PV Thanh Niên đã có dịp quan sát quy trình tổ chức bữa ăn bán trú do công ty cung cấp suất ăn mang đến ở một trường tiểu học có gần 1.000 học sinh (HS) ăn bán trú/ngày ở P.Tân Định, TP.HCM. Để đảm bảo đủ lượng và chất cũng như an toàn vệ sinh thực phẩm, công tác giám sát của nhà trường rất nghiêm ngặt, chặt chẽ.
Để đảm bảo HS ăn ngon, ăn no, đủ chất thì ngay từ đầu nhà trường phải làm việc với bên cung cấp suất ăn, định lượng theo từng nhóm tuổi HS. Khi xe vận chuyển thực phẩm đến trường, phó hiệu trưởng phụ trách bán trú, nhân viên y tế của trường cùng bảo mẫu các lớp có mặt để kiểm tra, giám sát.
Sau bước kiểm tra thực phẩm bằng cảm quan, lưu mẫu thực phẩm, nhân viên bảo mẫu cầm giấy in thông số bữa ăn bán trú của lớp để cân đối chứng với đơn vị cung cấp suất ăn. Chỉ khi số lượng trùng khớp, nhân viên bảo mẫu mới ký nhận hàng. Nhà cung cấp cũng không được chia sẵn theo từng khay mà sẽ giao các hộp lớn đựng cơm, canh, đồ mặn về từng lớp.
Những bữa HS ăn món nước như phở, bánh canh, các phần nước dùng nhà cung cấp giao tới sẽ được chuyển tới phòng giáo dục dinh dưỡng của trường để hâm nóng trước khi chia về các lớp.
Tại trường, luôn có 2 người cùng ăn suất bán trú với HS: Một là nhân viên y tế, ăn trước HS 30 phút để đánh giá độ an toàn, cảm nhận màu, mùi vị thức ăn và người thứ hai là hiệu trưởng, ăn sau các em để đánh giá khẩu phần ăn, chất lượng bữa ăn có cần điều chỉnh hay không…
Hằng năm, trường tiểu học nêu trên đều tổ chức các đợt ban giám hiệu, ban đại diện cha mẹ HS đến kiểm tra định kỳ, đột xuất tại đơn vị cung cấp suất ăn. Trường cũng mời cha mẹ HS đến ăn cơm trưa cùng con, đánh giá bữa ăn bán trú…
Dù làm đủ quy trình như vậy, song hiệu trưởng trường tiểu học này cho biết bản thân vẫn cảm thấy áp lực khi tổ chức bữa ăn bán trú cho HS. “Vấn đề chúng tôi lo nhất hiện nay là vệ sinh an toàn thực phẩm. Thực tế cho thấy nhiều trường hợp bị phanh phui nhưng khi các đoàn kiểm tra tới thì công ty vẫn có đầy đủ giấy chứng nhận an toàn thực phẩm. Kể cả trường có bếp ăn đặt tại trường, thực phẩm đầu vào luôn được đính kèm đầy đủ giấy tờ an toàn pháp lý, nhưng đến khi bị cơ quan chức năng phanh phui thì hóa ra thực phẩm có vấn đề. Do đó nhà trường chỉ biết thường xuyên nhắc nhở đối tác việc đạo đức kinh doanh nên đặt lên hàng đầu”, vị hiệu trưởng cho hay.
Hồi cuối tháng 1.2026, tại TP.HCM xảy ra vụ công ty cung cấp suất ăn cho hàng loạt trường học vướng nghi vấn dùng thực phẩm không rõ nguồn gốc. Nhiều trường phải tạm dừng tổ chức bữa ăn bán trú, sau đó đã đổi nhà cung cấp suất ăn.
Khi đó, hiệu trưởng một trường có hơn 1.100 HS ăn bán trú mỗi ngày (do công ty cung cấp suất ăn) ở khu vực P.Tân Hưng, TP.HCM, cho biết nhà trường luôn làm việc minh bạch, công khai mời thầu, tổ chức cho phụ huynh khảo sát, lập tổ kiểm tra gồm đại diện nhà trường và phụ huynh; mỗi ngày phụ huynh đều tham gia kiểm tra thực tế, ăn thử… Trường cũng làm đầy đủ biên bản, quay video quá trình từ lúc nhận suất ăn tới khi kết thúc bữa ăn, công khai với nhóm phụ huynh, khảo sát định kỳ công ty… Tuy nhiên, vị hiệu trưởng cũng thừa nhận nếu công ty đã cố ý làm ăn gian dối thì rất khó phát hiện nguồn gốc thực phẩm.
