Ông Vũ Hải Quân 52 tuổi, quê Ninh Bình; Phó giáo sư, tiến sĩ, thạc sĩ, cử nhân Công nghệ thông tin. Ông là Ủy viên Trung ương Đảng hai khóa 13, 14; đại biểu Quốc hội hai khóa 15, 16.
Sau khi tốt nghiệp Khoa Toán – Tin, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP HCM năm 1996, ông ở lại giảng dạy, nghiên cứu. Năm 2001, ông nhận học bổng nghiên cứu sinh tại Đại học Trento, tham gia nhóm xử lý ngôn ngữ nói của Viện ITC-Irst; tháng 2/2005 bảo vệ luận án tiến sĩ, sau đó tiếp tục chương trình sau tiến sĩ tại Đại học Leuven (Bỉ).
Từ năm 2007, ông công tác tại Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP HCM, lần lượt giữ các vị trí Phó hiệu trưởng, Giám đốc Trung tâm Đào tạo quốc tế ITEC, Trưởng phòng thí nghiệm Trí tuệ nhân tạo. Tháng 10/2017, ông được bổ nhiệm Phó giám đốc Đại học Quốc gia TP HCM; tháng 8/2020 giữ chức Bí thư Đảng ủy; và từ tháng 1/2021 là Giám đốc.
Trong quá trình quản lý đại học hàng đầu cả nước, ông thúc đẩy đổi mới cơ chế quản trị đại học, phát triển các nhóm nghiên cứu. Nhờ đó, những trung tâm nghiên cứu trọng điểm như Trung tâm Vật liệu Cấu trúc Nano và Phân tử (INOMAR) được hình thành, tạo ra nhiều công bố quốc tế chất lượng cao, hợp tác với các trường đại học hàng đầu thế giới như Berkeley, UCLA (University of California, Los Angeles), đồng thời sở hữu một số bằng sáng chế được Mỹ và châu Âu công nhận.
Ông Vũ Hải Quân cũng được biết đến là chuyên gia trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, từng tham gia Hội đồng tư vấn nghiên cứu và phát triển ứng dụng trí tuệ nhân tạo TP HCM.
Tháng 9/2025, ông được Thủ tướng bổ nhiệm giữ chức Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ, phụ trách chuyển đổi số, phát triển công nghệ cấp quốc gia và theo dõi các đơn vị như Cục Chuyển đổi số quốc gia, Quỹ phát triển khoa học và công nghệ quốc gia, Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia.
Tháng 1/2026, ông tái cử Ủy viên Trung ương Đảng khóa 14; tháng 3/2026 trúng cử đại biểu Quốc hội khóa 16 tại Quảng Ngãi với 91,51% phiếu bầu.
Bộ Khoa học và Công nghệ là cơ quan của Chính phủ, quản lý nhà nước về nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, công nghệ chiến lược; sở hữu trí tuệ; tiêu chuẩn đo lường chất lượng; năng lượng nguyên tử, an toàn bức xạ và hạt nhân; bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện; công nghiệp công nghệ thông tin, công nghiệp công nghệ số; ứng dụng công nghệ thông tin; giao dịch điện tử; chuyển đổi số quốc gia.
Trong nhiệm kỳ 2026-2031, ngành khoa học và công nghệ được giao hoàn thiện thể chế để phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; thúc đẩy công nghệ chiến lược, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo; phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với doanh nghiệp; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, kinh tế số và hạ tầng số; đồng thời tăng cường năng lực sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn đo lường và chuyển giao công nghệ.
Giúp việc cho Bộ trưởng Vũ Hải Quân là các Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương, Phạm Đức Long, Lê Xuân Định, Hoàng Minh.
NASA vừa công bố Cẩm nang hướng dẫn căn cứ Mặt Trăng (MBUG) gồm 9 trang, nêu chi tiết những công việc mà cơ quan này cần thực hiện để xây dựng căn cứ hoạt động lâu dài ở cực nam Mặt Trăng. Theo MBUG cùng một số tài liệu cũ, NASA sẽ thực hiện hàng chục vụ phóng tàu và đổ bộ, triển khai thành ba giai đoạn. Cơ quan này chưa tiết lộ bao nhiêu trong số đó có phi hành đoàn, nhưng cho biết sẽ bắt đầu với chuỗi nhiệm vụ không người lái.
