậy, nhưng không biết chồng chị có được như thế không? (Tôi nói thế cốt để cô ta nhận ra rằng gái có chồng thấy chồng người khác mà thích thú đến thế thì nên biết ngại với vợ họ chứ không phải để đề cao chồng mình, vì chồng tôi cũng bình thường). Từ đó cô ta giữ khoảng cách với vợ chồng tôi nhưng thể hiện rõ sự cay cú. Tôi vốn không muốn drama, càng không muốn gây thù chuốc oán với ai, nhưng cô ta không hề biết ý tứ, lại sân si nên tôi buộc lòng phải phủ đầu như vậy. Sau mọi chuyện, tôi chưa bao giờ có thái độ gì thêm thể hiện sự hằn học.
Cảm ơn mọi người đã đọc hết chia sẻ của tôi, nếu được hãy cho tôi biết trong tình huống trên, tôi có quá đáng không, cách xử lý của tôi có bản năng quá không?