Kính thưa các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Thưa đồng chí Chủ tịch Quốc hội, các vị đại biểu Quốc hội,
Thưa toàn thể đồng bào, đồng chí, cử tri cả nước và bạn bè quốc tế.
Trong giờ phút thiêng liêng, trang trọng của lễ nhậm chức Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, tôi chân thành cảm ơn cử tri và nhân dân cả nước, với tinh thần trách nhiệm, khát vọng xây dựng quê hương đất nước và niềm tin son sắt vào Đảng Cộng sản Việt Nam, đã làm nên kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 rất thành công. Đây là sự hội tụ từ lịch sử ngàn năm Văn hiến của dân tộc, hun đúc hào khí, quyết tâm mãnh liệt, để hiện thực hóa hai mục tiêu chiến lược 100 năm, để đến năm 2045, Việt Nam trở thành nước phát triển, có thu nhập cao, là nước xã hội chủ nghĩa hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.
Tôi trân trọng cảm ơn Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã tin cậy giới thiệu tôi đảm nhận cương vị Chủ tịch nước và Quốc hội đã tín nhiệm bầu, giao cho tôi trọng trách này.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn vô hạn đối với công lao trời biển của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, lãnh tụ thiên tài của Đảng ta và dân tộc ta; đối với các bậc tiền bối, các chiến sĩ Cách mạng, các đảng viên Cộng sản, của hàng triệu Anh hùng liệt sĩ đã anh dũng chiến đấu, hy sinh vì độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, vì Chủ nghĩa xã hội và nghĩa vụ quốc tế cao cả; của lớp lớp nhân dân, những người đã quên mình trong lao động, sáng tạo, đóng góp to lớn cho sự nghiệp cách mạng vẻ vang của dân tộc Việt Nam.
Tôi ý thức sâu sắc, đảm nhiệm trọng trách Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, là vinh dự hết sức lớn lao, là trách nhiệm và nghĩa vụ thiêng liêng, cao cả, đồng thời cũng là sự tin tưởng, kỳ vọng của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đối với người đứng đầu Đảng và Nhà nước. Tôi sẽ cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, đặc biệt là tập thể Ban Chấp hành Trung ương, đưa con thuyền cách mạng vượt qua mọi sóng to gió lớn, sớm về đích, hoàn thành tâm nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh và ước vọng của dân tộc “Toàn Đảng, toàn dân ta đoàn kết phấn đấu, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, và góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới”.
Trong bối cảnh tình hình có nhiều thách thức mang tính thời đại, trong nước triển khai nhiều chủ trương chiến lược với các mục tiêu lớn có ý nghĩa lịch sử, ưu tiên hàng đầu của tôi trên cương vị Tổng Bí thư – Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là”Giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; thúc đẩy đất nước phát triển nhanh, bền vững; nâng cao mọi mặt đời sống của nhân dân, để nhân dân được thụ hưởng mọi thành quả của phát triển; gia tăng đóng góp của Việt Nam cho hòa bình, ổn định, phát triển, tiến bộ ở khu vực và thế giới”.
Cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân tập trung xây dựng nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa, xây dựng nền kinh tế tự chủ, tự lực, tự cường; nền quốc phòng – an ninh toàn dân, toàn diện và hiện đại; hệ thống chính trị tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; xã hội phát triển, đoàn kết, văn hóa và nhân văn. Kiến tạo hệ sinh thái phát triển mới, thực hiện tự chủ chiến lược, lấy phát triển để ổn định, ổn định để phát triển nhanh, bền vững đất nước. Xác lập mô hình tăng trưởng mới với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính. Xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại, phát triển toàn diện con người Việt Nam, phát triển nhân lực chất lượng cao, trình độ cao đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Hoàn thiện mô hình, cơ chế, chính sách quản lý phát triển xã hội hiện đại, toàn diện, bao trùm, bền vững. Xây dựng kỷ luật trách nhiệm, kỷ luật thực thi, nói đi đôi với làm, làm đến cùng, làm vì nhân dân, kết quả công việc phải hiệu quả, thực chất trong toàn hệ thống chính trị.
