Đề xuất luận tội Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth do hạ nghị sĩ Dân chủ Yassamin Ansari dẫn đầu, được nộp vào ngày 15/4. Văn bản dài 7 trang cáo buộc ông Hegseth tiến hành “cuộc chiến không được ủy quyền” tại Iran, gây nguy hiểm cho binh sĩ Mỹ, vi phạm luật về xung đột vũ trang, xử lý sai thông tin quân sự nhạy cảm, cản trở giám sát của quốc hội, lạm dụng quyền lực và làm tổn hại uy tín quân đội.
Một trong những nội dung đáng chú ý là cáo buộc liên quan đến thương vong dân sự trong chiến sự Iran, bao gồm vụ không kích ngày 28/2 trúng một trường học nữ sinh khiến 168 người thiệt mạng.
Nghị quyết cũng đề cập đến việc ông Hegseth sử dụng ứng dụng nhắn tin Signal để trao đổi thông tin về các chiến dịch quân sự, cho rằng đây là biểu hiện của “sự bất cẩn nghiêm trọng” trong xử lý thông tin mật. Ngoài ra, ông còn bị cáo buộc không cung cấp đầy đủ thông tin cho quốc hội về các chiến dịch tại Iran và Venezuela.
Một số điều khoản khác cho rằng Bộ trưởng Quốc phòng đã sử dụng quyền lực vì mục đích chính trị, làm suy yếu tính phi chính trị của quân đội và ảnh hưởng tới cam kết của Mỹ với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Phe Dân chủ cho rằng ông Hegseth đã “cố ý phớt lờ Hiến pháp, lạm dụng quyền hạn và hành xử trái với nguyên tắc pháp quyền”, từ đó cấu thành cơ sở luận tội theo quy định “tội nghiêm trọng và hành vi sai trái”.
Tuy nhiên, nỗ lực luận tội của phe Dân chủ khó có khả năng được thông qua tại Hạ viện trong bối cảnh đảng Cộng hòa đang nắm đa số ghế. Các nghị sĩ Dân chủ có thể tiếp tục thúc đẩy nỗ lực này sau tháng 11, nếu giành được ưu thế đa số ở Hạ viện trong cuộc bầu cử giữa kỳ.
Lầu Năm Góc bác bỏ cáo buộc từ các nghị sĩ Dân chủ. Người phát ngôn Kingsley Wilson cho rằng đây chỉ là “nỗ lực gây chú ý” của đảng này trước thềm bầu cử, đồng thời khẳng định Bộ trưởng Hegseth sẽ tiếp tục làm đúng nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia.
Nhà Trắng cũng lên tiếng ủng hộ Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, cho rằng ông đang hoàn thành tốt vai trò hiện nay, được thể hiện qua những thành quả quân sự mà Mỹ đã đạt được trong chiến dịch tại Iran.
Theo quy trình luận tội, Hạ viện cần tổ chức xem xét và bỏ phiếu về các điều khoản luận tội. Nếu được thông qua, Thượng viện sẽ tiến hành xét xử để quyết định việc bãi nhiệm.
Trong lịch sử Mỹ, chỉ có hai thành viên nội các từng bị luận tội. Lần đầu tiên là Bộ trưởng Chiến tranh William Belknap vào năm 1876, song ông đã từ chức trước khi Thượng viện khởi động quy trình xét xử. Lần thứ hai là Bộ trưởng An ninh Nội địa Alejandro Mayorkas vào năm 2024, nhưng quy trình luận tội không được Thượng viện chấp thuận.
Việc Nhật Bản sắp nới lỏng các quy định xuất khẩu vũ khí đang thu hút sự quan tâm mạnh mẽ từ nhiều nước, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đang lưỡng lự về các cam kết an ninh với các đồng minh, còn xung đột ở Iran và Ukraine đang gây áp lực lên nguồn cung vũ khí của Mỹ.
Đảng Dân chủ Tự do (LDP) của Thủ tướng Nhật Sanae Takaichi vừa thông qua những thay đổi vào tuần này, khi bà nỗ lực vực dậy nền công nghiệp quân sự của đất nước. Reuters ngày 15.4 dẫn lời 3 quan chức chính phủ Nhật cho hay chính phủ sẽ chính thức thông qua các quy định mới ngay trong tháng này.