Giai đoạn 1 gồm 25 vụ phóng và 21 lần hạ cánh nhằm thiết lập khả năng tiếp cận thường xuyên và ổn định đến bề mặt Mặt Trăng. Theo kế hoạch Xây dựng Căn cứ Mặt Trăng do NASA công bố ngày 24/3, giai đoạn này dự kiến hoàn thành năm 2029.
Giai đoạn 2, dự kiến diễn ra năm 2029-2032, gồm 27 vụ phóng và 24 lần hạ cánh, hướng đến xây dựng hạ tầng ban đầu cho căn cứ Mặt Trăng và các nhiệm vụ chở người hai lần mỗi năm.
Giai đoạn 3, từ năm 2032 đến một thời điểm chưa xác định, sẽ có thêm 29 vụ phóng và 28 lần hạ cánh để thiết lập công nghệ vận chuyển hàng hóa qua lại, đồng thời duy trì sự hiện diện liên tục của con người trên Mặt Trăng.
NASA nổi tiếng với thành tựu đưa con người đổ bộ Mặt Trăng trong chương trình Apollo 54 năm trước. Tuy nhiên, việc xây căn cứ ở cực nam thiên thể này đi kèm với nhiều thách thức hơn, bắt đầu từ những điều cơ bản như nguồn điện ổn định.
Theo MBUG, cực nam Mặt Trăng có môi trường ánh sáng khác biệt đáng kể so với những cao nguyên và đồng bằng gần xích đạo mà phi hành gia Apollo từng ghé thăm. Tại đây, Mặt Trời sẽ luôn ở vị trí thấp so với đường chân trời và tạo bóng đổ dài. Điều này gây khó khăn cho quá trình sản xuất điện, đồng thời khiến các hệ thống phải trải qua những khoảng thời gian dài rất lạnh và tối.
NASA cần nắm thông tin chính xác về điều kiện ánh sáng và hiệu suất của pin quang điện để chọn các thiết bị năng lượng phù hợp. Chúng cũng cần đủ bền để chịu được việc tiếp xúc với bụi Mặt Trăng tích điện sắc nhọn. Bên cạnh đó, NASA cần hiểu rõ môi trường Mặt Trăng để vận hành máy phát nhiệt đồng vị phóng xạ - loại pin hạt nhân tạo ra nhiệt và điện. Kế hoạch dài hạn của cơ quan này về năng lượng bao gồm việc xây lò phản ứng hạt nhân trên Mặt Trăng.
Việc đổ bộ Mặt Trăng với tần suất dày như kế hoạch mới sẽ gặp nhiều trở ngại. MBUG lưu ý rằng NASA cần phát triển hệ thống hạ cánh chính xác có thể hoạt động ở địa hình với tầm nhìn kém và hệ thống tránh chướng ngại vật.
Ngoài ra, còn nhiều ẩn số ít được đề cập trong tài liệu như phản ứng của cơ thể người khi sống dài ngày trong môi trường Mặt Trăng. Điều này bao gồm tác động của bụi Mặt Trăng, trọng lực nhỏ, tia vũ trụ gây ung thư cùng với những thách thức liên quan đến duy trì sự sống, tập thể dục, dinh dưỡng.
NASA cho biết, họ đang nỗ lực lấp đầy nhiều khoảng trống về công nghệ và dữ liệu, đồng thời chú ý đến những yếu tố cần phát triển trong chương trình Mặt Trăng để phục vụ mục tiêu xa hơn là đưa người lên Sao Hỏa. Những yếu tố này gồm dữ liệu về sức khỏe phi hành gia trong không gian sâu và phát triển hệ thống năng lượng hạt nhân trên bề mặt Mặt Trăng.
Ngoài công nghệ, một vấn đề lớn khác là chi phí. Vài năm qua, NASA đã gặp khó khăn trong việc đưa con người trở lại Mặt Trăng. Bất chấp thành công của Artemis II, chương trình Artemis đang đội ngân sách (tiêu tốn hơn 100 tỷ USD đến nay) và chậm tiến độ so với mục tiêu ban đầu là đưa người đổ bộ Mặt Trăng năm 2024.
Chỉ hai ngày sau vụ phóng tàu chở phi hành đoàn Artemis II, Nhà Trắng đã đề xuất cắt giảm 23% ngân sách của NASA, tương đương khoảng 5,6 tỷ USD. Dù NASA tuyên bố sẽ xây căn cứ Mặt Trăng với chi phí 20 tỷ USD, chỉ riêng chi phí ước tính cho một tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS), tên lửa mạnh nhất của NASA, đã là 2,5 tỷ USD.