Triển khai công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế ở tầm cao mới, đóng góp hiệu quả hơn vào những mục tiêu chiến lược của đất nước và thể hiện trách nhiệm lớn hơn đối với hòa bình và phát triển của thế giới; với phương châm “Bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia dân tộc; lấy hòa bình, độc lập, tự chủ, tự cường là nền tảng; đặt người dân là trung tâm của mọi chính sách; coi đóng góp cho cộng đồng quốc tế là trách nhiệm”; đưa đất nước ta hòa cùng dòng chảy của nền chính trị thế giới, nền kinh tế quốc tế và nền văn minh nhân loại.
Hoàn thiện và triển khai Chiến lược bảo vệ Tổ quốc, Chiến lược an ninh quốc gia đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ an ninh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Ưu tiên tăng cường tiềm lực, thực hiện tự chủ chiến lược về quốc phòng, an ninh, xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đủ sức chủ động loại trừ từ sớm, từ xa mọi nguy cơ và bảo vệ vững chắc Tổ quốc, bảo vệ an ninh quốc gia trong mọi tình huống. Củng cố môi trường hòa bình, ổn định, an ninh, trật tự, kỷ cương, an toàn, lành mạnh ở tầm mức cao, đóng góp vào hòa bình, ổn định ở khu vực và trên thế giới.
Trong thực hiện nhiệm vụ Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, trọng tâm hàng đầu là quán triệt sâu sắc, thực hành triệt để quan điểm “Dân là gốc”, phát huy mạnh mẽ vai trò chủ thể của nhân dân, huy động sức mạnh của nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Mục tiêu cao nhất, đích đến cuối cùng là nhân dân được thụ hưởng thành quả của phát triển.
Tôi mong muốn nhận được sự phối hợp chặt chẽ của Ban chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên, các ban, bộ, ngành, địa phương và đồng bào, đồng chí, chiến sĩ cả nước, đồng bào ta ở nước ngoài, để tôi hoàn thành sứ mệnh cao cả nhất của người đứng đầu nhà nước: bảo vệ, xây dựng, phát triển Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa và phục vụ nhân dân.
Với truyền thống nghìn năm dựng nước, giữ nước và những giá trị di sản vĩ đại từ cha ông, với khát vọng vươn lên không ngừng, ý chí sắt đá và bản lĩnh kiên cường, với chân lý “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một”, với quyết tâm không thể để đất nước tụt hậu, không thể để nhân dân mất cơ hội phát triển, phải hành động vì tương lai lâu dài và tươi sáng cho dân tộc, với sự ủng hộ, giúp đỡ của bạn bè quốc tế, nhất định Việt Nam sẽ viết tiếp những chương mới rực rỡ trong hành trình phát triển, hoàn thành các mục tiêu chiến lược đã đề ra.
Một lần nữa, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc về việc Đảng, Nhà nước, Quốc hội, nhân dân đã tin cậy giao cho tôi trọng trách lớn.
Chúc các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đồng chí lão thành cách mạng, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các vị đại biểu Quốc hội, các vị khách quý và toàn thể nhân dân sức khỏe, hạnh phúc.
Sáng 6.4, kỳ họp thứ nhất Quốc hội (QH) khóa XVI đã khai mạc trọng thể tại thủ đô Hà Nội. Tham dự phiên khai mạc có Tổng Bí thư Tô Lâm; Chủ tịch nước Lương Cường; Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính; Chủ tịch QH Trần Thanh Mẫn; Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ VN Bùi Thị Minh Hoài.
Cùng tham dự có nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh; nguyên Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng; các nguyên Chủ tịch QH: Nguyễn Văn An, Nguyễn Sinh Hùng, Nguyễn Thị Kim Ngân. Các lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Ủy ban T.Ư MTTQ VN, các vị khách quốc tế... cùng dự.
Trước giờ khai mạc kỳ họp, các lãnh đạo Đảng, Nhà nước, MTTQ VN, các đại biểu QH đã đến đặt vòng hoa, vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh; đại diện các đoàn đại biểu QH đặt vòng hoa tại Đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ.
Cùng với kiện toàn tổ chức bộ máy nhà nước, kỳ họp cũng thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, tạo nền tảng pháp lý, thể chế và động lực chính sách để đất nước bước vào thời kỳ phát triển mới: phát triển nhanh, bền vững, giàu bản sắc, dựa trên KH-CN, đổi mới sáng tạo và khát vọng vươn lên mạnh mẽ của toàn dân tộc.