Nhật chi 60 tỉ USD cho lực lượng phòng vệ trong năm nay. Nhật duy trì một ngành công nghiệp quốc phòng quy mô đáng kể, có khả năng sản xuất các hệ thống tiên tiến như tàu ngầm và máy bay chiến đấu.
Trong số những khách hàng tiềm năng mới có quân đội Ba Lan và Hải quân Philippines, những lực lượng đang trải qua quá trình hiện đại hóa, theo các quan chức Nhật và các nhà ngoại giao nước ngoài tại Tokyo.
Các nhà thầu quốc phòng Toshiba và Mitsubishi Electric đang tuyển dụng nhân viên và tăng năng lực sản xuất để tận dụng nhu cầu, các giám đốc điều hành của họ cho biết, cung cấp những chi tiết chưa từng được công bố trước đây.
Theo 2 quan chức Nhật, một trong những thỏa thuận đầu tiên mà chính phủ của bà Takaichi có khả năng phê duyệt là xuất khẩu tàu hộ tống cũ sang Philippines, trước khi xuất khẩu các hệ thống phòng thủ tên lửa.
Ông Mariusz Boguszewski, phó trưởng phái đoàn Đại sứ quán Ba Lan tại Nhật, cho biết Warsaw và Tokyo có thể giúp lấp đầy những khoảng trống trong kho vũ khí của nhau, hợp tác trong các lĩnh vực như hệ thống chống máy bay không người lái (UAV) và tác chiến điện tử.
Tập đoàn WB của Ba Lan, một trong những nhà thầu quốc phòng tư nhân lớn nhất châu Âu, năm ngoái đã ký một thỏa thuận sơ bộ về UAV với nhà sản xuất máy bay ShinMaywa của Nhật.
Ba nhà ngoại giao châu Âu khác cho biết việc Nhật nới lỏng chính sách xuất khẩu vũ khí tạo cơ hội để giảm bớt sự phụ thuộc nặng nề vào vũ khí của Mỹ, vốn đang chịu áp lực do các cuộc xung đột.
Theo các nhà ngoại giao này, tính khó đoán của ông Trump, chẳng hạn như những lời đe dọa rời khỏi NATO và sáp nhập Greenland, cũng đã thúc đẩy mạnh mẽ việc đa dạng hóa nguồn cung vũ khí.
Văn phòng của bà Takaichi từ chối trả lời các câu hỏi cụ thể liên quan những vấn đề trên, thay vào đó nhắc lại bài phát biểu hôm 20.2, trong đó nhà lãnh đạo nói rằng bà đang xem xét lại các biện pháp kiểm soát để tăng cường sản xuất quốc phòng của Nhật và củng cố năng lực của các đồng minh.
Mỹ từ lâu đã thống trị các chuỗi cung ứng quân sự toàn cầu. Theo một báo cáo hồi tháng 3 của Viện Nghiên cứu Hòa bình quốc tế Stockholm (SIPRI), nước này chiếm 95% lượng nhập khẩu quốc phòng của Nhật, 85% lượng nhập khẩu của Úc và Anh, và 77% lượng nhập khẩu của Ả Rập Xê Út trong giai đoạn 2021-2025.
Chuyên trang quân sự Defense Express dẫn nguồn thạo tin cho hay, lực lượng Nga tại Donetsk dường như ghi nhận Ukraine đã dùng UAV trang bị “bom than chì” trong các cuộc tấn công ban đêm.
Dù Ukraine chưa bình luận về thông tin nói trên nhưng điều này đặt ra câu hỏi về bản chất của loại vũ khí này, lý do chúng có thể hiệu quả và những loại UAV nào của Kiev có khả năng mang loại đầu đạn như vậy.
Nhìn chung, “bom than chì” là loại đạn chùm chứa hàng chục quả đạn nhỏ, bên trong có các sợi than chì dẫn điện mịn. Sau khi được triển khai, các quả đạn nhỏ này phát tán các sợi than chì trên diện rộng ở một độ cao nhất định.