Ông Phan Thanh Phải, Hiệu trưởng Trường tiểu học Phú Hữu, P.Long Trường, TP.HCM (có hơn 650 HS ăn bán trú mỗi ngày), cho biết nhà trường đặt suất ăn từ công ty cung cấp có đầy đủ giấy tờ, hồ sơ, pháp lý. Nhà trường và công ty đều thực hiện việc giám sát, kiểm tra, lưu mẫu, đảm bảo các bước theo quy trình tổ chức bữa ăn bán trú do Bộ GD-ĐT, Bộ Y tế, Sở GD-ĐT TP.HCM phổ biến. Đồng thời, trường cũng tổ chức đoàn kiểm tra đột xuất công ty cung cấp suất ăn. Ngoài ra, còn có đoàn kiểm tra, đoàn làm việc của UBND phường kiểm tra định kỳ, đột xuất hoạt động tổ chức bữa ăn bán trú tại trường.
Song ông Phải chia sẻ ngày nào ông cũng phải chờ đợi đến 21 – 22 giờ, khi không có gì bất thường ở trường mới có thể ngủ ngon. “Trong các buổi làm việc, chúng tôi đều trao đổi và nhắc nhở công ty suất ăn phải làm đúng quy định pháp luật và đạo đức, lương tâm”, ông Phải cho biết.
Trường tiểu học Phú Hữu đang xây dựng bếp ăn trong khu vực trường, có thể từ năm học sau sẽ chế biến suất ăn tại chỗ cho HS. Theo ông Phải, đây cũng là một giải pháp để nhà trường quản lý, siết chặt hơn nữa đầu vào thực phẩm, đồng thời thuận tiện cho quá trình kiểm tra thường xuyên, đột xuất của phụ huynh.
Buổi tiếp phẩm đầu vào bếp ăn tại Trường tiểu học Hiệp Tân, P.Phú Thạnh, TP.HCM, lúc sáng sớm thường có sự tham gia của ban giám hiệu, nhân viên y tế trường học và phụ huynh. Các phụ huynh được giám sát chất lượng thịt, tôm, cá, trứng, rau củ, gạo, gia vị… do nhà cung cấp mang tới; nhận xét cảm quan, chụp lại tem mác, mã QR, nguồn gốc xuất xứ.
Trường cũng công bố lịch để phụ huynh đăng ký tham gia các buổi kiểm tra như tới trường xem quy trình chế biến món ăn, ra suất ăn, đưa suất ăn tới từng phòng học. Khi có ý kiến của phụ huynh, nhà trường tiếp thu để cải thiện.
Ông Ngọc Thạch, có con học tại Trường tiểu học Hiệp Tân, cho biết con ông thích ăn cơm ở trường vì hợp khẩu vị. Con lớn của ông Thạch cũng từng học ở đây. Theo ông, điều phụ huynh quan tâm nhất là bữa ăn phải được làm từ nguyên liệu sạch, an toàn.
Ông Thạch cho biết ông hoan nghênh những công ty, nhà bếp dùng thịt “nóng” để nấu ăn cho trẻ, không dùng hàng đông lạnh và hàng không rõ nguồn gốc. “Để làm được điều này thì nhà trường phải chọn lựa nhà cung cấp uy tín, giám sát kỹ lưỡng. Người chế biến đồ ăn, nhà cung cấp thực phẩm cho HS phải đặt cái tâm, đạo đức của mình vào đó”, ông Thạch bày tỏ. “Ngon hay dở thì còn do khẩu vị, ít hay nhiều cũng do thói quen ăn uống, song thức ăn phải sạch, vì sức khỏe lâu dài, tương lai của HS”, ông nói thêm.