Dù vậy, Jared Isaacman, Giám đốc NASA, vẫn đang nỗ lực đẩy mạnh các hoạt động Mặt Trăng nhằm hiện thực hóa mục tiêu của NASA với Mặt Trăng và Sao Hỏa. Tại Hội nghị chuyên đề Vũ trụ 2026 diễn ra ở Colorado Springs ngày 14/4, Isaacman nói NASA làm tốt nhất khi "theo đuổi và đạt được những điều gần như bất khả thi". Ông nói: "Chúng tôi muốn đưa nhiều thứ đáp xuống Mặt Trăng, nếu một số thất bại thì cũng không sao. Chúng tôi sẽ học hỏi từ đó".
Trong bức ảnh chụp bằng ống kính 400 mm, Trái Đất có hình lưỡi liềm mỏng, chỉ phần rìa trên được chiếu sáng, màu xanh lam nhạt và những đám mây trắng rải rác nổi bật trên nền vũ trụ tối đen. Dọc theo đường chân trời Mặt Trăng, địa hình gồ ghề của thiên thể này trở thành bóng đen đối lập với phần lưỡi liềm sáng rực của Trái Đất. NASA cho biết, hình ảnh "mang đến một góc nhìn độc đáo về hành tinh quê hương của nhân loại từ không gian sâu".
Trước đó, nhiều người chờ đợi phi hành đoàn Artemis II ghi lại khoảnh khắc này nhằm tái hiện bức ảnh nổi tiếng chụp cách đây hơn nửa thế kỷ. Ngày 24/12/1968, ba phi hành gia Frank Borman, Jim Lovell, William Anders ghi lại hình ảnh Trái Đất và Mặt Trăng nhìn từ tàu vũ trụ Apollo 8. Bức ảnh sau này được biết đến với tên gọi "Trái Đất mọc" (Earthrise), trở thành nguồn cảm hứng lớn cho người yêu thiên văn. Apollo cũng là chương trình vũ trụ được nhiều người nhớ đến nhất của NASA với những cuộc đổ bộ Mặt Trăng mang tính lịch sử.
Hình ảnh hành tinh xanh nhỏ bé phía trên Mặt Trăng cằn cỗi thể hiện sự mong manh của nhân loại giữa vũ trụ, đồng thời cho thấy, dù có nhiều khác biệt, mọi người đều cùng sống trên một hành tinh. Một phần vẻ đẹp của bức ảnh là nó không được lên kế hoạch và hoàn toàn bất ngờ, một khoảnh khắc hoàn hảo trong sứ mệnh không gian táo bạo nhất của nhân loại tính ở giai đoạn đó, và rơi đúng vào dịp Giáng sinh.
Tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II bay vòng qua Mặt Trăng vào chiều 6/4 (sáng 7/4 giờ Hà Nội), tới cách thiên thể này gần nhất 6.545 km.
Lúc bay qua phía sau Mặt Trăng, các phi hành gia chứng kiến "Trái Đất lặn" - khi hành tinh xanh khuất sau Mặt Trăng theo tầm nhìn từ tàu Orion - khoảng 18h41 ngày 6/4 (5h44 ngày 7/4 giờ Hà Nội). Vài phút sau, tín hiệu vô tuyến và laser - vốn cho phép trao đổi thông tin hai chiều giữa tàu Orion và Trái Đất - cũng bị Mặt Trăng chặn lại, dẫn đến gián đoạn liên lạc. Phi hành đoàn trải qua khoảng 40 phút mất kết nối với Trái Đất.
Sau thời gian này, tàu Orion ra khỏi phía sau Mặt Trăng, cho phép phi hành đoàn tiếp tục chứng kiến cảnh tượng "Trái Đất mọc" - hành tinh xanh xuất hiện trở lại từ rìa Mặt Trăng. Điều này cũng kèm theo liên lạc được khôi phục.
Ảnh Trái Đất mọc và lặn của Artemis II không giống thời Apollo 8 do lúc này tàu Orion ở độ cao lớn hơn so với Apollo 8. Ngoài ra, thiết bị chụp và điều kiện ánh sáng cũng khác nhau.