Tuy nhiên, nhiều khả năng các UAV nói trên không sử dụng đạn chùm mà là đầu đạn thông thường được nạp các sợi than chì tương tự. Trong trường hợp này, mô tả chính xác hơn sẽ là UAV mang đầu đạn dựa trên than chì.
Các loại vũ khí này được thiết kế để tấn công hạ tầng năng lượng, bao gồm nhà máy điện, máy biến áp và đường dây truyền tải. Do các sợi than chì có khả năng dẫn điện, chúng có thể gây ra hiện tượng đoản mạch khi bám vào các thiết bị này, từ đó làm tê liệt các hệ thống quan trọng.
Điều này cho phép gây gián đoạn lưới điện mà không cần phá hủy vật lý cơ sở hạ tầng.
Loại vũ khí này không phải mới. Chúng đã được sử dụng rộng rãi tại Iraq trong Chiến tranh Vùng Vịnh 1990-1991, được cho là đã vô hiệu hóa tới 85% lưới điện của quốc gia này. Các loại đạn tương tự cũng được sử dụng tại Nam Tư năm 1999, ảnh hưởng tới khoảng 70% hệ thống điện.
Dựa trên các hình ảnh mảnh vỡ được công bố, các đầu đạn dựa trên than chì này có thể được sử dụng trên UAV tấn công tầm xa FP-1 hoặc UAV tầm trung FP-2 do Fire Point sản xuất.
Theo EP
"Tôi không cho rằng tất cả đều sai, vẫn có những điều đã diễn ra đúng", Phó tổng thống JD Vance trả lời phỏng vấn Fox News ngày 13/4, đề cập cuộc đàm phán cấp cao giữa Mỹ và Iran tại Islamabad, Pakistan, cuối tuần trước. "Chúng tôi đạt được nhiều tiến triển, làm rõ thêm nhiều vấn đề".
Theo ông Vance, phía Mỹ nêu rõ những điều khoản nào là bắt buộc để Tổng thống Donald Trump cảm thấy đây là một thỏa thuận tốt, như Mỹ kiểm soát lượng uranium đã làm giàu của Iran và thiết lập cơ chế để xác thực Tehran không phát triển vũ khí hạt nhân trong tương lai. Washington cũng liệt kê các điều khoản có thể nhượng bộ hay linh hoạt.
"Chúng tôi có những cuộc trao đổi khá tích cực. Tôi nghĩ đây có thể là lần đầu tiên trong lịch sử mà Mỹ và Iran gặp nhau ở cấp độ cao như vậy", ông Vance tiếp tục, thêm rằng phái đoàn Mỹ rời bàn đàm phán sau khi xác định rằng các đại diện từ Iran không có đủ thẩm quyền để chốt một thỏa thuận.
"Họ phải quay về Tehran, xin ý kiến từ Lãnh tụ Tối cao hoặc ai đó khác, để thực sự được phê chuẩn các điều khoản", ông Vance nói. "Các cuộc đàm phán có tiếp diễn hay có đạt được thỏa thuận hay không tùy thuộc vào Iran, vì chúng tôi đã đưa ra rất nhiều đề xuất".
Ông Vance nhấn mạnh rằng Tổng thống Trump sẵn sàng hướng tới một mối quan hệ bình thường hơn với Iran, nếu các điều kiện then chốt được đáp ứng.
Mỹ và Iran ngày 11/4 có cuộc đàm phán tại Islamabad kéo dài khoảng 21 giờ. Dẫn đầu phía Mỹ là Phó tổng thống Vance, còn trưởng phái đoàn đàm phán của Iran là Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf. Hai bên cuối cùng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và việc Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nói các bên "chỉ còn cách Bản ghi nhớ Islamabad trong gang tấc" thì vấp phải những yêu cầu quá mức và sự thay đổi điều kiện đàm phán từ phái đoàn Mỹ.
Reuters dẫn các nguồn thạo tin cho biết cuộc đàm phán Mỹ - Iran ở Pakistan không có đột phá, nhưng nỗ lực đối thoại vẫn được duy trì.
Tổng thống Trump ngày 13/4 cho biết phía Iran "đã gọi điện sáng nay" cho ông và "bày tỏ mong muốn đạt một thỏa thuận". Tehran chưa bình luận về thông tin này.