“Thời gian qua tôi nghe thông tin ở nhiều địa phương thực phẩm bẩn bị “hô biến” vào suất ăn trường học. Đó là những “con sâu làm rầu nồi canh”, ảnh hưởng tới uy tín của những công ty làm ăn chân chính, có đạo đức. Họ đi ngược lại đạo đức kinh doanh thì cũng không tồn tại được lâu. Theo tôi, cần phải làm sao để nâng cao ý thức, đạo đức kinh doanh của những người làm trong lĩnh vực này. Bởi nếu họ không có lương tâm, đạo đức thì rất nguy hiểm, vì lúc nào kiểm tra thì họ làm kỹ lưỡng, còn không thì sẽ lại vi phạm”, ông Thạch chia sẻ.
Chất lượng giáo dục địa phương sau sáp nhập nhìn từ đối sánh điểm thi tốt nghiệp THPT
Thành công nổi bật của hoạt động đối sánh giai đoạn 2020-2025 là góp phần minh bạch chất lượng giáo dục phổ thông (GDPT). Thay vì chỉ dựa vào tỷ lệ tốt nghiệp hay số lượng điểm cao, dữ liệu đối sánh giúp nhận diện rõ hơn chất lượng thực của quá trình dạy và học. Nhờ đó, nhiều địa phương xác định được vị trí của mình trong tương quan cả nước (đối sánh ngang) và theo dõi được xu hướng tiến bộ hay thụt lùi qua các năm (đối sánh dọc).
Đối sánh cũng tạo ra áp lực cải tiến tích cực. Khi chênh lệch giữa điểm học bạ và điểm thi được chỉ ra, nhiều địa phương buộc phải rà soát lại công tác kiểm tra, đánh giá trong nhà trường. Một số nơi đã triển khai giải pháp nâng cao chất lượng và đạt kết quả rõ nét khi thứ hạng điểm trung bình thi (TBĐT) toàn quốc được cải thiện. Chẳng hạn, Nghệ An tăng hạng mạnh từ vị trí 38 năm 2020 lên hạng 2 năm 2025; Hà Tĩnh từ 24 lên 4; Vĩnh Phúc (cũ) không chỉ tăng hạng mà nhiều năm giữ vị trí dẫn đầu. Ở chiều ngược lại, một số địa phương có xu hướng giảm hạng như Vĩnh Long, Đồng Tháp, Lâm Đồng, Đà Nẵng (cũ).
Từ góc độ quản lý, đối sánh góp phần hình thành tư duy sử dụng dữ liệu trong hoạch định chính sách và điều chỉnh hoạt động dạy và học. Tuy nhiên, hạn chế lớn nhất hiện nay là đặt tất cả địa phương vào cùng một "mặt bằng so sánh", trong khi điều kiện kinh tế - xã hội, nguồn lực giáo dục và chất lượng đầu vào rất khác nhau. Vì vậy, đối sánh theo nhóm các địa phương hoặc trường học có điều kiện tương đồng là cách tiếp cận hợp lý, giúp so sánh công bằng và hỗ trợ cải tiến chất lượng giáo dục.
Dữ liệu TBĐT kỳ thi tốt nghiệp THPT giai đoạn 2021–2025 cho thấy có sự phân hóa rõ rệt giữa 12 địa phương, gồm 6 thành phố trực thuộc T.Ư và 6 địa phương sáp nhập vào các thành phố này, như Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu, Hải Dương, Quảng Nam, Sóc Trăng và Hậu Giang.
"TBĐT 5 năm" của mỗi địa phương được tính bằng trung bình cộng TBĐT từng năm của địa phương đó. Chẳng hạn, Bình Dương có TBĐT từng năm giai đoạn 2021-2025 lần lượt là 7,055, 7,021, 7,161, 7,320 và 6,480 thì "TBĐT 5 năm" của tỉnh này là 7,007.
Tính "TBĐT 5 năm" giai đoạn 2021–2025 của 12 địa phương cho thấy mức bình quân chung đạt 6,490 điểm. Lấy mốc này để so sánh, có 6 địa phương có điểm trung bình cao hơn, gồm: Bình Dương (7,007 điểm), Hải Phòng (6,765 điểm), Hải Dương (6,648 điểm), TP.HCM (6,625 điểm), Hà Nội (6,552 điểm) và Cần Thơ (6,525 điểm).