Phát biểu tại phiên khai mạc, Tổng Bí thư Tô Lâm cho hay, Đại hội XIV của Đảng đã xác định rất rõ mục tiêu phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy phát triển, khơi thông mọi nguồn lực, phát huy cao nhất sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Trong tiến trình đó, QH phải đổi mới mạnh mẽ hơn, thực chất hơn, hiệu quả hơn để thực hiện đầy đủ, xứng đáng trọng trách hiến định của mình.
Tổng Bí thư đề nghị QH khóa XVI đổi mới mạnh mẽ công tác lập pháp, xây dựng bằng được một hệ thống pháp luật hiện đại, thống nhất, ổn định, khả thi và kiến tạo phát triển. QH cần chỉ đạo rà soát tổng thể hệ thống pháp luật, hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật quốc gia, kiên quyết khắc phục tình trạng "luật bó", chồng lấn, đẩy trách nhiệm cho văn bản dưới luật; phải làm sao để luật ban hành ra là đi được vào cuộc sống, người dân dễ hiểu, doanh nghiệp dễ thực hiện, cơ quan nhà nước dễ áp dụng.
Đặc biệt, phải đổi mới căn bản tư duy xây dựng pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển. Pháp luật không chỉ để quản lý cái đã có, mà còn phải mở đường cho cái mới; không chỉ điều chỉnh thực tiễn hiện hữu, mà còn phải kiến tạo tương lai. Luật không chỉ "mở đường" mà còn phải "sửa đường". Hiệu quả thực thi và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp phải là thước đo cao nhất của chất lượng lập pháp.
Hoạt động Giám sát tối cao của QH cũng cần nâng tầm theo hướng thực chất, sắc bén, đi đến cùng trách nhiệm và kết quả. Giám sát không chỉ để "kiểm tra việc đã làm" mà còn phải giúp "định hình việc cần làm", nhận diện sớm những bất cập có thể phát sinh và phải trả lời được câu hỏi "vấn đề đã được giải quyết hay chưa".
Nhiệm kỳ này, QH tập trung giám sát những vấn đề lớn, then chốt, "điểm nghẽn của điểm nghẽn" trong phát triển; đặc biệt là việc thực hiện các chủ trương lớn của Đảng, việc tổ chức thi hành pháp luật, việc sử dụng nguồn lực quốc gia, quản lý tài sản công, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước.
Tổng Bí thư Tô Lâm đề nghị QH nâng cao bản lĩnh và tầm nhìn khi quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; quyết định phải đúng, trúng, kịp thời, vì lợi ích lâu dài của quốc gia; "bởi chậm một quyết sách có thể làm lỡ một thời cơ chiến lược".
QH cũng cần tiếp tục đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, gần dân, sát thực tiễn và phản ứng chính sách nhanh hơn. Trong một thế giới biến động không ngừng, QH không thể vận hành theo nhịp độ cũ, cách thức cũ mà phải có năng lực thích ứng nhanh hơn, phản ứng chính sách kịp thời hơn, nhưng vẫn đảm bảo chặt chẽ, đúng đắn.
Tổng Bí thư lưu ý cần tiếp tục nghiên cứu tăng hợp lý số kỳ họp, đa dạng hóa và linh hoạt hóa các hình thức hoạt động của QH và các cơ quan của QH, nhất là ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, hình thức trực tuyến và hệ sinh thái số để nâng cao tính kịp thời, chủ động và hiệu quả trong xem xét, quyết định chính sách.
QH phải gắn bó mật thiết hơn với nhân dân; mở rộng các kênh tiếp nhận, lắng nghe ý kiến của cử tri, nhân dân, cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ trí thức, nhà khoa học; tăng cường công khai, minh bạch trong toàn bộ hoạt động của mình. "Khi lòng dân được lắng nghe, khi ý dân được phản ánh trung thực, khi quyết sách xuất phát từ thực tiễn đời sống, thì QH sẽ mạnh hơn, Nhà nước sẽ vững hơn, niềm tin xã hội sẽ lớn hơn", Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh.
Phát biểu khai mạc kỳ họp, Chủ tịch QH Trần Thanh Mẫn cho biết, chương trình kỳ họp thứ nhất QH khóa XVI có nhiều nội dung quan trọng. Trong đó, QH sẽ xem xét, quyết định cơ cấu tổ chức và bầu, phê chuẩn nhân sự cấp cao của bộ máy nhà nước.