Phi hành đoàn Artemis II - gồm Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và Jeremy Hansen - đã sử dụng nhiều camera để chụp hàng nghìn bức ảnh. NASA mới chỉ công bố một số và dự kiến có thêm nhiều hình ảnh nữa trong những ngày tới, khi phi hành đoàn trên đường trở về Trái Đất.
Tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) cùng tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) đưa phi hành đoàn Artemis II bay lên không gian, thực hiện nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA tới Mặt Trăng sau 54 năm. Phi hành đoàn được ví "đại diện cho thế giới", khi lần đầu có phụ nữ, người da màu và thành viên không phải người Mỹ bay tới Mặt Trăng.
Artemis, chương trình hướng tới thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng, đã trải qua nhiều trở ngại và bị chậm tiến độ. Nhiệm vụ không người lái Artemis I diễn ra hồi tháng 11/2022, sau hàng loạt đợt hoãn và hủy phóng. Tháng 2 năm nay, NASA cũng phải lùi lịch phóng Artemis II sau khi gặp vấn đề trong cuộc tổng duyệt nạp nhiên liệu.
Nếu không có vấn đề lớn nào khác phát sinh trong Artemis II, NASA sẽ thử nghiệm tàu Orion và các trạm đổ bộ Mặt Trăng trên quỹ đạo Trái Đất trong nhiệm vụ Artemis III năm 2027. Cơ quan này đặt mục tiêu thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên vào năm 2028 với nhiệm vụ Artemis IV. Đến thập niên 2030, NASA kỳ vọng bắt đầu phát triển các khu định cư, robot tự hành và trạm đổ bộ chở hàng, hướng đến thiết lập sự hiện diện bền vững trên bề mặt Mặt Trăng.
Với khóa thông minh, điện thoại, mã số hoặc dấu vân tay có thể thay thế cho chìa khóa truyền thống. Tuy nhiên, trước khi quyết định thay thế khóa cơ cũ bằng khóa thông minh, người dùng cần xem xét một số yếu tố quan trọng.
Đầu tiên, vấn đề an toàn vật lý là điều cần lưu ý. Khóa thông minh thường được kết nối với internet và có thể được làm từ các thành phần kém an toàn hơn so với khóa cơ truyền thống. Một số sản phẩm có thể có cơ chế dễ bị tấn công, cho phép kẻ xấu vượt qua các tính năng bảo mật như bàn phím hoặc máy quét vân tay, từ đó mở khóa bằng các phương pháp vật lý thông thường.
Bên cạnh đó, bảo mật thông tin cũng là một yếu tố quan trọng. Mặc dù nhiều khóa thông minh được trang bị mã hóa 128 bit để giảm thiểu nguy cơ rò rỉ dữ liệu, người dùng vẫn cần sử dụng tên đăng nhập và mật khẩu để thiết lập khóa. Điều đó có nghĩa độ an toàn của khóa phụ thuộc vào độ mạnh của mật khẩu. Người dùng nên áp dụng các chiến lược đặt mật khẩu mạnh để bảo vệ thông tin cá nhân.
Ngoài ra, các cuộc tấn công trung gian (man-in-the-middle) có thể xảy ra, cho phép kẻ xấu chặn dữ liệu giữa điện thoại và khóa. Do đó, việc tuân thủ các mẹo bảo mật mạng là cần thiết để bảo vệ thông tin.
Một yếu tố khác cần xem xét với khóa thông minh chính là nguồn điện. Khóa thông minh cần nguồn điện để hoạt động, do đó chúng có thể yêu cầu lắp đặt chuyên nghiệp hoặc thường xuyên thay pin. Một số sản phẩm có thể có cảnh báo khi pin sắp hết, nhưng người dùng vẫn cần chú ý để tránh bị khóa ngoài.
Cuối cùng, việc cập nhật phần mềm đối với khóa thông minh là rất quan trọng. Nếu khóa không nhận được bản cập nhật firmware, nó có thể trở thành mục tiêu cho các cuộc tấn công, vì vậy người dùng cần duy trì bảo trì và theo dõi tình trạng của khóa thông minh.
Xét cho cùng, mặc dù khóa thông minh mang lại nhiều tiện ích, người dùng vẫn cần cân nhắc kỹ lưỡng về an toàn, bảo mật và khả năng bảo trì trước khi quyết định sử dụng. Nếu việc theo dõi và bảo trì khóa thông minh có vẻ quá phức tạp, đây có thể không phải là lựa chọn phù hợp để người dùng sử dụng.