6 địa phương còn lại có điểm trung bình thấp hơn mức này, gồm: Bà Rịa – Vũng Tàu (6,474 điểm), Huế (6,453 điểm), Đà Nẵng (6,224 điểm), Quảng Nam (6,217 điểm), Hậu Giang (6,197 điểm) và Sóc Trăng (6,187 điểm).
Như vậy, trong 12 địa phương được so sánh, một nửa có kết quả cao hơn mức trung bình chung và một nửa thấp hơn.
Trong nhóm TP.HCM – Bình Dương – Bà Rịa – Vũng Tàu, Bình Dương nổi bật với điểm trung bình 7,007, luôn nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước. TP.HCM đạt 6,625 điểm, còn Bà Rịa – Vũng Tàu thấp hơn với 6,474 điểm.
Cặp Hải Phòng – Hải Dương có kết quả khá gần nhau (6,765 và 6,648 điểm), cho thấy chất lượng giáo dục trong vùng tương đối cân bằng.
Ở các nhóm còn lại, khoảng cách thể hiện rõ hơn. Đà Nẵng chưa tạo được chênh lệch đáng kể so với Quảng Nam (6,224 so với 6,217), dù điều kiện phát triển thuận lợi hơn. Tại ĐBSCL, Cần Thơ giữ vai trò trung tâm với điểm trung bình cao hơn nhiều so với Hậu Giang và Sóc Trăng, phản ánh sự chênh lệch về chất lượng giáo dục. TBĐT và thứ hạng của 12 địa phương được thể hiện ở bảng sau:
Đối sánh nhóm 6 thành phố lớn sau sáp nhập
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 có nhiều thay đổi: thi theo Chương trình GDPT 2018, số môn thi giảm còn 4 (toán, ngữ văn và 2 môn tự chọn), ngoại ngữ chuyển từ bắt buộc sang tự chọn. Đồng thời, tuyển sinh ĐH không còn xét tuyển sớm, xét học bạ phải tính cả điểm học kỳ II lớp 12. Những điều chỉnh này đã làm thay đổi bức tranh kết quả thi giữa các địa phương, đặc biệt là 6 thành phố trực thuộc T.Ư.
Kết quả đối sánh năm 2025 cho thấy sự phân hóa khá rõ. Hà Nội dẫn đầu với 6,451 điểm, xếp thứ 5/34 toàn quốc. Hải Phòng đứng ngay sau với 6,346 điểm, xếp thứ 6/34, cho thấy chất lượng giáo dục ổn định. TP.HCM và Huế thuộc nhóm tiếp theo, lần lượt xếp thứ 8 và thứ 9.
Trong khi đó, Cần Thơ – sau khi sáp nhập thêm Hậu Giang và Sóc Trăng – xếp thứ 16/34, phản ánh những khó khăn đặc thù của giáo dục vùng ĐBSCL Cửu Long. Đà Nẵng đứng thứ 23/34, thấp nhất trong nhóm 6 thành phố. Đây không phải hiện tượng nhất thời mà là xu hướng kéo dài nhiều năm, khi Đà Nẵng và Quảng Nam thường nằm trong nhóm địa phương có điểm trung bình thấp.
Kết quả này cho thấy việc sáp nhập địa giới hành chính chủ yếu tạo ra không gian quản lý mới, còn mặt bằng chất lượng giáo dục giữa các vùng trong mỗi thành phố vẫn chưa thật sự đồng đều.
Xây dựng bản đồ chất lượng đến từng xã, phường, trường học
Để các "siêu đô thị" hình thành sau sáp nhập thực sự trở thành động lực nâng cao chất lượng giáo dục quốc gia, hoạt động đối sánh theo nhóm cần được xác lập như một công cụ phản hồi và điều chỉnh chính sách. Giá trị cốt lõi của đối sánh không nằm ở xếp hạng, mà ở khả năng chỉ ra khoảng cách, nhận diện nguyên nhân và gợi mở cải tiến phù hợp.
Trước hết, các đô thị cần xây dựng bản đồ chất lượng giáo dục đến từng xã, phường, từng trường, phản ánh đầy đủ điều kiện kinh tế - xã hội, quy mô trường lớp, đội ngũ giáo viên và kết quả học tập của học sinh. Đây sẽ là cơ sở để phân bổ nguồn lực theo nhu cầu thực tiễn, thay vì chia đều hay dựa vào địa giới hành chính. Kết quả khảo sát chất lượng học sinh lớp 12 của Hà Nội vừa mới đây đã cho thấy rõ tính cần thiết của giải pháp này.