Đồng thời, QH xem xét các báo cáo về KT-XH, tài chính, ngân sách nhà nước; bao gồm việc đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, đề xuất các giải pháp có tính đột phá, khả thi trước bối cảnh tình hình thế giới diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường, nhất là những tác động do xung đột tại khu vực Trung Đông, nhằm hoàn thành mục tiêu kế hoạch phát triển KT-XH giai đoạn 2026 - 2030 ngay từ năm đầu nhiệm kỳ.
QH cũng sẽ xem xét, quyết định các kế hoạch 5 năm giai đoạn 2026 - 2030 về phát triển KT-XH, tài chính quốc gia, vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn; đồng thời thông qua 8 luật và 1 nghị quyết quy phạm pháp luật, Nghị quyết về Chương trình giám sát của QH năm 2027, Nghị quyết về thành lập Đoàn giám sát chuyên đề của QH và Nghị quyết chung kỳ họp thứ nhất, QH khóa XVI.
Với 491/491 đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết bầu ông Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Quốc hội khóa XV, làm Chủ tịch Quốc hội khóa XVI, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Việc bầu ông Trần Thanh Mẫn làm Chủ tịch Quốc hội khóa XVI được thực hiện bằng hình thức bỏ phiếu kín. Kết quả kiểm phiếu vừa được báo cáo trước Quốc hội trước khi Quốc hội tiến hành biểu quyết thông qua nghị quyết.
Ông Trần Thanh Mẫn 64 tuổi, quê Cần Thơ, trình độ tiến sĩ kinh tế. Ông là Ủy viên dự khuyết T.Ư Đảng khóa X; Ủy viên T.Ư Đảng khóa XI, XII, XIII, XIV; Bí thư T.Ư Đảng khóa XII; Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, XIV và là đại biểu Quốc hội các khóa XIII, XIV, XV, XVI.
Trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, ông Trần Thanh Mẫn được bầu giữ chức Phó chủ tịch thường trực Quốc hội. Tới tháng 5.2024, ông Trần Thanh Mẫn được bầu làm Chủ tịch Quốc hội khóa XV.
Trong sáng 6.4, sau phiên khai mạc kỳ họp thứ nhất, Quốc hội bắt đầu họp riêng để thực hiện các quy trình của công tác nhân sự kỳ họp.
Sau khi thông qua các nghị quyết về số thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XVI, Quốc hội cũng đã thảo luận, biểu quyết thông qua danh sách để Quốc hội bầu Chủ tịch Quốc hội, các phó chủ tịch Quốc hội, ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Tiếp đó, Quốc hội đã thành lập ban kiểm phiếu và tiến hành bầu Chủ tịch Quốc hội khóa XVI bằng hình thức bỏ phiếu kín.
Theo chương trình kỳ họp, trong 2 ngày rưỡi làm việc đầu tiên, Quốc hội sẽ tiến hành bầu và phê chuẩn 39 lãnh đạo cấp cao của Nhà nước. Trong ngày đầu tiên, Quốc hội sẽ tiến hành bầu Chủ tịch Quốc hội khóa XVI. Trong ngày 7.4, Quốc hội sẽ bầu Chủ tịch nước và Thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ 2026 - 2031, cùng đó là Chánh án TAND tối cao.
Sau khi được Quốc hội bầu, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Quốc hội, Chánh án TAND tối cao sẽ tuyên thệ và phát biểu nhậm chức.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày báo cáo thẩm tra về cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.
Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội Lê Quang Mạnh trình bày dự thảo Nghị quyết về cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI bằng hệ thống biểu quyết điện tử. Kết quả 488 đại biểu tán thành trên số 488 đại biểu tham gia (bằng 100% đại biểu Quốc hội có mặt và bằng 97,6% tổng số đại biểu).
Theo đó, cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI có 14 bộ, 3 cơ quan ngang bộ, gồm: Bộ Quốc phòng; Bộ Công an; Bộ Ngoại giao; Bộ Nội vụ; Bộ Tư pháp; Bộ Tài chính; Bộ Công thương; Bộ NN-MT; Bộ Xây dựng; Bộ VH-TT-DL; Bộ KH-CN; Bộ GD-ĐT; Bộ Y tế; Bộ Dân tộc và Tôn giáo; Ngân hàng Nhà nước; Thanh tra Chính phủ; Văn phòng Chính phủ.
Như vậy, cơ cấu tổ chức Chính phủ nhiệm kỳ 2026 - 2031 vẫn giữ nguyên so với cơ cấu bộ máy Chính phủ sau sắp xếp của nhiệm kỳ trước.