Thứ hai, cần mở rộng quyền tự chủ cho các địa phương và nhà trường khi phạm vi quản lý rộng lớn hơn, đồng thời thiết kế các gói hỗ trợ có mục tiêu rõ ràng cho những khu vực còn yếu, gắn chặt trách nhiệm giải trình với kết quả đầu ra. Đối sánh theo nhóm giúp xác định cụ thể đối tượng cần hỗ trợ, mức độ hỗ trợ và thời gian hỗ trợ, qua đó hạn chế tình trạng đầu tư dàn trải nhưng hiệu quả thấp. Các trường học từng bước trở thành tổ chức tự học hỏi và tự cải tiến qua đối sánh và kiểm định.
Thứ ba, phát triển đội ngũ giáo viên theo vùng trong nội bộ đô thị là giải pháp then chốt. Việc tạo cơ chế luân chuyển, chia sẻ giáo viên giỏi giữa khu vực trung tâm và vùng ven, vùng khó khăn sẽ góp phần thu hẹp chênh lệch chất lượng đã kéo dài nhiều năm, đồng thời tạo môi trường phát triển nghề nghiệp công bằng hơn cho đội ngũ nhà giáo.
Hai học sinh khai gian tuổi để thi đánh giá năng lực
Ngày 6/4, PGS. TS Tô Văn Phương, Trưởng phòng Đào tạo, trường Đại học Nha Trang, xác nhận hai trường hợp trên xảy ra tại điểm thi của trường.
Ông Phương cho biết khoảng 7h30 sáng qua, thí sinh bắt đầu được gọi vào phòng thi và kiểm tra giấy tờ. Đến hai em này, giám thị phát hiện năm sinh trên căn cước là 2009 nhưng giấy báo dự thi ghi năm 2008.
"Thông thường học sinh lớp 12 sinh năm 2008, nếu có trường hợp cá biệt thì Đại học Quốc gia TP HCM sẽ gửi danh sách riêng", ông Phương cho hay.
Hai học sinh sau đó thừa nhận khai gian. Lý do là khi đăng ký, các em không thấy có lựa chọn năm sinh 2009 nên đã chọn 2008. Cả hai bị mời ra khỏi khu vực thi trước giờ phát đề.
"Đây là lần đầu chúng tôi gặp trường hợp cố tình điền sai thông tin để dự thi", ông Phương nói.
Theo TS Nguyễn Quốc Chính, Giám đốc Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo, Đại học Quốc gia TP HCM, giám thị đã xử lý đúng quy chế. Các em vi phạm sau này vẫn được dự thi khi đủ điều kiện.
Kỳ thi đánh giá năng lực của đại học này từ trước đến nay chỉ dành cho học sinh lớp 12 hoặc đã tốt nghiệp THPT. Tuy nhiên, ông Chính cho biết vẫn có một số thí sinh cố ý khai sai. Do đó, ban tổ chức đã tập huấn kỹ, yêu cầu giám thị kiểm tra giấy tờ tùy thân để ngăn chặn.
Trong đợt này, Đại học Quốc gia TP HCM còn phát hiện hai thí sinh vi phạm quy chế vì mang điện thoại. Các em bị đình chỉ thi và hủy kết quả bài làm.
Kỳ thi đánh giá năng lực đợt 1 của Đại học Quốc gia TP HCM tổ chức sáng 5/4, tại 15 tỉnh, thành, thu hút gần 133.500 thí sinh. Điểm thi được công bố vào ngày 17/4.
Đợt hai của kỳ thi sẽ diễn ra ngày 24/5. Kết quả kỳ thi được 118 trường đại học, cao đẳng dùng để xét đầu vào. Năm ngoái, em Mai Quang Minh Trí là thủ khoa với 1.122/1200 điểm.
Lệ Nguyễn
Tin Gốc: https://vnexpress.net/hai-hoc-sinh-khai-gian-tuoi-de-thi-danh-gia-nang-luc-5059180.html
